TRZ304U-TURİZM BİLGİ TEKNOLOJİLERİ
Ünite 8: Turizmde Bilgi Teknolojilerinin Geleceği
Bilgi Teknolojilerinin Gelişimi
İnternetin gelişimi ve sonrasındaki teknolojik gelişmeler kendine özgü ve yeni bir dijital dünya ortamı yaratmıştır. Bu ortamı hızla kabullenen toplumların, teknoloji temelli bir yaşam düzenini benimseyerek, kültürler arası bir entegrasyon ile farklı bir dünyaya adapte olmaya başladıkları görülmekte ve teknoloji olgusunun, toplumsal değişim ve gelişimin tetikçisi olduğu ifade edilmektedir.
Bilgi Teknolojilerinde Yaşanan Gelişmeler
Bilgi teknolojilerindeki değişimler üretimde, maliyetler, nitelik ve bu duruma bağlı olarak bireylerin yaşam biçimlerini etkilemektedir. Bilgi teknolojilerine en fazla katkı sağlayan faktör ise internet ağlarıdır. Özellikle bilgisayar teknolojisi, yazılım ve ağlarda yaşanan dönüşüm son dönemlerde yapay zekâyı geliştirmiştir. Bilgisayar sisteminde yaşanan bu dönüşüm, bilgi alışverişini ve işlem hızını artırmıştır. Toplumu oluşturan bireylerin bu duruma entegrasyonu giderek artmaktadır.
Bilgi Teknolojilerindeki Yeni Trendler
Dördüncü Sanayi Devrimi, pek çok yeni teknolojik unsur sunmaktadır. Bu unsurlardan bazıları yapay zeka, 3D (üç boyutlu) yazıcılar, büyük veri analitiği, sanal ve artırılmış gerçeklik, robotik ve biyo, nano ve uzay teknolojisidir. Bu gelişmeler ile birlikte cansız veya canlı farklı nesnelerin internet bağlantıları sayesinde diğerleriyle iletişime ve etkileşime geçebileceği akıllı üretim ortaya çıkmıştır. Tüm bu gelişmelerin turizm sektöründe de çeşitli yansımaları ve etkileri olmuştur. Yeni teknolojiler sayesinde bilgiye erişimi kolaylaşan tüketiciler, bu teknolojileri adapte eden işletmeler ve destinasyonlar adeta dijital bir dönüşüm geçirmişlerdir.
Dördüncü Sanayi Devriminin Bilgi Teknolojilerine Yansımaları
Sanayi devrimi ilk olarak 1765’lerde buharın fabrikalarda kullanması ile başlamıştır. 19. yüzyıl ortalarında (1850’ler) elektriğin imalathane, atölye ve fabrikalarda kullanılmaya başlanması ile İkinci Sanayi Devrimi başlamıştır. 20. yüzyılın ortalarında elektrikle çalışan hesap makinesinin icadıyla da Üçüncü Sanayi Devrimi başlamıştır. 21. yüzyılda ise İnternet ve dijitalleşme ile nesnelerin üretime yön verdiği akıllı makine ve akıllı robotların dönemi olan Dördüncü Sanayi Devrimi dönemi başlamıştır. Bu yeni dönem, günümüzde Endüstri 4.0 dönemi olarak ifade edilmektedir.
Birinci Sanayi Devrimi
1765’te James Watt’ın icat ettiği Newcomen Buhar Makinesinin fabrikalarda kullanılmaya başlanmasıyla endüstrileşme süreci ve Birinci Sanayi Devrimi (Sanayi 1.0) başlamıştır. Birinci Sanayi Devrimi’nin (Endüstri 1.0) başlangıcında görülen şehirlere göç, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin değişimi, işçi sınıfının ortaya çıkması gibi faktörler neticesinde yeni teknolojik arayışlar başlamıştır. Endüstri 1.0 döneminde geliştirilen teknolojiler ve icatlar, aynı zamanda turizm endüstrisi için de önemli etkiler
bırakmıştır. Endüstri 1.0 döneminde buharlı makinelerin trenlere ve gemilere uygulanması turizm endüstrisi için en önemli icat olarak görülebilir.
