Question 1

Türkçenin yaşı ve yazı dili öncesinin tarihi nasıl aydınlatılmaktadır?

Accepted Answer

Komşu ülke kaynaklarında yer alan bilgiler, başka dillere verdiğimiz sözcükler ve akrabalığımızın bulunduğu dillerle yapılan karşılaştırmalı yeniden kurma (comparative reconstruction) çalışmaları ile Türkçenin yaşı ve yazı dili öncesinin tarihi aydınlatılmaya çalışılmaktadır.

Question 2

İşaret dili ile ilgili en erken kayıtlar hangi döneme aittir?

Accepted Answer

İşitme engellilerin iletişim aracı işaret dili ile ilgili en erken kayıtlar Osmanlı Devleti’nin yükselme dönemine aittir.

Question 3

Türkçede işitme engellileri adlandırmada kullanılan ilk sözcük hangisidir?

Accepted Answer

Türkçede işitme engellileri adlandırmada kullanılan ilk sözcük Divanü Lugati’t-Türk ’te geçen ū z sözüdür.

Question 4

Sağır sözcüğü “işitme engelli” anlamında ilk olarak ne zaman kullanılmıştır?

Accepted Answer

“İşitme engelli” anlamındaki saġır sözü ilk kez XI. yüzyıla ait bir Kur’an tercümesinin Rylands nüshasında görülür.

Question 5

Osmanlı Devleti’nde dilsizlerin sarayda görevlendirilmeleri ne zaman gelenek halini almıştır?

Accepted Answer

Osmanlı saray tarihini anlatan Tayyarzade Atâ (2010: 271), Tarih-i Atâ olarak da bilinen Tarih-i Enderun adlı eserinde dilsizlerin Fatih Sultan Mehmet zamanından itibaren sarayda görevlendirilmesinin gelenek hâlini aldığını belirtmektedir.

Question 6

Padişah kapısında hangi durumlarda dilsiz bulunması gereklidir?

Accepted Answer

Padişah kapısında dilsiz bulunması, hükümdarın sadrazam veya şeyhülislam ile görüşeceği zaman gereklidir.

Question 7

Osmanlı Devletinde tatlı konuşmaları ile büyüklerin, özellikle padişahların güzel zaman geçirmelerini sağlamakla görevli kimselere ne ad verilirdi?

Accepted Answer

Osmanlı Devletinde tatlı konuşmaları ile büyüklerin, özellikle padişahların güzel zaman geçirmelerini sağlamakla görevli kimselere muhasip adı verilirdi.

Question 8

Osmanlı Devleti’nde işaret dili engeli bulunmayanlar tarafından hangi dönemde kullanılmaya başlanmıştır?

Accepted Answer

İşaret dilinin sarayın belirli bölümlerindeki işitme engeli bulunmayan görevlilerce de kullanılmaya başlanması Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1520-1566) olmuştur.

Question 9

Osmanlıda özel adların ve peygamberlerin adlarının dilsizlere öğretilebilmesi hangi sonucu göstermektedir?

Accepted Answer

Yazı dışında özel adların ve peygamberlerin adlarının öğretilmesi ise ancak parmak abecesiyle mümkün olabileceğinden o dönemde bir parmak elifbası bulunduğu ve kullanıldığı sonucunu ortaya çıkarmaktadır.

Question 10

Sarayda işaret dilinin kullanıldığı ilk kez ne zaman anlatılmaktadır?

Accepted Answer

Sarayda işaret dilinin kullanıldığı ilk kez Melchior Lorichs’in İstanbul panoramasının kenarlarındaki 1559 yılına ait notlarda anlatılır.

Question 11

İlk işaret dili elifbamızda kullanılan işaretleri veren ilk kaynak hangisidir?

Accepted Answer

İlk işaret dili elifbamızda kullanılan işaretleri veren ilk kaynak, bugünkü bilgilerimize göre, Ali Seydi’nin Resimli Kamus-ı Osmani ’sidir.

Question 12

Dilsiz Mektebi programında yazının öğretilmesine önem verilmesinin neden nedir?

Accepted Answer

Dilsiz Mektebi programında yazının öğretilmesine önem verildiği görülmektedir. Bunun bir nedeni de sözel eğitime aracılık etmesidir.

Question 13

Osmanlı arşiv belgelerine göre işitme engellilere yönelik ilk okul açılması çalışmalarına hangi tarihte başlanmıştır?

Accepted Answer

İlk işitme engelliler okulu çalışmaları 1895 yılında başlatılmıştır.

Question 14

Selânik Sağır ve Dilsiz Mektebi’nin faaliyetleri ne zaman sonlandırılmıştır?

Accepted Answer

Balkan Savaşları sırasında Selânik’in düşmesi üzerine okulun faaliyeti de Ekim 1912’de sona ermiştir

Question 15

Merzifon Martha A. King Sağırlar Okulu’nda öğrencilerin ortak bir dile sahip olmayan evlerden gelmesiyle ortaya çıkan sorun nasıl aşılmıştır?

Accepted Answer

Öğrencilerin ortak bir dile sahip olmayan evlerden gelmesi başlangıçta önemli bir sorun oluşturmuştu. Bu sorun, dudak okuma yönteminin uygulanmasında Türkçenin geçerli dil hâline getirilmesiyle çözülmüştür.

Question 16

Yönetici ve öğretmenlerce işaret dilini derslerde farkında olmadan kullanan, ders aralarında işaret diliyle iletişim kuran öğrencilerin cezalandırılması yoluna gidilmesinin temel nedeni ne olmuştur?

Accepted Answer

Sözel eğitim uygulamasının başarılı olmasının sağlanması.

Question 17

Türkiye’de sözel eğitime alternatif olarak işaret dili ile eğitime ne zaman başlanmıştır.

Accepted Answer

1970’lere gelindiğinde okullarda işaret dili öğretimi ve işaret dili ile eğitim ve öğretim yeniden başlamıştır.

Question 18

TİD’i konu alan ilk lisansüstü tez çalışması kim tarafından gerçekleştirilmiştir?

Accepted Answer

Hacettepe Üniversitesinde Ayşe Zeynep Açan, Haziran 2001 tarihinde TİD üzerine ülkemizdeki ilk yüksek lisans tezini savunmuştur.

Question 19

TİD’in resmen ne zaman tanınmıştır?

Accepted Answer

TİD’in resmen tanınması1 Temmuz 2005 günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen ve 7 Temmuz 2005 günü Resmî Gazete’de yayımlanan 5378 sayılı Kanun ile olmuştur.

Question 20

İşaret dilinde sözcüklerin anlam bakımından ilişkili başka bir varlık veya öge aracılığıyla anlatma biçimine ne ad verilir?

Accepted Answer

İşaret dilinde sözcüklerin anlam bakımından ilişkili başka bir varlık veya öge aracılığıyla anlatma biçimine düzdeğiştirmece denilmektedir.