TAR418U-MİLLİ MÜCADELE TARİHİ
Ünite 8: Türk İstiklal Harbi Şehitlikleri, Müzeleri ve Madalyası
Giriş
Millî Mücadele’nin başından itibaren sivil kullanımlar ve Türk İstiklal Harbi süresince askeri kullanımlar için tahsis edilen binalar daha sonraki yıllarda müze haline getirilmiştir.
Türk İstiklal Harbi Şehitlikleri ve Anıtları
Birinci İnönü Muharebesi ile başlayan İzmir’in kurtuluşu ile sona eren Türk İstiklal Harbi içinde farklı muharebe alanlarında binler Türk askeri şehit olmuştur. Bu şehitler için muharebe alanlarda şehitlikler yapılmış ve ziyarete açılmıştır.
Büyük Taarruz Şehitliği ve Başkomutan Mustafa Kemal Paşa Anıtı
Anıt, Afyonkarahisar ilinin 16 km batı yönünde yer aslan Akören Köyü yakınlarında Işıktepe-Sarıkız Tepe üzerinde yer almaktadır. 26 Ağustos 1922 tarihinde başlayan Büyük Taarruz harekâtında şehit olan 275’i subay, 2.150’si er ve arat olmak üzere 2.425 Türk askerinin anısına yapılmıştır. Büyük Taarruzun 71’inci yıldönümünde 26 Ağustos 1993’te ziyarete açılmıştır.
Afyonkarahisar Zafer (Utku) Anıtı
Avusturyalı heykeltraş Heinrich Krippel tarafından 1934- 1936 yılları arasında yapılan bu anıt heykel, Afyonkarahisar’ın Yunan işgalinden kurtarılması ve Büyük Taarruzdaki zaferin anısına dikilmiştir. Bronzdan yapılmış heykellerin yüksekliği kaide dahil olmak üzere 5,15 metre, anıt yüksekliği 7,95 metredir.
Kocatepe Atatürk Anıtı
Atatürk Heykel Anıtı Türk İstiklal Harbi’nde şehit düşen askerlerin anısına yapılmıştır. Başkomutan Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa ve silah arkadaşları, 25 Ağustos 1922 akşamı Kocatepe’ye gelmişler ve 26 Ağustos sabahı Büyük Taarruzu yönetmişlerdir. Başkomutan Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa 27 Ağustos 1922 günü öğle saatlerinde Kocatepe’den ayrılmıştır. 1953 yılında Millî Savunma Bakanlığı tarafından Büyük Taarruzun sevk ve idare edildiği Kocatepe’ye kesme taştan anıt heykel yapılmış ve üzerine mermer bir yazıt konulmuştur.
Afyonkarahisar Hava Şehitliği
Şehitlik Türk İstiklal Harbi’nde şehit olan Mülazım-ı Evvel/Üsteğmen Cemal Efendi ve Küçük Zabit/Astsubay Bahattin Efendilerin sergiledikleri kahramanlıklarının anısına 1933-1936 yılları arasında yaptırılmıştır.
Yüzbaşı Agâh Efendi Şehitliği
26 Ağustos 1972’de Yüzbaşı Agâh Efendi ve diğer şehitlerin anısına sembolik olarak oluşturulmuştur.
Ali Çetinkaya Anıt Mezarı
Anıt mezar, Türk İstiklal Harbi’nde 172’nci Alay Komutanı olarak görev yapan ve 29 Mayıs 1919’da Ayvalık’ta Yunan işgal hareketine karşı Türk Ordusunun ilk kurşununu atan
Ali Çetinkaya’nın anısını yaşatmak için 1952’de Afyonkarahisar Asri Mezarlığı’nda oluşturulmuştur.
Anıtkaya Şehitliği
Şehitlik, Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesine 10 km uzaklıktaki Çatallı Köyü’nde bulunmaktadır. Yunan uçakları, keşif uçuşları sırasında Çatallı Köyü’nde gözetleme yapan 65’inci Piyade Alayı’ndan, 5 askeri açtığı yoğun ateş sonucunda şehit etmiştir.
