değişmiştir. Deniz yollarıyla gelişen ticari yapıda şeker, Dış Ticaretin Tarihsel Gelişimi tütün, kürkler ve kahve gibi mallar yoğun bir şekilde alım
Kronolojik olarak öncelikle eski uygarlıklar dönemi, yeni satıma konu olmuştur. Güçlü donanmalara ve ticari ticari yol ve yerlerin keşfedilmesi, sömürgecilik filolara sahip Avrupalı ülkeler, koloniliciğin iç ekonomik dönemleri, yoğun korumacılık uygulamaları gibi yapıya ilişkin bir oluşum olduğunu ileri sürmüşler ve dış ekonomik ve siyasi yapı değişikliğine yol açan gelişmeler piyasalara açılmaya (sömürgeciliğe) önem vermişlerdir. ele alınmaktadır. Daha sonra ise küreselleşme ve bilgi ekonomisine geçiş, tüketici tercihlerinde ve talep Merkantalizm: Sömürgecilik yapan Avrupa ülkelerine yapısında değişme ve uluslararası e-Ticaretin ortaya özgü ekonomik ve siyasi bir düşünce biçimidir. çıkması ve gelişmesi ile ilgili konulara yer verilmektedir. 1450’lilerde ortaya çıkan bu sistemdeki temel iktisadi faaliyet türü dış ticarettir. Dış ticaret ile ulaşılmaya Eski Uygarlıklar Dönemi çalışılan ana amaç, hazinenin altın ve gümüş gibi değerli
Tarihsel kayıtlar, dar anlamıyla ilk dış ticaret maden stokunu artırmaktır (Ödemeler bilançosunun fazla faaliyetlerinin MÖ 2000’li yılların başlarında vermesidir). Bunu gerçekleştirmek için güçlü ordular ve Mezopotamya’da başladığını göstermektedir. Sümerlerin donanmalarla zengin doğal kaynaklara sahip ülkeleri ve Asurluların Mezopotamya’da deniz ve kara yoluyla sömürge hâline getirmek gerekmektedir.
yaptıkları tekstil ve metale dayalı, Antik Yunanistan’ın Klasik Liberalizmin Doğuşu zeytinyağına, Mısır, Hindistan ve Çin’in baharat, değerli taş, kumaş, deri vb. gibi mallara dayalı dış ticaretleri 1700’lü yılların ortalarında buhar gücü ile çalışan büyük refah artışlarına yol açmıştır. makinelerin üretilmeye başlamasıyla gelişen Sanayi Devrimi, İngiltere’de ortaya çıkmış daha sonrada Kuzey Deniz taşımacılığının gelişmesinde Fenikelilerin ve Antik Avrupa ve Amerika’ya yayılmıştır. Üretimde kas gücü Yunanlıların deniz ticaret yolları üzerinde kurdukları yerine buhar/makine gücünün kullanılmaya başlamasıyla ticaret kolonileri etkili olmuştur. birlikte, ekonomik yapıda ve üretim süreçlerinde önemli Ticaret Kolonisi, bir ulus devletin tüccarlarının kendi değişiklikler olmuştur. Şehirlerde açılan fabrikalarda ülkelerinin dışındaki bir ülkenin belirli bir çalışmak isteyen köylüler kırsal bölgelerden kentlere yerinde/tamamında yerleşerek ya da yeni bir şehir kurarak doğru göç etmeye başlamışlardır. Bu durum hem mevcut belli bir organizasyon çerçevesinde ticaret yaptıkları malların üretim miktarını artırmış hem de yeni malların şehirler/merkezlerdir. Dış ticaretin gelişimine en büyük ortaya çıkmasını sağlamıştır. Üretimde meydana gelen katkıyı sağlayan uygarlıklardan biri Fenikelilerdir. MÖ artışlar, firmaların malları satacak yeni pazarlar 1000’li yıllarda Fenikeliler deniz ticareti, limanlar ve aramalarına yol açmıştır. Kara, deniz ve demiryolu gemicilikte çok ileri gitmişler ve çoğu Akdeniz ve Afrika taşımacılığında ortaya çıkan gelişmeler yeni pazarlara sahillerinde ticaret kolonileri (merkezleri) kurmuşlardır. ulaşma imkânı sağlamıştır. Böylece ülkeler arası ticaret En önemli kolonileri Kartaca’dır. hacmi artmaya başlamış ve ekonomik, politik ve sosyal ilişkiler de gelişmiştir. Antik Yunanistan ve Kartaca’nın yıkılmasından sonra Roma İmparatorluğu güçlenmiş ve önemli ticaret (ipek, Klasik Liberalizm’e göre serbest dış ticaret, dünyadaki baharat vb. gibi) yollarını kullanarak Uzak Doğu özellikle üretim faktörlerinin dünya ülkeleri arasında toplam Çin’lilerle ticareti geliştirmişlerdir. Ancak uzaklık, baskın üretime ve dolayısıyla refaha en yüksek katkıyı sağlayacak ve kaçakçılık gibi güvenlik sorunları nedeniyle dış ticarette şekilde tahsis edilmesine olanak sağlamaktadır.
