YYT202U-MAHALLİ İDARELER
Ünite 3: Yerel Yönetim Birlikleri
Giriş
Mahalli idareler kendi tüzel kişiliklerini değiştirmeden bazı amaçlarla birlik kurma yoluyla ortak çalışmada bulunmaktadırlar. Bu sayede olanaklarını artırıp, ortak amaca daha kuvvetli gidebilecek yapılar oluşturmuşlardır. Bu yapılar iki veya daha fazla ülke mahalli idareleri arasında olduğu gibi, ülke içindeki mahalli idareler arasında da daha fazla görülmektedir.
Birlik kurma yoluyla, ortak ihtiyaçların karşılanmasında güç birliği yapıldığı gibi, hizmetin gerektirdiği en uygun ölçekte hizmet birimleri oluşturulabilmektedir. Özellikle, coğrafi bakımdan birbirine yakın olan mahalli idare birimleri, su, fuar, afet, kaplıca, sıvı ve/veya katı atık toplanması, arıtılması, zeytin hastalıkları gibi birçok konuda birlik kurup hizmetlerini birlik yoluyla yürütmektedirler.
Kısa Tarihçe
Türkiye’de mahalli idare birliklerine ilişkin ilk anayasal düzenleme 1961 Anayasasında yer almıştır. Bu anayasal düzenlemeler öncesinde de, 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı Belediye Kanununda birlik konusu düzenlenmiştir. 1982 Anayasasında birlik kurma izninin önce Bakanlar Kuruluna sonra yapılan değişiklikle Cumhurbaşkanına verilmesi, bu konuda daha merkeziyetçi bir yapıya dönüldüğünü göstermektedir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu, 11.6.2005 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Türkiye, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartının, yerel yönetimlerin birlik kurmaları ve birliklere katılma hakkı ile ilgili üç paragraftan oluşan maddenin, onaylanması zorunlu olan ilk paragrafına onay vermiş, diğer ikisine ise çekince koymuştur. Çekince konulan hususlar; yerel makamların başka devletlerin yerel makamlarıyla işbirliği yapabilmesi ile yerel makamların birliklere üye olma ve uluslararası yerel makamların birliklerine katılma hakkı konularıdır.
1978 yılında kurulan Yerel Yönetim Bakanlığının kuruluşu ile kapanışı arasındaki kısa sürede; bakanlık, çok amaçlı ve kapsamlı belediye birlikleri kurulmasını desteklemiş, bu dönemde kapsamlı belediye birlikleri kurulmuştur. Marmara ve Boğazları Belediyeleri Birliği ve Karadeniz Belediyeler Birliği örnek olarak verilebilir. Bölgesel ve çok amaçlı belediye birliklerinin kurulmasını, üst birliklerin kurulması ve “Türkiye Belediyeler Birliği” kuruluşu çalışmaları izlemiştir. 1982 Anayasasında Bakanlar Kurulu izin koşulunun getirilmesi, 1989 yılına kadar az sayıda birlik kurulmasına yol açmış, 1989 yılından sonra uygulamada Bakanlar Kurulu birlik taleplerinin hemen hemen tümünü olumlu bularak süreci kolaylaştırmıştır.
Mahalli İdare Birliklerinin Yasal Dayanağı
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunun amacı; mahalli idare birliklerinin hukuki statüsünü, kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile
çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Mahalli idare tanımına, il özel idaresi, belediye ve köy girmektedir. Mahalli İdare Birlikleri birden fazla mahalli idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisidir.
Birliğin Kuruluşu ve Tüzüğü
Birlik, tüzüğünün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır. Kurulmuş bir birliğe üyelik ve ayrılmada ilgili mahalli idare meclisinin kararı yeterlidir. Cumhurbaşkanının izni aranmaz. Ancak, su, atık su, katı atık ve benzeri altyapı hizmetleri ile çevre ve ekolojik dengenin korunmasına ilişkin projelerin zorunlu kılması durumunda; Cumhurbaşkanı ilgili mahalli idarelerin, bu amaçla kurulmuş birliğe katılmasına karar verebilir. Belirtilen birliklerden ayrılma da Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır. Mahalli idarelerin bütün görevlerini kapsayacak şekilde genel amaçlı veya amacı açıkça belirlenmemiş birlik kurulamaz.