Çatallı Şehitliği
28 Ağustos 1922’de yaşanan muharebeler esnasında, 13’üncü, 20’nci. ve 2’nci Alay’dan şehit olan Süvari sınıfından subay ve askerlerin anısına yapılmış olan şehitlik, Afyonkarahisar’ın İhsaniye ilçesine 12 km mesafedeki Anıtkaya beldesinde bulunmaktadır.
Suvermez Şehitliği
Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesine 8 km uzaklıktaki Suvermez Köyü’nde bulunan şehitlik, Yunan keşif uçaklarının açtığı ateş sonucu şehit olmuş iki er için 1971’de yapılmıştır.
Tez Şehitliği (Tabip Binbaşı Numan Bey Şehitliği)
Şehitlik Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesine 7 km uzaklıktaki Tez Köyü’nde bulunmaktadır. Yunan uçaklarının 11’inci Tümen sorumluluk alanında bulunan Tez Köyü’nün Pancar Dede mevkisinde mevzilerinde bulunan Sertabip Binbaşı Numan Bey ve 11 askerin bombardıman sonrası şehit olması üzerine köylülerin gayretleri ile oluşturulmuş bir şehitliktir.
Giresunlular Alay Şehitliği
Şehitlik, Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesinin Doğanlar Köyü’nün Dedesivrisi mevkiinde bulunmaktadır. Büyük Taarruz ve Başkumandanlık Meydan Muharebesi sırasında Giresun ve çevresinden oluşturulan gönüllü alayın şehit askerlerinin mezarlarının burada bulunması nedeniyle “Giresunlular Şehitliği” adını almıştır.
Çalışlar Şehitliği
Şehitlik, 2010 yılında Sakarya Meydan Muharebesi’nin devam ettiği günlerde bölgede şehit olan askerlerin anısına oluşturulmuştur. Çalışlar şehitliğinde 1921 Ağustos ayının son günlerinde Çalışlar Muharebesi’nde şehit olan 7 Türk askerinin kabirleri yer almaktadır:
Şuhut Şehitliği
26 Ağustos 1922’ başlayan Büyük Taarruz ve daha önceki muharebelerdeki çarpışmalarda yaralanan veya hastalanan Türk subay ve erler tedavi için Şuhut’a getirilmiş, burada şehit olanlar bugün kullanılmakta olan Büyük Cami civarındaki mezarlığa defnedilmiştir. Şehitler 1971 yılında bugünkü yerine nakledilmişlerdir.
Yıldırım Kemal Şehitliği
Şehitlik, Afyonkarahisar’ın eski adı Sincanlı olan Sinanpaşa ilçesine 30 km mesafede Yıldırım Kemal Köyü’nde bulunmaktadır.
Albay Reşat Çiğiltepe Şehitliği
Büyük taarruzun ikinci günü olan 27 Ağustos 1922’de Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya verdiği sözü tutamamanın üzüntüsü ile intihar eden 57’nci Tümen Komutanı Miralay Reşat Çiğiltepe ve bu bölgede şehit olanların anısına 1995’te yapılmış, 22.06.1996 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Sakarya Şehitleri Anıtı
Sakarya Meydan Muharebesi sırasında şehit olan askerlerin anısına Polatlı ilçesinin Şehitler Kaşı mevkiinde oluşturulmuştur.
Sakarya Şehitliği
Şehitlik, İstiklal Harbi’nde düşman birliklerin ulaşabildiği son nokta olan tepede 23 Ağustos-13 Eylül 1921 tarihleri arasında meydana gelen Sakarya Muharebelerinde şehit olanların anısına yapılmıştır.
Sakarya Savaş Anıtı
Ankara’nın Polatlı ilçesine 12 km mesafede bulunan anıt, Duatepe üzerinde şehit olan askerler anısına oluşturulmuştur.
Gazitepe Şehitliği ve Anıtı
Şehitlik ve anıt, Gazitepe üzerinde bölgede şehit olanların anısına yapılmıştır. Burada 12 er ve bir teğmenin kabri bulunmaktadır.
Kartaltepe Mehmetçik Anıtı
Anıt, Ankara’nın Polatlı ilçesinin 6 km batısında yer alan Kartaltepe’dedir. Sakarya Meydan Muharebesi’nde şehit düşen 5.713 Türk askeri anısına yapılmış olan anıt, Yunanlıların ulaştığı son noktada Mehmetçiğin düşmana “dur” deyişini sembolize etmektedir.