önemli risklerle karşılaşılmış ve Uzak Doğu ile ticaret Savaşlar ve Ekonomik Sorunlar azalmıştır. Roma Dönemi’ne kadar süren Orta Doğu I. Dünya Savaşı ile birlikte ticari ilişkiler askıya alınmış, egemenliği yerini artık Batılılara bırakmaya başlamıştır. ulusal sınırlar yeniden çizilmiş ve yeni ülkeler ortaya Fetihler sonrasında Romalılar yeni bir ekonomik düzen çıkmıştır. Avrupa’da ve diğer ülkelerde uygulanan kamu kurup yerleşik hâle geçmişler ve başlangıçta liberal bir müdahalesi ve dış ticareti kısıtlayıcı önlemler dış ticareti sistem benimsemişlerdir. Ancak yaşanan ekonomik krizler durma noktasına getirmiştir. ABD’nin tarım ve sanayi sonrasında korumacı politikalar uygulamışlardır. Bu durum malı ithalatına yönelik yüksek tarife uygulamaları prensliklerin ayaklanıp derebeylik sisteminin temellerini misilleme etkisi yaratmış ve İngiltere ile birlikte birçok atmalarına neden olmuştur. Roma İmparatorluğu’nun ülke dış ticarete müdahalede bulunmaya başlamıştır. Savaş dağılması sonrasında ise ekonomik yapıya dine dayalı sonrasında ülkelerin kendi kendilerine yeterli olmaya papalık sistemi hakim olmuştur. çalışmalarının ekonomik zorluklarını gidermek için
Coğrafi Keşifler ve Sömürgecilik tarifeler indirilmeye başlanmıştır. Fakat ortaya çıkan talep 1453’te İstanbul’un fethedilmesi ve sonrasında Ümit yetersizlikleri 1929 yılında Büyük Buhran olarak Burnu’nun ve Amerika’nın keşfi, Ümit Burnu üzerinden isimlendirilen ve tüm dünya ülkelerini etkileyen bir Hindistan’a ulaşılması gibi coğrafi keşifler, İpek Yolu gibi ekonomik kriz ortamı oluşturmuştur.
