AÖF Soru Bankası
TİC205U · Ünite 5

Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri I

  • 20 soru-cevap
  • Gümrük Mevzuatı
1

Dahilde İşleme Rejimi mevzuatı kapsamında hangi düzenlemeler yer almaktadır?

Dahilde İşleme Rejimi mevzuatı kapsamında aşağıda verilen düzenlemeler yer almaktadır.

  • Dahilde İşleme Rejim Kararı
  • Dahilde İşleme Rejimi Tebliğ
  • Tarım Ürünlerine İlişkin Dahilde İşleme Rejimi Genelgesi
  • Tekstil, Konfeksiyon, Deri ve Deri Ürünlerine İlişkin Dahilde İşleme Rejimi Genelgesi
  • Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ
  • Dahilde İşleme Rejimi Tebliği Ekleri
  • İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ
2

Dahilde işleme rejimi kapsamında hangi istisnalar uygulanmaktadır?

Dahilde işleme rejimi kapsamında gümrük muafiyetli ithalatın yanı sıra vergi, resim ve harç istisnası da uygulanmaktadır. Bu istisnalar;

  • Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi,
  • Damga Vergisi ve Harçlar,
  • Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu,
  • Diğer bazı kanunlarda yer alan vergi, resim ve harçlardır.
3

Dahilde işleme rejimi nedir?

Dahilde işleme rejimi; serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın vergi yükümlülüğü teminata bağlanmak veya geri alınmak suretiyle ödenmek şeklinde serbest dolaşıma girmesi ya da eşdeğer eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinde bir veya daha fazla işlem görerek, işlem görmüş ürünlerin elde edilmesi ve özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, elde edilen ürünlerin ihraç edilmesinin esas olduğu, ihracatın gerçekleşmesi hâlinde teminatın veya ödenen vergilerin geri verildiği bir rejimdir.

4

Dahilde İşleme Rejiminin kapsamı nedir?

Dahilde İşleme Rejim Kararının 2. maddesinde rejimin kapsamı şu şekilde ifade edilmiştir. “Bu karar; elde edilmesinde ithal girdi kullanılan işlem görmüş ürünün ihracı ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin tedbirlerin düzenlenmesi ve yürütülmesini kapsar.

5

Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya kavramı neyi ifade etmektedir?

Serbest Dolaşımda Bulunan Eşya kavramı; 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 18. maddesi hükmüne göre “Tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik önem taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesinde yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı ifade eder.

6

İşleme Faaliyeti kavramı neyi ifade etmektedir?

İşleme Faaliyeti kavramı eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dâhil olmak üzere işçiliğe tabi tutulması, işlenmesi, yenilenmesi, düzenli hâle getirilmesi dâhil olmak üzere tamir edilmesi ile işleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilse dahi işlem görmüş ürünün bünyesinde bulunmayan ancak bu ürünün üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden belirlenmiş bazı eşyanın kullanılmasını ifade etmektedir.

7

İşlem Görmüş Ürün kavramı neyi ifade etmektedir?

İşlem Görmüş Ürün kavramı ise, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl veya ikincil işlem görmüş ürünü ifade etmektedir. İşlem görmüş ürünler asıl ve ikincil olmak üzere ikiye ayrılır. Asıl işlem görmüş ürünler, dahilde işleme rejimi altında üretimine izin verilmiş ürünleri ifade eder. İkincil işlem görmüş ürünler ise işleme operasyonu sonucu elde edilen esas işlem görmüş ürünler dışındaki ürünleri ifade eder.

8

İşletme malzemesi kavramı neyi ifade etmektedir?

İşletme Malzemesi: İşleme faaliyetleri sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ancak ürünün bünyesinde yer almayan ve sabit tesislerin çalışabilir durumda olmasını temin eden (enerji ve yakıt hariç), yatırım malı makine ve teçhizat niteliğinde olmayan malzemeyi ifade eder.

9

Döviz kullanım oranı kavramı neyi ifade etmektedir?

Döviz Kullanım Oranı: Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamındaki CIF ithal (yurt içi alımlar hariç) tutarının FOB ihraç tutarına (ikincil işlem görmüş ürünün serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre ithalatının yapılması hâlinde bu ürünün gümrük kıymeti dâhil) olan yüzde oranını ifade eder.