Birlik tüzüğü, birliği kuracak mahalli idarelerin meclislerinde üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edildikten sonra valinin, birlik birden fazla ildeki mahalli idarelerin katılımı ile kuruluyorsa üyeleri il özel idareleri ve köylerden oluşan birlikler için İçişleri Bakanının, geri kalanları için Çevre ve Şehircilik Bakanının onayı ile kesinleşir. Birlik tüzüğünde ders kitabınızın 50 ve 51. sayfalarında belirtilen hususların bulunması zorunludur.
Birliğin Organları
Birliğin organları; birlik meclisi, birlik encümeni ve birlik başkanıdır.
Birlik Meclisi
Birliğin karar organıdır. Birliğin üyesi olan il özel idaresi için vali, belediye için belediye başkanı ve köy için muhtar, birlik meclisinin doğal üyesidir. Birlik meclisinin çalışma esas ve usulleri, denetim yolları, feshi, gibi konularda bu Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda, Belediye Kanunu’nun belediye meclislerine ilişkin hükümleri uygulanır. Birlik meclisinin,
• Yatırım planı ve çalışma programını görüşmek ve kabul etmek, • Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, • Borçlanmaya karar vermek. • Taşınmaz mal alımına, satımına, kiralanmasına ve takasına karar vermek,
gibi, ders kitabınızın 51 ve 52. sayfalarında sayılan görev ve yetkileri vardır.
Meclis Başkanlık Divanı
Birlik meclisi, birliğin kuruluşundan ve mahalli idare genel seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca ilanından itibaren otuz gün içinde birlik merkezinin bulunduğu mahallin mülki idare amiri tarafından birlik
merkezinde toplantıya davet edilir. Meclis, en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak ilk iki yıl için görev yapmak üzere, üyeleri arasından ve gizli oyla birlik başkanını, meclis birinci ve ikinci başkan vekili ile katip üyeleri seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı üyeleri yapılacak ilk mahalli idareler seçimine kadar görev yapar. Üyelerinin tamamı il özel idarelerinden oluşan ulusal düzeyde birlik için birlik başkanı, birlik merkezinin bulunduğu ilin valisidir.
Meclis toplantıları, üye mahalli idarelerin kanunlarında belirtilen toplantı dönemleri dikkate alınarak yılda ikiden az olmamak üzere birlik tüzüğünde gösterilen zamanlarda yapılır. Yılın ilk toplantısı dönembaşı toplantısıdır.
Birlik meclisinde plan ve bütçe komisyonunun dışında birliğin faaliyet konularında olmak üzere ihtisas komisyonları kurulabilir. İhtisas komisyonları meclis üyeleri arasından birlik meclisinin kararıyla kurulur ve komisyon üye sayısı beşi geçemez. Komisyon üyelerinin ayrı mahalli idare temsilcileri arasından seçilmesi esastır.
Birlik meclisinin toplantıları, kararları, çalışma esas ve usulleri, bilgi edinme ve denetim yolları, feshi, meclis üyeliğinin sona ermesi ihtisas komisyonu üyelerinin seçimi ile meclis üyelerinin yükümlülükleri hakkında bu Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda, Belediye Kanunu’nun belediye meclislerine ilişkin hükümleri uygulanır.
Birlik Encümeni
Birlik encümeni, birlik başkanı ile sayısı yediyi geçmemek üzere birlik tüzüğünde gösterilecek sayıda meclis üyesinden oluşur. Birlik encümeninin;
• Yatırım planı ve çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip birlik meclisine görüş bildirmek, • Kamulaştırma işlemlerinin gerektirdiği kamu yararı kararını almak, • Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek,
gibi, ders kitabınızın 53. sayfasında sayılan görev ve yetkileri vardır.