İkinci Sanayi Devrimi
Elektriğin sanayide kullanılmasıyla birlikte İkinci Sanayi Devrimi (Endüstri 2.0) gerçekleşmeye başlamıştır. 1864’te Madrid-Irun-Paris demir yolu hattı ve bu hatla bağlantısı olan Alar ve Venta de Banos arasındaki demir yolu hattının tamamlanması ile birlikte bu şehirlerde kaplıca turizmi yükselişe geçmiştir. Turistik amaçlarla 1870’de Hotel Ezcurra ve 1884’de Hotel Bermejo İspanya’da; 1881’de Hotel de Inglaterra ve 1884’te Hotel Continental ise Fransa’da hizmete girmiştir. Endüstri 2.0 döneminde turizm faaliyetlerinin artmasıyla 1890’da Touring Club de France ve 1898’de Alliance Internationale de Tourisme kurulmuştur.
Üçüncü Sanayi Devrimi
Üçüncü Sanayi Devrimi’nde (Endüstri 3.0) bilgisayarlar ve internetin egemenliğine sahne olduğundan Dijital Devrim olarak da ifade edilmektedir. Dijital devrim elektronik makinelerin kullanımı ve bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle üretimi daha otomatik bir hâle getirmiştir. Endüstri 3.0 döneminde turizmde toplu seyahatler artmış ve sektör yeni bir gelişme dönemine girmiştir. 1953 yılında iki günlük turlarda Lyon, Barselona, Madrid, Tangiers, Kazablanka ve Agadir’de bir mola ile turistleri gezdiren 36 kişilik ikiz motorlu bir uçak olan Vickers Viking tasarlanmıştır.
Dördüncü Sanayi Devrimi
Dördüncü sanayi devrimini ifade eden Endüstri 4.0 kavramı, 2011 yılında iş, politika ve bilim temsilcilerinin ortak girişimine yönelik olarak ortaya çıkmıştır. Endüstri 4.0 kavramı, nesnelerin interneti, artırılmış gerçeklik, otonom robotlar ve büyük veri analitiği gibi yeni teknolojilerin ortaya çıkmasına dayanmaktadır. Bu teknolojiler, tüm sistem genelinde bilgi aktarımını iyileştirmekte, bu da değişen talebe göre verilerin gerçek zamanlı olarak kontrol ve operasyonların daha iyi adapte edilmesini sağlamaktadır.
Nesnelerin İnterneti: Nesnelerin İnterneti (Internet of Things: IoT) kavramı, her yerde bulunan sensörlerle bilgisayarların veri alışverişi için iletişim kurduğu bir sistemi ifade etmektedir.
Otonom Robotik Uygulamalar: Robotların gelişiminde, üretim alanlarında insan çalışanlarla birlikte çalışabilmelerinin sağlanması amaçlanmaktadır. Robotik teknolojilerde yaşanan gelişmeler sonucunda robotlar, her geçen gün iş süreçlerinde insanlara daha fazla uyum göstermektedir.
Sanal gerçeklik: Teknolojik araçlarla bireylerin zihinlerinde gerçek bir ortamda bulunma hissini vermekle birlikte ortamda bulunan objelerle etkileşimde bulunmalarını da sağlayan bir teknolojidir.
Artırılmış gerçeklik: Bilgi, ses, video, grafik veya GPS verisi gibi bilgisayar tarafından üretilen girdiyle artırılan fiziksel, gerçek dünyadaki bir ortamın canlı görüntüsünü sunan bir sistemdir.
Büyük veri: Genel olarak kullanılan programların saklama, yönetme ve işleme kapasitesinin ötesindeki veri kümelerini anlatmak için kullanılan bir terimdir.
Turizmde Bilgi Teknolojilerinde Yenilikçi Uygulamalar
Dördüncü sanayi devrimi yani dijital teknolojilerin ve akıllı uygulamaların yaygınlaştığı Endüstri 4.0 olarak adlandırılan dördüncü sanayi devrimi, turizmde de etkili olmaktadır. Akıllı destinasyonlar, akıllı turizm gibi kavramlar Endüstri 4.0’ın sonuçlarından bazılarıdır.