ticari yolların önemini azaltmış ve Hindistan’da Batılı Dış ticarete yönelik korumacı önlemlerin olumsuz etkileri ülkelere ait şirketlerin kurulmasıyla birlikte atlatılamadan II. Dünya Savaşı patlak vermiştir. Savaş ekonomik/ticari sistem ve güç dengeleri tamamen döneminde çoğu ülkede savaş ekonomisi (toplumun her
alanında kamu denetimi) oluşturulmuştur. Bu yapıda vb. verilerin toplanmasını, işlemesini, depolanmasını ve üretimde istihdam edilmiş erkek işgücünün büyük bir kısmı gerekli olan yerlere ağlar aracılığı aktarılmasını sağlayan silah altına alınmış ve üretim azalmıştır. Ortaya çıkan arz bilgisayar ve iletişim teknolojilerinin tümüdür. kıtlığı nedeniyle mevcut malların dağıtımı, fiyatların Küreselleşme ve bilgi iletişim teknolojilerinin yoğun belirlenmesi, stokların denetimi, ithalat, ihracat ve kambiyo kullanımı ile ortaya çıkan toplumsal ve ekonomik denetimi, işgücü piyasalarını düzenleme vb. gibi çoğu değişimler bilgi ekonomisi kavramını ön plana çıkarmıştır. ekonomik faaliyet kamu denetimi altına geçmiş ve mevcut Sanayi ekonomisi yerine geçen bilgi ekonomisi, üretim, malların satışında karne uygulaması başlatılmıştır. Arz tüketim, depolama, dağıtım-taşıma vb. gibi ekonomik kıtlığına rağmen artan savunma harcamalarını karşılamak faaliyetlerin bilgi temelli hâle gelmesini sağlayan için yüksek vergiler uygulanmıştır. ekonomik yapı olarak tanımlanabilmektedir. Liberal Ekonomik Sistemin Hakimiyeti Tüketici Tercihlerinde ve Talep Yapısında Değişme: Gelir II. Dünya Savaşı’ndan mağlup olarak ayrılan Avrupa, düzeyindeki artış tüketici talebinin nicel yapısını dünyanın merkezi olma niteliğini kaybederken ABD ve etkilemiş, ihtiyaçlar çeşitlenmiştir. Talebi karşılamaya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ön plana yönelik mal-hizmet üreten firmalar tüketici tercih ve çıkmıştır. Savaş sonrası dönem ABD merkezli liberal taleplerine göre fiyat ve kalite açısından farklılaştırılmış sistem ile SSCB merkezli sosyalist sistemin hâkimiyet mal ve hizmetlerle piyasaya giriş yapmışlar ve her biri kazanma amaçlarına yönelik çalışmalarının ortaya yeni bir malmış gibi talep toplamaya başlamışlardır. çıkardığı iki kutuplu bir dünya düzeninin (soğuk savaş dönemi) kurulmasına neden olmuştur. Birbiri yerine ikame edilebilir mal ve hizmet üreten firmalar arasında ortaya çıkan rekabet, yatırım ve II. Dünya Savaşı sonrasında geçmişteki ekonomik reklamlar aracılığıyla dış ticaret ve tüketici kitlesi üzerinde sorunların yaşanmaması amacıyla dış ticareti denetim sağlama yarışına dönüşmüştür. serbestleşmeye yönelik faaliyetler iki yönde gerçekleştirilmiştir. Bunlardan birincisi evrensel yaklaşım, Uluslararası e-Ticaretin Ortaya Çıkması ve Gelişmesi: diğeri bölgesel yaklaşımdır. Değişen talep koşulları ve farklı tüketicilerin farklı tercihlerine uygun üretim yapabilecek kapasite ve Evrensel yaklaşım/küreselleşme, Dünya Ticaret Örgütü teknolojiye sahip firmalar, yeni kitlelere ulaşmak, daha (DTÖ)ne üye olan ülkeler arasında dış ticarete yönelik ucuz ve hızlı ticaret yapmak ve maliyetlerini azaltmak için engellerin azaltılması ve kaldırılması esasına dayalıdır. internet ortamında ticaret yapmaya yönelik girişimlerde
Yeni dünya düzeni çerçevesinde 1950-1973 yılları liberal bulunmuşlardır. Sanal ortamdaki girişimcilik faaliyetleri ülkeler arasında dünya ticaret hacmi oldukça büyük kapsamında internet üzerinden dış ticaret yapmak hem boyutlara ulaşmış ve buna dayalı yüksek ekonomik girişimciler hem de tüketiciler açısından cazip bir yöntem büyüme oranlarına ulaşılmıştır. olmuştur.
