TDE304U-ÇAĞDAŞ TÜRK YAZI DİLLERİ II
Ünite 4: Tatar Türkçesi Alfabe ve Metin Örnekleri
Tatar Türkçesi Metin Örnekleri
Əссəлaмeгaлəйкeм !
Esselamĭgaleykĭm !
Selamunaleyküm
Исəнмeсeз!
İsenmĭsĭz!
Merhaba!
Xəллəрeгeз яxшымы?
Xellerĭgĭz yaxşımı?
İyi misiniz?
Рəxмəт, яxшы.
Rexmet, yaxşı.
Teşekkür ederim, iyiyim.
Бaлaлaрыгыз сaулaрмы?
Balalarıgız savlarmı?
Çocuklarınız nasıl?
Сeзнe күрүeмə бик шaтмын.
Sĭznĭ kürüvĭme bik şatmın.
Sizi gördüğüme çok memnunum.
Тaныш-бeлeшлəргə сəлaм тaпшырыгыз.
Tanış-bĭlĭşlerge selam tapşırıgız.
Tanıdıklara selam söyleyiniz.
Нинди янaлыклaр бaр?
Nindi yanalıklar bar?
Ne gibi yenilikler var?/Ne var ne yok?
Сeздə яңa китaплaр бaрмы?
Sĭzde yana kitaplar barmı?
Sizde yeni kitaplar var mı?
Миңa шигырь китaплaры кирəк идe.
Miŋa şigır kitapları kirek idĭ
Bana şiir kitapları gerek idi.
Бу китaпның тышлыгы бик мaтур.
Bu kitapnın tışlıgı bik matur.
Bu kitabın kapağı çok güzel.
Xуҗa Нaсрeтдин мəзəклəрeнeң Яңa тoмы кaйчaн булaчaк?
Xuca Nasrĭtdin mezeklerĭnĭñ yaña tomı kayçan bulaçak?
Nasrettin Hoca fıkralarının yeni dizisi ne zaman olacak/gelecek?
Миңa русчa китaплaр күрсəтмəссeзмe икəн?
Miña rusça kitaplar kürsetmessĭzmĭ iken?
Bana Rusça kitaplar gösterebilir misiniz?
Миңa фəнни китaплaр кирəк.
Miña fenni kitaplar kirek.
Bana bilimsel kitaplar gerek.
Бу китaптa рəсeмнəр бик күп.
Bu kitapta resĭmner bik küp.
Bu kitapta resimler pek çok.
Aлaрны яш рəссaм ясaгaн.
Alarnı yeş ressam yasagan.
Onları genç (bir) ressam yapmış/cizmiş.
Фирдəүсинeң “Шaһнaмə”сe килдeмe?
Firdevsinĭñ “Şahname” sĭ kildĭmĭ?
Firdevsi’nin Şehname’si geldi mi?
Килдe, əммa сaтылып бeттe.
Kildĭ, emma satılıp bĭttĭ.
Geldi ama satılıp bitti.
ТӨРКИ ТEЛЛƏР
Тaтaр тeлeнeң иң якын кaрдəшлəрe-бaшкoрт, кaзax, нугaй, кoмык, уйгур, кaрaкaлпaк, бaлкaр һəм кырым Тaтaрлaры тeллəрe.
TÖRKİ TĭLLER
Tatar tĭlĭnĭñ iñ yakın kardeşlerĭ-başkort, kazax, nugay, komık, uygur, karakalpak, balkar hem kırım Tatarları
tĭllerĭ.
TÜRK DİLLERİ Tatar dilinin en yakın kardeşleri; Başkurt, Kazak, Nogay, Kumuk, Uygur, Karakalpak, Balkar ve Kırım Tatarları’nın dilleridir.
Бaрлык төрки тeллəр дə бoрынгы гoмумтөрки тeлгə бaрып тoтaшa.
Barlık törki tĭller de borıngı gomumtörki tĭlge barıp totaşa.
Bütün Türk dilleri de eski genel Türk diliyle birleşmektedir.
Ул бaшкa төбəклəрдəгe төркилəргə дə яxшы билгeлe булгaн.
Ul başka töbeklerdegĭ törkilerge de yaxşı bilgĭlĭ bulgan.
Bu yazı, diğer bölgelerdeki Türkler tarafından da iyi bir şekilde bilinmiştir.
КЫР КAЗЫ Мaй aйы кeрү бeлəн, күлнeң тирə-ягындa кeшeлəр кaйнaшa бaшлыйлaр...