Birlik Başkanı
Birlik başkanı, birlik idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Birlik başkanının;
• Birliği yönetmek ve birliğin hak ve menfaatlerini korumak, • Yatırım planı ve çalışma programı ile bütçeyi ve kesin hesabı hazırlamak, uygulamak, izlemek, değerlendirmek ve bunlarla ilgili olarak hazırlayacağı yıllık faaliyet raporunu meclise sunmak, • Birliği temsil etmek veya vekil tayin etmek,
gibi, ders kitabınızın 53. sayfasında sayılan görev ve yetkileri vardır.
Birliğin Mali Hükümleri
Birliğin Gelirleri
• Birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payları, • Birlik meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler, • Diğer kamu kurum ve kuruluşlarından aktarılacak ödenekler, • Taşınır ve taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler, • Kira ve faiz gelirleri, • Bağışlar, • Köylere hizmet götürme birlikleri için il özel idaresi bütçesinden ayrılacak pay, • Diğer gelirler.
Birliğin Giderleri
• Birlik hizmetlerinin yürütülmesi için yapılacak giderler, • Birliğin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluk, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler, • Hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler, • Birliğin hizmet binalarının, tesislerinin, araç ve gereçlerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler, • Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ücretler ile sigorta giderleri, • Dava takip ve icra giderleri, • Avukatlık, danışmanlık ve denetim ücretleri, • Kamu ve özel sektör kuruluşlarıyla yapılan ortak hizmetler ve diğer proje giderleri, • Temsil, tören ve ağırlama giderleri.
Birliğin Bütçesi
Birliklerin kendilerine ait bütçeleri vardır. Birlik bütçesi mali yıl içindeki gelir ve giderleri tahmin eden, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. Birlik bütçeleri, belediye bütçelerinin tabi oldukları esaslara uygun olarak, stratejik plan ve performans programları dikkate alınarak izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri ile birlikte, birlik başkanınca hazırlanmaktadır.
Birliğin Teşkilat Yapısı
Birlik teşkilatı birlik müdürü, yazı işleri, mali işler birimleriyle birliğin faaliyet alanına göre kurulacak teknik işler biriminden oluşur. Ülke düzeyinde kurulan birliklerle üye sayısı yüzden fazla olan birliklerde teşkilat, norm kadroya uygun olarak genel sekreter, yazı işleri ve mali işler birimleriyle birliğin faaliyet alanında olmak ve sayısı üçü geçmemek üzere birlik meclisinin kararıyla kurulacak diğer birimlerden oluşur.
Köylere Hizmet Götürme Birlikleri
Toplum kalkınmasının örgütsel temelinde, birlik, dernek ve kooperatif gibi gönüllü kuruluşlar vardır. Yüksek Planlama Kurulunun 2006 yılı başında kabul ettiği Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi Belgesi, kırsal ekonominin geliştirilmesi ve kırsal alanda yaşam kalitesinin yükseltilmesi amacıyla mahalli idare birliklerinin etkinleştirilmesine önem verileceği ifade edilmiştir.
İlçelerde tarım ürünlerinin pazarlanması hariç olmak üzere, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı tesisleri ile köylere ait diğer hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, bizzat yapmak, yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere, tüm köylerin iştiraki ile o ilçenin adını taşıyan, köylere hizmet götürme birliği kurulabilir. Cumhurbaşkanı bu konuda genel izin vermeye yetkilidir. Birlik başkanı merkez ilçelerde vali veya görevlendireceği vali yardımcısı, diğer ilçelerde kaymakamdır.
