AÖF Soru Bankası

Sporda LiderlikÜnite 3 Özeti

Spor Örgütlerinde Etik Liderlik

SYT105U-SPORDA LİDERLİK

Ünite 3: Spor Örgütlerinde Etik Liderlik

Giriş

Örgütleri hedeflerine ulaştırabilmek için yönetimsel anlayışlardaki perspektifler çağın gereksinimlerine göre değişmektedir. Özellikle farklılaşan insan davranışları ve ihtiyaçları bu dönüşümlerin en önemli parametresidir.

İnsan ihtiyaçlarındaki hızlı değişimler ve buna uygun olarak yapılan araştırma sonuçları, liderlik fenomenin önemine işaret niteliğinde gösterilebilir. Liderlik kavramı kendi özünde etik sorularla bağlantılıdır.

Liderin vermiş olduğu kararlar örgüt içerisinde veya onunla etkileşimde olan ortak unsurlar üzerinde geniş bir etkiye sahiptir. Bu anlamda otoriter kapsamı gelişmiş geleneksel resmî liderlik modellerinde, etik ikilemlerin meydana gelme olasılıkları yüksektir. Etik liderlik, toplumların onurunu ve gelişimini destekleyen değerlerin anlaşılması için önemli bir modeldir.

Spor kendine has özelliklerinin yanı sıra genel örgüt kültürünün temel bileşenlerine sahip sosyal bir alanı ifade eder. Sporda lider olarak görev yapan antrenörler, yöneticiler vb. iş tanımlarına sahip kişilerin kararları diğer paydaşlar (örn. oyuncular) üzerinde önemli etkileri vardır.

Spor içerisinde yüksek performans beklentisiyle ilişkili olarak önemli oranda rekabet ve baskı içerir. Bu durumun varlığı, liderler tarafından alınan kararlarda etik ikilem doğurmaya zemin hazırlar. Konuya bağlı göstergeler nedeniyle, liderliğe ilişkin etik boyutlar spor bağlamında çok yoğun şekilde araştırılmalıdır.

Etik ve Etik Liderlik Kavramı

Etik kavramı genel anlamda doğu-yanlış, iyi-kötü gibi ikilemler arasından seçim yapmaktır. Kavramın kökeni Yunanca ‘ethos’ kelimesine dayanmaktadır. Ethos kelimesi en genel anlamıyla karakter, töre ve alışkanlıkları ifade eden felsefeyi tanımlar. Bu anlamda etik kavramı bireyin kabul edilebilir ya da edilemez davranışlara atıfta bulunan felsefi bir alandır.

Liderin en önemli görevleri örgütün amaçları doğrultusunda takipçilerini harekete geçirebilmesidir. Modern liderlik modelleri olarak kabul edilen (dönüşümcü, otantik, hizmetkâr vb.) liderlik tarzlarına ilişkin özelliklere sahip olmayan liderler, genel anlamda takipçileri hedefe yöneltmede makamsal gücü kullanırlar. Bu durum karar verme davranışlarında liderin karakteristik özelliklerini devreye sokar. Bu özellikler genel doğru ve yanlışa ilişkin kılavuzluk eden etik ilkelerle zıtlık gösterebilir. Ortaya çıkan örgüt içi ve dışı bu ikilemlerin birden fazla kişinin çıkarlarına, değerlerine ve inançlarına karşı belirsiz durumlar yaratması muhtemeldir. Bu durumda lider, davranışlarında yol gösterici olarak etik ilkeleri kılavuz edinmelidir. Kendi çıkarlarını ve kazançlarını bir kenara bırakarak, etik değerler doğrultusunda karar alabilen ve bu yönde hareket eden liderler örgüt içerisinde adaleti sağlayarak güven kazanacaktır.

