AÖF Soru Bankası

Gümrük MevzuatıÜnite 1 Soru-Cevap

Gümrük Mevzuatı (TIC205U) soru-cevapları.

Gümrük sistemi hangi unsurlardan oluşur?

Gümrük sistemi gerek bilimsel ve gerekse uygulama açısından önemli bir kavramdır. Somut olarak gümrük sistemi iki önemli unsurdan oluşur. Bunlar;

  1. Gümrük mevzuatı,

  2. Gümrük örgütüdür.

Mevcut gümrük sistemimiz bu iki unsur tarafından açıklanır ve değerlendirilir. Gümrük Örgütü, Gümrük Mevzuatı tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde faaliyet gösterir.

Gümrüklerde uygulanan mevzuatlar nelerdir?

Gümrüklerde uygulanan mevzuat şu şekilde ifade edilebilir.

• 4458 Sayılı Gümrük Kanunu

• Gümrük Yönetmeliği ve Gümrük Tebliğleri

• Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği

• Gümrük Uzlaşma Yönetmeliği

• Uluslararası Sözleşmeler
• WTO Kıymet Anlaşması
• ATA Karneleri Sözleşmesi

• TIR Sözleşmesi
• Konteynerle İlgili Gümrük Sözleşmesi

• Ortak Transit Sözleşmesi
• Kyoto Sözleşmesi vs.

• Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararları

• 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu

• Kambiyo Mevzuatı
• Katma Değer Vergisi Kanunu
• Özel Tüketim Vergisi Kanunu

• Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun

Gümrük Mevzuatının kapsamı nasıl sıralanabilir?

Gümrük Mevzuatının kapsamı şu şekilde sıralanabilir:

  • Dış ticarete konu eşyanın Tarifesinin (HS code) tespiti

  • Eşyanın Menşeinin(milliyetinin) tespiti

  • Eşyanın gümrük vergilerine esas kıymetinin tespiti

  • Eşyanın tabi tutulacağı Gümrük Rejiminin ve rejimlerin usul ve esaslarının tespiti

  • Eşyanın ve eşyayı taşıyan taşıma araçlarının takip edeceği prosedürler, kullanılacak belgelerin belirlenmesi

  • Basitleştirilmiş usullerle ilgili usul ve esasların belirlenmesi

  • Dış ticarete konu eşyanın vergilerinin tahakkuku/tahsili veya teminata bağlanması ile ilgili usullerin tespiti

  • İdari işlemlere/vergi tahakkukuna itiraz ve ihtilaflarla ilgili usullerin tespiti

  • Uzlaşma işlemleri

  • Dış Ticaret ihlallerine ilişkin suç ve kabahatlerin belirlenmesi ve uygulanacak yaptırımlar

4458 sayılı Gümrük Kanunu nedir?

4458 sayılı Gümrük Kanunu, Türkiye gümrük bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıtlara uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektedir. 13 kısım, 248 esas ve 6 geçici maddeden oluşan 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun iki temel hedefi vardır. Bunlardan ilki gümrük mevzuatı ve uygulamasında Avrupa Birliğine uyum sağlamak, diğeri de Türkiye’de etkili bir gümrük rejimine işlerlik kazandırmaktır. Sözü edilen bu Kanun ile ülkemizde yeni bir gümrük düzeni kurulmuş, gümrük yükümlülüğünün sınırları çizilmiş, gümrük idaresine yeni bir görevler verilmiş, gümrükte iş takibi bir düzene alınmış ve ceza hükümleri yenilenmiştir.

Gümrük Yönetmeliğinin amacı nedir?

Gümrük Yönetmeliğinin amacı, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun yönetmelikle düzenlenmesini öngördüğü konuları düzenlemek ve uygulamaya yön verecek hususlara açıklık getirmektir. Bu amaçla Yönetmelik, kanunda belirtilmiş olan konuları ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Bir örnek vermek gerekirse Kanunun ilgili maddesinde belirli durumlarda ithale konu eşyadan numune alınması gerekliliği hüküm altına alınmıştır. Ancak muayene için alınacak numunenin eşyanın büyüklüğüne ve türüne göre ne kadar olacağı gümrük yönetmeliğinde düzenlenmiştir.

Türk Gümrük Tarife Cetveli nedir?