Ülke Düzeyinde Birlik Kurulması
Mahalli idarelerin menfaatlerinin korunması, gelişmelerine yardımcı olunması, personelinin eğitilmesi ve mahalli idarelerle ilgili kanun hazırlıklarında görüş bildirilmesi amacıyla il özel idarelerini ve belediyeleri temsil etmek üzere ülke düzeyinde sadece birer birlik kurulabilir. İl özel idareleri ve belediyeler ülke düzeyinde kurulan birliklerden kendilerine ait olanın doğal üyesidirler. İl özel idarelerinden oluşan ülke düzeyindeki birliğe yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları da aynı hak, yetki ve yükümlülüklerle üye olurlar.
Ülke düzeyinde kurulan birlikler yukarıda belirtilen amaçların yanında mahalli idarelere rehberlik etmek; mahalli idareler arasında yardımlaşma ve işbirliğini, teknik ve idari deneyim ile bilgi değişimini teşvik etmek; iyi uygulama örneklerinin yaygınlaşmasına yardım etmek konularında da faaliyette bulunabilir.
Turizm Altyapı Hizmet Birlikleri
Kültür ve turizmi koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde alandaki bütün mahalli idarelerin katılımı ile bir mahalli idare birliği kurulur. Birlik alanın bütüncül bir anlayışla korunması, geliştirilmesi, tanıtımı, kültür ve turizme ilişkin sosyal ve teknik altyapının gerçekleştirilmesi ve işletilmesini sağlamak amacıyla kurulmaktadır. Bu amaçla kurulan mahalli idare birliklerinin meclis üyelerinin üçte biri, alandaki Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgeli konaklama tesislerinin ve deniz turizmi tesislerinin temsilcilerinin kendi aralarından, seçecekleri üyelerden oluşur.
Birliklerin Denetimi
2010 tarihinde yürürlüğe giren 6085 sayılı Sayıştay Kanunu mahalli idare birliklerinin dış denetiminin Sayıştay tarafından yapılmasının önünü açmıştır.
İç denetim konusunda mahalli idare birlikleri Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun hükümlerine tabidir. Mahalli İdare Birliklerin denetimi İçişleri Bakanlığınca
yapılır. Valiler ve kaymakamlar gerekli gördüklerinde ülke düzeyinde kurulan birlikler dışındaki birlikleri denetleyebilirler. Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu kararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
Birliklere İlişkin İstatistikler
Ulusal Düzeyde Birlikler
Ankara ili merkezli ulusal iki birlik bulunmaktadır:
• Türkiye Belediyeler Birliği 2002 yılında kurulan, belediyelerin üye olduğu birliktir. • Vilayetler Hizmet Birliği 2009 yılında kurulan, il özel idarelerinin üye olduğu birliktir.
Yurt Dışı ile Kurulan Birlikler
Türkiye Belediyeler Birliği; Almanya, Hollanda, İsveç, KKTC, İspanya gibi çeşitli ülkelerin yedi kuruluşuyla belirli alanlarda işbirliği konusunda birlik kurmuştur.
Hizmet Birlikleri
Özel idare ile belediyelerin kurdukları hizmet birlikleri arasında; Eskişehir Fuar Birliği, Lara Birliği (Antalya), Aydın ili Afet Acil Yardım ve Kurtarma Birliği, Aralık İlçesi Rüzgar Erozyonu ile Mücadele Birliği (Iğdır), İzmir Kuş Cennetini Koruma ve Geliştirme Birliği, Samsun- Havza Termal Su Yönetim Birliği gibi bazı örnekler verilebilir.
Kalkınma Birlikleri
Özel idare ile belediyelerin kurdukları iki kalkınma birliği örneği; Edirne merkezli “Trakya Kalkınma Birliği” ile Tokat merkezli “Kelkit Havzası Kalkınma Birliği”dir. Özel idare, belediye ve köy birlikteliği ile kurulan kalkınma birliği örneği ise, Karabük merkezli “Batı Karadeniz Kalkınma Birliği”dir.