Etik Liderlik

Etik liderliğe ilişkin literatürün genel noktalarını kapsayan tanım, kişisel ve kişilerarası eylemlerde etik ilkelere uygun davranış normlarının belirlenmesi ve takipçileri bu doğrultuda yönlendirmesi olarak ifade edilebilir. Bir etik lider davranış ve kararlarını takipçileri ile şeffaf şekilde gerekçelendirmek suretiyle paylaşır. Bütün kararların gerekçelendirilerek şeffaf şekilde paylaşılması örgütsel güven ortamına katkı sağlar. Etik liderlerin güvenilir kişiler olmasının en önemli nedenlerinden biri de süreçleri açık şekilde ifade edebilmeleridir. Etik liderlik davranışları toplumsal normlara uygun kabul edildiği için takipçiler tarafından rol model olarak alınmasına gerekçe sunar. Karar verme süreçlerinde etik ilkelerin gözetilmesi, adil seçimler yapılması ve etik davranışta bulunanların ödüllendirilmesi etik liderliğin önemli özellikleri arasındadır. Etik davranış ilkelerine uygun hareket ederek takipçilerine bu anlamda rol modellik sağlayan liderler, örgüt içerisinde genel etik davranış kalıplarının belirlenmesine hizmet etmiş olur.

Etik liderler adil ve dengeli kararlar veren dürüst kişiler olarak nitelendirilmektedirler. Bu anlamda etik liderlik davranışlarında takipçilerin lidere duydukları duygusal güven oldukça önemlidir. Takipçilerin liderlerine ilişkin algıladıkları duygusal güven, liderden memnuniyet, daha fazla çaba gösterme isteği, algılanan liderlik etkinliği ve sorunları yönetime bildirme isteklerini olumlu yönde etkilemektedir.

Etik liderlik yalnızca liderlerin karar ve davranışlarıyla değil, aynı zamanda liderin karakteri veya nitelikleriyle de şekillenir. Bu bağlamda etik liderliğe ilişkin olarak bir dizi kritik karakter özelliği tespit etmek önemlidir. Burada vurgulanan ahlaki erdeme ilişkin özellikler, cesaret, güvenilirlik, saygı, adalet ve dürüstlüktür. Etik değerlerin koşullar fark etmeksizin savunulması baskının yoğun olarak yaşandığı örgütsel ortamlarda cesaret ister. Kişisel çıkarlar ve benzeri gerilimlerin yarattığı ikilemlerde sürekli olarak ahlaki değerleri savunmak için etik liderlerin bu cesarete sahip olmaları beklenir.

Etik liderlere atfedilen en önemli erdem özelliklerinden biri güvenilir olmalarıdır. Lideri güvenilir yapan özellikler adalet ve dürüstlüktür. Koşullardan ve çıkarlardan bağımsız olarak adil kararlar verebilen ve şeffaflıkları sayesinde dürüst olan etik liderler için bu özellikler önemli ahlaki erdemler kapsamında değerlendirilir.

Etik Liderlik Özellikleri

Etik liderlik diğer modern liderlik modellerinde ifade edilen dürüstlük, güvenirlik ve adil olma gibi birçok özelliği içerisinde barındırır. Burada değinilmesi gereken en önemli nokta, etik liderin rol model olarak örgüt içerisinde yaratılan etik değerleri takipçilerine öğretebilmesidir. Örgüt içerisinde etik değerlerin teşvik edilmesinde ödül ve gerektiğinde cezayı kullanabilen etik lider, bu uygulamalarında adaleti ve şeffaflığı elden bırakmaz.


Brown ve Treviño’ya (2006) göre etik liderler güvenilir, fedakâr ve iş birliğine açık kişilerdir. Açık şekilde ortaya konulan etik değerlerin belirlenmesi ve uygulanmasında tutarlılık etik liderliğin en belirgin özelliklerinden biridir. Bunun yanı sıra, liderin öfke, korku ve kaygı gibi birtakım olumsuz duyguları yaşama eğilimi olarak kavramsallaştırılan nevrotizmin etik liderlikle negatif ilişkisi vardır. Genel anlamda nevrotik davranışlar sergileyen liderler, başkalarına karşı sebepsiz yere düşmanca tavırlar sergilerler. Etik liderlerin takipçileri ile uzun vadeli sürdürülebilir olumlu ilişkileri geliştirmeye önem vermesi onları bu tarz olumsuz kavramların ötesinde konumlandırır.

