WTK212U-WEB GRAFİK TASARIMI
Ünite 5: Web Tasarım Aracı Olarak WordPress
Giriş
WordPress, içeriğinizi dünya çapında milyonlarca potansiyel kitleye ulaştırabilmenizi amaç edinen açık kaynaklı bir yazılım ve büyük bir topluluktur. Günümüzde internet üzerindeki içeriklerin büyük bir çoğunluğu WordPress ile tasarlanmakta ve web yayıncılığına büyük hız vermektedir.
WordPress
WordPress, dünyadaki web sitelerinin büyük çoğunluğunda yaygın olarak kullanılan, kişisel günlük yazarlarından büyük şirketlere kadar herkes için araçlar içeren bu güçlü site oluşturucu ve içerik yönetim sistemidir. WordPress platformu esnek, ölçeklenebilir ve kullanımı ücretsizdir.
WordPress, 2003 yılında, wordpress.org’u bir web sitesi veya günlük oluşturmak isteyen herkesin kullanımına sunan WordPress.org’u yönetmeye devam eden Mike Little ve Mike Mullenweg tarafından oluşturulan çevrimiçi günlük yazılımı parçası olarak başlamıştır.
WordPress, PHP programlama dilinde yazılmış açık kaynaklı, web sitesi oluşturma aracıdır. Sadece yazılımın kullanımı haricinde aynı zamanda bireysel ihtiyaçlara uyacak şekilde değiştirmesine ve bu değişiklikleri başkalarıyla paylaşmasına izin veren bir kapsamda lisanslanmıştır.
WordPress yeni başlayanlar ile deneyimli geliştiricilere kadar herkes tarafından kullanılabilir. Tasarım veya geliştirme deneyimi olmayan yeni kullanıcılar için, bir WordPress web sitesi, yüzlerce ücretsiz WordPress temasından biri kullanılarak bir barındırma platformunda çok kolay biçimde kurulabilir.
WordPress.org ve WordPress.com Karşılaştırması
WordPress.org ve WordPress.com tamamen farklı iki web sitesi/kuruluş ve web çözümüdür. WordPress’in temel kaynağı olan WordPress.org, kullanıcıların bir barındırma alanına ücretsiz olarak bir site kurmasına ve çalıştırmasına olanak tanıyan bir üçüncü taraf barındırma çözümü olan WordPress.com ile sık sık karıştırılır. Bir WordPress.com sitesinin temel özelliklerinin kullanımı ücretsizdir, ancak kullanıcılar daha fazla seçeneğe ve benzersiz bir alan adına izin veren yüksek bir sürüme yükseltme seçeneğine sahiptir. Herhangi bir barındırma alanına kurulabilen ve gerektiğinde değiştirilebilen WordPress’in aksine, WordPress.com siteleri platformun tema seçimiyle sınırlıdır ve kullanıcıların sitenin PHP koduna veya kullanıma sunulan birçok eklentiye ve diğer temalara erişim sağlaması mümkün değildir.
WordPress Temel Özellikleri
WordPress yazılımı, PHP ve MySQL yazılım bileşenini kullanan kişisel bir yayıncılık sistemidir. Bu platform, kendi web sitenizi oluşturmak ve bu sayfaları programlama dilini kullanmadan kendi içeriğinizi dinamik olarak yayınlamak için ihtiyacınız olan her şeyi çalışmasını sağlar. Tüm içeriğiniz, web sitenizin barındırıldığı bir MySQL veritabanında saklanmaktadır.
Yayınlama Geçmişinizi Arşivleme
WordPress içinde yayınlanan tüm veriler kronolojik ve kategorilere ayrılmış bir biçimde sistem içinde arşivlenir. WordPress üzerinde yayınladığınız her şeyi sizin ve okuyucularınızın tarihe ve kategoriye göre erişebileceği bir sırayla göstermek ve düzenlemek için PHP ve MySQL teknolojilerini kullanmaktadır.
WordPress’i Kullanma
WordPress’i kullanma başlığı altında; içerik yönetim sistemleri, WordPress kurulumu, WordPress kullanım süreçleri, WordPress planı, WordPress ipuçları ve WordPress tasarım yaklaşımları başlıkları ele alınmıştır.
