İnsan Kaynaklarına Giriş

SAĞ214U-SAĞLIK İŞLETMELERİNDE İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

Ünite 1: İnsan Kaynaklarına Giriş

İnsan Kaynakları Yönetimi

İnsan kaynaklarının temelinde insan unsuru yatmaktadır. Yönetimin, mevcut kaynakları mümkün olduğunca en iyi şekilde değerlendirmesi ve maksimum fayda sağlaması hedeflenir. Kurum bünyesinde çalışan ve kuruma hizmet veren kişiler, doğrudan kurumun insan kaynağını meydana getirmektedir. Sanayi Devrimi ile birlikte modern anlamda insan kaynakları kavramının temelleri atılmıştır. İnsan kaynakları; çalışanların işe alım sürecinde, eğitim ve kişisel gelişimlerinin sürdürülmesinde ve çalışma performanslarının değerlendirilmesinde rol oynamaktadır. Kurumun, başarısında doğrudan çalışanların etkisi ön planda olabilmekte, insan kaynaklarında kurum çalışanlarının etkin bir şekilde yönetilmesi, kurumun rekabet hâlinde olduğu diğer kurumların önüne geçmesinde önemli rol oynamaktadır. İnsan kaynakları, çalışanların eğitimine önem vererek, kurum içerisinde çalışanların maksimum faydayı sağlamasını amaçlar. Diğer yandan çalışanların performans takibini yapılabilmekte ve çalışanların performansları özelinde çeşitli ödüllendirme süreçleri yönetilebilmektedir. Ayrıca çalışanların kurum içerisinde yaşadığı sorunlar ile de bire bir ilgilenilmekte, çalışanların maruz kaldığı ayrımcılık veya mobbing gibi olumsuz durumların önlenmesinde de rol oynamaktadır.

İnsan kaynakları, kurum tarafından maksimum fayda elde edilebilecek şekilde çalışanların istihdam edilmesini amaçlamakta ve stratejik bir plan çerçevesinde işe alım sürecine dahil olmaktadır. Çalışanların eğitim süreçleri üzerinde de insan kaynaklarının görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Çalışanların iş hayatında gelişen ve değişen şartlara ayak uydurmasına, kişisel gelişimlerini sağlayarak kuruma yönelik katkılarını arttırmasına çalışılmaktadır. İnsan kaynakları, çalışanların motivasyonunun doğrudan kurumun performansı üzerinde etki edebileceğinin bilincinde hareket ederek çalışmalarını yürütmektedir.

Çalışanların kuruma yönelik bağlılıklarını sürdürmelerinde de insan kaynakları etkili olmaktadır. Kurum içerisinde çalışanların sürekli olarak değişmesi, sürekli iş görüşmelerin yapılmasına ve sürekli benzer eğitimlerin uygulanmasına çalışılmaktadır. Çalışanlar zaman içerisinde kurum kültürünü benimseyebilmekte ve kuruma aidiyet duyabilmektedir. Bu süreçte çalışanlar, kuruma yönelik uzun vadeli kariyer planları yapabilmekte ve kurum içerisinde yeni görev ve sorumluluklar almaya istekli olabilmektedir. Tüm bu süreçte çalışanların işe uyumu, eğitimi ve motivasyonu üzerinde doğrudan insan kaynakları yönlendirici rol üstlenmektedir.

İnsan Kaynakları Yönetiminin Amaçları

İnsan kaynakları gerek kurum gerekse çalışanlar için belli başlı amaçlar belirlemekte ve bu amaçları gerçekleştirerek kurumun verimini arttırırken, çalışanlarında kurum için fayda sağlamasına çalışmaktadır. İnsan kaynaklarının amaçları; kuruma yönelik amaçlar, topluma yönelik

amaçlar, işlevle ilgili amaçlar ve çalışanlara yönelik amaçlar olarak dört ana başlık altında değerlendirilebilmektedir.

Kuruma yönelik amaçlar, kurumun verimliliğinin ön planda tutulduğu, çalışanların performansının arttırılması yoluyla kuramsal üretimin de artırılmasının planlandığı amaçları ifade etmektedir.

Topluma yönelik amaçlar, insan kaynaklarının kanunların ve sendikaların istediği doğrultusunda planladığı amaçları ifade etmektedir. İşlevle ilgili amaçlar, kurum ihtiyaçları doğrultusunda belirlenen temel amaçları ifade etmektedir.