Dumlupınar Şehitliği
Dumlupınar Muharebesi’nde şehit olan Türk askerleri için Kütahya’nın Dumlupınar ilçesinde 1992 yılında oluşturulmuş, Büyük Taarruz’un 70’inci yıl dönümü olan 30 Ağustos 1992’de ziyarete açılmıştır. Şehitlikte 500’ü er ve erbaş ile 100’ü subay olmak üzere 600 Türk askeri için mezar taşı bulunmaktadır.
Büyük Aslıhanlar Üç Tepeler Şehitliği
30 Ağustos 1922’de yapılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde, Büyük Aslıhanlar Muharebesi’nde 132’nci Piyade Alayı’na mensup şehit erlerin anısına yapılmıştır.
Dumlupınar İlk Hedef Anıtı
Anıt, Kütahya’nın Dumlupınar ilçesinin merkezinde yer almaktadır. Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde, Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa’nın “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emrini verdiği karargâhın olduğu yere yapılmıştır.
Tabip Yüzbaşı Hamdi Bey Anıtı
Anıt Kütahya-Gediz arasındaki ulaşım yolunun 10’ncu kilometresindeki Gediz kavşağındaki tepede yer almaktadır.
Oyuktepe Şehitleri Anıtı
Türk İstiklal Harbi’nde Kütahya-Eskişehir Muharebelerinin yaşandığı Merkez Yeşilbayır (Etyemez) Köyü, Oyuktepe mevkiinde 10-24 Temmuz 1921 tarihleri arasında 57’nci Tümen’den şehit olan askerlerin anısına yaptırılmıştır.
Gediz Abidesi
Abide 3 metre yüksekliğinde, iki cephesi Osmanlı Türkçesi ile yazılmış bir mermer anıttır.
Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı
Anıt, Kütahya’nın Altıntaş ilçesine 12,5 km mesafede olup Zafertepealköy yakınlarındadır.
Zafertepeçalköy Kırık Kağnı ve Üç Komutan Anıtı
Anıt, Altıntaş ilçesine 25 km uzaklıktaki Zafertepeçalköy’de 2007 yılında yapılmıştır.
Zafertepeçalköy Zafer Anıtı
Kütahya’nın Altıntaş ilçesine 28 km mesafedeki Zafertepeçalköy Beldesi’ndeki anıt 1968 yılında Başkomutan Meydan Muharebesi’nin sevk ve idare edildiği 1181 rakımlı tepede yapılmıştır.
Yüzbaşı Şekip Efendi Şehitliği
Yüzbaşı Şekip Efendi ve burada şehit olan ^komutasındaki askerlerinin anısına 1972 yılında yaptırılan anıt, Kütahya’nın Altıntaş ilçesine 28 km mesafedeki Zafertepeçalköy Beldesi’nde yer almaktadır.
Tavşanlı Derbent Şehitliği Anıtı
Anıt, 18 Temmuz 1922’de Yunan işgali sırasında köy savunması için çarpışan köylülerin Yunan askerleri tarafından yakalanıp bir evde toplanarak evin ateşe verilmesi sonucu şehit olan 17 kişinin anısını yaşatmak için yapılmıştır.
Cevizdere Şehitliği
3 Eylül 1922’de Cevizderesi Muharebeleri’nde şehit olan askerlerin anısına 1985 yılında oluşturulmuştur.
Kanlıpınar Şehitliği
Şehitlik, Eskişehir Odunpazarı ilçesi Kanlıpınar mahallesindedir. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sırasında 20-21 Temmuz 1921 tarihleri arasında yeni savunma hattına yerleşmek için çekilmeler sırasında orada oluşturulan cephede şehit düşen askerlerden 5’i subay ve 145’i er 150 Türk askeri anısına oluşturulmuştur.
Eskişehir Hava Şehitliği
Şehitlik, Pilot Mülazım-ı Evvel/Üsteğmen Ahmet Fehmi Efendi motor arızası nedeniyle uçağının düşmesi sonucu, 25 Mart 1921’de Eskişehir’de şehit olması kurulmuştur.