İçerik Yönetim Sistemi
WordPress hakkında makaleler yayınlayan web sitelerine göz attığınızda aşağıdakine benzer bir şey görürsünüz: “WordPress bir blog platformundan daha fazlasıdır; tam bir içerik yönetim sistemidir. (WordPress, 2020).” Bu da WordPress’in blog, e-Ticaret sayfaları, video ve ses dosyalarını dahil olmak üzere web sayfanızda her türlü içeriği oluşturmanıza ve yayınlamanıza olanak tanıdığı anlamına gelmektedir.
WordPress Kurulumu
Yeni Zelanda merkezli bir web tasarım ajansı olan Neon Hive’ın Kurucusu/Geliştiricisi Jonathan Cook, “İyi bir web sitesi, güçlü bir marka kimliği oluşturmanıza ve hikayenizi istediğiniz gibi anlatmanıza olanak tanır” diyor, “Son piksele kadar her öge üzerinde tam kontrole sahip olmalısınız ve bunu WordPress en iyi şekilde size sunuyor.
WordPress Kullanım Süreçleri
Web tasarımcıları için WordPress altyapısı ile tasarım yapmanın birden fazla yolu vardır. Kullanıcılar temel olarak yazılımın arayüzüne kolaylıkla uyum sağlayacaktır, ancak süreçte yeni iseniz başlamak adına aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
• WordPress planınızı seçin. (WordPress.com) • Alan adınız ve barındırma sağlayıcınızı oluşturun. • WordPress’i yükleyin. • Tasarım temanızı (şablon) seçin. • Web sitenize içeriklerinizi ekleyin. • Web sitenizi şablonun izin verdiği ölçüde özelleştirin. • Geliştirme eklentileri yükleyin. • Web Sayfanızı optimize edin. • WordPress ile tasarlanmış diğer web sitesi örneklerinden ilham alın.
WordPress Planı (WordPress.com)
Web sitenizi oluşturmaya başlamak için WordPress.com’un sunduğu beş plan arasından seçim yapmanız gerekecektir.
Alan Adı ve Barındırma Sağlayıcı Seçimi
WordPress.com’da alan adı ve için barındırma sağlayıcı seçenekleri web sitenizin oluşturma anında gerçekleşmektedir.
Etki Alanı ve Barındırma Sağlayıcıları Seçimi
WordPress.org kendi etki alanınızı oluşturmanızı ve web siteniz için bir barındırma sağlayıcısı seçmenizi gerektirmektedir. WordPress.com ise seçtiğiniz plana bağlı olarak özel bir alan adı alabilmenize olanak sağladığı gibi barındırma işlemini kendi içinde gerçekleştirmektedir. Barındırma sağlayıcınız, web sitenizin hızını, güvenliğini ve güvenilirliğini etkilediği için çok önemlidir bu nedenle web sitenizin ihtiyaçlarına uygun seçim yapılmalıdır.
WordPress’in Yüklenmesi
WordPress dışında bir barındırma sağlayıcısı kullanıyorsanız, yeni alan adınızı web sitenize bağlamak için CMS (İçerik Yönetim Sistemi) yüklemeniz gerekmektedir.
Kontrol Panelinde Oturum Açma
WordPress yüklendikten sonra veya Wordpress.com’a giriş yapıldıktan sonra oturum açmak için şu adımlar izlenir.
1. WordPress Sistemine Giriş: Tarayıcınızdan WordPress giriş sayfası veya URL adresinizi yazarak sisteme giriş yapılabilir. Örnek: http://www.etki alanınız.com/wp-login.php 2. Tema (Şablon) Seçimi: WordPress web siteniz, farklı görsel tasarımlara sahip seçenekler içinden seçilen bir tema kullanarak özelleştirilebilir. WordPress, ilk kurulumda oldukça yalın görünen varsayılan bir tema ile açılır. 3. Web Sitenize İçerik Ekleme: WordPress web sitenize içerik eklediğinde gönderiler kullandığınız şablona göre uyumlanarak statik ya da dinamik şekilde görüntülenir. 4. Web Sitenizi Özelleştirme: Seçtiğiniz temanın ötesinde, web sitenizi özelleştirmenin birkaç yolu vardır. Bu seçeneklerden ilki yönetici panelinde Kontrol Ayarlar-Genel sekmesi altında web sitesinin başlığı, URL, e-posta, saat dilimi gibi temel site bilgilerini değiştirilebilir; okuma bölümlerinizi Ayarlar-Okuma sekmesi altında bulunan statik bir sayfa seçeneğiyle değiştirebilirsiniz. Gezinme çubuğunu da özelleştirerek ziyaretçilerinizin web sitenizdeki bilgileri kolayca bulmasını sağlanabilir.