Etik lider özelliklerine ilişkin olarak en çok vurgulanan noktalardan biri ahlaki insan ve yönetici olmasıdır. Etik liderin karar ve davranışlarına yansıttığı ahlaki değerler kişilerin etik ilkeler doğrultusunda hareket etmesini ödüllendirir aksi yönde davrananların ise disipline etmeyi amaçlar. Takipçilerine yaklaşımda saygı çerçevesinin benimsenmesi ve kararlarında adaletli olması yine etik liderlik için vurgulanan başka önemli özelliklerdir.

Etik lider takipçilerine değer verir ve bu anlamda onlarla olan iletişimini saygı çerçevesine yerleştirir. Bu anlamda etik liderin en temel özellikleri arasında takipçilerinin hak ve onurlarına göstermiş olduğu saygı olduğu ifade edilir. Liderlik, bireye bir anlamda güç kullanabilme yetkisi verir. Verilen gücün nasıl kullanıldığı, etik liderliğin üzerinde durduğu önemli bir konudur.

Self-monitoring olarak adlandırılan öz-izleme davranışı etik liderlik açısından önemli bir kavramdır. Öz-izleme davranışı, bireyin kendisini başkalarına sunuş şekline dikkat etmesi veya kontrol etmesi şeklinde tanımlanabilir.

Motivasyon tespit edilen etik liderlik özelliklerinden bir diğeridir. Modern liderlik teorilerinden biri olan dönüşümcü liderliğin en önemli özelliklerinden biri ilham verici motivasyondur. Etik liderler takipçilerine geleceğe yönelik vizyon kazandırarak onları kendi çıkaranlarının ötesine geçirmeyi amaçlar. Etik lider takipçilerinin kendi özellikleri doğrultusunda, onları hedeflerine ulaştırmaya motive eder.

Etik liderlik içselleştirilmiş etik değerler ve daha önce ifade edilen birtakım özellikler ile ilişkilidir. Bu doğrultuda ilişkili literatürde ortaya konulan sonuçlar etik liderlik özelliklerinin cinsiyetlere göre bir farkının olmadığı şeklindedir.

Etik Liderlerin Değerlendirilmesi

Lidere ilişkin en güvenilir değerlendirme kendisine yakın çalışan takipçileri tarafından yapılan değerlendirmelerdir. Konuyla ilişkili olarak yapılan değerlendirmeler çeşitli perspektifte yanlılık içerebilir. Örgütün bütün kesimlerini kapsayan çok sayıdan kişinin görüşlerine ilişkin tahminler liderin gerçek özelliklerini ortaya koymada daha güvenilir bilgiler sağlayacaktır.

Liderin değerlendirilmesinde elde edilen bilgilerin hangi amaçlarda kullanıldığı da önemlidir. Verilerin ilgili amaçlar doğrultusunda uygun örneklemden toplaması, sonuçların geçerliliğine katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda etik lider takipçi arasındaki ilişkilerin geçerli bilgiler kapsamında tespit edilmesi, alınacak kararların doğruluğuna direkt etkileri olacaktır.

Özetle liderin etik değerlere göre hareket etmesinin doğru şekilde değerlendirilebilmesi için yeteri sayıda kapsayıcı veri uygun kişilerden toplanmalı ve etik değerlere sahip kişilerce analiz edilip tarafsız şekilde yorumlanmalıdır.

Etik Lider ve Takipçi İlişkisi

Etik liderin takipçilerine kazandırabileceği en önemli özellik, liderin olmadığı durumlarda takipçilerin etik değerler bağlamında davranmasını sağlamaktır. Bu sonuç etik değerlerin takipçiler tarafından içselleştirildiğine ilişkin önemli bir göstergedir. Çünkü etik liderler takipçileri için rol model konumundadır. Dolayısıyla onların davranışlarına rehberlik ederler. Özellikle şeffaf şekilde belirlenmiş standartların adil olarak uygulanması ve takipçilerin ihtiyaçlarını göz önüne alması, önemli etik lider davranışlarıdır.

Etik liderlerin önemli bir diğer özelliği ise ahlaki muhakeme yeteneklerinin yüksek olmasıdır. Bu özelliğin takipçilere aktarılması önemlidir. Ahlaki muhakeme yeteneğine sahip bireylerin etik değerlere ilişkin davranışlarda bulunma olasılıklara daha yüksektir.