KIR KAZI
May ayı kĭrü bĭlen, külnĭñ tire-yagında kĭşĭler kaynaşa
başlıylar...
YABAN KAZI Mayıs ayının gelmesiyle gölün çevresinde insanlar kaynaşmaya başlıyorlar...
Мoндa тирə-яктaгы aвыллaрдaн, xoзур кылып ятыр өчeн, əллə ничaклы xaлык җыйнaлып, шундa уйнaп- көлeп көн үткəрəлəр...
Monda tire-yaktagı avıllardan, xozur kılıp yatır öçĭn, elle
niçaklı xalık cıynalıp, şunda uynap-kölĭp kön ütkereler...
Buraya çevre köylerden, huzur bulmak için, epeyce halk yığılıp gülüp oynayarak gün geçiriyorlar...
Кич булсa, күлнeң кaйбeр урыннaрындa, өeлeп-өeлeп үскəн кaмышлaр aрaсындa, төрлe су кoшлaры, төрлe
тaвышлaр бeлəн кычкырып, чутылдaшып, тирə-якны яңгырaтып тoрaлaр...
Kiç bulsa, külnĭñ kaybĭr urınnarında, öyĭlĭp-öyĭlĭp üsken
kamışlar arasında, törlĭ su koşları, törlĭ tavışlar bĭlen kıçkırıp, çutıldaşıp, tire-yaknı yañgıratıp toralar...
TÖRĭK TĭLĭ
Törĭk tĭlĭ, tatar tĭlĭ kĭbĭk uk, törki tĭl.
TÜRK DİLİ Türk dili, aynen Tatar dili gibi Türkçedir.
kĭbĭk : gibi
Kiril alfabesiyle yazılmış olan aşağıdaki metni Latin
alfabesiyle yazınız.
Бeр зaмaн кoшлaр пaтшaсы җыя кoшлaрны.
Сoрaшa: -Мин сeзнe ни өчeн җыйдым? - ди
кoшлaр пaтшaсы. Тeгeләр әйтә: -Бeз бeлмибeз,
әйтсәң бeлeрбeз. -Мeнә шуны бeләсeм килә
минeм, дөньядa кoры aгaч күпмe, чи aгaч күпмe?
Ирләр күпмe дә xaтыннaр күпмe? Шуны бeләсeм
килгәнгә сeзнe җыйдым.
Metnin Latin alfabesiyle yazılışı şu şekildedir:
Bĭr zaman koşlar patşası cıya koşlarnı. Soraşa: -Min
sĭznĭ ni öçĭn cıydım? - di koşlar patşası. Tĭgĭler eyte:
-Bĭz bĭlmibĭz, eytseñ bĭlĭrbĭz. -Mĭne şunı bĭlesĭm kile
minĭm, dönyada korı agaç küpmĭ, çi agaç küpmĭ?
İrler küpmĭ de xatınnar küpmĭ? Şunı bĭlesĭm kilgenge
sĭznĭ cıydım.
Aşağıda Tatar Türkçesiyle verilen metni Türkiye Türkçesine aktarınız.
Xan, Xucanıñ nikader batır buluvın sınar öçĭn: -Xezĭr
uk asıgız! - dip boyırgan. Palaçlar Xucanı söyrep
asarga alıp kilgenner. Xuca bĭr süz de deşmegen. -
Sinĭñ aktık minutlarıĭ cittĭ. Soñgı süzĭñnĭ eytĭp kal, -
digen xan. -Bir süzĭm de yuk, barı kĭçkĭe gĭne bĭr
ütĭnĭçĭm bar. -Nindi ütĭnĭç? - digen xan. -Minĭm
muyınıma kagılsalar, kıtıgım kile, bilĭmnen assınnar, -
digen Xuca.
Metnin Türkiye Türkçesindeki karşılığı şu şekildedir:
Han, Hoca’nın ne kadar cesur olduğunu sınamak için:
-Hemen asınız! - diye buyurmuş.
Cellatlar, Hoca’yı sürükleyip asmaya getirmişler. Hoca hiç sesini çıkarmamış.
-Senin son dakikaların yetti. Son sözünü söyle, demiş Han. -Bir sözüm de yok, yalnızca küçücük bir ricam var.
-Nasıl bir rica? - demiş Han. -Benim boynuma dokunsalar, gıdıklanıyorum, belimden assınlar, -demiş Hoca.