Türk Gümrük Tarife Cetveli: Gümrük tarife cetveli, ithal edilen mallar üzerinden alınması gereken vergi miktarı veya oranlarını gösteren liste, yani kısaca vergi cetveli olarak tanımlanabilir. Türk gümrük sisteminin önemli bir bileşeni gümrük tarife cetvelidir. Gümrüklerin en zor, teknik ve karmaşık konusu gümrük tarife cetvelleri olmaktadır. Türkiye’de 2000 yılında gerçekleşen gümrük reformu ile birlikte Türk Gümrük Tarife Cetveli her yıl, ihtiyaçlara göre değişikliğe uğramakta ve yeniden yayımlanmaktadır. Açıklamaları ile birlikte 692 sayfa tutan ve cetvellerden oluşan pozisyonlara bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli ana başlıklardan oluşmaktadır.

Gümrük tebliğleri nelerdir?

Gümrük tebliğleri sayıca hem çok fazla hem de çok değişik konuları düzenlemektedir. Bunların başlıcalarını şu başlıklar altında toplayabiliriz;

  • Giriş rejimi ile ilgili Gümrük Genel Tebliğleri,

  • Gümrük vergileri istisna ve muaflıkları ile ilgili tebliğler,

  • Kanunun bazı maddelerinin uygulanması ile ilgili tebliğler,

• Gümrük antrepoları ile ilgili tebliğler,

• Gümrük mevzuatının uygulanması ile ilgili tebliğler,

• Gümrük tarife cetveli ile ilgili tebliğler.

Bunların sayısını bulmak ve yürürlükte olup olmadıklarını kestirmek pek kolay değildir.

Dış Ticaret Mevzuatı nedir?

Dış Ticaret Mevzuatı: Ticaret genel olarak iç ve dış ticaret olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Dış ticaret malların ve sermayenin ulusal sınırlar dışına çıkışı ile ilgili bir kavramdır. Bu durum, dış ticarete ilişkin işlemleri ülke içi ticarete yönelik işlemlerden birçok yönüyle farklı kılmaktadır. Bu farklılıklar sonucu dış ticaret mevzuatı dediğimiz oldukça kapsamlı bir mevzuat ortaya çıkmıştır. Dış ticaret mevzuatında yer alan düzenlemelerin çoğu gümrük mevzuatı ile ilişkilidir.

Kambiyo Mevzuatı nedir?

Kambiyo Mevzuatı :Kambiyo kavramı genel olarak bir ülkenin millî parasının ve yabancı paraların ülke içindeki ve dışındaki hareketlerinin kontrol edilmesine yarayan bir sistemi gösterir. Bugün dünyadaki her ülkenin gerek kendi parasıyla gerekse yabancı paralarla yapmış olduğu dış ticaret işlemleri sonrası o ülkeye girmesi veya çıkması gereken millî para ve dövizlerin takibi ile ilgili olarak yapılmış olan

hukuki düzenlemeler, o ülkenin kambiyo rejimini oluşturur. Kambiyo, Latince bir kelime olup “değiştirme, bozdurma, değer” anlamına gelmektedir. Diğer bir ifadeyle, kambiyo para ya da para yerine geçen değerlerin değiştirilmesi, alım satımıyla ilgili işlemleri ifade etmektedir. Kambiyo mevzuatı ise bir ülkenin yabancı parayla yapmak zorunda olduğu ödemeleri ve tahsilatları düzenleyen kuralların tümünü ifade etmektedir. Ülkemizde kambiyo mevzuatı, 25.03.1930 tarih ve 1567 sayılı “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun” ve 11.08.1989 tarihli “Türk Parası Kıymetini Koru- ma Hakkındaki 32 sayılı Karar” ve bu Karar’a dayanılarak yayımlanan tebliğler ve Merkez Bankası genelgeleri ile düzenlenmiştir.

Ticaret Bakanlığının gümrükle ilgili görev ve yetkileri nelerdir?

Buna göre Ticaret Bakanlığının gümrükle ilgili görev ve yetkileri anılan Kararname de şu şekilde ifade edilmiştir.

  1. “İç ve dış ticaret hizmetlerine ilişkin ana he- def ve politikaların belirlenmesine yardımcı olmak ve belirlenen dış ticaret politikasını geliştirmek amacıyla çalışmalar yapmak ve gerekli koordinasyonu sağlamak.