Etik liderlerin takipçileri üzerindeki bir diğer önemli rolü, sosyal değişim süreçleri aracılığıyla birbirleri arasındaki ilişkilerinde devrim yaratmalarıdır. Sosyal öğrenme süreçleri vasıtasıyla takipçilerine rol model olan ve onların davranışlarını değiştiren etik liderler bu süreci bir sonraki basamağa taşımalıdır.

Etik liderlik davranışları takipçilerin kendilerini işe adamalarına ve işlerinden memnun olmalarına katkı sağlar. Bu sonuçların en önemli gerekçeleri etik liderlerin güvenilir olmaları ve takipçileri ile özel olarak ilgilenmeleri olarak gösterilebilir. İfade edilen özellikler takipçilerin tutumlarına pozitif katkı sağlamaktadır.

Liderin davranışları, örgüt içerisindeki davranış kalıplarının şekillendirilmesinde önemli bir aktördür. Bu bağlamda etik lider ilham aldığı etik değerlere yönelik davranışlarının sosyal öğrenme yoluyla örgüt ortamında yaygınlaşmasını sağlar. Etik lider sahip olduğu güç sayesinde, etik değerlere uygun davranışları ödüllendirir aksi davranışları disipline eder. Bu anlamda örgüt içerisinde normatif uygun davranış kalıpları belirlenmiş olur. Ortaya konulan bu davranış kalıplarına ilişkin sosyal öğrenme süreçleri sayesinde takipçiler, belirlenen değerler doğrultusunda hareket ederler.

Etik lider ve takipçileri arasındaki ilişki kısa süreli sonuçlardan çok uzun dönemli ve süreç odaklı olmalıdır. Bu bağlamda sadece etik ilkelerin ortaya konulması tek başına yeterli olmayacaktır. Verilen kararlara ilişkin devam eden süreç içerisinde gerçek yaşanmışlıklara yönelik örnek etik


davranışlar, liderler tarafından ortaya konulmalı ve değerlendirmeler yapılarak güncellenmelidir.

Etik Dışı Eylemlere Sessiz Kalmak

Örgüt içerisinde çeşitli kademelerde görev yapan kişiler etik bir sorunla karşı karşıya kaldıklarında birçok faktöre bağlı olarak sessiz kalmayı tercih edebilirler. Standart uygulama olarak ifade edilen ilk açıklamaya göre, örgüt içerisinde bu durumun herkes tarafından standart olarak yapıldığını ifade eder.

Bir diğer önemli argüman ise kişinin olayı kendi sorumluluk sınırları içerisine dahil etmemesidir. Özellikle daha alt kademelerde görev yapan yaşça daha genç bireylerin en fazla kullandıkları argümanlardan biri olduğu söylenebilir. Birey kendi sorumluğunda olmadığını iddia ettiği ya da etik dışı olayın kendisi ile ilişkili bir durum olmadığını düşündüğü durumlarda genelde sessiz kalmayı tercih edebilir.

Son olarak örgüt içerisinde bireylerin etik değerlere ilişkin olarak sessiz kalmasının en önemli nedenlerinden biri, sadık olmak isteme davranışıdır. Özellikle belirli bir hiyerarşik yapıda üst yöneticisine ya da sosyal anlamda iyi ilişkiler kurmuş olduğu arkadaşlarına sadık olmayı istemek, etik dışı eylemlere karşı sessiz kalmanın güçlü bahaneleri olarak gösterilmektedir.

Lider-Takipçi Mesafesi

Lider ve takipçileri arasındaki mesafeye ilişkin çeşitli parametreler ortaya konulmuştur. Fiziksel, sosyal ve görev etkileşim sıklığı olarak ifade edilen parametrelerin, lidere ilişkin algılara ve örgütsel sonuçlara önemli etkileri vardır. Fiziksel mesafe bütün liderlik türlerinde olduğu gibi etik liderlik için önemli bir kavramı teşkil eder. Fiziksel olarak uzak mesafeye sahip lider takipçi ilişkilerinde tarafların birbirlerine manipüle etmeleri nispeten daha kolaydır. Yani etik liderlik algısı sosyal çevreler ya da farklı iletişim araçlarıyla iletilen bilgiler bağlamında yaratılabilir fakat gerçek bunun tam tersi olabilir. Etik değerlerin takipçilere aktarılmasında mesafenin yakın olması daha etkili olacağı sonuçlar verecektir.