Diğer Birlikler
• Adana merkezli, Doğa Akdeniz Zeytin Birliği, • Antalya merkezli, Gazipaşa ilçesi, Şahinler, Sugözü, Çamlıca, Karatepe Köyleri Hidroelektrik Santrali Birliği, • Artvin, Borçka merkezli, Camili Köyler Birliği, • Balıkesir, Erdek merkezli, Balıkesir Süt Üreticileri ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, • Çanakkale, Ayvacık merkezli, Ayvacık ilçesi Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Birliği.
Bazı Avrupa Ülkelerinde Mahalli İdare Birlikleri
Bazı Avrupa ülkelerindeki mahalli idare birliklerine de kısaca değinelim.
Almanya
Belli hizmetlerin yerine getirilmesi için oluşturulan üyeleri beldeler ve belde birlikleri olan kamu hukuku tüzel kişileridir.
Belçika
Belediyeler arası birlikler kamu hukukuna tabi işbirliği kurumlarıdır. Ne amaçla olursa olsun ticari amaçla hareket edemezler.
Fransa
Mahalli idareler ortak çıkarlara sahip oldukları projeleri gerçekleştirmek için birleşerek yeni kamu tüzel kişileri oluşturma hakkına sahiptir. Bu birlikleri, aynı seviyedeki mahalli idareler ile yapabildiği gibi farklı seviyelerdeki idarelerle de oluşturabilirler. Belediye birliklerinin amacı, belediyelerin bir araya gelerek bir dayanışma bölgesinin oluşturulmasıdır. Böylece kırsal alanların kalkınması ve geliştirilmesi için gerekli işbirliği projeleri hazırlanır.
İsviçre
İsviçre kantonlarında; belediyeler arasında sözleşme ile birlik kurulabilir. Belli bir amaç için yapılan işbirliğinin metotları tanımlanır.
Norveç
Ortak faydayı ilgilendiren mahalli hizmetlerin yürütülmesi için kurumsal işbirliği, hem mahalli idareler kanununda hem de özel kanunlarda düzenlenmiştir. Belediyeler ve iller ortak çıkarlarla ilgili hizmetlerin yerine getirilebilmesi için bir kurul oluşturabilirler.
Lüksemburg
Belediye birliklerinin kurulmasına ilişkin kanun çerçevesinde kurulurlar. Katılım her zaman gönüllüdür. İlgili belediye meclislerinin müzakereler sonucu anlaşmaya varmaları esastır. Tek veya çok amaçlı belediye birlikleri kurulabilmektedir.
Sulama Birlikleri
Sulama birlikleri kamu tüzel kişiliğinde olup, kendi Kanununda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir. Birliklere Devlet Su İşleri tarafından devredilen tesislerin hizmet alanı, birliklerin görev alanı olup, sınırları, kapsamı ve ismi Devlet Su İşleri tarafından belirlenir. Birliğin çalışma konuları ders kitabınızın 62. sayfasında maddeler halinde belirtilmektedir.
Başkanlığın Oluşumu ve Başkanın Görev ve Yetkileri
Başkanlık, başkan ve başkanlık hizmetlerini yürüten diğer personelden oluşur. Başkan DSİ’nin teklifi üzerine Bakan tarafından kamu personeli arasından dört yıla adar görevlendirilir. Süresi sona eren Başkanın yeniden görevlendirilmesi mümkündür. Başkanın görev ve yetkileri ders kitabınızın 62 ve 63. sayfalarnda belirtilmektedir.
Birliklerin Yap-İşlet-Devret Modeline İştiraki
Birlikler, DSİ tarafından, Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun uyarınca yapılan tesislerin işletme ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi husussunda görevlendirilen şirketle müstakilen veya DSİ ile birlikte müştereken sözleşme imzalamaya yetkilidir.
Siyaset Yapma Yasağı, Denetim ve Birlik Mallarının Durumu
Birlikler siyasetle uğraşamaz, siyasi partilere her ne suretle olursa olsun yardım yapamaz ve bunlardan yardım kabul edemez.
