TRM216U-TARIM 4.0
Ünite 5: Tarım 4.0 ve Tedarik Zinciri Yönetimi
Giriş
Tedarik zinciri yönetiminin amacı, ürünlerin veya hizmetlerin tedarik zinciri boyunca etkili bir şekilde akmasını sağlamak ve bu süreç boyunca verimliliği artırıp maliyetleri azaltmak ve müşteri memnuniyetini artırmaktır.
Tedarik Zinciri Yönetimi Ve Temel Unsurları
Tedarik zinciri yönetimi, bir ürün veya hizmetin ham maddeden son kullanıcıya ulaşana kadar olan tüm süreçlerini kapsayan bir işlevdir. Tedarik zinciri yönetimi, bu unsurların etkin bir şekilde yönetilmesini gerektirir ve sürekli olarak optimize edilmesi gereken bir süreçtir.
Planlama
Tedarik zinciri yönetimi; stratejik, taktik ve operasyonel düzeylerde planlama gerektirir. Bu planlama, talep tahmini, envanter yönetimi, üretim planlaması, dağıtım planlaması ve iyileştirici önlemler gibi süreçleri içerir. Planlama, tedarik zincirinin etkin bir şekilde çalışmasını sağlar ve beklenmedik sorunların üstesinden gelmek için bir çerçeve sunar.
Talep Tahmini
Talep tahmini, gelecekteki müşteri talebini anlamak ve tahmin etmek için kullanılan bir süreçtir. Talep tahmin modelleri, geçmiş satış verileri, pazar trendleri, mevsimsel faktörler ve diğer etkenler gibi çeşitli bilgileri analiz ederek gelecekteki eğilimleri belirlemeye çalışır. Doğru talep tahmini, işletmelerin stok maliyetlerini azaltmalarına, müşteri hizmeti seviyelerini artırmalarına ve genel olarak tedarik zinciri verimliliğini artırmalarına yardımcı olabilir.
Envanter Yönetimi
Envanter yönetimi bir işletmenin sahip olduğu malların, yani envanterin etkin bir şekilde yönetilmesi ve kontrol altında tutulması sürecidir. Bu süreç, stok seviyelerinin belirlenmesi, stok hareketlerinin izlenmesi, talep tahminleriyle uyumlu olarak stokların yenilenmesi ve stok maliyetlerinin minimize edilmesi gibi faaliyetleri içerir.
Üretim Planlaması
Bir işletmenin üretim kapasitesini etkin bir şekilde kullanarak talebi karşılamak için üretim süreçlerini planlaması ve yönetmesine üretim planlaması adı verilir. Üretim planlaması, üretim tesislerinin kapasitesini belirleme, üretim süreçlerinin düzenlenmesi, ham maddelerin ve iş gücünün yönetilmesi gibi çeşitli faaliyetleri içerir.
Dağıtım Planlaması
Dağıtım planlaması, ürünlerin ve hizmetlerin doğru yerde, doğru zamanda ve doğru miktarda müşterilere ulaştırılmasını sağlayan süreçlerin planlanması ve yönetilmesidir. Dağıtım planlaması, depolama, nakliye, dağıtım merkezlerinin yönetimi, lojistik ağlarının tasarımı gibi çeşitli faaliyetleri içerir.
Satın Alma ve Tedarikçi İlişkileri Yönetimi
Satın alma departmanı, uygun tedarikçileri seçmek ve onlarla etkili iş birlikleri kurmakla sorumludur. İyi bir tedarikçi ilişkileri yönetimi, kaliteli malzemelerin temin edilmesini, maliyetlerin düşürülmesini ve süreçlerin iyileştirilmesini sağlar. Tedarik zincirinde satın alma ve tedarikçi ilişkileri yönetimi, şirketin ham maddeleri, bileşenleri veya hizmetleri sağlamak için tedarikçilerle olan ilişkilerini planlama, yönetme ve optimize etme sürecidir.