Eklentileri Yükleme: Eklentiler, WordPress web sitenize işlevsellik katan ve kullanıcı deneyimini geliştiren yardımcı yazılımlardır. Mevcut binlerce eklentiyle her tür web sitesi ve kullanıcı için geliştirme seçenekleri vardır. Mevcut en popüler eklentilerden bazıları şunlardır:
• CRM WordPress Eklentisi: WordPress web sitenize kolayca açılır pencereler, formlar ve canlı sohbet özelliği kazandırır. • Bütünleşik SEO: Arama sıralamalarını iyileştirmek ve yeni SEO büyüme fırsatlarını ortaya çıkarmak için kullanılan etkili bir eklentidir.
• SEO Çerçevesi: Web sitenizde SEO konusunda uzmanlaşmanıza yardımcı olabilecek başka bir eklentidir. • Yoast SEO: Yoast SEO, WordPress için bir arama motoru optimizasyonu (SEO) eklentisidir.
Sayfa içi SEO yardımı sağlar.
• Etkinlik Takvimi: Sitenizden etkinlik planlamayı kolaylaştıran bir eklentidir. • TablePress: Web siteniz içinde tablolar üretmenizi sağlayan eklentidir. • Weglot: WordPress ve WooCommerce web sitelerini çevirmek için en iyi çeviri eklentisidir
Sayfa Hızını Arttırma: Web sitesi performansı, kullanıcı deneyiminin en önemli kriterlerinden biridir. Sayfanın yüklenmesi uzun sürdüğünde, ziyaretçileriniz hızla başka sitelere geçiş yapabilir.
WordPress İpuçları
Web sitenizi oldukça etkili ve kullanıcı dostu hâle getirmek için bir dizi WordPress ipucu ve püf noktaları bulunmaktadır. Bunlardan en çok kullanılanları aşağıdaki tanımlarda açıklanmıştır.
1. WordPress’te dosyalarınızı adlandırırken alt çizgi yerine “tire” işaretini kullanımı: SEO yazılımları alt çizgi kullanıldığında yazdığınız dosya ismini tek bir kelime olarak okuyacaktır. Bu nedenle ayrı kelimeler olduğunu açıkça belirtmek için “tire” işareti kullanmak SEO verimliliğini artıracaktır. YANLIŞ: www.example.com/this_is_an_ example DOĞRU: www.example.com/this-is-anexample 2. Görselleriniz için alt metin kullanımı: Image Alt Text, SEO ve Google sıralamalarınızı iyileştirmek için kullanılabilir. Gönderilerinize iyi seçilmiş görseller yazdıklarınızı okumaya teşvik ederek sayfada kalınmasını sağlayacaktır. Alt Etiket ve Alt Metinler doğru kullanıldığında görsel arama sonuçlarında iyi bir sıralama elde etmeyi sağlayacaktır. 3. Web sitesinin düzenli olarak yedeklenmesi: Bu sayede web sitesine erişimi kaybedildiğinde sitenizi tamamen geri yüklemek için ihtiyacınız olan her şeye sahip olunacaktır. WordPress içeriklerini yedeklemek için özel tasarlanmış yazılımlar ile yedekleme işlemlerini oldukça kolaylaştırmıştır. 4. Web sitenizin performansının izlenmesi: Google Analytics eklentisi ile web sitesinin süreç içindeki tüm istatistikleri görüntülenir. Bu işlem ile web sayfanızı görüntüleyenler arasında hangi içeriklerin daha fazla okunduğu ve sayfada kalma süreleri görülebilir. 5. Web Sitesi Güvenliği: Bilgisayar korsanlarının giriş yapmadığından emin olmak için sitenizin güvenliğini artırmak çok önemlidir. Güvenlik
konusunda mutlaka güncel ve etkili eklentiler WordPress sayfasına eklenmelidir. 6. Mobil Cihazlara Uyumluluk: Web sitenizin mobil cihazlardaki görünümü ve okunurluğu çok önemlidir. Günümüzde bu duyarlılık web sitenizin daha fazla görüntülenmesine katkı sağlayacaktır. 7. WordPress Eklentilerinizi Güncelleme: Eklenti güncellemeleri WordPress sayfanızın daha sorunsuz ve verimli çalışmasını sağlayacaktır. 8. WordPress Uyumlu CRM Seçimi: CRM, kullanıcıların web siteniz ve şirketinizle etkileşim kurma şeklini takip etmenize yardımcı önemli bir yazılımdır.