İnönü Savaşları Bozüyük Şehitliği
Önceki adı İnönü Şehitliği olan şehitlik, Bilecik Bozüyük İlçesi ile Akpınar Köyü arasında yer alan bir tepe üzerinde bulunmaktadır.
İntikamtepe Şehitliği
Bozüyük ilçesine 8 km uzaklıktaki 63 şehidin makamı olan bu şehitlik 1959 yılında düzenlenip ziyarete açılmıştır.
Metristepe Zafer Anıtı
Bilecik’in Bozüyük ilçesine 20 km mesafedeki tepede bulunan Metristepe Anıtı, Cumhuriyetin ellinci yılında “İnönü Savaşları Zafer Anıtı” olarak 1973’te yapımına başlanmış, 29.6.1975 tarihinde tamamlanarak açılışı yapılmıştır.
Metristepe Doruk Şehitliği
Şehitlikte İkinci İnönü Muharebelerinin devam ettiği Mart 1921’de şehit düşen 174’üncü Alay’dan subay ve erlerin mezarları bulunmaktadır.
Yedi Şehitler Anıtı
Balıkesir’in Gömeç ilçesine bağlı 4 km mesafedeki Karaağaç beldesinde bulunan Yedi Şehitler Anıtı bu bölgede çatışmalarda şehit olan 7 Türk askerinin anısına oluşturulmuştur.
Millî Mücadele ve Türk İstiklal Harbi Müzeleri Karargâh Binaları
Millî Mücadele’nin başından itibaren sivil kullanımlar ve Türk İstiklal Harbi süresince askeri kullanımlar için tahsis edilen binalar daha sonraki yıllarda müze haline getirilmiştir.
Dumlupınar Müzesi (Afyonkarahisar)
Afyon’un 59 km. kuzeybatısında Dumlupınar ilçe merkezindedir. Yapımına 1990 yılında başlanmış, 1996 yılının sonlarında tamamlanmış ve 1997 “Zafer Haftası” içerisinde resmi açılışı yapılmıştır.
Zafer Müzesi (Afyonkarahisar)
Afyon’da Atatürk Karargâhı olarak bilinen müze, eski belediye binasıdır. Bina, 1985 yılında “Zafer Müzesi” olmak üzere, “Başkomutan Tarihi Millî Park Müdürlüğü”ne tahsis edilmiştir.
Şuhut’ta Atatürk Karargâhı/Büyük Taarruz Karargâhı (Afyonkarahisar)
Afyon’un Şuhut ilçesinde yer alan müze, Atatürk’ün 24 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz hazırlıklarını yaptığı ve geçici karargâh olarak kullandığı binadır.
Saraydüzü Kışla Binası Millî Mücadele Müzesi (Amasya)
Millî Mücadele döneminde 12 Haziran 1919’da Amasya’ya gelen Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa, Saraydüzü Kışla Binası’nda bölgenin ileri gelenleri, silah arkadaşları ve kanaat önderleri ile uzun süren müzakereler sonucu 21-22 Haziran 1919’da Amasya Tamimi yayımlanmıştır.
Alagöz Karargâh Müzesi (Ankara)
Sakarya Meydan Muharebesi’nin bütün planları burada hazırlanmış, tarihi kararlar burada verilmiştir.
Kurtuluş Savaşı Müzesi (Birinci TBMM Binası) (Ankara)
Atatürk’ün doğumunun 100. yılı etkinlikleri çerçevesinde, 1981 yılında restorasyon ve teşhir-tanzim çalışmaları tamamlanmasıyla 23 Nisan 1981 tarihinde “Kurtuluş Savaşı Müzesi” olarak ziyarete açılmıştır
Ankara-Atatürk’ün Mekânı Müze Köşk (Ankara)
Mustafa Kemal Atatürk’ün 57 yıllık ömründe en uzun süre yaşadığı ikametgâh olma özelliğini de taşıyan bina, 1932 Haziran ayına kadar Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanlığı Köşkü olarak kullanılmıştır.
Anıtkabir (Ankara)
İkinci Dünya Savaşı yılları sebebiyle 1944’de başlanılan Anıtkabir’in inşaatı, ancak 1953’te Atatürk’ün ölümünün 15.yıldönümünde tamamlanabilmiştir. 10 Kasım 1953’te Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrinden alınan Atatürk’ün aziz naaşı, ebedi istirahatgâhı olan Anıtkabir’de toprağa verilmiştir.
