WTK204U-WEB YAYINCILIĞI ARAÇLARI
Ünite 8: Bloglar ve Online Web Site Oluşturucular
Giriş
Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde bilginin üretimi, işlenmesi ve iletilmesi kişisel, toplumsal, kurumsal ve küresel olarak oldukça fazla önem kazanmıştır. Dünya ile paylaşılabilecek bilgi, beceri, ürün vb. kaynakların değerlere dönüşüp fayda sağlayabilmesi için internet ve web büyük olanaklar sunmaktadır. Sosyal ağlar, video akış ve yayın siteleri üstünden akan bilgi miktarı her geçen yıl artmaktadır. Sosyal medya internet üstünden sosyalleşmek ve bilgi paylaşmak için en popüler platformlar olmasına rağmen kullanıcıların çoğu (%63) interneti bilgi edinmek için kullanmaktadır. Başka deyişle insanlar ulaşmak istedikleri bilgilerin çoğuna arama motorlarını kullanarak web siteleri üzerinden ulaşmaktadırlar. Bu da web sitelerinin önemini ortaya koymaktadır.
Bloglar ve Blog Türündeki Web Yayıncılık Araçları
Web sitesi oluşturma süreci, farklı yazılımlar kullanarak içerik hazırlamak, kodlama ve hizmet satın almak gibi işlemleri gerektirdiğinden bireysel kullanıcıların gözünü korkutmaktadır. Bir web sitesi oluşturup yayınlamak için kitabın 213. sayfasındaki Şekil 8.1’deki süreç takip edilebilir.
İnternet ortamında gördüğümüz, okuduğumuz, izlediğimiz, dinlediğimiz ve hatta indirdiğimiz her türlü içerik temel olarak bir çokluortam içeriğidir. Üretilen içeriklerin internet (World Wide Web) ortamında yayınlanabilmesi işlemi de üretiminden bağımsız birtakım süreçleri gerektirmektedir. Bunun için içeriklerin internet protokollerine uygun format olan hipermetine dönüştürülmesi gerekir. Hipermetinler aynı anda birden çok formatı destekleyen ve en önemlisi hiperlink (bağlantı/köprü) adı verilen referansları içerirler. Hiperlink, ister aynı belge içerisinde farklı bir noktaya istenirse de tamamen farklı bir belgeye erişim sağlayan referanslardır. WWW, hipermetin türündeki dosyaların hiperlinkler ile birbirine bağlanması ile meydana gelmiş dev bir etkileşim ağıdır.
Bloglar
Her blog aslında bir web sitesidir. Blog, neredeyse hiçbir teknik bilgiye sahip olmayan kullanıcıların istedikleri içerikleri internet ortamında yayınlayıp diğer kullanıcıların erişimine sunmalarına olanak sağlayan bir teknolojidir. Bloglarda yazılar güncelden eskiye doğru listelenir.
WordPress
Dünyada en yaygın kullanılan blog hizmeti sağlayıcısıdır. Zengin tasarım şablonu kütüphanesi ve binlerce eklenti ile kodlama bilmeyenler kullanıcıların profesyonel görünümlü ve işlevsel bloglar tasarlamalarına olanak sağlar. WordPress iki türlü kullanılabilir. Birinci yöntemle https://wordpress.com/tr/ adresindeki yönlendirmeleri kullanarak WordPress sunucularında blog oluşturulabilir. İkinci yöntemde ise https://tr.wordpress.org/ adresinden indirilen açık kaynak kodlu WordPress yazılımı bir
sunucuya kurularak benzer şekilde bir blog oluşturmak olanaklıdır. Ancak bu sunucunun PHP ve MySQL desteklemesi gereklidir.
Blogger
Blogger yaygın kullanılan blog sağlayıcılardan birisidir. 2003 yılında Google tarafından satın alınmasının ardından bir Google servisi gibi kullanılabilmektedir. Google hesabı olan her kullanıcının aynı zamanda bir blog hesabı da bulunmaktadır. Kullanıcı isterse gmail hesabı üzerinden bir ya da birden fazla bloğu kontrol edebilir. Blogger ile blog oluşturmak için https://www.blogger.com/ adresi üzerinden “Bloğunuzu oluşturun” butonuna tıklayıp sonrasında kayıt oluşturmak gereklidir. Eğer kayıtlı bir Google hesabı varsa doğrudan blog oluşturma kısmına geçilir.