Denetim ve Birlik Mallarının Durumu
Birliklerin denetimi DSİ veya Bakanlık tarafından yapılır. Birlikler mali yönden yılda bir defa ayrıca Maliye Bakanlığının denetimine tabidir. Bu denetimler sonucunda düzenlenecek raporların bir örneği, gerekli işlemlerin yapılması için Bakanlığa gönderilir. Denetim sonucunda birliğin zarara uğratıldığının tespit edilmesi halinde Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uygulanır. Birlikler Sayıştay tarafından doğrudan denetlenebilir. Birliğin devraldığı sulama tesisi ve bütünleyici parçaları Devlet malı olup, bunlara zarar verenler hakkında Türk Ceza Kanunu’nun kamu malına zarar verme ile ilgili ceza hükümleri uygulanır.
Birliğin Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi
Birliğin tasfiyesi DSİ tarafından yürütülür. Tasfiyenin usul ve esasları çerçeve ana statü ile düzenlenir. Tüzel kişiliği sona erdirilen sulama birlikleri tarafından işletilen sulama tesisleri hakkında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.
Birliğe Üyelik, Üyelerin Sorumlulukları
Birlik görev alanında yer alan her su kullanıcısı gerçek ve tüzel kişi, sulama tesisinden faydalanabilmek için o birliğe üye olmak zorundadır. İlk üyelik kaydı sırasında bir defaya mahsus olmak üzere katılım payı tahsil edilir. Birlik üyeleri birlik tarafından tahakkuk ettirilen su kullanım hizmet bedelini ve borçlarını düzenli olarak ödemek, su yetersizliğine bağlı olarak yapılan ekim planlamasına uymak, sulama planlaması ve su dağıtım ve münavebe programlarına katılmak, arazisi üzerinde yer alan sulama tesisini korumak, birliğin sorumluluğunda olan tesisler ile kullanılan her türlü ekipmana zarar vermemek, zarar verilmesi durumunda bu zararı tazmin etmek, birliğin sorumluluğunda olan tesisler üzerinde yapılan işletme, bakım ve onarım çalışmaları için arazisine girilmesine izin vermek ve sulama tesisinden faydalanma sözleşmesini imzalamak, zorundadır.
Birliğin Bütçesi
Birliğin çalışma programına uygun olarak hazırlanan bütçe, birliğin mali yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir. Bütçe ile gelirlerin toplanması ve harcamaların yapılmasına izin verilir. Bütçeye ayrıntılı harcama programları ile finansman programları eklenir. Mali yıl takvim yılıdır. Bütçe dışı harcama yapılamaz. Başkan bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur. Bütçelerde gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır. Bütçe, ilgili Devlet Su İşleri bölge müdürünün onayı ile yürürlüğe girer.
Birliklerin, devraldığı tesislerin işletme, bakım, onarım ve yönetimi ile ilgili çalışmalarında kâr gayesi güdülemez. Ancak, bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji elde edilebilir ve tüketim fazlası enerjinin satışından elde edilen geliri yine devraldığı tesisin işletme, bakım, onarım ve yönetim giderlerinde kullanır.
Birliğin;
• Katılım payı, • Su kullanım hizmet bedeli, • Her türlü yardım ve bağışlar, • Yatırım bedellerine ilişkin geri ödeme katkı payı
ve bunun gibi gelirleri vardır.
• Görev ve hizmetleri karşılamak için yapılan harcamalar, • Personele ödenen aylık, ücret, harcırah ve huzur hakkı ile organlarının seçilmiş üyelerine ödenen, harcırah, huzur hakkı ve hizmete ilişkin eğitim harcamaları, • İlam ve sözleşmelere dayalı harcamalar ve borçlar, • Yatırım ve proje giderleri, • Makine, malzeme, ekipman ve gerekli diğer teçhizat için yapılan harcamalar
gibi giderleri vardır.
Sulama birliklerinin amacı doğrultusunda yapılan iyileştirmelerle su kayıplarının nispeten azaldığı söylenebilir.