  2. Ekonomik faaliyetlerin dış ticarete dönük yapılandırılması için gerekli tedbirleri al- mak, uygulamak ve bu tedbirlerin ilgili kamu ve özel kurum ve kuruluşlarca uygu- lanmasının ve koordinasyonunun sağlan- ması konusunda çalışmalar yürütmek.

  3. İç ve dış ticaretin ülke ekonomisi yararı- na yapılması amacıyla ürün ve yurt dışı müteahhitlik dâhil ulusal ve uluslararası hizmet ticaretine ilişkin gerekli her türlü tedbiri almak.

  4. Kamu kurum ve kuruluşlarına çeşitli mev- zuatla verilmiş yetki ve görevlerin kullanı- mında iç ve dış ticarete dair politikaların uygulanmasına ilişkin esasları düzenlemek ve koordine etmek.

  5. Gümrük politikasının hazırlanmasına yardımcı olmak ve uygulamak; gümrük hizmetlerinin süratli, etkili, verimli, belir- lenmiş standartlara uygun şekilde yürütül- mesini sağlamak ve denetlemek.

  6. 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, gümrük işlemleriyle ilgili diğer mevzuat ve uluslararası sözleşmelerin uy- gulanmasını sağlamak; gümrükçe onay- lanmış bir işlem veya kullanıma ilişkin iş ve işlemleri yürütmek; gümrük kontrolü- ne tabi kişi, eşya ve araçların muayene ve kontrolünü yapmak.

  7. Gümrük tarifesini hazırlamak; gümrük vergileri ile gümrük idarelerince tahsil edil- mesi gereken vergi, fon ve diğer malî yük- lerin tahakkuk, tahsil, takip ve kontrolünü yapmak; ertelenmiş kontrol ve sonradan kontrol hizmetlerini yürütmek; ihtilaflı du- rumlarda uzlaşmaya ilişkin işlemleri düzen- lemek ve yürütmek; gümrük işleriyle ilgili istatistikî bilgileri üretmek, toplamak, de- ğerlendirmek ve açıklamak.

8. Geçici depolama yerleri, antrepolar, ambar- lar, lojistik merkezleri, tasfiyelik eşya depo- ları, mağazalar ve satış reyonları açılması ve işletilmesine izin vermek, işletmek, işlettir- mek ve denetlemek; gümrük mevzuatına göre tasfiyelik hale gelen eşyanın tasfiye iş- lemlerini yürütmek.

9. Gümrüklü yer ve sahalarda münhasıran, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yap- mak suretiyle kaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak.

10. Kara ve demir yolu kapıları ile gümrük teş- kilatı bulunan hava ve deniz limanlarında, serbest bölgeler, antrepolar ile gümrüklü yer ve sahalarda ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gümrük muhafaza gö- revlerini yerine getirmek.

11. Gümrüklü yer ve sahalarda koordinasyonu sağlamak ve kamu düzeninin bozulmasını önleyecek tedbirleri almak.

12. Bakanlık hizmetlerine ilişkin olarak ulus- lararası kuruluşların ve Avrupa Birliğinin çalışmalarını takip etmek, Avrupa Birliğine uyum çalışmalarını yürütmek ve bu konu- larda görüş oluşturmak.

13. Ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret ve sanayi odaları, deniz ticaret odaları, ticaret borsaları, Türkiye Odalar ve Borsalar Birli- ği, esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarına ait hizmetleri, ilgili diğer bakanlıklarla iş- birliği suretiyle yürütmek, Türkiye İhracat- çılar Meclisi ve İhracatçı Birliklerine ilişkin çalışmaları yürütmek.

14. Gümrük müşaviri ve yardımcılarıyla yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerine iliş- kin gerekli düzenlemeleri yapmak ve de- netlemek.

15. Dünya ticaretinden alman payın artırılma- sını ve sürdürülebilir ihracat artışını sağla- mak üzere ihracatın pazar ve ürün çeşitlili- ğini genişletmeye yönelik gerekli tedbirleri almak ve buna yönelik destek yöntemlerini geliştirmek ve uygulamak.

  1. İthalatın ülke ekonomisinin yararına gerçekleştirilmesi ve yerli sanayinin korunması ile ilgili gerekli tedbirleri almak ve ticaret politikası savunma araçlarını uygulamak.