Tedarikçi Seçimi
Bir işletmenin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetleri sağlamak için iş birliği yapacağı tedarikçileri belirleme ve bu tedarikçilerle ilişkiler kurma sürecidir. Tedarikçi seçimi genellikle şu adımları içerir. (1) Gereksinimlerin belirlenmesi; işletmenin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin tam olarak belirlenmesidir. (2) Tedarikçi araştırması ise potansiyel tedarikçilerin pazar araştırması yaparak belirlenmesidir. (3) Değerlendirme ve seçim aşaması belirlenen tedarikçilerin değerlendirilmesi ve seçilmesi sürecidir. (4) Sözleşme müzakeresi ve imzalanması süreci seçilen tedarikçilerle sözleşme koşullarının müzakeresi ve anlaşmaların yazılı olarak belgelenmesidir.
Sözleşme Yönetimi
Bu süreç, işletmenin tedarikçileri ile yaptığı anlaşmaların etkin bir şekilde yönetilmesini sağlar. Sözleşme yönetimi şu adımları içerebilir. (1) Sözleşme oluşturma. (2) Sözleşme yürütme süreci sözleşmenin taraflarca uygulanması ve sözleşme şartlarının yerine getirilmesi. (3) Sözleşme izleme ve değerlendirme. (4) Sözleşme yenileme aşaması.
Tedarikçi Performansının İzlenmesi ve Değerlendirilmesi
Tedarikçi performansının izlenmesi ve değerlendirilmesi aşağıdaki adımları içerebilir. (1) Performans kriterlerinin belirlenmesi aşamasında işletme, tedarikçilerin performansını değerlendirmek için belirli kriterler ve ölçümler belirler. (2)Performansın izlenmesi, belirlenen kriterlere dayanarak, tedarikçilerin performansı düzenli olarak izlenmesi sürecidir. (3) Performansın değerlendirilmesi, izleme sonuçlarına dayanarak, tedarikçilerin performansının değerlendirilmesidir. (4) Geri bildirim ve iyileştirme aşamasında işletme, tedarikçilere performanslarıyla ilgili geri bildirim sağlar ve iş birliği yaparak iyileştirme süreçlerini başlatır.
Stratejik İş Birliği Geliştirme
Stratejik iş birliği geliştirme aşağıdaki adımları içerebilir. (1) Ortak hedeflerin belirlenmesi aşaması işletme ve tedarikçiler arasında ortak hedeflerin belirlenmesi ve paylaşılması sürecidir. (2) Karşılıklı güvenin oluşturulması ise işletme ve tedarikçiler arasında karşılıklı güvenin oluşturulması ve sürdürülmesidir. (3) Bilgi ve kaynak paylaşımı, işletme ile tedarikçiler arasında bilgi ve kaynakların paylaşılması sürecini ifade eder. (4) İnovasyon ve sürekli iyileştirme süreci işletme ve tedarikçiler arasında sürekli olarak yenilik ve iyileştirme için ortak çalışmaların
yapılmasıdır. (5) Uzun vadeli ilişkilerin yönetimi aşaması işletme ve tedarikçiler arasında uzun vadeli ilişkilerin yönetilmesi ve sürdürülmesidir.
Risk Yönetimi
Bu süreç, işletmenin tedarik zinciri içindeki riskleri belirlemesini, analiz etmesini, değerlendirmesini ve bu risklere karşı stratejiler geliştirmesini sağlar. Risk yönetimi aşağıdaki adımları içerebilir. (1) Risklerin tanımlanması aşamasında işletme, tedarik zinciri içinde karşılaşabileceği potansiyel riskleri belirler. (2) Risklerin analizi; tanımlanan risklerin analiz edilmesi ve olası etkilerinin değerlendirilmesidir. (3) Risklerin değerlendirilmesi ise analiz edilen risklerin değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sürecini içerir. (4) Risklerle başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesi öncelikli risklere karşı başa çıkma stratejilerinin geliştirilmesini ifade eder. (5) Risklerin izlenmesi ve yönetimi süreci geliştirilen risk yönetim stratejilerinin uygulanması ve risklerin sürekli olarak izlenmesi ve değerlendirilmesidir.
Üretim ve İmalat
Üretim süreci, ham maddelerin ve bileşenlerin ürüne dönüştürülmesini içerir. Bu süreç, kalite kontrolü, verimlilik artırımı ve atık azaltma gibi faktörleri içerir. Üretim faaliyetleri, müşteri taleplerine göre planlanır ve yönetilir.