Etik Liderlerin Örgütsel Ortama Etkileri

Etik liderliğin örgütsel ortama çok sayıda etkileri vardır. Bir örgüt içerisinde hâkim olan norm ve prosedürler örgütün etik bağlamını ifade eder. Etik bağlamın tasvir edilmesindeki en önemli iki kavram etik iklim ve etik kültürdür. Etik liderlerin göze çarpan özelliklerinden biri, etik davranışı teşvik eden ve etik olmayan davranışları disipline edici stratejiler geliştirerek örgütün etik iklimini dizayn etmeleridir. Etik kültür, örgüt içerisinde oluşturulmuş kültürün alt kültürlerinden biridir ve etik davranışa etki eden sistemleri ifade eder.

Bireyler arası ilişkilerde kurnazlık, aldatma ve fırsatçılık gibi çeşitli kavramlarla nitelendirilmiş olan makyavelizm örgütsel ortamlarda sıkça karşılaşılan bir fenomendir. Konu liderlik bağlamında değerlendirildiği zaman, makyavelci liderler kendi kişisel çıkarlarına ulaşabilmek için

başkalarını manipüle etmekten ve kandırmaktan çekinmezler. Bu bağlamda etik liderlik ile makyavelci davranışlar sergileme arasında negatif bir ilişki olduğunu söylemek mümkündür. Örgüt içerisinde liderin kişisel çıkarları doğrultusunda başkalarını manipüle etmeye çalışması, kendisine olan güvene önemli ölçüde zarar verecektir. Lidere olan güvenin zedelenmesi örgütsel bağlamda birçok olumsuz sonuçları beraberinde getirmesi mümkündür. Bütün bu bilgiler ışığında makyavelci davranışlara sahip liderlerin, etik değerlere sahip liderlerin tam tersi hareket ettikleri söylenebilir.

Etik Liderlerin Örgütsel Ortama Kazandırılması

Etik liderliğin örgütsel ortama etkilerinden önce etik liderleri doğru seçebilmenin önemine değinmek gerekir. Hızla değişen örgüt içi ve dışı koşullarının yarattığı sıkı rekabet ortamı liderleri etik ikilemde bırakabilecek çok sayıda koşula zemin hazırlamaktadır. Bu anlamda etik değerlerin altı sağlam temellere dayalı olarak doldurulmalıdır. Brown ve Treviño (2006), etik liderleri seçmek ve etik liderliği örgüt içerisinde teşvik etmek için dört ana yöntem önermektedir. Öncelikle seçim yaparken bireylerin kişi-örgüt değerlerine uyumları belirlenmelidir. İkinci yöntem rol modellemedir. Bu yöntemin uygulanması işe alım sürecinden sonra başlar. Etik liderliğin en önemli özelliklerinden biri olarak gösterilen rol modellik sosyal öğrenme süreçleri vasıtasıyla etik değerlerin takipçilere aktarılmasıdır. Üzerinde durulan bir diğer yöntem eğitimdir. Etik liderliğin özellikleri eğitim yoluyla kazandırılabilir. Etik liderliğe ilişkin genel bir dizi özellikleri kazandırmaya yönelik eğitimler bu anlamda başarılı sonuçlar verecektir. Liderlerin etik değerler ışığında davranmaları için kişiler arası iletişim becerisi önemli bir unsurdur. Bu yöntem etik değerlerin sürekliliği için önemli bir argüman olarak kullanılabilir. Örgüt kültürü ve sosyalleşme süreçleri etik liderliğin gelişimi ve sürekliliği için önemli bir diğer argümandır. Örgüt içerisinde yaratılan etik kültür, çeşitli ikilemler içeren zor kararların alınmasını kolaylaştırıcı bir unsurdur.