10

Tedarikçi beyanı kavramı neyi ifade etmektedir?

Tedarikçi Beyanı: A.TR dolaşım belgesi, EUR.1 dolaşım sertifikası veya EUR-MED dolaşım sertifikası ile birlikte kullanılan ve Türkiye ile Topluluk arasında ticarete konu Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu veya Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu kapsamı eşyanın menşeini gösteren belgeyi ifade eder.

11

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası kavramı neyi ifade etmektedir?

Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası: Gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan ve/veya emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylaştırmalardan yararlanmak üzere yetkilendirilen kişiler adına düzenlenen sertifikayı, ifade etmektedir.

12

Dahilde işleme rejiminin amaçları nelerdir?

Dahilde işleme rejiminin amaçları şu şekilde özetlenebilir:

  • Ülke içinde dünya fiyatlarından temin edilemeyen, üretimi bulunmayan veya yetersiz olan, istenilen kalitede olmayan eşyanın gümrük muafiyetli (ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın) ithaline olanak sağlanması yoluyla,
  • Girdi maliyetlerini azaltmak ve bu sayede ürünlere dünya piyasalarında rekabet gücü kazandırmak,
  • İhracatı artırmak,
  • Üretim ve ticaret hacmini artırmak,
  • Katma değer yaratmak,
  • İstihdamı artırmak,
  • İhraç ürünlerini ve ihraç pazarlarını çeşitlendirmek.

Bu amaçlar çerçevesinde dahilde işleme rejiminin sağladığı avantajlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Ödenmiş vergilerin geri alınması,
  • Eşdeğer eşya kullanımına olanak verilmesi,
  • AB ülkelerinden ithalde katma değer vergisi ve diğer vergi, resim ve harçlarda muafiyet sağlanması,
  • Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatta, gümrük vergisi, katma değer vergisi ve diğer vergi, resim ve harçlarda muafiyet sağlanması,
  • Dış Ticaret Standardizasyon ve Teknik Düzenlemelere tabi olunması,
  • İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak gümrük vergisi muafiyetli ithalat yapılabilmesi,
  • İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine getirmek koşulu ile ithalatta kota ve gözetim önlemlerinden muaf olunması.
 
13

Dahilde işleme izin belgesine/dahilde işleme iznine ilişkin müracaat nasıl değerlendirilir?

Dahilde işleme izin belgesine/dahilde işleme iznine ilişkin müracaat;

  1. İthal eşyasının işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanıldığının tespitinin mümkün olması,
  2. Türkiye Gümrük Bölgesindeki (serbest bölgeler hariç) üreticilerin temel ekonomik çıkarları ile Türk malı imajının olumsuz etkilenmemesi,
  3. İşleme faaliyetinin, katma değer yaratan ve kapasite kullanımını artıran bir faaliyet olması yanında, işlem görmüş ürünün rekabet gücünü ve ihraç potansiyelini artıran koşullar yaratıyor olması,
  4. Firmaların dahilde işleme izin belgeleri/dahilde işleme izinleri kapsamındaki performans kriterleri çerçevesinde değerlendirilir.
14

Dahilde İşleme İzin Belgesi almak için gerekli bilgi ve belgeler nelerdir?

  1. Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri Başvuru Formu

  2. Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri İzin Formu

  3. Eşyanın bedelsiz gönderilme amacı ve süresini kapsayan gönderici firma ile alıcı firma arasında varsa imzalanmış sözleşme veya gönderici firma yazısı aslı ve tercümesi

  4. İhraç Ürünleri ile İlgili Ham Madde Sarfiyat Tablosu

  5. İhraç edilen mamulün üretimi ile ilgili Kapasite Raporu (Ticaret ve/veya sanayi odalarınca tasdikli)

  6. Yan sanayici kullanılması hâlinde (İmalatçı-ihracatçı, İhracatçı, Dış Ticaret Sermaye Şirketi ve Sektörel Dış Ticaret Şirketi için);

    1. Yan sanayici firmaya ait Kapasite Raporu (Ticaret ve/veya sanayi odalarınca tasdikli)

    2. Yan sanayici firmaya ait İmza Sirküleri (Noter tasdikli)

    3. Yan sanayici ile yapılan protokol (Taraflarca imzalanmış)

  7. Ticaret Sicil Gazetesi aslı, noter veya ticaret ve/veya sanayi odaları ile ticaret sicili memurluklarınca tasdikli örneği (Kuruluşa, varsa unvan değişiklikleri ile mevcut duruma ilişkin Ticaret Sicil Gazetelerinin her biri)

  8. İmza Sirküleri (Noter tasdikli)

  9. Adına üretim yapılan yurt dışında yerleşik yabancı firmadan, adet olarak belirtilen etiketin, yabancı firmanın bilgisi dahilinde ithal edilerek fason üretim yapıldığını gösteren sözleşme”

15

Şartlı muafiyet sistemi nedir?