Krizlerin ortaya çıkardığı ekonomik sorunların giderilmesi Dış Ticaret İşlemlerine İlişkin Kavramlar
için dış ticarette ve ülkeler arasındaki sermaye İhracat ve İthalatla İlgili Kavramlar hareketlerinde serbestleşmeye gidilmesinin gerekli olduğu İhracat Rejimi: İhracı serbest olan bir malın ülke fikri dünya ülkeleri arasında yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu sınırlarına/gümrüğe getirilmesine ve yurtdışına durum 1980’li ve 1990’lı yıllarda ülkelerin ticari ve finansal satılmasına/gönderilmesine ilişkin hükümlerin uygulandığı serbestleşme-küreselleşme sürecine girmelerini sağlamıştır. rejimdir.
Küreselleşme ve Bilgi Ekonomisine Geçiş: II. Dünya İhracatçı: İhracata konu mal ile ilgili ihracatçı birliğine Savaşı sonrası dönemde ortaya çıkan kötü ekonomik üye kaydını yaptırdıktan sonra mevzuat hükümlerine koşullar ve başarısız olan ekonomi politikaları liberal uygun bir şekilde mal ihracatını gerçekleştiren (yurtdışına sistemin yeniden güçlenmesini ve yenilenmesini gönderilecek malın üreticisi ve/veya tedarikçisi sağlamıştır. Küreselleşmeyi ekonomik açıdan, mal, hizmet konumundaki) gerçek ve tüzel kişiliğe haiz firmalardır. ve üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki serbest dolaşımını kısıtlayan tüm engellerin kaldırılması şeklinde Ön İzne Bağlı İhracat: Harp araç gereçleri ve silah, ifade etmek mümkündür. gübreler, tohumlar vb. gibi bazı malların yurtdışına satışının yapılabilmesi için uluslararası anlaşmalar Küresel ticaretin gelişmesinde iletişim ve haberleşme çerçevesinde oluşan mevzuata göre belirlenen mercilerden başta olmak üzere teknolojik gelişmelerin önemli etkileri ön izin alınması gerekmektedir. olmuştur. Bilgi iletişim teknolojileri sayesinde ortaya çıkan bilimsel ve teknolojik ilerlemeler; mal ve Konsinye İhracat: Kesin satışı daha sonra (fiilî ihraç hizmetlerin üretim aşamasından dağıtımına- tarihinden itibaren yaklaşık bir yıl içinde) yapılmak üzere pazarlanmasına, üretim yeri ve süreçlerinden yurtdışına mal gönderilmesi şeklindeki ihracat biçimidir.
stoklanmasına, mali işlemlerden patent ve lisanslara kadar e-İhracat: İnternet üzerinden yapılan işlemlerle (dış ticaret bir çok alanda dönüşüm yaşanmasına neden olmuştur. ve gümrük mevzuatı hükümlerine tabi olarak) yurt dışına Bilgi iletişim teknolojileri; bilimsel ekonomik, ticari, mali
e-Ticaret kapsamındaki mal ve hizmetlerden satış dışından e-Ticaret kapsamındaki mal ve hizmetlerden yapılmasıdır. satın alınmasıdır.
