TRZ112U-TURİZM VE GÜVENLİK
Ünite 2: Turizmde Destinasyon (Varış Yeri) Güvenliği ve Önemi
Varış Yeri Güvenliği
Herhangi bir turizm destinasyonunun başarısı, büyük ölçüde, turistler için mevcut olan tesis ve hizmetler altyapısının doğasına bağlıdır. Bunlar şu şekilde sınıflandırılabilir:
• Konaklama/otel • Restoran • Seyahat ve tur hizmetlerini kapsayan birincil turizm tesisleri ve hizmetleri • Alışveriş • Dinlenme • Eğlence ve ziyaretçi bilgi hizmetlerini kapsayan ikincil turizm tesisleri ve hizmetleri • Sağlık hizmetleri ve bakımı • Acil durum ve güvenlik hizmetleri • Finansal hizmetler • Kişisel hizmetleri kapsayan üçüncül turizm tesisleri ve hizmetleri
Varış Yeri ile İlgili Güvenlik Olayları
Bugün, yerli ve yabancı gezginler için güvenlik konusu küresel bir endişe hâline gelmiştir. Kişisel güvenliğin eksikliği, uluslararası seyahat için büyük bir caydırıcı faktör olarak algılanmaktadır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlarını Malezya ve Filipinler dâhil Güneydoğu Asya’daki Amerikalılara yönelik güvenlik riskleri konusunda uyarmıştır. Birleşik Krallık; Brunei, Kamboçya, Laos, Singapur ve Vietnam’daki vatandaşlarına yönelik tehdidin altını çizmiştir. Avustralya; Brunei, Kamboçya, Laos, Malezya, Myanmar, Filipinler, Singapur ve Tayland gibi “yüksek riskli” ülkelerde güvenlik eksikliği konusunda uyarıda bulunmuştur.
Konaklama İşletmelerinin Güvenliği
Turistlerin konaklama gereksiniminin karşılandığı tüm tesislerde (otel, motel, kamping vb.) ve çevrelerinde alınan güvenlik tedbirleri turizm güvenliğinin önemli bir bileşenini oluşturur.
Kültür ve Turizm Bakanlığının 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımladığı üzere Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik’te konaklama işletmelerinde her türlü sağlık, temizlik ve güvenlik koşullarının sağlanması için zorunlu kurallar vardır. Buna göre sağlık, temizlik ve güvenliğin sağlanmasına yönelik önlemleri işaret eden maddeler aşağıda sıralanmıştır:
• Açık yüzme havuzları güvenliği için gerekli düzenlemeler yapılır. • Lunapark, eğlence havuzu gibi ünitelerde güvenlikten sorumlu personel bulundurulur. • Turizm tesislerinde, her türlü tesisatın tasarımında, kullanılan yapı malzemelerinin seçiminde, suyun temizliğinde ve dezenfekte edilmesinde, yiyecek ve içecek maddelerinin hazırlanmasında, depolanmasında ve saklanmasında insan ve çevre sağlığının
korunması ve geliştirilmesine yönelik hijyen ve sağlık kurallarına uyulur. • Turizm tesislerinde, ilk yardım malzemeleri bulundurulur. • Turizm tesislerinin hijyen, temizlik ve bakımları düzenli olarak sağlanır. • Turizm tesislerinin çevresinde, tesis girişlerinde ve genel kullanım alanlarında müşterilerin ve personelin güvenliğinin sağlanmasına yönelik elektronik ve fiziki güvenlik önlemleri alınır. • Kış sporlarının yapıldığı tesislerdeki mekanik düzenlemelerden kaynaklanabilecek tehlikelere karşı güvenliklerini sağlayacak önlemler işletmece alınır. • Kamping alanlarının iç ve dış güvenliklerini sağlayan çit, duvar, yeşillik gibi düzenlemeler ile çevreden tecrit edilerek aydınlatılır.
Turizm Etkinliği Alanlarının Güvenliği
Turistik mekânlarda çalışan turizm güvenlik görevlilerinin aşağıdaki soruların yanıtlarını göz önünde bulundurması gerektiği anlamına gelir:
• Turistlerin buluşma noktalarında patlama olma olasılığı nedir? • Acil durum araçları binalara ne kadar kolay erişebilir ve bu erişim bir tehlike midir? • Araçlar binalara erişemezse, bu bir tahliye sorunu yaratır mı? Sağlık personeli için bir sorun oluşturur mu? • Bölgede hangi patlayıcı ürünlere erişilebilir? • Tehlike anında çevre sokak girişleri kapatılabilir mi? • Garaja giren bir aracın ağırlığı ölçülüyor mu? • Tavan yükseklikleri azaltılabilir mi? • Çalışanların numaralı park yerleri var mı? • Kolluk kuvvetlerinin varlığı ne kadar görünür durumda? • İlk müdahale ekipleri alanı/tesisi ne kadar iyi biliyor? • Alan ne kadar iyi aydınlatılmış durumda?
