yaşatarak, onları boş zaman aktivitelerinin sadık bir Giriş müşterisi haline getirmektir. Bir bireyin boş zamanlarında
XX. yüzyılın ilk çeyreğinde ve 1960’lı yıllarda, pasif ya da aktif olarak katıldığı aktivite sonucu elde ettiği sanayileşmiş batılı ülkelerin milli gelirlerinde meydana deneyim, onun yeniden aynı aktivite içerisinde yer gelen artışın, toplum içerisinde bireylerin gelirlerine almasını sağlayacak anahtar etmendir. Deneyimlerin iki yansıması bu bireylerin; kültür, spor, eğlence, seyahat ve temel boyutu bulunmaktadır. İlk boyut müşteri katılımıdır. hobiler gibi boş zaman faaliyetleri için hem zaman hem de Diğer boyut ise ilişki ya da çevresel ilişki olarak maddi olarak harcadıkları miktarı arttırmış ve tanımlanmaktadır. Deneyimin bu iki boyutuna göre sanayileşmiş toplumlarda, boş zaman ve boş zamanı deneyimler dört ayrı kategoride sınıflandırılmaktadır. Bu değerlendirme biçimleri toplumunun temel özelliklerinden kategoriler; eğlence, eğitim, estetik ve sürükleyici biri haline gelmiştir. Özellikle gelişmiş hizmet deneyimlerdir. Deneyimsel pazarlamanın temelini ekonomilerinde boş zaman, önemi hızla artan ekonomik müşterilerin yaşayabileceği beş ayrı deneyim aktivitelerden biridir. Boş zamanın toplum yaşamı oluşturmaktadır. Bu farklı deneyimler; algılamak, içerisindeki sosyal ve ekonomik yönü bir ticarileşme hissetmek, düşünmek, faaliyette bulunmak ve potansiyeli yaratmaktadır. Boş zamanın ticari potansiyeli ilişkilendirmektir. Deneyimsel pazarlamanın kendine has bu pazara girmeyi düşünen yeni oyuncuların ilgisini bir takım özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikler; müşteri çekmektedir. Boş zamanla ilgili endüstri büyüme deneyimi üzerine odaklanma, bütünsel bir deneyim olarak eğilimine sahiptir ve her geçen gün gelişmektedir. tüketime odaklanma, sosyo-kültürel yapı ortamında
ürünün nasıl tüketileceğinin bilinmesi, müşteriler rasyonel Bir Hizmet Olarak Boş Zaman ve Rekreasyon ve duygusaldır ve yöntem ve araçlar elektiktir. Boş zaman ve rekreasyon ile ilişkili ürünlerin hazırlanması ve tüketiciye sunulması bir yönü ile pazarlama Boş Zaman ve Rekreasyon Pazarlama Karması
uygulamasıdır ve genellikle hizmet pazarlaması ile Pazarlama karması; pazarlama hedeflerine ulaşabilmek ilişkilidir. Çünkü, boş zamanla ilişkili ürünlerin büyük bir için işletmelerin kullandığı pazarlama araçları kümesidir. bölümü esas olarak hizmetler ile ilgilidir. Boş zaman ve Kavram; 1964 yılında Jerome McCarthy tarafından rekreasyon pazarlaması açısından hizmetlerin özellikleri kavramı oluşturan dört ana unsuru (ürün, dağıtım, fiyat, ve bunların pazarlamasında göz önünde bulundurulması tutundurma) belirten İngilizce sözcüklerin (product, place, gereken noktalar önemli bir konudur. Hizmetlerin beş price, promotion) baş harflerinden yola çıkarak “4P” temel özelliği; hizmetler dokunulmazdır, hizmetler şeklinde sembolleştirilmiştir. Hizmet pazarlaması söz dayanıksızdır, hizmetler türdeş değildir, hizmetler konusu olduğunda geleneksel pazarlama karması ayrılmazdır ve hizmetlerde sahiplik yoktur. elemanlarına katılımcıları–insanları (Participants), fiziksel ortam (Physical evidence) ve süreç yönetimi (Process Boş Zaman ve Rekreasyona Yönelik Pazarlama management) olmak üzere 3P’nin daha eklenmesini Yaklaşımları ve Tüketici Davranışları savunmuştur. Buna göre hizmetin sunulduğu işletmelerde