Üretim Planlaması
Bir şirketin üretim sürecini yönetmek için kullandığı stratejik bir planlama sürecine üretim planması adı verilir. Üretim planlaması genellikle şu ana bileşenleri içerir. (1) Talep tahmini; Talep tahminleri, tarihsel satış verileri, pazar araştırmaları ve trend analizleri gibi çeşitli faktörlere dayanabilir. (2) Üretim kapasitesi planlaması, mevcut üretim kapasitesini değerlendirir ve bu kapasitenin talebi karşılamak için yeterli olup olmadığını belirler. (3) Malzeme yönetimi, gereken malzemelerin tedarik edilmesini ve stok se viyelerinin yönetilmesini içerir. (4) Üretim süreci yönetimi, üretim planlaması ile birlikte üretim sürecinin yönetilmesini içerir. (5) zamanlama ve programlama, üretim planlaması kapsamında üretim sürecinin ne zaman gerçekleşeceğini ve hangi sırayla yapılacağını belirler.
Malzeme ve Bileşen Temini
Bu süreç, doğru malzemelerin doğru zamanda, doğru miktarda ve doğru kalitede temin edilmesini sağlayarak üretim sürecinin kesintisiz bir şekilde devam etmesini sağlar. Malzeme ve bileşen temini ise şu ana bileşenleri içerir. (1) Tedarikçi seçimi ve ilişkileri yönetimi; uygun tedarikçilerin seçilmesini ve bu tedarikçilerle sağlıklı ilişkilerin kurulmasını içerir. (2) Malzeme ve bileşen tedarik stratejileri sürecinde şirketler, malzeme ve bileşen temininde kullanacakları stratejileri belirlerken çeşitli faktörleri göz önünde bulundururlar. (3) Malzeme kalitesi ve güvenliği bileşeni, kalite ve güvenlik standartlarının malzemelerde sağlanmasını kapsar. (4) Stok yönetimi ve
lojistik, stokların etkin bir şekilde yönetilmesini ve lojistik süreçlerin optimize edilmesini içerir. (5) İzleme ve değerlendirme süreci, süreçteki potansiyel sorunları tanımlamak ve iyileştirme fırsatlarını belirlemek için önemlidir.
İşçilik ve Üretim Süreçleri
İşçilik ve üretim süreçleri üretim tesislerindeki işçilerin yönetimi ve üretim faaliyetlerinin etkin bir şekilde planlanması ve yürütülmesiyle ilgilidir. İşçilik ve üretim süreçlerinin ana bileşenleri şunlardır: (1) İşçi yönetimi ve iş gücü planlaması (2) Üretim süreci tasarımı ve optimizasyonu (3) İş emirleri ve üretim planlaması (4) Kalite kontrol ve kalite güvencesi (5) Üretim verimliliği iyileştirme.
Kalite Kontrolü
Kalite kontrolü, bir şirketin üretim ve imalat süreçlerinde ürünlerin belirlenen kalite standartlarına uygunluğunu sağlamak için uyguladığı bir dizi sistemli ve sürekli süreçtir. Kalite kontrolü, ürünlerin kalitesini izleme, değerlendirme ve gerektiğinde iyileştirme süreçlerini içerir. Kalite kontrolünün ana bileşenleri şu şekilde sınıflandırılır. (1) Kalite standartlarının belirlenmesi, ürünlerin hangi kalite standartlarına uygun olması gerektiğinin tespitiyle, kalite kontrol sürecinin temelini oluşturur. (2) Kalite kontrol yöntemlerinin belirlenmesi, ürünlerin kalitesini belirlemek için kullanılan çeşitli yöntemleri içerir. (3) Kalite kontrol süreçlerinin uygulanması bileşeni ise kalite kontrolünün, üretim sürecinin her aşamasında uygulanmasını ifade eder. (4) Kalite kontrolünde hata tespiti ve hataların iyileştirilmesi, ürünlerdeki hataları tespit etmek ve gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetleri başlatmak için kullanılır. (5) Veri analizi ve sürekli iyileştirme, kalite kontrolü sürecinde elde edilen verilerin analiz edilmesini ve sürekli iyileştirme fırsatlarının belirlenmesini içerir.
Atık Yönetimi
Atık yönetimi, bir şirketin üretim ve imalat süreçlerinde oluşan atıkların etkin bir şekilde yönetilmesi, azaltılması, yeniden kullanılması veya bertaraf edilmesi için uygulanan bir dizi stratejik ve operasyonel süreçtir.