Bedelsiz İhracat: Yurda tekrar getirilmesi gerekli olmadan Akreditifli İthalat: İhracatçı firma malını sevk etmeden yurt dışına (hediyeler, reklam ve tanıtım ürünleri gibi) mal önce, ithalatçı firmanın (ihracatçının bulunduğu ülkedeki) çıkarılması şeklindeki ihracattır. anlaşmalı olduğu banka nezdinde kendi adına kredi açtırması ve malın sevk edildiğini gösteren belgenin teslim Kayda Bağlı İhracat: İhracatı kayda bağlı mallar listesinde edilmesi durumunda mal bedelinin banka tarafından yer alan bir mala ilişkin gümrük beyannamesinin, gümrük ödenmesi şeklindeki ithalattır. mevzuatına uygun bir şekilde doldurularak ilgili ihracatçı birliğine onaylatılması gerekmektedir. Onaylı belge Mal Karşılığı İthalat: Yurtdışından satın alınan malın gümrük idaresine teslim edildikten/kayıt altına alındıktan ithalatçı tarafından teslim alınması ve sonrasında ihraç sonra ilgili malın yurtdışına satılması kayda bağlı ihracatı bedelinin transfer edilmesini ifade eden ithalattır. ifade etmektedir. Belge (Vesaik) Karşılığı İthalat: İthalatçının (malı teslim Özellik Arz Etmeyen İhracat: İhracı yasak, kayda ya da bir almış olma şartı olmadan) malın ihracatçı ülkeden sevk kurumun iznine bağlı mallar listesinde yer almayan edildiğini gösteren belge karşılığında mal bedelini malların yurtdışına satılmadır. bankaya ödemesi ve sonrasında malın teslim alınmasını sağlayan ithalattır. İthal Edilmiş Malların İhracatı: İthalat rejimi çerçevesinde malların geçici olarak ithal edilip belli bir süre içerisinde Kredili İthalat: İthal edilen malın teslim alınmasını ve işlenmesi ve bu faaliyetlerden elde edilen malların sonrasında mal bedelinin anlaşmaya varılan ileri bir tarihte yurtdışındaki ülkelere ihraç edilmesidir. (bir anlamda taksitle) ödenmesini ifade eden ithalat türüdür. Takas Yoluyla veya Bağlı Muameleyle İhracat: Bir ülkeden yurtdışına gönderilen mal ve hizmetlerin Ankonsinasyon (Komisyoncu) İthalat: İhracatçının malını bedellerinin kısmen veya tamamen mal, hizmet veya satması için ithalatçının ülkesindeki ticari memur veya teknoloji transferiyle/ithali ile sağlanmasıdır. komisyoncuya belirli bir bedel karşılığında teslim etmesi ve sonrasında söz konusu malın komisyoncu tarafından Bavul Ticareti: Yurtdışındaki ülkelerde yerleşik olan satılarak mal bedelinin ihracatçıya transfer edilmesi gerçek ve tüzel kişilerin ya da turistlerin yurt içine giriş durumudur. yaparken yanlarında getirdikleri malları (belirli koşullar yerine getirilerek) yurtiçinde satmalarıdır. Dış Ticaret ve Gümrük Rejimleri
İthalat Rejimi: İthali serbest olan bir malın ülke Gümrük rejimi ise bir ülkenin gümrük bölgesi içinde sınırlarına/gümrüğe getirilmesine ve satın alınmasına ilişkin gerçekleştirilen ithalat ve ihracat işlemleri ile ilgili olarak hükümlerin uygulandığı rejimdir. Yani ithalat işlemleri kamu kuruluşları tarafından (gümrük mevzuatına göre) öncesinde/sırasında/sonrasında yapılması gerekenlerle ilgili alınan tüm önlemlerin eksiksiz bir şekilde uygulamasını standart kanuni hükümlerin yer aldığı sistemdir. amaçlayan denetim sistemidir.
İthalatçı: Yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun bir Ekonomik Etkili Olmayan Gümrük Rejimleri: Bir ülkenin şekilde mal ithalini gerçekleştiren (yurtiçine getirilecek gümrük bölgesi içinde yapılan dış ticaret işlemlerinin malın alıcısı ve/veya dağıtıcısı konumundaki) gerçek ve normal gümrük/ithalat vergilerine tabi olduğu ve bununla tüzel kişiliğe haiz firmalardır. ilgili kuralların uygulandığı sistemlerdir.