Çok sayıda işletme insanların boş zamanı ve harcanabilir pazarlama karması elemanları genişleyerek “7P”ye geliri için rekabet etmektedir. Bu işletmeler; sosyal, çıkmaktadır. Pazarlama karması, pazarlama sürecinin yapı politik, yardımsever ya da yalnızca ticari olan farklı taşlarından biridir. Tüketiciler ile iletişim kurmak ya da amaçlarla işe başlar ve bu işletmelerin sundukları tatmin etmek için kullanılan ve pazarlama yönetiminin faaliyetler ve olanaklar çok çeşitlidir. Boş zaman ve kontrol ettiği unsurlar olarak düşünülebilecek pazarlama rekreasyon için pazarlama, uygun bir hedef kitleye boş karması unsurları pazarlama süreci içerisinde hayati zaman ve rekreasyon ile ilgili ürünün sunulması öneme sahiptir. Geleneksel pazarlama karması; ürün aktivitelerini kapsayan bir süreçtir. Boş zaman ve (product), fiyat (price), dağıtım (place) ve tutundurma rekreasyon hizmet ya da aktivitelerine temel oluşturacak (promotion) olmak üzere dört ana unsurdan oluşur ve bu ana yaklaşım tüketici odaklılıktır. Tüketicilerin boş zaman unsurlar 4P olarak tanımlanır. Hizmet pazarlamasında ise ve rekreasyon davranışları ve tüketim örnekleri hizmet bu 4P’ye ilave olarak katılımcılar, hedef kitle (people), pazarlaması ile de ilgili olan dört boyutu ortaya fiziksel kanıt (physical evidence) ve süreç (process) olmak koymaktadır. Bunlar: sosyal yönelim, geçici yönelim, üzere üç unsurdan daha bahsedilir. Bu unsurlar hizmetlere planlama yönelimi ve polikronik yönelimdir. Boş zaman ait özelliklerle bağlantılıdır. Sonuç olarak, boş zaman ve ve rekreasyon pazarındaki tüketici satın aldığı hizmet ile rekreasyon pazarlamasının hizmet pazarlaması ile büyük ilgili birtakım beklentiler içerisindedir. Bir tüketicinin oranda benzerlik göstermesinden dolayı boş zaman ve hizmet kalitesinden beklediği beş temel özellik; rekreasyon pazarlaması planlamasında 7P’den oluşan bu güvenilirlik, karşılık, garanti, empati ve somut kanıtlardır. unsurlar dikkate alınır.
Deneyim ve Boş Zaman Pazarlaması Genellikle pazarlama sürecinin en temel elemanı olarak Boş zaman ve rekreasyon pazarlaması içerisinde ulaşılmak düşünülen ürün kavramı boş zaman ve rekreasyon istenen amaçlardan biri boş zaman ile ilişkili ürünleri satın pazarlamasında da birincil derecede öneme sahip alan sadık bir tüketici kitlesi yaratmaktır. Bunu elemandır. Ürün; istek ve ihtiyaçları tatmin etmek sağlamanın en temel yolu tüketicilere eşsiz deneyimler amacıyla tüketim, kullanım ve yararlanma için pazara sunulan bir şeydir. Pazara sunulan bir “şey” ifadesi
ürünlerin sadece somut malları değil, hizmet, kişi yer, performansını ya da iletişimini kolaylaştıran dokunulabilir organizasyon, fikir ve bunların karmasını ifade ettiğini unsurlardan oluşur. Hizmetin fiziksel kanıtları hizmeti belirtir. Tam ürün; öz, somut ve genişletilmiş ürün olmak temsil eden tüm maddi unsurları kapsar. Broşürler, mektup üzere üç seviyeden oluşmaktadır. Ürün planlamacıları boş başlıkları, kartvizitler, imza, raporların formatı ve zaman rekreasyon pazarına yönelik bir ürün geliştirilirken, ekipmanlar fiziksel kanıtlara örnek olarak gösterilebilir. üç farklı noktayı göz önünde bulundurmalıdır. Bunlar; Bir hizmet işletmesinden hizmet almak üzere yola çıkan içerik, imaj ve yaşam eğrisi olarak tanımlanabilir. tüketiciler, söz konusu hizmeti alıp almama konusunda Fiyat; boş zaman ve rekreasyon pazarlama karma kararlarını verirken çok değişik faktörlerin etkisi altında elemanları içerisinde bir değer ölçüsüdür ve gelir getirici kalır. Bu faktörlerden biri de hizmet işletmesinin fiziksel bir özelliğe sahiptir. Bu bakımdan fiyatlandırma konusu ortamıdır. Saf hizmetler somut sonuçlarından çok üretim boş zaman ve rekreasyon pazarında direk ya da dolaylı süreci açısından tanımlanırlar. İmalat sektöründe üretim olarak yer alan her kuruluş için çok önemlidir. Fiyat, bir sürecinin nasıl gerçekleştiği müşteriler açısından hiç önem üründen sağlanan yarar karşılığında belirlenen bir taşımazken, müşteriyle yüksek ilişkiye dayalı hizmetlerde bedeldir. Bu özelliği ile de boş zaman ve rekreasyon ürünü bu süreç müşteri açısından çok önemlidir. için tespit edilen değeri ifade etmektedir. Boş zaman ve rekreasyon ürününden algılanan yararlar somut ya da Boş Zaman ve Rekreasyon Pazarlama Planının soyut olabilir. Somut yararlar fiyatın belirlenmesinde Hazırlanması