Depolama ve Stok Yönetimi
Tedarik zincirinde depolama ve stok yönetimi, ürünlerin veya hammaddelerin depolanması, izlenmesi ve yönetilmesi sürecini ifade eder.
Depolama
Depolama, depo içindeki alanın optimize edilmesini ve depolanan malzemelerin verimli bir şekilde yerleştirilmesini sağlar. Bu raf düzeni, koridor genişlikleri, depo alanının kullanımı ve malzemelerin kolaylıkla erişilebilir olması gibi faktörleri içerir.
Stok Yönetimi
Stok yönetimi, tedarik zinciri içindeki stok seviyelerini optimize etmeyi, talep değişikliklerine uyum sağlamayı,
stok maliyetlerini minimize etmeyi ve müşteri hizmet seviyelerini artırmayı amaçlar. Stok yönetimi sürecinin temeli, hangi malzemelerin, bileşenlerin veya ürünlerin ne kadarının depolanacağını belirlemektir. Bu talep tahminleri, tedarik süreleri, envanter maliyetleri ve depolama kapasitesi gibi faktörlere dayanarak stok seviyelerinin belirlenmesini içerir.
Envanter Takibi
Envanter izleme süreci, envanterin güncel tutulmasını, stok hareketlerinin kaydedilmesini ve envanterin etkin bir şekilde yönetilmesini sağlar. Envanter takibi, depoya gelen malzemelerin girişlerinin ve depodan çıkan malzemelerin çıkışlarının kaydedilmesini içerir. Bu, alınan siparişlerin, tedariklerin ve sevkiyatların envanter kayıtlarına işlenmesini ve depodaki stok hareketlerinin izlenmesini sağlar.
Stok Döngüsü Yönetimi
Stokların alımı, depolanması, işlenmesi, üretimi veya montajı, satışı ve müşteriye teslimatı gibi bir dizi faaliyet stok döngüsü yönetimiyle gerçekleştirilir.. Stok döngüsü yönetimi, talep tahmini ve planlama süreciyle başlar. Bu süreç, gelecekteki talebi tahmin etmeyi ve buna göre stok seviyelerini belirlemeyi içerir. Stokların etkin bir şekilde yönetilmesi ve takip edilmesi de stok döngüsü yönetim süreçlerindendir. Stok döngüsü yönetimi, stok döngüsü süresini minimize etmeyi amaçlar. Bu, stokların tedarik edilmesi ile müşteriye teslimat arasındaki sürenin kısaltılmasını sağlar.
Depo Yerleşimi ve Düzeni
Depo yerleşimi ve düzeni, bir şirketin depolama ve stok yönetimi süreçlerinde kullanılan depo alanının fiziksel olarak düzenlemesini içeren önemli bir bileşendir. Depo yerleşimi ve düzeni süreci, depo alanının tasarlanmasını ve depo içindeki alanın optimize edilerek malzemelerin verimli bir şekilde yerleştirilmesini sağlar.
Lojistik ve Dağıtım
Ürünlerin taşınması ve dağıtımı, lojistik süreçlerin bir parçasıdır. Bu, nakliye planlaması, depo yönetimi, envanter yönetimi ve teslimat süreçlerini içerir. Bu süreç, ürünlerin taşınması, depolanması ve dağıtılmasını içerir ve tedarik zincirinin son aşamalarından biridir.
Taşımacılık Yönetimi
Taşımacılık yönetimi, bir şirketin tedarik zinciri içindeki malzemelerin, ürünlerin veya bileşenlerin taşınmasını planlama, uygulama ve kontrol etme sürecidir. Bu süreç, ürünlerin tedarik kaynaklarından üretim tesislerine, depolama tesislerine ve son olarak da müşterilere veya perakende satış noktalarına ulaştırılmasını sağlar. Taşımacılık yönetimi, taşıma işlemlerinin planlanmasını içerir.
Depo Yönetimi
Depo yönetimi; depo alanının organizasyonunu, envanterin kontrolünü, depo personelinin yönetimini ve operasyonların düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlar. Depo alanının düzenlenmesi ve tasarımı depo içindeki alanın optimize edilmesini, raf düzeni ve konumlandırma planlarının oluşturulmasını ve iş istasyonlarının düzenlenmesini içerir.