Ankara Valilik Binasında Atatürk Odası (Ankara)
Atatürk’ün çalışma odası, günümüzde de Ankara Valiliği makam odası olarak kullanılmaktadır.
Meteoroloji Müzesi/Eski Ankara Ziraat Mektebi (Ankara)
1908 yılında Ziraat Mektebi olarak inşa edilmiş olan binada 27 Aralık 1919 tarihinden itibaren Heyet-i Temsiliye ile birlikte Ankara’ya gelmiş olan Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa ve çalışma arkadaşlarına altı ay süreyle karargâhı olarak hizmet vermiştir.
Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi (Ankara)
Millî Mücadele’nin harekât planları ve TBMM’nin açılması esasları da bu binada hazırlanmıştır.
TCDD Malıköy Tren İstasyonu Müzesi (Ankara)
“TCDD Malıköy Tren İstasyonu Müzesi” 5.713 şehit adına dikilen şehitlik anıtı, Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa’nın sivil giysili anıtı, TCDD tarafından onarılan ve Sakarya Meydan Muharebesi sırasında kullanılan 1897 Alman yapımı lokomotif ile 1909 tarihli Alman yapımı vagon, aslına uygun olarak yapılan iki uçak ile istasyon binasından oluşur.
Kuva-yı Milliye Müzesi (Balıkesir)
Millî Mücadele çalışmalarına karargâhlık yapmış olan bu bina, müze olarak 6 Eylül 1996 tarihinde hizmete açılmıştır.
Atatürk Müzesi (Erzurum)
Erzurum Kongresi bildirilerinin basıldığı matbaa makinesi, Erzurum Kongresi’ne katılan üyelerin fotoğrafları ve biyografileri sergilenmektedir.
Kongre Binası Atatürk Resim Heykel Müzesi ve Galerisi Müdürlüğü (Erzurum)
Erzurum Kongresi’nin toplandığı ilk bina olan kongre binası Cumhuriyet öncesinde bina satın alınarak devlete kazandırılmıştır.
İnönü Savaşları Karargâh Evi Müzesi (Eskişehir)
Eskişehir’in İnönü ilçesinde yer alan ve Türk İstiklal Harbi’nde Batı/Garp Cephesi Komutanı İsmet [İnönü] Paşa Karargâh binası olarak kullandığı evde oluşturulan müze 2001 yılında ziyarete açılmıştır.
Pera Palas Atatürk Odası (İstanbul)
Atatürk’ün bu günlerde otelde kaldığı 101 numaralı oda “Atatürk Odası” 1981 yılında bir müze oda olarak düzenlenmiştir.
Şişli Atatürk Evi (İnkılâp Müzesi) (İstanbul)
Millî Mücadele ile ilgili tablolar, Atatürk’ün doğumundan Birinci Dünya Savaşı’na kadar hayatına ait fotoğraflar, kullandığı eşyalar ve elbiseleri, Millî Mücadele yıllarına ait fotoğrafları sergilenmektedir.
Atatürk Müzesi (Kayseri)
Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa Heyet-i Temsiliye Reisi olarak 20 Aralık 1919’da Kayseri’ye geldiğinde bu evde ikamet etmiştir.
İzmit Müzesi ve Atatürk Evi (Kocaeli)
Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa, Büyük Zaferden sonra 16 Ocak 1923’te İzmit’e tekrar gelmiş, İstanbul gazetelerinin bazı başyazarları ile basın toplantısını burada düzenlemiştir. Bu köşk 1966 yılından itibaren müzeye dönüştürülmüş ve ziyarete de açılmıştır
Akşehir Batı Cephesi Karargâhı Müzesi (Konya)
Müzede Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa’ya hediye edilen ve kendisi tarafından kullanılan eşyalar, silahlar, fotoğraflar, haritalar ve belgeler teşhir edilmektedir.
Kongre Binası Atatürk ve Etnografya Müzesi (Sivas)
Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa ve Heyet-i Temsiliye’nin Sivas’ta bulunduğu zaman zarfında tarafından 2 Eylül-18 Aralık 1919 tarihleri arasında “Millî Mücadele Karargâhı” olarak kullanılan bina, Sivas Kongresi toplantılarına ev sahipliği yapmıştır.