İhraç Edilmiş Malın İthali: İhraç rejimi çerçevesinde Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi: İthalat rejimi olarak da malların yurtdışına geçici olarak ihraç edilip belli bir süre bilinen bu rejimde, yurtiçine ithal edilen mallar, kanunen içerisinde işlenmesi ve bu faaliyetler sonucunda elde gerekli vergiler alındıktan, ticaret politikası önlemleri edilen malların ithal vergilerinden tam veya kısmi uygulandıktan ve diğer mali yükümlülükler yerine muafiyet suretiyle yeniden ülkeye ithal edilmesidir. getirildikten sonra, serbest dolaşıma çıkması için alıcısına teslim edilmektedir. Bedelli İthalat: Yurtdışından ithal edilen malların bedellerinin ithalattaki ödeme şekillerinden biriyle yurt Transit Geçiş Rejimi: Bir ülkeden başka bir ülkeye tır, dışına döviz transferi yapılarak ödenmesiyle yapılan uçak, tren, gemi gibi araçlarla gönderilen malların üçüncü ithalattır. bir ülkenin gümrük bölgesinden geçmesi/beklemesi sırasında uygulanan kurallar bütünüdür. Transit geçiş Bedelsiz İthalat: Yurtdışında kazanılmış gelirlerle satın belgesinin ibraz edilmesi durumunda kural olarak transit alınan bir malın (varsa gümrük vergileri ödendikten sonra) olarak geçen araçlardan ve serbest dolaşıma girmemiş yurtiçine giriş yapması, ancak mal bedeli olarak yurtdışına mallardan gümrük vergisi alınmamaktadır. döviz transferi yapılmamasıdır. İhracat Rejimi: Serbest dolaşımda olan bir malın ihraç e-İthalat: İnternet üzerinden yapılan işlemlerle (dış ticaret amacıyla ülke sınırları dışına çıkışına ilişkin resmî ve gümrük mevzuatı hükümlerine tabi olarak) yurt kuralların uygulandığı rejim türüdür.
Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri: Bazı dış ticaret gibi malların eşanlı olarak hem ihraç hem de ithal işlemleri, ekonomik etkileri dikkate alınarak ilgili ülkenin edilmesine endüstri-içi ticaret denilmektedir. normal ithalat vergilerinden muaf tutulmaktadırlar. Antrepo Ticareti: Yapılan ithalat işlemlerinde ithalat Dahilde İşleme Rejimi: Bir malın yurtiçinde değerlendirici vergisi (gümrük vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim bir işlem görmek üzere geçici olarak ithal edilmesi ve belli vergisi vb. gibi) ve dış ticaret politikası uygulamalarına bir süre sonra elde edilen işlenmiş malların ihraç edilmesi tabi tutulmamış ve serbest dolaşıma girmemiş malların esasına dayalı olarak, ithalat sırasında alınan teminat süresiz olarak bir gümrük antreposuna (açık/kapalı ve/veya vergilerin geri iade edilmesine ilişkin hükümlerin alanlara) konulması olarak tanımlanmaktadır. Bu ticaret uygulandığı bir rejim türüdür. türünde ihracatçı (malının satılıncaya kadar beklemesi için) ithalatçının ülkesindeki bir antrepoya belirli bir bedel Hariçte İşleme Rejimi: Bir malın yurtdışında karşılığında malını teslim etmekte ve mal yurtiçine değerlendirici bir işlem görmek üzere geçici olarak ihraç girerken ithalat vergilerinden muaf olmaktadır. edilmesi ve belli bir süre sonra işlenmiş malların ithal vergilerinden tam veya kısmi muafiyet esasına dayalı Sınır/Kıyı Ticareti: Ortak kara ve deniz sınırı olan olarak yeniden ithal edilmesine ilişkin kuralların ülkelerin kendi aralarında yaptıkları özel anlaşmalar uygulandığı rejim türüdür. gereğince, ticarete taraf ülkelerin sınır ve kıyı bölgelerine yakın yerleşim yerleri arasında yapılan dış ticarettir. Gümrük Antrepo Rejimi: İthal ve ihraç edilecek mallar ile gümrük gözetimi altındaki malların, ülkenin gümrük Transit Ticaret: Bir ülkedeki ithalatçı firmanın ülkenin sınırları içerisinde yer alan antrepolara vergisiz olarak döviz kaynaklarını kullanarak satın aldığı malları, kendi konulmasına ilişkin kuralların uygulandığı ve denetlendiği ülkesi ya da başka bir ülke üzerinden üçüncü bir ülkeye rejim türüdür. satması/ihraç etmesi şeklindeki ticaret türüdür.
Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi: Yurtiçinde Serbest Bölge Ticareti: Bir ülkenin siyasi sınırları değerlendirici bir işlem görmek üzere ithalat vergilerinden içerisinde olmakla birlikte, ülkenin gümrük bölgesi muaf olarak ithal edilen girdi niteliğindeki malların, dışında kabul edilen ve fiziki olarak ülkenin diğer gümrük gözetimi altında değerlendirici işleme tabi kısımlarından ayrılmış olan yerlere serbest bölge tutulması ve elde edilen nihai malların normal gümrük denilmektedir. Bir ülkede geçerli olan ticari, mali ve vergileri üzerinden ithal edilmeleri ile ilgili işlemlerin iktisadi alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin tümünü kapsayan bir rejim türüdür. uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı serbest bölgeler, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşviklerin Dış Ticaretin Türleri tanındığı yerler arasındadır. İlgili ülke ile serbest bölge Dış ticarete konu olan mallar, kural olarak ilgili ülkelerin arasında yapılan ticaret, dış ticaret rejimi hükümlerine dış ticaret, gümrük ve kambiyo rejimlerine tabidirler. Dış tabidir ve iki ayrı ülkenin yaptığı ticaret gibi işlem görür. ticaret ve kambiyo rejimleri çerçevesinde ihracat/ithalatın yapıldığı, mal giriş/çıkış bedellerinin serbest döviz ile Dış Ticaret İşlem Sürecine İlişkin Kavramlar
alındığı/ödendiği ve mevzuat ile özel bir ayrıcalık Uluslararası Taşımacılık Faaliyetleri tanınmayan dış ticarete normal dış ticaret denilmektedir. Taşıyıcı moduna göre uluslararası taşımacılık yöntemleri; Dış ticaretin büyük bir bölümü normal dış ticaret olarak hava, deniz, kara ve demir yolu taşımacılığı, boru hattı ve yapılmaktadır. Günümüzde normal dış ticaret kapsamında iç su-nehir yolu taşımacılığı şeklindedir. endüstriler arası ve endüstri içi ticaretin ön plana çıktığını söylemek mümkündür. Sigorta İşlemleri
Endüstriler-Arası ve Endüstri-İçi Ticaret: Endüstri: Aynı Sigorta, bir kişinin belirli bir bedel karşılığında, başka bir üretim tekniklerini kullanarak birbiriyle uyumlu üretim kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan bir yapan ve aynı ya da benzer mallar üreten firmaların belirli tehlikenin (bir rizikonun) meydana gelmesi hâlinde ona bir alanda toplanarak oluşturdukları büyük ekonomik tazminat/para vermesidir. Dış ticarette kullanılan temel gruplardır. Örneğin, bilgisayar üreten firmaların belirli bir sigortalar, ihracat kredi sigortası ve nakliyat sigortaları bölgede faaliyet göstermeleri gibi. şeklindedir.
Farklı endüstriler kapsamında üretilmiş olan farklı mal ve Kambiyo Mevzuatı
mal grupları karşılıklı olarak dış ticaret konu Dış ticaret ile ilgili işlemlerin fiziki boyutu dış ticaret ve olmaktadırlar. Genellikle farklı faktör donatımına sahip gümrük mevzuatları ile parasal boyutu kambiyo mevzuatı gelişmiş ülkelerde az gelişmiş ve/ veya gelişmekte olan ile düzenlenmektedir. Nakit para ve menkul kıymetler ülkeler arasında farklı endüstrilere ait malların (otomobil (bono, tahvil, hisse senedi vb.) gibi para yerine geçen ihraç edip, kumaş ithal etmek gibi) ticaretinin yapılmasına varlıkların ülkeler arası kambiyosuna/değiş tokuşuna, dış endüstriler-arası ticaret denilmektedir. ticaret işlemlerinden doğan yabancı para alacak/ borçlarının ülkeler arası transferine ilişkin usul ve esasları Özellikle sermaye ve teknoloji gibi faktörler açısından düzenleyen hukuki kuralların tümüne kambiyo mevzuatı birbirlerine benzeyen gelişmiş ülkeler arasında otomobil denilmektedir.