Envanter Yönetimi
Envanter yönetimi süreci, envanterin etkin bir şekilde yönetilmesini ve operasyonların düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlar. Envanter yönetimi süreci gelecekteki talepleri tahmin etmeyi ve buna göre envanter seviyelerini planlamayı içerir. Bu da talep tahmini, satış tahminleri, tedarik süreleri ve stok döngüsü süresi gibi faktörlerin dikkate alınmasını gerektirir.
Dağıtım Yönetimi
Dağıtım yönetimi süreci, ürünlerin depolardan veya üretim tesislerinden alınarak taşınması, paketlenmesi, sevkiyatının düzenlenmesi ve nihai teslimatının gerçekleştirilmesi işlemlerini kapsar. Dağıtım yönetimi, taşıma ve lojistik operasyonlarını yönetir. Dağıtım yönetimi, müşteri siparişlerinin yönetilmesini içerir. Doğru müşteri sipariş yönetimi, müşteri memnuniyetini artırarak müşteri beklentilerinin karşılanmasına katkıda bulunur. Dağıtım yönetimi ise sevkiyatların takip edilmesini ve teslimatların zamanında ve güvenli bir şekilde yapılmasını destekler.
Stok Yönetimi ve Geri Bildirim
Stok yönetimi ve geri bildirim, bir şirketin stok seviyelerini izleme, değerlendirme ve yönetme sürecini kapsar ve bu süreçte geri bildirim mekanizmalarının kullanılmasını içerir. Stok yönetimi, mevcut stok seviyelerinin sürekli olarak izlenmesini gerektirir. Ayrıca, stok hareketleri, gelen ve giden malzemelerin kaydedilmesi ve envanterin sürekli olarak güncel tutulması da bu sürecin bir parçasıdır.
Müşteri Hizmetleri ve Geri Bildirim Yönetimi
Müşteri memnuniyeti, tedarik zinciri yönetiminin temel bir unsurudur. Müşteri hizmetleri departmanı, siparişlerin işlenmesi, müşteri taleplerinin karşılanması ve müşteri geri bildirimlerinin yönetilmesi gibi süreçleri yönetir.
Sipariş İşleme ve Müşteri Hizmetleri
Sipariş işleme, müşterilerin sipariş verdikleri ürün veya hizmetlerin tedarik zinciri boyunca akışını yönetme sürecidir. Bu süreç; siparişin alınmasıyla başlar, siparişin işlenmesi, envanterin kontrol edilmesi, ürünlerin toplanması, paketlenmesi ve nihayetinde sevkiyatın yapılmasıyla sona erer.
Sorun Çözme ve İade Yönetimi
Sorun çözme, müşterilerin karşılaştığı herhangi bir sorunu tanımlama, analiz etme ve çözme sürecidir. Müşterilerin ürünlerle ilgili memnuniyetsizlikleri, hatalı ürünler, yanlış teslimatlar, teslimat gecikmeleri gibi sorunlar sorun çözme sürecini gerektirebilir. Sorun çözme süreci genellikle
müşteri hizmetleri departmanı veya özel bir sorun çözme ekibi tarafından yönetilir. İade yönetimi, müşterilerin ürünleri iade etmek istedikleri durumları ele alır. Müşterilerin yanlış veya hatalı ürün aldıklarında, ürünlerin hasar gördüğünde veya beklentilerini karşılamadığında iade talepleri olabilir. İade süreci, müşteri hizmetleri departmanı tarafından yönetilir ve genellikle belirli bir iade politikasına dayanır.
Geri Bildirim Toplama ve Analizi
Geri bildirim toplama, müşterilerden, tedarikçilerden ve diğer paydaşlardan gelen geri bildirimleri sistematik olarak toplama sürecidir. Geri bildirimler genellikle ürün memnuniyeti, hizmet kalitesi, teslimat süreleri, müşteri deneyimi ve diğer ilgili konuları kapsar.
Müşteri Memnuniyeti Ölçümü
Müşteri memnuniyeti ölçümü, müşterilerin bir ürün veya hizmetten ne kadar memnun olduklarını belirlemek için kullanılan bir süreçtir. Bu süreç, müşteri deneyimini değerlendirmek, müşteri beklentilerini anlamak ve şirketin sunduğu ürün veya hizmetlerin kalitesini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilir.