WordPress Tasarım Yaklaşımları
Günümüzde potansiyel olarak milyarlarca web sayfası olmasına rağmen hepsi aynı derecede dikkat çekici ve kullanıcıya iyi bir deneyim sunacak görsel, estetik değerlere sahip değildir. Birçok kaynak WordPress gelecekçi tasarım kriterlerini aşağıdaki gibi açıklanmaktadır.
Mobil Öncelikli Web Tasarımı
Mobil internet tüketiminin masaüstü kullanımını çoktan geride bıraktığını gösteren istatistikler sonucunda özellikle web sayfalarının mobil uyumlanma ve okunurluk üzerine birçok tasarım disiplini çalışmalar yaparak gelecek kriterlerini belirlemiştir.
Etkili Renkler ve Renk Kombinasyonları
İyi seçilmiş renk paletleri ile sitenizin görsel kalitesini artırabilir, ziyaretçilere gerekli duyguları iletebilir, onları heyecanlandırabilirsiniz.
e-Ticaret İşlevleri
Günümüzde birçok ticari ekosistem çözümü sunan WordPress eklentileri ile e-ticaret işlemleri kolaylaşarak web tasarımınıza ve yapınıza dahil edilmesi kaçınılmaz hâle gelmiştir.
Video Arka Planlar
Web sitesi ana sayfalarına video materyallerinin eklenmesi yeni olmasa da özellikle giriş videoları ve arka planda gösterilen video içerikler günümüzde sitelere hükmeden web tasarım yaklaşımı hâline gelmiştir. WordPress için tasarlanmış kullanımı kolay birçok video içerik eklentisi mevcuttur.
Mikro Etkileşim
Kusursuz kullanıcı deneyimine büyük katkı sağlayan küçük detaylar, butonlar ve animasyon dokunuşları asla ihmal edilmemelidir. Temel olarak bunlar, deneyimi artıran mikro etkileşimlerdir. Animasyonlu simgeler, ilerleme çubukları, düğmeler ve daha fazlası şeklindeki bu mikro etkileşimler, web sitenizin kullanıcılarının duygularını ve hislerini ifade etmelerini veya canlı modda birbirleriyle etkileşime girmelerini sağlarken sitenizi etkileşimli tutmaktan sorumludur.
Yalın Tasarım
Yalınlık bir web sayfası için uyulması gereken basit bir temel tasarım kuralıdır. Web sitenizde kullandığınız tüm grafik materyalin uyumlu olması web sitenizde içeriği vurgulamak adına karmaşık kombinasyonlar oluşturmanızı engelleyerek içeriğin daha rahat okunmasını sağlayacaktır.
İçerik Tasarımı
İyi tasarlanmış bir içerik hem kullanıcıya hem de web sayfasını oluşturan kişilere değer kazandırma potansiyeline sahip olduğu için büyük öneme sahip ve sürekli gelişen bir niteliktir. İçerik kitlenizde güven inşa ederek yeni potansiyeller oluşturmanızı sağlayacaktır.
Wordpress Eklentilerinin Çalışması
Platformun popülaritesini sağlayan kullanım kolaylığı esnekliğidir. WordPress, kullanıcıların bir siteyi kolayca kurup çalıştırmasını sağlamak için standart işlevler sağlamaktadır.
WordPress’te Eklentiler Nasıl Kullanılır?