  2. Türkiye Cumhuriyeti’nin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarla olan ikili, bölge- sel ve çok taraflı ticarî ve ekonomik ilişkile- rini düzenlemek, yürütmek ve bu konularda ilgili mevzuatı çerçevesinde anlaşmalar yapmak, uluslararası kuruluşların Bakanlığın yetki ve görev alanına giren konulardaki çalışmalarını takip etmek ve bu konularda görüş oluşturmak.

18.Ülke kalkınmasında yabancı sermayeden beklenen katkıları sağlamak ve yönlendir- mek amacıyla gerekli tedbirleri almak.

19. Dış ticarete konu ürünlerin güvenli, mev- zuata ve standartlara uygun olmasını sağ- lamak, bu amaçla ithalatta ve ihracatta denetim yapmak ve yaptırmak, ticarette teknik engellerin önlenmesine ilişkin ça- lışmalar yürütmek” (https://ticaret.gov.tr/ kooperatifcilik/mevzuat/cumhurbaskanli- gi-kararnamesi).

Merkez Teşkilatı hizmet birimleri nelerdir?

Merkez Teşkilatı

Ana hizmet birimlerinden oluşmaktadır. Bu hizmet birimleri şunlardır; “Gümrükler Genel Müdürlüğü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü, İç Ticaret Genel Müdürlüğü, Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Tüketicinin Korun- ması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü, Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü, AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, İç Denetim Birim Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Bakanlık Müşavirleri, Personel Dairesi Başkanlığı, Eğitim Dairesi Başkanlığı, Destek Hiz- metleri Dairesi Başkanlığı, Bilgi İşlem Dairesi Baş- kanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, Özel Kalem Müdürlüğüdür. Merkez teşkilatı içinde yer alan bu genel müdürlüklerden Gümrükler Genel Müdürlüğü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ve Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü” gümrük mevzuatının uygulanması aşamasında temel ana hizmet birimleri olarak görev yapmakta- dır.

Taşra Teşkilatı hangi birimlerden oluşmaktadır?

Taşra Teşkilatı

Ticaret Bakanlığı Bölge Müdürlükleri ile İl Müdürlüklerinden oluşmaktadır. Ülkemizde, 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı toplam 164 Gümrük Müdürlüğü bulunmaktadır. Kara hudut kapılarında 29, demir yolu hudut kapılarında 5, deniz hudut kapılarında 43, hava hudut kapılarında 13 gümrük müdürlüğü hizmet vermektedir. Ayrıca, 10 serbest bölge gümrük müdürlüğü ve 64 iç gümrük müdürlüğü bulunmaktadır. Toplam 164 Gümrük Müdürlüğünün 13’ü fiilen kapalı olup 151 faal gümrük müdürlüğü ile hizmetler yürütülmektedir.

Yurt Dışı Teşkilatı hangi amaçla hizmet vermektedir?

Yurt Dışı Teşkilatı

Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın, yurt dışında bulunan Türk firmalarının ve Türkiye’ye gidecek yabancı ülke vatandaşlarının gümrük konularındaki soru ve sorunlarına cevap ve çözümler üretmek aynı zamanda bulundukları ülke ile Türk gümrük mevzuatı uygulamaları hakkında ilgilileri bilgilendirmek amacıyla Ticaret Bakanlığı yurt dışı teşkilatı ticaret müşaviri ve ticaret ataşe kadroları ile hizmet vermektedir.

Gümrükler Genel Müdürlüğünün görevleri nelerdir?

Gümrükler Genel Müdürlüğünün görevleri aşağıdaki gibi sıralanmıştır:

  1. Gümrük mevzuatı ve anlaşmalarına uygun olarak uygulamaların gerçekleşmesini sağlamak,

  2. Ulusal ve uluslararası mevzuat hükümlerine göre TIR, Transit ve Konteyner işlemlerini yürütmek,

  3. Türk Gümrük Tarife Cetvelini, eşyanın menşeini, gümrük kıymetini, gümrük rejim ve formalitelerini taraf olunan anlaşmalara ve uluslararası uygulamalara uygun olarak düzenlemek ve uygulanmasını sağlamak,

ç. Gümrük vergileri ile gümrüklerce tahsil edilen diğer vergi, fon ve mali yükleri ta- hakkuk ettirmek ve tahsil etmek, eksik veya fazla tahsilat ve tecil ile ilgili işlemleri yap- mak, vergi ve cezalarla ilgili geri verme ve kaldırma işlemlerini yürütmek,