İyileştirme ve Sürekli Gelişim
İyileştirme; mevcut iş süreçlerinin, sistemlerin veya uygulamaların daha etkili, verimli veya güvenilir hâle getirilmesini sağlayan bir süreçtir. İyileştirme süreci verimlilik artışı, maliyet azaltma, kalite iyileştirmesi, hata oranlarının düşürülmesi ve müşteri memnuniyetinin artırılması gibi hedeflere odaklanır.
Tarım 4.0 Ve Tedarik Zinciri Yönetimi
Tarımda tedarik zinciri yönetimi, tarım ürünlerinin üretiminden tüketiciye ulaşmasına kadar olan sürecin yönetilmesini ifade eder. Bu süreç; tarım ürünlerinin toplanması, depolanması, işlenmesi, paketlenmesi, taşınması ve dağıtılmasını içerir. İşte tarımda tedarik zinciri yönetimiyle ilgili altı farklı unsur bulunmaktadır. Bunlar; üretim, toplama ve hasat, depolama, işleme ve paketleme, taşıma, dağıtım ve satıştır.
Tarım 4.0 ve Tedarik Zinciri Yönetiminin Temel Unsurları
Günümüzde tarım sektörü, sürdürülebilirlik ve verimlilik hedeflerini desteklemek adına gelişmiş teknolojiler ve yönetim stratejileri ile donatılmaktadır. Tedarik zinciri yönetimi, tarım sektöründe planlama, üretim, işleme, depolama, taşıma ve satış gibi çeşitli süreçleri kapsar. Bu unsurların her biri, ürünlerin kalitesini korumak, israfı azaltmak ve pazar taleplerine hızlı bir şekilde yanıt vermek için önem taşır.
Üretim: Tarımda tedarik zinciri yönetiminin üretim aşaması, tarım ürünlerinin yetiştirilmesi ve hasat edilmesini içerir. İşte tarımda tedarik zinciri yönetimi üretim aşamasının temel bileşenleri: • Planlama ve hazırlık• Ekim ve yetiştirme • Hasat • İşleme ve paketleme • Depolama ve stok yönetimi.
Toplama ve hasat: Toplama ve hasat tarımda tedarik zinciri yönetiminin önemli bir aşamasıdır. Toplama, tarım ürünlerinin hasat edilmesi veya toplanması sürecidir. Hasat, toplanan ürünlerin hasat edilmesi ve daha ileri işleme veya tüketim için hazırlanması sürecidir. Hasat işlemi, toplanan ürünlerin temizlenmesi, ayıklanması, paketlenmesi veya işlenmesi gibi adımları içerebilir.
Depolama: Tarımda tedarik zinciri yönetimi kapsamında depolama, hasat edilen veya işlenen tarım ürünlerinin muhafaza edildiği ve saklandığı aşamayı ifade eder. Depolama, ürünlerin taze kalmasını, kalite kaybının önlenmesini ve ürünlerin pazara sunuluncaya kadar güvenli bir şekilde saklanmasını sağlar.
İşleme ve paketleme: Bazı tarım ürünleri, işlenerek daha uzun süre dayanabilir hâle getirilir veya tüketime hazır hâle getirilir. Bu işlem genellikle kurutma, soğutma, dondurma, konserveleme gibi yöntemleri içerir. Tarımda tedarik zinciri yönetimi kapsamında işleme ve paketleme, hasat edilen tarım ürünlerinin işlenmesi ve uygun şekilde paketlenmesini içerir. İşleme, hasat edilen tarım ürünlerinin taze olarak tüketilmeye uygun hâle getirilmesini veya daha uzun süre dayanacak şekilde işlenmesini içerir.
Taşıma: Tarımda tedarik zinciri yönetimi kapsamında taşıma, hasat edilen veya işlenen tarım ürünlerinin depolardan veya üretim tesislerinden tüketiciye veya pazarlara ulaştırılmasını içerir.
Dağıtım ve satış: Tarımda tedarik zinciri yönetimi kapsamında dağıtım ve satış, ürünlerin son tüketiciye veya işletmelere ulaştırılması ve tüketici talebine göre satılması sürecini ifade eder. Bu aşama, ürünlerin tedarik zinciri boyunca etkin bir şekilde yönetilmesini, taze kalmasını ve müşterilere ulaşmasını sağlar.