Sitenize WordPress eklentilerini yüklemenin birden fazla yolu vardır. Örneğin, web sitenizin yönetim panelini kullanarak ya da geliştirici sitelerinden yapabilirsiniz. WordPress’in resmi eklentileri tek tıklama ile kolayca yüklenirken bazı üst düzey eklentilerin bir Dosya Aktarım Protokolü (FTP) istemcisi aracılığıyla yüklenmesi gerekebilir.
Olması Gereken WordPress Eklentileri
WordPress, hedef kitlenizi çekmek için mümkün olan en kısa sürede görsel içerik yayınlamanızı sağlamak için temel ve ileri düzey fonksiyonlar sunmaktadır. İleri düzey eklentiler içeriğinizi optimize etmenize, sitenizi veya açılış sayfanızı geliştirmenize ve çevrimiçi stratejinizi geliştirmenize yardımcı olacaktır. Eklentiler: All in One SEO, Yoast SEO, WP Rocket, Wordfence Security, Elementor, UpdraftPlus, MonsterInsights, Jetpack, Smush, Akismet Anti-Spam, Monarch, LifterLMS, Envira Gallery, WooCommerce, Google XML Site Haritaları, Redirection dır.
WordPress’de Temalar ile Çalışma
WordPress web siteniz, diğer tüm WordPress web sitelerine benzemek zorunda değildir. Tek bir HTML, CSS veya JavaScript kodu satırına dokunmadan, görünümünü ve verdiği hissi bir WordPress temalarıyla özelleştirebilirsiniz.
WordPress Teması Nedir?
WordPress teması, temel WordPress yazılımını değiştirmeden bir WordPress web sitesinin görsel biçimini ve görüntülenme şeklini değiştiren bir şablonlar, kod dosyaları ve stil sayfalarından oluşan seçkilerdir.
WordPress Temaları Nasıl Çalışır?
WordPress temaları sadece görünümleri değiştirmekten çok belirli site ögelerinin davranışı üzerinde de kontrol sağlamaktadır.
Ana Tema Şablonları: Temalar, sayfa düzeni, tasarımı ve işlevselliğini belirleyen bir dizi şablon dosyasıyla birlikte gelmektedir.
Alt Tema Şablonları: Geliştiriciler, şablonun ana dosyaların etkilenmemesi için alt tema şablonlarını da tasarlamaktadır.
Stil Sayfaları (CSS): CSS, bir web sitesinin estetik oranlarda görünmesini sağlayan bir kodlama dilidir.
PHP Sayfası: Her WordPress teması arka planda işlevleri belirleyen bir PHP dosyasıyla birlikte gelir. PHP kodlama konusunda deneyimli olmasanız dahi PHP sürümünüzü güncel tutarak oluşacak problemleri çözebilirsiniz.
Sayfa Oluşturucu: WordPress.org tarafından oluşturulmuş bir tema kullanmıyorsanız, temanız büyük olasılıkla bir sürükle ve bırak sayfa oluşturucu ile yapılandırılmış olabilir.
Ek Eklentiler: Bazı WordPress temaları, web sitenizin işlevselliğini genişletmek için olarak diğer eklentilerle birlikte gelmektedir. Eklentinin türü yüklediğiniz temanın özelliklerine göre farklılık gösterecektir.
WordPress Tema Editörü
WordPress tema düzenleyicisi, doğrudan WordPress panonuza yerleştirilmiş basit bir metin düzenleyicidir.
WordPress Teması Seçmek
Tema seçimi bir WordPress web sitesi oluşturma sürecinin en önemli adımlarından biridir. Temalar sitenizin tasarımını, hızını, performansını, SEO yapısını ve kullanıcı deneyimini etkiler.
Wordpress Temalarını Özelleştirme
WordPress ile web sitesi oluşturmanın temel adımlarından biri temanın tasarım ihtiyaçlarına göre düzenlenmesidir. WordPress temanızı doğrudan değiştirmenin en kolay yolu, yöneticilerin temel koda dokunmadan aktif temalarının temel stilini değiştirmek için kullandıkları yerel bir araç olan Özelleştirici’dir.
