Amerikan Dış Politikası — Ünite 1 Soru-Cevap

Uluslararası ilişkilerin devlet merkezli, ulusal çıkar ve güç mücadelesi olduğunu iddia eden klasik uluslararası ilişkiler ekolüdür.

Uluslararası aktörlerin belirli bir süreklilik, kural, istikrar ve düzen içinde geliştirdikleri karşılıklı etkileşimlerle oluşan ve kendine ait bir yapısı ve tipik süreçleri olan devletle ve devlet-dışı aktörler arası ilişkiler topluluğudur.

Süpergüç, uluslararası sistemin tamamına zarar verebilecek ve etkileyebilecek kadar büyük güç kaynaklarına sahip olan devlettir. Bir devletin süpergüç olabilmesi için diğer güç kaynakları yanında nükleer silaha da sahip olması gerekir. Tüm dünya tarihi boyunca bu özelliğe sahip iki devlet olmuştur: ABD ve Sovyetler Birliği.

Devletlerin dış politikalarında başarılı olmak için sahip oldukları soyut ve somut yeteneklerden oluşan varlıklarının tamamıdır.

Devletlerin dış politikalarında takip ettikleri uzun dönemli, planlı ve kapsamlı yol ve yöntemlerin toplamıdır.

Uluslararası ilişkiler çalışmalarının yapıldığı akademik bölüm ya da alandır.

Başkanlık sistemidir. ABD Başkanlık Sistemi hem kendi içindeki farklı eyaletleri birleştirdiği için hem de diğer ülkelere örneklik teşkil ettiği için, ABD dış politikasının başarısında önemli bir rol oynamıştır. Bu sistem, ABD’nin 51 eyaletinin bir yandan özgürlüğünü garanti altına alarak diğer yandan birlikte hareket etmesini sağlayarak dış politikada etkinliğini artırmaktadır.

Başkaları üzerinde ikna ve iş birliği araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiğidir.

Başkaları üzerinde baskı, tehdit ve şiddet araçları kullanarak etkili olma yeteneği ve taktiğidir.

ABD’nin dünyaya açılması ve yerleşmesi amacıyla geliştirdiği angajman (engagement) stratejisidir. Buna göre ABD, dünyanın birçok bölgesi ve ülkesiyle ekonomik, ticari, siyasi, askeri ve kültürel bağlantılar kurarak uluslararası sistemi şekillendirmiştir.

Avrupa’dan Amerika’ya kolonileşmenin nedenleri arasında, dini ve siyasi özgürlük arayışı, altın gibi doğal kaynaklara ulaşma, zengin ekonomik şartlara ve geniş topraklara sahip olma hedefleri vardır.

Amerikan kolonileri arasında en çok gelişmiş olan ve kendi ayakları üzerinde durabilenler İngiliz kolonileriydi. İngiliz kolonileri diğerlerine göre daha çok gelişmiş, daha çok nüfusa sahip, üretken, otonom ve dirençli hale gelmişti. İngiliz kolonilerin diğerlerine göre daha özgür, gelişmiş ve düzenli olması nedeniyle diğer Avrupalı kolonilerden göç çekmiştir. Böylece İngiliz kolonileri çok uluslu, kültürlü ve etnikli hale gelmiştir. Bunun sonucunda İngiliz kolonileri, İngiliz Kraliyet yönetimine karşı daha çok güçlenmiş, kendi kendini yönetmek için gerekli ekonomik ve askeri imkanlar elde etmiştir. İçerideki bu gelişmeler kadar etkili diğer bir faktör, Avrupa’da meydana gelen Yedi Yıl Savaşları’nın (1756-1763) sunduğu avantajlar olmuştur. Yedi Yıl Savaşları’nda İngiltere ile Fransa arasındaki mücadele, kolonilerin bağımsızlığına katkı yapmıştır.

16-18. yüzyıllarda Avrupa’da geçerli olan ekonomi politikasıdır. Bu yüzyıllarda altın ve gümüş gibi değerli madenlerin ülkeye girişinin artırılması ve ülkeden çıkışının azaltması anlamına gelen Merkantilizm’in 20. yüzyıldaki karşılığı korumacılıktır.

Amerikalıların kendilerini seçkin, kutsal (Tanrının bahşettiği) ve özgün bir toplum olarak görmesi ve değerlerinin diğer halklar ve ülkeler için de faydalı ve gerekli olacağını düşünerek, yayma inancı ve hedefidir. Hatta bu hakka sahip oldukları düşüncesidir.

Çıkar ve güç kriterleri dikkate alınarak oluşan dış politika anlayışıdır. Ayrıca, gerçekçi dış politika olarak da tanımlanır.

Deniz ve kara kuvvetleri ile silah gücünü diplomatik baskı aracı olarak kullanarak dış politikada etkili olma taktiğidir.

Zimmermann Telegrafı diye bilinen bir olaydı. Buna göre, Almanya’dan Meksika’ya yapılan bir öneride, iki ülkenin birlikte ABD’ye karşı savaşması ve savaş sonunda Meksika’nın ABD’ye kaybettiği toprakları geri alması teklif ediliyordu.

Başkan Wilson, 8 Ocak 1918 tarihinde Kongre’de yaptığı konuşmada, ABD tarihinde ve hatta dünya tarihinde ilk defa görülen bir dizi idealist öneriler ortaya attı. Uluslararası İlişkiler disiplininin oluşumuna da kaynaklık eden 14 maddeli Wilson İlkeleri’ni açıkladı.

Bir devletin başka bir devlete saldırarak uluslararası barış ve güvenliği bozması durumlarında tüm uluslararası aktörlerin saldırgan ülkeye karşı uluslararası örgüt çerçevesinde müştereken/iş birliği içinde hareket ederek ve gerekli ekonomik, ticari, diplomatik ve benzeri barışçı yöntemleri kullanarak uluslararası sistemde güvenlik ve barışı korumasıdır.

1929 yılında ABD Wall Street borsasının çökmesi sonucu ABD şirketlerinin ve ekonomisinin üretim düşüşü yaşaması ve bunun etkilerinin tüm dünya ekonomisinde ortaya çıkardığı büyük krizdir.

Sovyetler Birliği’nin NATO üyelerinden birine yapacağı olası bir saldırıya karşı NATO’nun tüm askeri imkanları kullanılarak savunma yapılması stratejisidir.

ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa + Almanya'dır. İran ile nükleer sorunu çözmek için bir araya gelmişlerdir.