Elektronik Turizm
Turizm sektöründe işletmelerin web siteleri, seyahat edenlerin yorum ve önerilerini paylaştıkları platformlar, sosyal medya platformları ve çevrimiçi topluluk siteleri detaylı, gerçek ve güvenilir bilgi kaynakları olarak satın alma kararında etkili olmaktadırlar. Geleneksel araçlara göre daha kapsamlı bir içerik sunarak turistik ürün tüketicisinin beklentileri ile deneyimi arasındaki farkı azaltan internet, rezervasyonların da kolay ve hızlı bir şekilde yapılmasına olanak sağlamaktadır.
Mobil Uygulamalar ve Temassız İşlemler
Kablosuz mobil teknolojileri, turizm işletmeleri açısından bakıldığında akıllı telefonların GPS, fotoğrafçılık gibi çeşitli teknolojileri de içerisinde barındırması, sosyal ortamı daha da zenginleştirerek kullanıcılara her an seyahat deneyimlerini kontrol edebilecekleri bir seçenek sunmaktadır.
Sanal ve Artırılmış Gerçeklik
Turizm sektöründe, sanal gerçeklik teknolojisinin tanıtım aracı olarak kullanılması, işletme ve devletlerin turizmden elde edecekleri geliri arttırmak, kişilere iyi bir turizm deneyimi yaşatmakta ve satın alma karar sürecini etkilemektedir. İnsanlar normalde gitme şanslarının olmadığı veya buna ayıracak zamanları olmadığı durumlarda sanal gerçeklik uygulamaları sayesinde turistik mekânları görebilmektedirler.
Turizmde Büyük Veri
Turizmde büyük veri; rezervasyon satış ve işlemleri, çağrı merkezleri, web siteleri, sosyal medya platformları ve call center’lar gibi kanallardan elde edilmektedir.
Hizmet Robotları ve Chatbotlar
Robotlar, dünya genelinde son derece hızlı bir şekilde yaygınlaşmaktadır. Hatta yavaş yavaş bireylerin meslek alanlarına girmeye başlayan robot örnekleri vermek de mümkün olabilmektedir. Turizm işletmelerinde kullanılan robotlar, daha çok sosyal robotlar grubuna dahildir ve hizmet robotlarıdır. Bilgi sunarak, hastane ve otel ortamlarında yardım ederek insanlara hizmet etme gibi sosyal ve pratik hedefler, robotların gerçek dünyaya
kademeli olarak entegrasyonunu kolaylaştırmak için kullanılmaktadırlar.
Akıllı Turizm ve Akıllı Destinasyon
Akıllı (smart) turizm, İnternet ve akıllı şehir teknolojilerini adapte ederek dijital dönüşüm geçirmiş bir turizm sürecini ifade etmektedir. Akıllı turizm sisteminde yer alan teknolojiler, ziyaretçilere ve hizmet sağlayıcılara doğru ve güncel bilgiler, iyi bir karar desteği ve esnekliği ve daha kaliteli turistik deneyimler sunan bilgi sistemleridir. Bu akıllı sistemler, yapay zekâ uyumlu sistemler, web kaynaklarını tarayan ve araştırma yapan sistemler, artırılmış gerçekliklerden oluşan sistemler, karar destek sistemleri ve tavsiye veren sistemler gibi turizmi doğrudan destekleyen teknolojilerden oluşmaktadır.
Paylaşım Ekonomisi
Paylaşım ekonomisi, bilgi teknolojilerindeki (BT) gelişmelerin, artan tüketici bilincinin, iş birliğine dayalı çevrimiçi toplulukların ve bununla birlikte sosyal ticaretin/paylaşımın artmasıyla ortaya çıkan ve gün geçtikçe gelişmekte olan ekonomik-teknolojik bir olgudur. Seyahat ve turizm faaliyetlerinin doğası gereği sosyal ve geçici bir deneyim olması, paylaşım ekonomisinin esnek ve mülkiyet sahipliği olmayan hizmetleriyle örtüşmektedir.