önemlidir. Çünkü tüketici ürünün somut yönlerini Boş zaman ve rekreasyon pazarında başarılı olabilmenin görebilir, dokunabilir ya da hissedebilir. Kısacası, yolu doğru bir pazarlama planı yapmaktan geçmektedir. tüketicinin ürünün özelliklerini algılaması kolaydır. Boş Ancak bunun için net ve kesin bir formül olmadığı gibi zaman ve rekreasyon pazarında ürünlerin fiyatlandırılması bunu hazırlamanın tek bir yolundan da bahsedilemez. Bu bazı nedenlere bağlı olarak oldukça güçtür. Özellikle, boş yüzden boş zaman ve rekreasyon pazarlama süreci esnek zaman ve rekreasyon ürünlerinin genelde hizmet olmalı, değişen durumlara adapte olabilmeli ve fırsatlara niteliğinde olması, talebin dalgalanma gösterebilmesi ve cevap verebilmelidir. Boş zaman ve rekreasyon pazarlama maliyetlerin her an değişebilir özelliği nedeniyle boş modelinin ilk adımı organizasyon politikasının zaman ve rekreasyon pazarlamasında fiyatlandırma belirlenmesidir. Organizasyon politikasının belirlenmesi konusu üzerinde dikkatle düşünülmesi gereken bir için organizasyonun görev, vizyon, amaç ve hedeflerinin konudur. Pazarlama literatürü üç tür fiyatlama yaklaşımı şekillendirilmesi gerekir. Pazarlama modelinin ikinci üzerinde durmaktadır. Bunlar maliyete dayalı, rekabete adımı pazarlama araştırması yürütmektir. Pazarlama dayalı ve talebe dayalı fiyatlamadır. araştırmasından elde edilen bilgiler pazarlama karması için oluşturulacak strateji ve kararlar açısından önemlidir. Her satıcı, mallarını hedef pazara nasıl ulaştıracağına karar Araştırma iki önemli alanda hayati bilgi sağlar. Bunlar, vermek zorundadır. Var olan iki seçenekten biri malları tüketici ve rekabettir. Pazarlama araştırması sonucu elde doğrudan satmak, ikincisi de aracılar vasıtasıyla satmaktır. edilen bilgiler ışığında hedef pazar belirlendikten sonra, Hizmet işletmelerinde doğrudan satış/dağıtım ve pazarlama karması kararları geliştirilir. Pazarlama aracılarla/dolaylı satış/dağıtım olmak üzere dağıtım karmasının amacı seçilen hedef pazara uygun kararların stratejilerinde kullanılabilecek iki farklı strateji mevcuttur. alınmasıdır. Bu da pazarlama karma elemanlarının Tutundurma; bilgilendirme, dikkat çekme, katılımcıları koordine edilmesi ile mümkün olur. Pazarlama karma satın almaya ikna etme gibi çeşitli faaliyetleri kapsar. elemanları ile ilgili stratejik kararlar belirlendikten sonra Genel pazarlama perspektifinden tutundurma, tüketici bu kararları uygulamak için gerekli bütçenin oluşturulması satın alma karar sürecini etkileme, ikna etme ya da bilgi gerekir. Pazarlama stratejileri ile ilgili düzeltmeler ve verme olarak tanımlanabilir. İnsanların ürünleri satın ayarlamalar yapıldıktan sonra model baştan itibaren tekrar alabilmesi için, her şeyden önce bu ürünler hakkında işlemeye devam eder. Pazarlaması modelinde oluşan haberdar olması gerekir. Tutundurmanın ilk amacı ürün aksaklıklar belirlenip ele alındıktan sonra bunlarla ilgili hakkında insanlara bilgi vermektir. Bu nedenle gerekli düzeltme veya ayarlamaların yapılabilmesi için tutundurma, boş zaman ve rekreasyon pazarlamasında modelin ilgili olan aşamasına geri dönülür. Bu şekilde boş pazarlama karmasının önemli elemanlarından biridir. zaman ve rekreasyon pazarlama modeli bitmeyen bir süreç olarak işlemeye devam eder. İnsan doğası gereği çok küçük şeylerden kolayca etkilenen bir psikolojik yapıya sahiptir. Buradaki güçlük, hizmet alanın da hizmet verenin de insan olmasından kaynaklanmaktadır. Bunun için bu alanda çalışacak elemanların, çalışacakları işlere uygun olarak bir eğitim kurumunda, yeterli mesleki bir eğitimden geçirilmesi gerekmektedir.
Fiziksel kanıtlar; hizmetin ulaştırıldığı, işletme ile müşterinin etkileşimde bulunduğu çevre ile hizmetin