Ulaşım Araçlarının Güvenliği
Bir bölgenin ulaşım hizmetlerinin güvenirliliği, turizm güvenliğinin önemli bir parçası konumundadır. Sık sık trafik kazalarının yaşandığı ve trafik kurallarına uyulmayan bir bölge, seyahat etmeyi düşünen insanlar tarafından ulaşım güvenliğinin olmadığı bir ülke olarak algılanacaktır.
İnsana Bağlı Güvenlik Olayları
Dünya üzerindeki örnekleri çoğaltılabilecek insana bağlı güvenlik olayları, bu bölümde suç, terörizm, savaş, politik huzursuzluk ve turistler olarak sınıflandırılmıştır.
Suç
Bu unsur ev sahibi toplum üzerinde aşağıda belirtilen sosyoekonomik olumsuz etkilere yol açabilir:
• Turizm sezonunda kolluk kuvvetlerine yapılan harcamaların artması, • Hırsızlık ve hırsızlıktan kaynaklanan maddi kayıplar, vandalizmden kaynaklanan mülk hasarı, ticari zimmete para geçirme, vergi kaçakçılığı ve karaborsaların büyümesi, • Gerginliğin artması, • Yasanın görünür varlığının yanlış bir güvenlik duygusu yaratması.
Terörizm
Turizmi etkileyen bir başka şiddet eylemi de terörizmdir. Terörizm; siyasi, sosyal veya dinî amaçlara ulaşmak veya halkın gözünü korkutmak amacıyla suikast, gasp, patlayıcı kullanımı, sabotaj, cinayet ve benzerlerini içerebilir. Terörizm hem şiddet tehdidi veya gerçekliği hem de politik mesajın bir iletişim biçimidir.
Savaşlar
Turizm genellikle gelişmek için barışa ihtiyaç duyan bir olgu olarak kabul edilir. Son yıllarda turizmin, farklı uluslar ve kültürler arasında anlayışın geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığı ve dolayısıyla “dünya barışı için bir güç” olduğu öne sürülmüştür.
Sivil/Siyasi Huzursuzluk
Bir ülkede sivil veya siyasi huzursuzluk; darbe, şiddet gösterileri, ayaklanma ve isyanlar nedeniyle ortaya çıkabilir.
Turistler
Turistler de tatil yaptıkları bir destinasyonda güvenlik sorunu hâline gelebilir. Örneğin, turistler uyuşturucu kullanımı gibi yasa dışı bir etkinliğe katılabilir, tarihi bir alana, önemli turistik bir mekâna veya konakladıkları otellere fiziksel zarar verebilir, alkollü araç kullanarak trafik suçlarına karışabilir, hırsızlık yapabilir, kavga edebilir hatta öfke anında cinayetle sonuçlanabilecek olaylara karışabilir.
Doğal Güvenlik Olayları
Salgın Hastalıklar
Geçmişten günümüze turizm endüstrisinin çeşitli güvenlik krizleriyle karşı karşıya kaldığı, terör saldırılarının yanı sıra salgın hastalıkların dünya ve turizm endüstrisi üzerindeki sarsıcı etkilerinin yeni bir olgu olmadığının ifade edilmesi gerekmektedir.
Doğal Afetler
Doğal afetler; toprak kaymaları, seller, depremler, çığlar, kasırgalar, tsunamiler veya tayfunlar gibi yeryüzü şekillerini veya yapısını etkileyen insan kaynaklı olmayan olaylar olarak ifade edilebilir. Bu doğal afetler turizm faaliyetlerini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyebilmektedir. Afetin potansiyel turist talebi üzerindeki etkileri genellikle gerçekleştiği dönemler (destinasyonun ziyaret edildiği yüksek veya düşük sezon gibi), çeşitli faktörlere, olayın şiddetine, derecesine ve sıklığına bağlı olarak değişebilmektedir.