  1. Dâhilde işleme, hariçte işleme, gümrük kont- rolü altında işleme, geçici ithalat ve antrepo gümrük rejimleriyle ilgili taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar ve gümrük mevzuatı çerçevesinde düzenleme yapmak, izin vermek ve uygulamanın yürütülmesini sağlamak,

  2. Serbest dolaşıma giriş, ihracat, yeniden ih- racat, imha, gümrüğe terk işlemlerinin uy- gulanmasını sağlamak ve serbest bölgeler, lojistik dış ticaret bölgeleri, dış ticaret mer- kezlerindeki gümrük işlemlerini yürütmek,

f. Gümrük rejimleri ve işlemlerinin kolaylaş- tırılmasına ilişkin düzenlemeleri yapmak ve bunlarla ilgili işlemleri yürütmek,

g. Diğer birimlerden iletilen risk değerlendir- mesi sonuçlarına ve ilgili rejim gereklerine göre eşyanın muayene işlemlerini yürütmek,

ğ. Gümrük rejimleri ve gümrükçe onaylanmış işlem ve kullanımların elektronik ortamda yürütülmesine ilişkin politika geliştirmek, düzenleme yapmak, bunları uygulamak,

h. Gümrüksüz satış mağazaları ile ilgili işlem- leri yürütmek,

ı. Geri gelen eşya ile ilgili ihracat rejimi ka- rarlarının uygulanmasını sağlamak, çift kul- lanımlı eşya ve ihracat kontrollerine ilişkin görevleri yapmak,

i. Dış ticaret mevzuatı ve sair mevzuatın güm- rükle ilgili hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek ve uygu- lanmasını sağlamak,

j. Sınır ve kıyı ticareti ve münasebetleri ile sı- nır ticaret merkezlerinden yapılacak ticare- te ilişkin gümrük işlemlerinin yapılmasını sağlamak,

k. Yolcu beraberi, posta ve hızlı kargo taşıma- cılığı yoluyla gelen ve giden eşya ile bunlarla ilgili elektronik ticarete konu eşyanın güm- rük işlemlerinin yürütülmesini sağlamak,

l. Bakanlıkça açılıp işletilecekler hariç olmak üzere; geçici depolama yerleri ve antrepola- rın açılıp işletilmesine ilişkin tüm işlemleri yapmak,

m. Gümrükmuafiyetineilişkinişlemleriyapmak,

n. Basitleştirilmiş usul uygulamalarına ilişkin düzenlemeleri yapmak ve işlemleri yürütmek,

o. Teşvik mevzuatının, gümrük işlemleriyle il- gili hükümlerinin yürütülmesini sağlamak,

ö. Gümrük laboratuvarları kurmak, bunların işleyişleri hakkında politikalar geliştirmek, bunları uygulamak; tahlil metotlarını hazır- lamak ve çalışmalarını düzenlemek,

p. Gümrüklerce alınan vergi, ceza ve benzeri mali yüklere ilişkin uzlaşma usul ve esasları- nı belirlemek ve uygulamayı yürütmek,

r. Taşra gümrük idarelerinin kuruluş ve işleyişi hakkında politikalar geliştirmek, bunları uy- gulamak ve bu alanda eşgüdümü sağlamak,

s. Gümrük müşaviri ve yardımcıları ile yetki- lendirilmiş gümrük müşavirlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek,

ş. Gümrük işlemlerine ait yazılı veya elekt- ronik ortamdaki belgelerin, kanuni süreler içinde muhafaza edilmesini ve bu sürelerden sonra usulüne göre imha edilmesini sağlamak,

t. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak”

Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri nelerdir?

Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:

a. Gümrüklü yer ve sahalarda kamu düzeninin bozulmasını önleyecek tedbirleri almak, buraların takip ve muhafazasını sağ- lamak, gerektiğinde müdahalede bulunarak durumu adli mercilere intikal ettirmek,

b. Deniz ve hava limanlarıyla kara sınırların- daki gümrük kapılarında ve diğer gümrüklü yer ve sahalarda giriş ve çıkış yapan kişi, eşya ve taşıtların muhafazası ile gümrüğe sevk edilmesini sağlamak ve gümrük işlemleri bi- tirilmeden buralardan çıkmalarını önlemek,

c. Yatlara ilişkin işlemlerin yürütülmesini sağlamak,

ç. Gümrüklü yer ve sahalarda münhasıran, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde gerektiğinde ilgili kuruluşlarla işbirliği yap- mak suretiyle kaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak,

d. Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde kişi, eşya ve taşıtların kaçakçılıkla mücadele kapsamında takibini yapmak,

e. Kaçakçılıkla mücadele için bilimsel yöntemler de kullanmak suretiyle bilgi toplayarak gerekli araştırma, soruşturma ve operasyonları yapmak, taşra teşkilatının yapacağı operasyonları koordine etmek, gerektiğinde taş- ra teşkilatı ile müşterek operasyon yapmak,

f. Kaçakçılıkla mücadele amacıyla ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak, bilgi değişiminde bulunmak, protokoller hazırlamak ve uygulamak, gerektiğinde müşterek operasyonlar yapmak,

g. Kaçakçılıkla etkin mücadele etmek amacıyla ulusal ve uluslararası bilgi akışına dayalı veri tabanları oluşturmak, verileri işlemek, değerlendirmek ve risk analizi çerçevesinde kullanılabilecek nitelikte olanları Gümrük- ler Genel Müdürlüğüne ve Risk Yönetimi, Tasfiye ve Döner Sermaye Genel Müdürlü- ğüne iletmek,

ğ. Adli kolluğa ilişkin olarak kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile verilen görevleri yapmak,

h. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak”

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri nelerdir?

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır;

  1. Türkiye ve dünya ticareti ve ekonomisiyle ilgili güncel gelişmeleri izlemek, değerlen- dirmek, derlenmiş bilgi ve istatistikleri kul- lanarak ticaret politikalarının belirlenmesine katkı sağlamak üzere araştırma ve analizler yapmak, bu amaçla ikili ve çok taraflı iliş- kilerdeki gelişmeleri analiz etmek, gerekli hâllerde bunları yayımlamak, Türkiye’nin ti- cari ve ekonomik gelişimi ile ilgili tahmin ve analizler yaparak projeksiyonlar oluşturmak,

  2. Bakanlığın politika araçlarına yönelik ola- rak etki analizleri gerçekleştirmek, bu kap- samda Bakanlığın iç ve dış ticaret politika- ları, gümrük iş ve işlemleri, mal ve hizmet ihracatına yönelik sağladığı destekler, itha- lata yönelik dinamik uygulama ve politika- ları, tüketicinin korunması, piyasa gözetimi ve ürün güvenliğine ilişkin uygulamaları ve ülkemizin akdettiği, müzakere ettiği yahut müzakeresini değerlendirdiği ikili, bölgesel, çoklu ya da çok taraflı anlaşmalarla ilgili olarak her aşamada ilgili birimlerle koordi- nasyon içerisinde veriler toplamak, istatis- tiki bilgiler üretmek ve değerlendirmek, bu veri ve bilgiler temelinde periyodik raporlar hazırlamak,

  3. Bakanlığın faaliyet alanlarına giren konular- da veriler toplamak, araştırmalar yapmak, istatistiki bilgiler üretmek, değerlendirmek ve bakanlık faaliyetlerine ilişkin istatistikleri açıklamak, bu konularda gerekli iş birliği ve koordinasyonu sağlamak,

ç. Bakanlığın görev ve faaliyet alanına giren konularda, kalkınma planları, yıllık prog- ramlar, izleme kararları ve icra planlarının oluşturulmasına katkı sağlamak, uygulan- masını izlemek ve bu alanda koordinasyonu sağlamak,

d. Türkiye’nin ticari ve ekonomik yapısını sektörel bazda analiz ederek; iç ve dış tica- retin gelişimini sağlayacak politika önerileri oluşturmak, sektör ve ürün bilgilerini içe- ren raporlar hazırlamak,

e. Yurt dışı teşkilatında sürekli görevli Bakan- lık temsilcilerinin faaliyet ve programlarını takip etmek, etkin ve verimli çalışmalarını sağlamaya yönelik gerekli tedbirleri belirle- mek, yurt dışı teşkilatı ile Bakanlık arasın- da hızlı bilgi paylaşımını ve koordinasyonu sağlamak ve raporlamak,

f. Risk analizi ölçütlerini belirlemek, risk yö- netimi ile ilgili koordinasyonu sağlamak, risk analizi konusunda ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla gerekli bilgi değişimi ve iş birliğini sağlamak,

g. Gümrük işlemleriyle ilgili verileri risk anali- zine tabi tutmak, analiz sonuçlarını değerlen- dirmek ve bunları ilgili birimlere aktarmak,