Havza Atatürk Evi Müzesi (Samsun)
Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 25 Mayıs-12 Haziran 1919 tarihleri arasında işgale karşı bağımsızlığın ilk meşalesini yaktığı Millî Mücadele’nin ilk karargâhı olarak kullandığı ev, bugün müzeye dönüştürülmüş ve ziyarete açılmıştır.
Gazi Müzesi (Samsun)
Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa’nın 9’uncu Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919’da beraberindekilerle birlikte Samsun’da karaya çıktıktan sonra ikamet ettiği ilk yer burası olmuştur.
Atatürk ve Etnografya Müzesi (Uşak)
Yunan Ordusu’nun esir Başkomutanı Trikopis Mustafa Kemal [Atatürk] Paşa’nın huzuruna bu binada getirilmiştir.
Türk İstiklal Harbi Madalyası
Türk Tarihinde Madalyası’nın Serüveni
Günümüzdeki anlamda madalyanın ilk kullanımı 1730 tarihinden sonra başlamıştır. Üzerindeki tuğradan Birinci Mahmut zamanında olduğu anlaşılan ancak hangi amaç için çıkarıldığı bilinmeyen dikdörtgen şeklinde bir madalyaya ile olmuştur.
23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılmasıyla birlikte Millî Mücadele kurumsal ve örgütlü bir hale gelmiştir. Meclis’in açılmasından Mustafa Kemal Paşa’nın direktifi ile Millî Mücadele’de cephede ve cephe gerisinde fedakârlık ve kahramanlık gösterenlere verilmek üzere bir madalya ihdas edilmesi gündeme gelmiştir. Mustafa Kemal Paşa konuyla ilgilenmesi için Saruhan Milletvekili Mustafa Necati Bey’in görevlendirmiştir.
Mustafa Necati Bey tarafından hazırlanan kanun tasarısı 12 Ağustos 1920 de Lâyiha Encümeni’ne gönderilmiştir. 2 Ekim 1920’de Millî Müdafaa Encümeni’ne gönderilen tasarı incelenmiş, önemli bazı değişikliklerle benimsenmiş ve 24 Ekim 1920’de bir gerekçe ile tasarı TBMM’ne sunulmuştur.
İstiklâl Madalyası Kanunu
29 Kasım 1920’de Meclis genel kuruluna sunularak, ufak iki değişiklikle kabul edilen 66 sayılı “İstiklâl Madalyası Kanunu” Resmî Gazete’nin 4 Nisan 1921 tarih ve 9’uncu sayısında yayımlanmıştır.
İstiklâl Madalyasının Şekli ve Yapısı
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine verilmek üzere çıkarılan 29.11.1920 tarih ve 66 sayılı “İstiklâl Madalyası” kanunu gereğince bir madalya yapımı gündeme gelmiştir. 66 sayılı yasanın 8. maddesi ile ilgili bir ek de kanuna eklenmiştir. Yasaya ek olarak verilen resimde gösterilen madalya şeritleri kırmızı, yeşil ve beyaz olarak üç renkten oluşmaktaydı. Madalyalar aynı olmakla birlikte üç küçük farklılık göstermiştir. Bu farklılık kurdelelerine göre ve gösterilen yararlılık durumları dikkate alınarak madalya üzerindeki yazıda belirtilmiştir. Hiç basılmamış ve kullanılmamış olan bu madalyanın ön yüzünde ay ve yıldız, ayın içinde eski yazı ile “İstiklâl Madalyası” ibaresi yer almıştır.
Darphanenin, Bakanlar Kurulu’nun bu önerilerine göre hazırladığı madalya örneği 22 Ağustos 1923 tarihli Bakanlar Kurulu toplantısında incelenerek boyutu üzerinde karara varılmış ve 2685 numaralı kararname ile on bin adet basılması istenmiştir. Şu hâlde İstiklâl Madalyası iki bölümden oluşmaktadır. Kurdele ve madeni kısım. Madeni kısım değişmemekle beraber kurdele dört renklidir. Bu farklı renkler, yasada da belirtildiği gibi madalyayı hak edenlerin hak ediş şekillerinden ileri gelmektedir.