İklim Değişikliği
İklim değişikliği günümüz dünyasının en büyük küresel sorunlar arasında yer almaktadır. Son yıllarda çeşitli zirvelere konu olan iklim değişikliği, turizmde öncü bir kuruluş olan Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü- DTÖ (United Nations World Tourism Organization- UNWTO) çalışmalarında sürdürülebilirlik bağlamında özellikle dikkat çekilen konulardan biridir
Turist Güvenliği Sorunları
Dünya Turizm Örgütü’ne(1996) göre, turistlerin güvenliği açısından dört tür risk vardır. Bu riskler şunlardır:
• Turizm sektörü dışındaki şiddet, organize suç, terörizm, savaşlar, sosyal, dini, siyasi çatışmalar gibi insani ve kurumsal ortamdan kaynaklanan riskler, • Turizm ve ilgili ticari sektörlerdeki yangın, inşaat hataları, depreme karşı koruma eksikliği gibi güvenlik standartlarındaki kusurlar, • Bireylerin tehlikeli spor ve boş zaman aktiviteleri yaparak veya sağlıksız bir şekilde seyahat ederek yarattıkları kişisel riskler, • Doğal, klimatolojik, epidemiyolojik gibi fiziksel veya çevresel riskler
Turistlere karşı işlenen suçlarla etkili bir şekilde mücadele etmek için belirlenen stratejiler aşağıda sıralanmıştır:
• Suçla ilgili endişeleri belirlemek ve ele almak için turizm endüstrisi ile birlikte çalışılması, • Turistlerle ilgili güvenlik endişelerini tanımak ve ele almak için polisin ve özel güvenlik personelinin eğitilmesi, • Suçla ilgili durumlarda mağdur turistin ifade verilmesinin kolaylaştırılması, • Özel güvenlik önlemlerini desteklemek için turistik bölgelerde ek vergilerin uygulanması, • Konaklama işletmelerinin misafir mağduriyetini azaltacak uygulamaları benimsemeye teşvik edilmesi, • Turistlere karşı ciddi suçlar işleyenlerin tutuklanmasına ve mahkûm edilmesine yol açan bilgiler için ödül verilmesi, • Mağduriyet riskini azaltmak için turistlerin eğitilmesi, • Turistik bölgelerde üniformalı devriyelerin artması, • •Vatandaşların da polis devriyelerini desteklemesi, • Yüksek riskli bölgelerde gözetim yapılması, • Turistlere yönelik işlenen suçların azalması için fiziksel çevrenin değiştirilmesi.
Varış Yerindeki Asayiş Olaylarının Yönetimi
UNWTO, ziyaretçilerin, ev sahibi toplulukların ve turizm çalışanlarının güvenliğine yönelik riskleri dört kaynaktan
geldiğini ifade eder (Robertson, Kean ve Moore 2006’dan o Yiyecek içecek tüketirken veya kişisel akt. Ural, 2015): hijyenlerini sağlarken gerekli önlemleri almamak, 1. Kaynak-İnsan ve Kurumsal Çevre: Bu riskler, o Fiziksel ortamdan kaynaklanan tehlikeli ziyaretçiler aşağıdakilerin kurbanı olduğunda durumlara maruz kalmak. ortaya çıkar: o Yaygın suçlar (hırsızlık, yankesicilik, saldırı, hırsızlık, dolandırıcılık vb. o Gelişigüzel ve hedefe yönelik şiddet (tecavüz gibi) ve taciz, o Organize suç (gasp, köle ticareti, zorlama), o Terörizm ve yasadışı müdahale (devlete kurumlarına saldırılar), kaçırma ve rehin alma, o Savaşlar, sosyal çatışmalar, siyasi ve dinî huzursuzluk, o Kamu ve kurumsal koruma hizmetlerinin eksikliği. 2. Kaynak-Turizm ve İlgili Sektörler: Turizm ve turizmle ilgili ulaşım, konaklama gibi sektörler, ziyaretçilerin kişisel güvenliğini, fiziksel bütünlüğünü ve ekonomik çıkarlarını şu yollarla tehlikeye atabilir: o Turizm işletmelerinde zayıf güvenlik standartları (yangın, inşaat hataları, anti- sismik korumanın olmaması), o Yetersiz hijyen ve çevresel sürdürülebilirliğe saygısızlık, o Turizm işletmelerinde yasadışı girişimlere, suç vb. karşı korumanın olmaması, o Ticari işlemlerde dolandırıcılık, o Sözleşmelere uyulmaması, o Personel anlaşmazlıkları. 3. Kaynak-Bireysel Turistler: Gezginler veya ziyaretçiler, kendilerinin ve ev sahibi toplumun güvenliğini şu yollarla tehlikeye atabilir: o Tehlikeli spor ve boş zaman etkinlikleri yapmak, tehlikeli araba kullanmak, güvenli olmayan yiyecek ve içecek tüketmek, o Sağlık durumu kötüyken seyahat etmek, o Yerel topluluklara karşı yetersiz davranışlarda bulunarak veya yerel yasaları ihlal ederek yerel halkla çatışmaya ve sürtüşmeye neden olmak, o Yasadışı veya suç oluşturan faaliyetlerde bulunmak (örneğin, yasadışı uyuşturucu kaçakçılığı), o Tehlikeli bölgeleri ziyaret etmek, o Dikkatsizlik nedeniyle kişisel eşyaları, belgeleri, para kaybetmek. 4. Kaynak-Fiziksel ve Çevresel Riskler: Yolcular aşağıdaki durumlarda fiziksel ve çevresel zarar meydana gelebilir: o Varış yerinin doğal özelliklerinden, özellikle flora ve faunasından habersiz olmak, o Yolculuk için yeterli tıbbi hazırlıkları yapmamış olmak (aşılar, profilaksi),