ğ. Risk değerlendirme amaçlı olarak, Bakanlı- ğın görev ve faaliyet alanına giren konularda, araştırma model teknikleri ile istatistiki araç- lar ve diğer analiz yöntemleriyle etki-değer- lendirme analizleri yapmak,

h. Risk analizine ilişkin verileri de kullanarak sonradan kontrol işlemleriyle ilgili verileri toplamak, değerlendirmek, sonradan kont- rol plan ve programını yapmak, arşivlemek, ilgili birimlere aktarmak ve bu birimler ara- sında koordinasyonu sağlamak, ilgili birim- lerden iletilen sonradan kontrol sonuçlarına göre gerekli işlemleri yapmak,

ı. Gümrük gelirlerinin tahsil seyrini araştır- mak ve bütçe tahminlerine esas olacak bil- gileri toplamak,

i. Gümrüklerce ve diğer Bakanlık birimle- rince tahsil edilen vergi, fon ve mali yükler yönünden gerçek ve tüzel kişilere ilişkin her türlü bilgi ve belgenin kontrol ve denetimi- ni yapmak,

j. Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

Gümrük Bölgesi nedir?

Teorik olarak, kıyı kesiminde denize doğru 8-10 kilometrelik, ortak nehirlerde ise nehirlerin karasula- rından sayılan o ülkeye ait kısım o ülkenin gümrük bölgesi olarak adlandırılır. (İhracat Terimleri Sözlüğü, 2010 s.61) Yapılan tanımdan da anlaşılacağı üzere gümrük bölgesi kavramı aslında tek başına bir anlam ifade etmemektedir. Önemli olan gümrük bölgesi olarak tanımlanan bölgenin hangi ülkeye ait olduğudur. Örneğin Türkiye Gümrük Bölgesi kavramı Türkiye’ye ait gümrük bölgesinin tanımını vermektedir.

Gümrük nedir?

Genel anlamda gümrük, yabancı ülkelerden gelen ve kendi kanun ve tarifelerinde yazılı esaslara göre vergiye tabi tutulan bütün eşya ve kişilerin muayene ve kontrol edildiği hat ve bölgedir. (Tuncer, 2000 s:13) Görüldüğü üzere gümrük kavramının temelinde, aslında muayene ve kontrol vardır. Dış ticarete konu eşya muayene edilirken belgeler kontrol edilmektedir.

Günlük hayatta gümrük kelimesi, gümrük teşkilatı, gümrük memuru, gümrük idaresinin görev yaptığı bina, gümrük hattı ve gümrük bölgesi anlamlarına karşılık kullanılabilmektedir. Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre gümrük ise; “Bir ülkeye giren veya bir ülkeden çıkan mal ve eşya üzerinden alınan vergi”, “Bu verginin alınması işlemiyle uğraşan devlet kuruluşu” ve “Sınır kapılarında denetim ve gözetim işlerinin yapıldığı yer” olarak tanım- lanmaktadır.

Türkiye Gümrük Bölgesi nedir?

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 1. maddesin- de amacı, “Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesine giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulana- cak gümrük kurallarını belirlemek” şeklinde ifade edilmiştir. Anılan maddede geçen Türkiye Gümrük Bölgesi kavramı ise Kanunun 2. maddesinde şu şe- kilde tanımlanmıştır. “Türkiye Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti topraklarını kapsar. Türkiye karasuları, iç suları ve hava sahası gümrük bölge- sine dâhildir. Bu kanunda geçen Türkiye Gümrük bölgesi ve Gümrük Bölgesi kavramları Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini ifade eder.”

Türk Gümrük mevzuatına göre belirlenen gümrük rejimleri nelerdir?

Türk Gümrük mevzuatına göre belirlenen gümrük rejimleri şunlardır:

Serbest dolaşıma giriş, transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi, geçici ithalat rejimi, hariçte işleme rejimi ve ihracat rejimi.

Bu ünitenin sorularını uygulamada çözŞıklar, doğru cevaplar ve süreli sınav modu AÖF Soru Bankası uygulamasında