Blogger da tıpkı Wordpress gibi özelleştirilebilir bir tasarım arayüzü sunmaktadır. Ancak Blogger araçları Wordpress eklentilerine göre daha sınırlıdır. Yönetim panelinde bulunan “Düzen” butonu ile blog sayfasına istatistikler, arama gibi bazı araçlar eklenebilir. Blogger sadece izin verilen kullanıcıların okuyabileceği bloglar yapmaya da olanak sağlar. Bloglar, web sitesi tasarlamanın HTML kodları ile yapıldığı zamanlarda, zengin metin düzenleme editörleri ile kolay ve hızlı bir şekilde içerik üretebilmeleri ve bu içerikleri anında web ortamında yayınlayabilme yetenekleri ile internet dünyasında hızla popüler olmuşlar, yorum yazabilme özellikleri internet kullanıcılarının sadece tüketici değil içerik üretici olarak da yer almasını sağlamışlardır. Bloglar her ne kadar web sitesi hazırlamanın hızlı bir yöntemi olsa da gelişen teknoloji ile daha karmaşık işlemler ya da hizmetler için dijital günlüklerden fazlasına gereksinim oluşmuştur. Anlık olarak güncellenmeleri gereken web sitelerinden canlı yayın yapılan web sitelerine kadar birçok türde web sitesi hayatımıza girmiştir. Bu sitelerin kodlarını kısa sürede yazma gereksinimi yeni site düzenleyici yazılımların gelişmesini sağlamıştır.
Online Web Site Oluşturucular
Günümüzde bilgiye ulaşmanın en hızlı yolu internet olarak görülmektir. İnternet hizmetinin mobil hâle gelmesi ve kelimenin tam anlamıyla parmaklarımızın ucunda olması bilgiye ulaşmada zaman ve mekân sınırını ortadan kaldırmıştır. Bu bağlamda internette bilgiye ulaşmak kadar internet üzerine bilgi eklemek de önemlidir. Sosyal medya hesapları üzerinden kişilerin fikirlerine, bakış açılarına ya da paylaşımlarına ulaşmak mümkün olsa da birçok kişi hâlâ bilgiye ulaşmada WWW hizmetini yani web sitelerini kullanmaktadır. Ayrıca birçok işletme pazarlama ve reklam faaliyetleri için web sitelerini tercih etmektedir. Web sitesi tasarlamak artık önceden olduğu kadar karmaşık değildir ve kodlama bilgisi olmadan da web sitesi yapmak olanaklıdır. Bloglar bu duruma iyi bir örnektir. Ancak hem tasarım hem de içerik açısından daha kapsamlı bir site yapılmak istendiğinde blog dışındaki seçeneklere de göz atmak gerekir. Bu seçeneklerin en kullanışlı olanı online site oluşturuculardır.
Online web site oluşturucular, teknik bilgi ve beceriye ihtiyaç duyulmadan gelişen teknolojilerin sağladığı avantajlarla, kullanıcının site yönetimi menüsü ve araçlarıyla web sitesi oluşturabilmesine ve yönetebilmesine olanak sağlayan sitelerdir.
Online web site oluşturucuların en iyileri şöyledir: Wix, Site123, SquareSpace, WordPress.com, Weebly.
Wix
Wix.com tüm dünyada milyonlarca kullanıcısı bulunan, bulut tabanlı bir web geliştirme platformudur. Birçok farklı sektör için önceden tasarlanmış yüzlerce farklı şablonu da içeren yenilikçi, sürükle bırak site kurucusuyla tasarımda esneklik sağlar. Bütünleşik SEO araçları ile özelleştirilebilir meta etiketler ile site trafiğinin kontrol altında tutulması sağlanırken uygulama marketinde bulunan yüzlerce uygulama ile çeşitli özellikler siteye eklenebilir. Wix ile mobil cihazların ekranlarına uyumlu tasarımlar da yapılmaktadır. Wix ile web sitesi tasarlamak için öncelikle https://tr.wix.com/ adresinden siteye kaydolunmalıdır. Kayıt aşamasından sonra; oluşturulan site türü, siteyi kurma amacı, siteye eklenmek istenen bileşenlerin neler olduğu (Sohbet, online mağaza, etkinlikler vb.) gibi sorulara cevap verildikten sonra Wix’in sezgisel algoritması, verilen cevaplara uyumlu bir şablonu düzenlenmek üzere ekrana getirmektedir.
Site123
Site123, tıpkı Wix gibi herhangi bir tasarım ya da kodlama deneyimi olmayan kullanıcılar için web sitesi tasarlamaya yönelik bir online site oluşturucusudur. Site123’ün blok tabanlı tasarım editörü ile oldukça yeterli olduğu söylenebilir. Site123 ile bir web sitesi oluşturmak için geçerli bir e-Posta adresi ile https://tr.site123.com/ adresinden kaydolmak gereklidir. Daha sonrasında site oluşturma sihirbazı ile ne tür bir sitenin oluşturulacağı bilgisi girilir. Bahsi geçen site oluşturma sihirbazı ekran görüntüsü Resim 8.12’de gösterilmiştir. Verilen bilgilere göre ana site şablonu belirlendikten sonra kullanıcı her sayfanın tasarımını sayfa şablonları kısmından özelleştirebilir.