Çalışanlara yönelik amaçlar, doğrudan kurumun çalışanlarını ilgilendiren kurum içerisinde insan kaynakları yönetimin belli başlı amaçları ise şu şekilde sıralanabilmektedir;

• kurum için en verimli çalışanların seçimi, • çalışanların performanslarının denetlenmesi, • çalışanların beklentilerinin karşılanması, • çalışanların kariyer planlarını gerçekleştirilmesi, • çalışanların kuruma aidiyet duymasının sağlanması, • çalışanların eğitim almalarının sağlanması, • kurum kültürünün çalışanlar tarafından benimsetilmesi

insan kaynakları yönetiminin amaçlarının başarılı bir şekilde yerine getirilmesi ile hem kurumun hem de çalışanların beklentilerinin karşılanması sağlanabilmektedir. Bu aşamada kurumun, insan kaynakları elemanlarının çalışmalarını desteklemesi ve sundukları raporlara itibar etmesi büyük önem taşımaktadır. Neticede insan kaynaklarının faaliyetleri kurum yönetimi tarafından onaylanmadığı ve desteklenmediği durumda, insan kaynaklarının amaçlarına ulaşması sağlanamamakta, bu nedenle insan kaynakları yönetimi ile birlikte kurumsal verimin istenen yönde arttırılması da gerçekleşememektedir. Diğer yandan insan kaynakları yönetiminin çalışmaları uygulamaya sokulmadığı durumda çalışanların beklentileri karşılanamayabilir. Neticede çalışanların kuruma yönelik bağlılıkları azalabilmekte, performansları düşebilmekte ve çalışanlar kurum ile ilgili uzun vadeli planlar yapmak istemeyebilmektedir.

İnsan Kaynakları Yönetiminin Temel İlkeleri

İnsan kaynakları yönetimi; kurum içerisinde düzenin sağlanması, çalışanların motivasyonlarının yükseltilmesi ve kurumsal verimin arttırılması sürecinde birtakım ilkeler benimsemekte ve bu ilkeleri uygulamaya sokmaktadır. İnsan kaynakları yönetimi tarafından uygulanan ilkeler, kurumsallaşmada doğrudan etkili olabilmektedir. Belirlenen ilkeler doğrultusunda insan kaynakları elemanları, kurum içerisinde çalışanlara yönelik ne şekilde hareket edeceklerini önceden bilmektedir. İlkelere bağlı hareket edildiğinde kurumda istikrar sağlanabilmekte ve kurum içerisinde meydana gelen herhangi bir durumda

belirsizliğin oluşması engellenebilmektedir. Diğer yandan çalışanlar kurumda karşılaşabilecekleri durumları öngörebilmekte, bu nedenle çalışanlar arasında oluşabilecek tedirginliğin önlenmesi sağlanabilmektedir. Ayrıca kurum içerisinde yaşanabilecek sorunların önüne geçilebilmekte, çalışanların kuruma yönelik güven ve aidiyet duyması sağlanabilmekte ve kurum içerisinde çalışanların uzun süreli istihdam edilebilmeleri mümkün olabilmektedir. Kurum içerisinde yer alan insan kaynakları yönetiminin temel ilkeleri;

• Kariyer ilkesi, • Yansızlık ilkesi, • Kendini geliştirme ilkesi, • Güvence ilkesi, • Liyakat ilkesi, • Sınıflandırma ilkesi, • Eşitlik ilkesi, • İnsancıl davranış ilkesi, • Açıklık ilkesi, • Gizlilik ilkesi

şeklinde sıralanabilmektedir.

İnsan Kaynakları Yönetiminin Fonksiyonları

İnsan kaynakları yönetimi, kurumsal verimin sağlanması ve çalışanların performanslarının yüksek tutulması gibi temel amaçlarının gerçekleştirilebilmesi için belli başlı fonksiyonları yerine getirmesi gerekmektedir. İnsan kaynakları yönetimi fonksiyonları başarılı bir şekilde uygulamaya sokulduğunda, çalışanların kuruma yönelik bağlılıkları artabilmekte, kurumda uzun vadede çalışmaya istekli olabilmekte, kurumdaki motivasyonları yükselebilmektedir. Diğer yandan kurum içerisinde yaşanabilecek sorunların, uzlaşmazlıkların veya krizlerin önlenmesi sağlanabilmektedir. İnsan kaynakları yönetiminin fonksiyonları;

• İnsan kaynakları planlaması, • İş analizi, • Kariyer yönetimi, • Eğitim planlaması, • Endüstri ilişkileri, • İş güvenliği ve sağlığı yönetimi, • Performans değerlendirme ve ücretlendirme, • Personel bulma ve seçme

şeklinde sıralanabilmektedir.