Etik Liderliğin Öncülleri

Etik liderliğin öncüllerine ilişkin yapılan araştırmaları inceleyen Ko vd. (2018) lider özellikleri ve durumsal etkiler olarak iki ana kategori tespit etmişlerdir. Etik liderlik özellikleri “uyumluluk” ile “üst yönetim etik lider modeli” pozitif ilişkili, “dürüstlük” ile “çocuk etik modeli” pozitif ilişkili, “açıklık” ile “iş yeri etik modeli” pozitif ilişkili, “dışa dönüklük” ile “lider-takipçi sosyal mesafesi” pozitif ilişkili, “nevrotiklik” ile “takipçi düzeyi” ilişkili değil şeklinde bulunmuştur.

Etik Liderliğin Sonuçları

Farklı birçok unsurun (rekabet, hızlı karar verme vb.) yarattığı süreçler liderlerin karar vermelerinde etik değerlere ilişkin ikilem yaşamasına neden olmaktadır. Etik liderliğin birçok farklı bağlamda yaratmış olduğu etkiler nedeniyle önemli olduğu aktarılmaktadır. Özellikle rol model olmaları gerektiği düşünüldüğünde, takipçilerinin davranışlarına bu yönde etki edeceklerdir. Sosyal öğrenme


perspektifi bağlamında takipçilerin etik liderlerin davranışlarını taklit etmeleri beklenir. Etik liderlerin normatif olarak doğru kabul edilen davranışları çekici ve güvenilir şekilde değerlendirilebilir. Bu durum, etik lider davranışlarının benimsenmesini ve takipçileri tarafından davranışlarına yansıtılmasını sağlar. Örgüt içerisinde etik değerlerin ve bu değerlerin standartlarının net olarak ortaya konulmasında liderin rolü önemlidir. Etik liderlerin değerler ölçütünde ortaya koyduğu standartlara ilişkin performans yönetim sistemi oluşturulur. Takipçilerin bu standartları benimsemesi ve önemini kavraması önemli bir parametredir. Bu sayede örgüt içerisinde herkes davranışlarından sorumlu olur. Eylemlerinin sorumluluğunu kabul etmek takipçilerin davranış ve kararlarını bu yönde şekillendirmesini sağlayacaktır.

Etik Liderliğin Modern Liderlik Modelleri ile Kıyaslanması

Birçok modern liderlik teorisi çeşitli anlamlarda benzerlikler içermesi normaldir. Bu gelişme yönetimsel paradigmalardaki dönüşümlerle eş zamanlıdır. Yönetimsel paradigmalar çağın gereksinimlerine uygun olarak şekillenir ve liderlik teoriler de bu bağlamda yön bulur. Modern liderlik modelleri çeşitli yönlerden benzerlikler içerebilir ama genel anlamda ana odakları farklılık gösterir.

Etik liderlik özellikle ilham verici motivasyon, rol model olma, kişiselleştirilmiş ilgi ve idealleştirilmiş etki gibi dönüşümcü liderlik modelinin çeşitli özelliklerini içerir. Dönüşümcü liderlik özellikleri ile etik liderlik özellikleri arasındaki sınırlar birçok bakımdan net değildir.

Etik Liderliğin İşlevsel İncelemeleri

Etik liderliği işlevsel olarak incelemek için onun bütün özelliklerini kapsayan boyutları tespit etmek ve bu boyutları ölçen geçerli-güvenilir araçlar geliştirmek gerekmektedir.

Brown vd. (2005), sosyal öğrenme teorisi üzerine etik liderlik ölçeğini inşa etmişler ve birçok farklı yapı ve sonuçları ile olan ilişkisini ortaya koymuşlardır. Toplam 10 maddelik etik liderlik ölçeği çalışanların söylediklerini dinleyen, özel hayatını etik değerler bağlamında devam ettiren, güvenilir olan, adil ve dengeli kararlar veren özellikler bağlamında şekillendirilmiştir. Ortaya konulan yapı, idealleştirilmiş etki, lider dürüstlüğü, etkileşimsel adalet, liderden memnuniyet, algılanan lider etkinliği, iş adanmışlığı ve sorunları bildirme isteği ile ilişkilenmiştir. Bu yapı ilişkili literatürde en yaygın olarak kabul gören yapıdır.