Site123 şablonları, Wix’te olduğu kadar esnek değildir. Ancak bu şablonlar oldukça iyi yapılandırılmıştır ve tasarım amacından uzaklaşmadan siteyi hızlı bir şekilde hazırlamada etkilidirler.
e-Ticaret Web Sitesi Oluşturucuları
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi ile ticaret ve pazarlama işlerinin bir kısmı mağaza alışverişinden, internet mağazalarındaki pazarlama ortamlarına yani e-Ticarete (Elektronik Ticaret) kaymıştır. Bilgisayar, televizyon, akıllı telefon gibi dijital ortamlarda ürün ve hizmetlerin satışına genel olarak e-Ticaret denilmektedir.
e-Ticaret ürün satışında genel olarak 2 farklı yaklaşımdan söz edilebilir (Şekil 8.2). Bunlardan ilkinde yine global ya da yerli anlamda elektronik mağaza açmaya olanak sağlayan büyük kurumsal şirketler bulunmaktadır. Ürün ya
da hizmetlerini satmak isteyen kişi ya da markalar bu siteler üstünden mağaza açarak satış yapabilmektedirler. e- Pazaryeri olarak adlandırılan bu siteler temel anlamda alıcılarla satıcıları bir araya getirmektir. Bir hizmet bedeli ödenerek devasa sayılabilecek kullanıcıya erişebilen bu büyük e-Ticaret siteleri satıcıları ve alıcıları destek iade, finansman işleri, ödemeler kargo hizmetleri gibi e-Ticaretin bütün bileşenleri konularında bir araya getirmektedir. Satıcılar ürün fiyatı, fotoğrafı, promosyonu gibi satacakları ürünleri sistem üzerinde yönetme yetkisine sahiptir.
e-Ticaret web sitelerinin diğer sitelerden farklı özellikleri bulunmaktadır. Müşteriler site ile etkileşime girerek çeşitli deneyimler yaşamakta ve ürünleri ya da hizmetleri satın almaktadırlar ya da vazgeçmektedirler. İşte kullanıcının siteye ulaşmasından, ürünü almasına ve sonrasındaki garanti süreçlerine kadar yaşadığı deneyime Kullanıcı Deneyimi ismi verilmiştir. Kullanıcı deneyimi e-Ticaret sitelerinin satışlarını ve başarısını çok büyük ölçüde etkilemektedir. Kullanıcı Deneyiminin site tasarımı ve görünümü, iletişim, site dolaşım menüsü (Navigasyon), müşteri memnuniyeti, güvenirlik, kalite, kolaylık ve erişim gibi faktörler tarafından etkilendiği görülmektedir. O nedenle e-Ticaret web site oluşturucuları da bu faktörler doğrultusunda işlevsel ve görsel olarak uzmanlar tarafından tasarlanmakta ve modüller hâlinde kullanıcıya sunulmaktadır. Kullanıcı ihtiyaç duyduğu modülleri sitesinde kullanarak site üstünden e- Ticaret gerçekleştirmektedir.
Bir e-Ticaret sitesinde öncelikli işlerden birisi yönetim panelini tanımak ve bu paneldeki menü ve araçları tanımaktadır. Bu kapsamda yönetim panellerindeki ilk yapılan işlemlerden biri sayfanın tasarımıdır. Sayfa tasarımı müşterileri hem görsel hem de işlevsel açıdan memnun etmelidir. O nedenle e-Ticaret sayfalarında satılan ürün grubuna göre farklı tasarım seçenekleri mevcuttur. Hatta aynı ürün grubu için farklı temalar da bulunabilir. Bu temaların örnek görüntülerine önizleme seçenekleriyle ulaşılabilir ve düzenleme seçenekleri var ise temaları da düzenlenebilir.
Çoğu e-Ticaret sitesi tarayıcı ekranında açıldığında, adres çubuğunda sitenin logosuna benzer ya da aynı biçimde tasarlanmış bir logo daha gözükmektedir. Bu tür görsellere ise favicon denir. Faviconlar da logolar gibi kurumsal kimliği yansıtması ve sitenin müşteri tarafından uzmanlarca tasarlanmış olduğu ve güvenirlik algısına katkı sağlaması bakımından önemlidir. BigCommerce ve Ticimax ise uluslararası e-Ticaret web sitesi oluşturuculardır.
Bigcommerce
İngilizce bir arayüze sahiptir ve Türkçe desteği yoktur. Ancak Chrome gibi tarayıcıların çeviri özelliği kullanılarak rahatlıkla siteye üye olunabilir ve site yönetilebilir. Siteye girildiğinde hesap açmak için “Demo iste” düğmesine tıklanır ve e-Posta gibi gerekli hesap bilgileri girilir ve şifre belirlenir. Bir e-Posta adresi için 14 günlük bir demo hesap açılabilir. Daha sonra mağazada neler satılacağı ile ilgili ek bilgiler girilir. Kayıt sırasında kullanılan e-Posta hesabına
gelen yönetici paneli linkine tıklanarak yönetici paneline giriş yapılabilir.
Ticimax
Ticimax yerli bir web temelli bir e-Ticaret firmasıdır. Sitenin web arayüzünü görmek ve yönetim panelini deneyebilmek için demo hesap açılabilir. Demo süresi biterse tekrar aynı e-Posta adresi ile yeni demo hesap alınabilmektedir. Ticimax sitesine girildiğinde sağ üst köşedeki Ücretsiz Deneyin bağlantısına tıklanır. Açılan sayfada ad, soyad, e-Posta ve telefon bilgileri girildiğinde demo hesap için yönetici paneli bağlantısı ve kullanıcı bilgileri e-Posta adresine gönderilmektedir.