Şartlı muafiyet sistemi; “Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ve serbest dolaşımda bulunmayan ham madde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinin, Türkiye Gümrük Bölgesinde (serbest bölgeler hariç) yerleşik firmalarca, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, vergisi teminata bağlanmak suretiyle ithal edilmesi ve ihracat taahhüdünün gerçekleşmesine müteakip, alınan teminatın iade edilmesidir.”

16

Geri ödeme sistemi nedir?

Geri ödeme sistemi; dahilde işleme izin belgesi/ dahilde işleme izni kapsamında serbest dolaşıma giren ham madde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinden elde edilen işlem görmüş ürünün ihracı hâlinde, ithalat esnasında alınan verginin (işletme malzemesine ilişkin katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi hariç) geri ödenmesidir.

17

Geri ödeme talebinde bulunulabilecek haller nelerdir?

İzin hak sahibi, geri ödeme sistemi çerçevesinde serbest dolaşıma giren ithal eşyasından elde edilmiş işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın;

  • İhraç edildiklerini,
  • Daha sonra yeniden ihraç edilmek üzere transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, geçici ithalat rejimi veya şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejimine tabi tutulduğunu,
  • Serbest bölgeye konulduğunu,
  • gümrük idarelerine belgelemek ve rejimin uygulanmasına ilişkin diğer tüm şartlara uyulmuş olmak kaydıyla, ithalat vergilerinin geri verilmesini veya kaldırılmasını isteyebilir. Geri ödeme talebinin, dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki ihracat taahhüdünün kapatılmasını müteakip 3 ay içerisinde ilgili gümrük idaresine yapılması gerekir. Gümrük idaresince rejim şartlarına uyulduğunun anlaşılması halinde söz konusu vergiler, Gümrük Kanununun ilgili hükümleri uyarınca geri ödenir.
18

Dahilde İşleme İzin Belgesinin kapatılabilmesi için müracaatta aranan belgeler nelerdir?

Dahilde İşleme İzin Belgesinin kapatılabilmesi için müracaatta aranan belgeler şunlardır:

  1. “Dahilde İşleme İzin Belgesinin kağıt ortamındaki basılı nüshası (Belge sahibi firmanın talebine istinaden ilgili firmaya gönderilmişse)
  2. Gümrük beyannameleri asılları veya Ticaret Bakanlığınca Dahilde İşleme Rejimi Otomasyon Sistemi vasıtasıyla Bakanlığımıza elektronik ortamda aktarılan gümrük beyannamesi bilgileri (Yurt içi alım veya belgeden belgeye teslim olması hâlinde fatura asılları)
  3. Döviz alım belgesi aslı (İhracatın özel fatura ile yapılması hâlinde)
  4. İhracat listesi
  5. İthalat listesi
  6. Ekspertiz raporu (Belge süresi içerisinde alınmış, üzerinde ilgili dahilde işleme izin belgesinin tarih ve sayısı belirtilmiş, ilgili en az iki mühendis tarafından imzalanmış ve ilgili birimin yetkilileri tarafından tasdik edilmiş)
  7. Telafi edici vergi makbuzu (Gerekli olması hâlinde)
  8. A.TR dolaşım belgesi (Gerekli olması hâlinde)
  9. Menşe ispat belgeleri (Gerekli olması hâlinde)
  10. Tedarikçi beyanı (Gerekli olması hâlinde)
  11. Ön statü belgesi (İhracatın serbest bölgeye yapılması hâlinde)
  12. Serbest bölge bilgi işlem formu aslı (Serbest bölgelerden, Türkiye Gümrük Bölgesi veya başka bir serbest bölge hariç olmak üzere serbest bölge dışına satış yapılması hâlinde)
  13. Serbest bölgeden yapılan ithalata ilişkin gümrük beyannamesi aslı ve bu ithalatın yapıldığı dahilde işleme izin belgesinin, dahilde işleme izninin veya yatırım teşvik belgesinin noter tasdikli örneği veya dahilde işleme izni ile ilgili olarak bu ithalatın ilgili izin kapsamında yapıldığına dair ilgili gümrük idaresinden alınacak yazı (Serbest bölgelerden yatırım teşvik belgesi veya bir başka belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine ithalat yapılması hâlinde)
  14. Serbest bölge gümrük müdürlüğü ve serbest bölge müdürlüğü tarafından müştereken düzenlenecek tutanak (Belge kapsamında serbest bölgeye ihracı gerçekleştirilen işlem görmüş ürünün, bu Tebliğin 28. maddesinde belirtildiği şekilde serbest bölgede kullanılması hâlinde)
  15. Yeminli mali müşavirlerce onaylı ihracata ilişkin gümrük beyannamesi listesi ve konuyla ilgili yeminli mali müşavir raporu (Tecil-terkin sistemi çerçevesindeki belge kapsamındaki yurt içi alımlarda)
  16. Telafi edici vergi tablosu (Gerekli olması hâlinde)”
19