Tema Kodunu Düzenleme
Özelleştirici özelliği veya yetenekli bir sayfa oluşturucu ile çok şey yapılabilir ancak temanızın görünümü üzerinde en fazla kontrole sahip olmak için WordPress kullanıcıları aktif temalarının kodunu kendileri de düzenleyebilir.
Tam Site Düzenleme
WordPress’in en yeni güncellemesi ile tam site düzenlemesine izin vermektedir. Blok düzenleyicisini kullanarak web sitenizin herhangi bir bölümünü özelleştirebilirsiniz.
Özelleştirme Sorunlarını Çözme
WordPress’te temanızı özelleştirme sürecinde sorunlar yaşanabilir. Bu sorunları çözmek için iki yaygın yöntem vardır.
Güncelleme
Özelleştirici sorununuzun kaynağı, eski bir eklenti, tema veya WordPress çekirdeği olabilir. Bu nedenle, yapmanız gereken
ilk şey, mevcut temanın, tüm eklentilerinin ve WordPress kurulumunuzun güncel olup olmadığını kontrol etmek ve kullanıma sunuldukça güncellemeleri uygulamaktır.
Çakışan Eklentileri Kontrol Etme
WordPress web sitelerinde yaygın sorunların başka bir nedeni ise komut dosyalarının eklenti veya etkin tema ile yazılım çakışmalarının olmasıdır. Genel olarak, ne kadar çok eklenti kullanırsanız, o kadar çok çakışma riski artacaktır, bu nedenle eklentilerinizi yalnızca siteniz için gerekli olanlarla sınırlamak ve kullanmadıklarınızı devre dışı bırakmak bu sorunları önleyecektir.
WordPress’in Geleceği
On bir yıl önce basit bir kod satırıyla başlayan WordPress, 80 milyondan fazla web sitesinin temel platformu hâline gelmiştir. En büyük pazar payına ve küresel topluluğa sahip açık kaynaklı bir içerik yönetim sistemi olan WordPress, kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılamak için sürekli olarak gelişmektedir.
WordPress Pazar Payındaki Değişim
WordPress internet üzerinde milyonlarca web sayfasına güç vermektedir. Mullenweg, bu sayıların gelecek yıllar içinde düşeceğini bunun nedenin ise W3Tech’in verilerini izleme şeklini değiştirecek olması olarak açıklamıştır.
Gutenberg Editörünün Gelişimi
Gutenberg editörünü WordPress dışında daha fazla platforma ve uygulamaya için geliştirmeler yaptığı bilinmektedir. Mullenweg “Gutenberg’i WordPress’ten bağımsız olacak şekilde oluşturmaya çalıştıklarını ve Gutenberg’in dünyaya WordPress’in kendisinden bile daha büyük bir katkı yapabileceğine inandığını ifade etmiştir.
WordPress 6.0
24 Mayıs 2022’de yayınlanan WordPress 6.0 “Arturo” ana odak noktasını içerik oluşturma sürecini kolaylaştırmak olarak belirlemiştir.
JavaScript’e Geçiş
Açık kaynak erişimi ve interaktif etkileşim yapısından dolayı Wordpress web sayfaları PHP programlama dili ile kodlanmaktadır, ancak son yıllarda Gutenberg’e geçişle uyumlu olarak JavaScript’e geçiş başlamıştır. WordPress, teknolojinin ve dünyanın nasıl değişimine yanıt olarak sürekli gelişmektedir. Gelecekte, kullanıcıları diğer eğilimlerin yanı sıra daha fazla belge, varsayılan seçenek ve JavaScript ile oluşturulmuş arayüzler beklemektedir.
Sonuç olarak; WordPress günümüzde güçlü bir içerik yönetim sistemidir. Web siteniz üzerinde tam kontrol sahibi olmanızı sağlayan bu sistem, web uygulamaları, eklentiler, yetenekli araçlar sayesinde tüm medyalara uyumlu temaları ile kullanıcısına büyük avantajlar sağlamaktadır. Dünya çapında 169 dili destekleyen bu sistem kuruluşundan sürekli gelişip büyümüştür. WordPress’in en önemli rolü ise tüm kullanıcılara web sitesi oluşturmayı kolaylaştırmıştır.