Etik Liderliğin Spor Yönetimine Yansımaları

Çağımızın en önemli sosyal olgularından biri spordur. Hatta spor boş zaman etkinliklerinin en önemli sosyal olgusudur. Bu bağlamda etik ve etik dışı davranışların sergilenmesinde kendine has bir alan sunar. Spora ilişkin vurgusu yapılmış en önemli değerler sağlık, sosyallik, eğlence ve eşit şartlarda rekabettir. Buna rağmen spor,

farklı birçok sosyal alanda olduğu gibi etik değerlerin yitirildiğine ilişkin göstergeler içerir.

Daha önce anlatılan nedenlere bağlı olarak etik liderliğin çağımızda oldukça önemli bir konuma oturtulmuş olması, spor bilimleri alanında yansımalar bulmuştur. Konuyla ilişkili çalışmalar etiğin liderlik fenomeninin kalbinde yer alması gerektiği işaret etmektedir. Spor örgütleri ve ilgili organizasyonlar içerisinde birbiri ile ilişkili çok farklı unsurları barındırmaktadır. Farklı birçok unsuru içine alması ve ekonomik hacmin genişlemesi spor içerisinde etik problemleri beraberinde getirmiştir. Çağımızda ekonomik değer yaratma kabiliyetini her geçen gün artıran spor endüstrisi içerisinde paydaşlar daha fazla gelir ve prestij kazanmak adına etik değerleri çiğnediği görülmektedir. Spor olimpik idealler, adil oyun, sportmenlik gibi önemli etik değerleri içerisinde barındırır. Doping kullanımından, şiddete hatta şikeye kadar uzanan birçok farklı etik dışı kavram sporu ve spora ait bütün değerlere her geçen gün daha fazla zarar vermektedir.

Sporun sosyal bağlamda kendine ilişkin oluşturulmuş olduğu alan, onun birçok sosyal fenomenle ilişkili olmasına neden olmuştur. Sosyal hayata ilişkin olarak ortaya çıkan etik değerler, spor alanında doğal olarak sıkça vurgulanmaktadır. Özellikle spora karşı yaratılan kitlesel ilgi onu ekonomik değer yaratma araçlarından bir hâline dönüştürmüştür.

Sporda en önemli etik dışı davranışların başında gelen doping kullanımı konuyla ilgili verilebilecek en belirgin örneklerden biridir. Sporun doğasında adil yarışma ve adil kazanma olmasına rağmen dışarıdan alınan farmakolojik özelliklere sahip, ilaçlar kişiyi gerçek performansının ötesine götürerek haksız rekabete neden olur.

Yasaklı maddeler olarak adlandırılan doping kullanımı sporda etik dışı davranışlardan sadece bir tanesidir. Psikolojik ve fiziksel şiddet, şike, taciz, ırkçılık ve daha birçok bağlı unsur özellikle profesyonel sporların içerisine sirayet etmiştir. Sporun karanlık yüzünü yansıtan bu unsurlar, sporun ruhuna ilişkin değerleri yok etmektedir. Sporda etik liderliğin teşvik edilmesi, onun ruhunu oluşturan değerlerin geri kazanılmasında önemli adımlardan biri olacaktır.

Etik liderliğin spor alanı ile ilişkili yapılmış önemli araştırma sonuçlarına göre birçok farklı değişken, paydaş ve çıktıyla ilişkili olduğu söylenebilir. Modern liderlik teorilerinin en önemli ortak noktasına işaret eden etik davranışlar, spor alanı içinde liderlik davranışlarının vazgeçilmez bir unsuru olmalıdır. Özellikle genel etik liderlik özelliklerinden hareketle spor alanına özgü etik liderlerin yetiştirilmesi ve bu anlamda teşvik edilmesi birçok açıdan önemlidir. Öncelikle profesyonel ve amatör düzeyde birçok etik dışı skandalların patlak verdiği spor alanında, olumlu imajın geri kazanılması için önemli bir adım olacaktır.

Bu ünitenin sorularını uygulamada çözŞıklar, doğru cevaplar ve süreli sınav modu AÖF Soru Bankası uygulamasında
SYT105U Ünite 3 Özeti — Sporda Liderlik | AÖF Soru Bankası