Dahilde İşleme Rejiminde Sağlanan Hakların Kötüye Kullanımı durumunda ne yapılır?

Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim birimleri ile Ticaret Bakanlığınca yapılan inceleme, denetim ve soruşturma sonucunda, gümrük beyannamesi ve eki belgelerin sahte olduğunun veya üzerinde tahrifat yapıldığının ya da gerçeği yansıtmadığının tespiti hâlinde;

  1. Bu gümrük beyannamesi, dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılamaz.
  2. İhracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılmış olması veya kullanılmak üzere ibraz edilmesi hâlinde veya sahteciliğin belge ihracat taahhüdünün kapatma müracaatından önce tespiti hâlinde bu beyanname kapsamı ihracata tekabül eden ithalata ilişkin vergi, tahsil edilir ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır.
  3. Bu gümrük beyannamesinde kayıtlı dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni sahibi firma adına ve/veya aracı ihracatçı firma adına düzenlenmiş ve düzenlenecek olan belgeler/izinler kapsamında belirtilen tespitin Ticaret Bakanlığına (İhracat Genel Müdürlüğü) intikalini müteakiben 1 (bir) yıl süreyle yapılacak tüm ithalat işlemlerinde indirimli teminat uygulanmaz. Ayrıca; aracı ihracatçı, beyanname konusu işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyanın ithalatı esnasında alınmayan vergiden, belge/izin sahibi firma ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
20

Antrepo tipleri nelerdir?

Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Uygulamadaki özellikleri sebebiyle, genel antrepoların, A, B ve F tipleri; özel antrepoların, C, D ve E tipleri bulunur.

A Tipi Antrepo: İşleticisinin, stok kayıtlarını tuttuğu ve antrepoya konulan eşyada herhangi bir noksanlık olması hâlinde gümrük vergilerini ödemekten sorumlu olduğu genel antrepo tipidir.

B Tipi Antrepo: Antrepoya konulan eşyadan, Kanunun 97. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kullanıcının sorumlu olduğu, antrepo beyannamesini kullanıcının verdiği genel antrepo tipidir. Antrepo işleticisinin sorumluluğu sınırlıdır. Antrepo işleticisi sadece antrepoyu kiralar. Antrepo stok kayıtları tutulmadığından, beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

C Tipi Antrepo: İşleticisi ve kullanıcısı aynı kişi olan ve antrepoya alınan eşyadan bu kişinin sorumlu olduğu özel antrepo tipidir.

D Tipi Antrepo: İşleticisi ve kullanıcının aynı kişi olduğu, Kanunun 104. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulandığı özel antrepo tipidir.

E Tipi Antrepo: İşleticisi ve kullanıcısının aynı kişi olduğu, Kanunun 93. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, izin hak sahibinin depolama yerinin antrepo addedildiği veya depolama yeri olmazsa dahi eşyaya antrepo rejimi hükümlerinin uygulandığı özel antrepo tipidir.

F Tipi Antrepo: Gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir”.

Ünite 5 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç