SMY209U-SOSYAL MEDYA ARAÇLARI
Ünite 3: Sosyal Medyada Web 2.0 Araçları
Giriş
Bu bölümde, sosyal medya araçlarının dünü, bugünü ve geleceği ele alınarak gelişimine ışık tutan araçların öğrenene sunduğu fırsatlar incelenmiştir. Web sitesi/blog, kavram haritası, diyagram, infografik, kelime bulutu, fotoğraf, video ve animasyon hazırlama, oyun, oyunlaştırma, artırılmış ve sanal gerçeklik hazırlama/oluşturma uygulamaları açısından sosyal medya araç ve uygulamaları tanıtılmıştır. Ayrıca öğretimsel açıdan ele alınacak olan öğrenme yönetim ve içerik sistemi araçları ile ters yüz edilmiş sınıf, işbirlikli çalışma ve sunum hazırlama araçlarının keşfedilmesi, kullanılması ve öğrenme sürecine entegre edilmesi konularına değinilmiştir. Sosyal medya araçlarının entegre edildiği ortamlardaki öğrenen sorumlulukları da ele alınmıştır.
Sosyal Medya Araçlarının Dünü, Bugünü ve Geleceği
Sosyal Medya Araçlarının Gelişimi
Web teknolojilerindeki gelişmeler internetin ilk dönemi olarak adlandırılan Web 1.0 ile başlamıştır. Web 1.0 teknolojisi tek yönlü bilgi edinme esasına dayanmaktadır. Web 1.0 teknolojisi, kullanıcıların bilginin pasif alıcısı olmaktan öteye gitmesine izin vermemiştir. Web 2.0 teknolojileri ise devrim niteliğinde bir gelişmedir. Wiki, blog, podcast, RSS vb. uygulamalar sosyal medya ve Web 2.0 teknolojilerinin dinamikleri çerçevesinde incelenmelidir. Kullanıcıları aktif kılmayı kendisine ilke edinmiş Web 2.0 teknolojilerinin dinamikleri doğrultusunda sürekli geliştirilmiş araç ve uygulamalar Web 3.0 ile Web 4.0 ve ötesi teknolojilerindeki gelişmeler de sosyal medya araç ve uygulamalarının gelişimine destek vermiştir. Günümüzde akıllı internet uygulamaları Web 3.0 teknolojileri ile ilişkili olup; kullanıcıların tanınması ve kullandığı ortamların giderek kişiselleştirilmesi de Web 4.0’a temel oluşturmaktadır.
Web 2.0 Teknolojileri Perspektifinden Sosyal Medya Araçları
Web 2.0 teknolojileri kullanıcıların ürettiği içerik, resim, kullanıcı görüşleri, bloglar, wikiler, YouTube ve sosyal ağlardır. Söz konusu teknolojileri kullanarak herkesin içerik üretmesi ve paylaşması mümkündür. Dünya çapında kullanıcılar günde ortalama 7 saati internette geçirmektedir; bu vaktin günde ortalama 2,5 saati sosyal medyada harcanmaktadır. Türkiye’de ise bu süre yaklaşık 3 saattir. En çok kullanılan sosyal medya ortamları sırasıyla Facebook, YouTube, WhatsApp, Instagram, WeChat, TikTok ve Facebook Messenger’dır.
Öğrenene Sunduğu Fırsatlar Bağlamında Sosyal Medya
Sosyal medya araç ve uygulamalarının öğrenen açısından önemli avantajları vardır. Sosyal medyada gerçekleşen öğretmen-öğrenci etkileşimleri sonucunda kısıtlanmayı öğrenme, öğretmeni tanıma, iletişimde özgüven kazanma, kural, işleyiş ve değer öğrenme gibi öğrenme ürünleri ortaya çıkmaktadır. Aktif öğrenme ve araştırma sürecine
destek, öğretim ve değerlendirme süreçlerinde farklı uygulamalara fırsat, üretkenliği geliştirme, bilginin yayılma süreci ve eğitim süresinin kısalmasına hizmet, velilerin çocuklarının öğrenme süreci hakkında anlık bildirim almasına destek, ücretsiz katılım, soruların yanıtlarına ilişkin bakış açısında çeşitlilik, sosyal destek ve işbirliği şeklinde yararları bulunmaktadır.
Farklı Uygulamalar Açısından Sosyal Medya Araçları
Her ne kadar sosyal medyanın sahip olduğu başlıca özellikler “katılım, açıklık, konuşma, topluluk, bağlantısallık, erişim, erişilebilirlik, kullanılabilirlik, yenilik ve kalıcılık” şeklinde tanımlanabilse de; söz konusu uygulamaların amaca hizmet etme derecesiyle belirtilen özellikler farklı yoğunluklarda ortaya çıkmaktadır. Takip eden başlıklarda farklı kategorilerde (örneğin, sunu oluşturma) yer alan sosyal medya araç ve uygulamalarına detaylı olarak yer verilmiştir.
Web Sitesi/Blog Oluşturma Araçları
Temelde her aracın iletişim ve paylaşım esasında yapılandırılması söz konusu olsa da; bazı araç ve uygulamalar birbirlerinden işleyiş ve amaç açısından farklılaşmaktadır. Örneğin, bir Web 2.0 teknolojisi olarak ele alınan web sitesi oluşturmaya yarayan “Wix” uygulaması web sitesi oluşturmak amacıyla geliştirilmiştir. Uygulama, bulut tabanlı bir teknoloji olup; kullanıcılarına ücretsiz bir şekilde etkileşimli ve kaliteli web sitesi oluşturma imkânı vermektedir.
• Kullanıcı dostu editör arayüzü • Mobil ekran optimizasyonu • Yaratıcı şablonlar • HTML kod eklentisi
Wix’in avantajlarındandır.
Kavram Haritası, Diyagram ve İnfografik Araçları
Ne kadar bildiğinizden çok bilgiyi karşı tarafa ne kadar aktardığınız ve/veya karşı tarafın ne kadar anladığı önemlidir. Tam da bu noktada bilginin sunuş biçimi oldukça önem arz etmektedir. Kavram haritaları, diyagramlar ve infografik araçları, bilginin karşı tarafa etkili sunulması açısından dikkat çekmektedir. Kavram haritası hizmeti sunan “Bubbl.us” her türlü bilginin görselleştirilerek sunulmasına imkân vermektedir. “Cacoo” ise çevrimiçi üretkenlik ve işbirliği araçları arasında yer almaktadır. İnfografik araçları arasında verilebilecek bir örnek uygulama da “Canva” platformudur. Canva, tamamen Türkçe arayüze sahip olup; pek çok görsel içerik hazırlanmasına imkân vermektedir.
Kelime Bulutu Oluşturma Araçları
“Wordle” kelime bulutu oluşturma aracı, bir konu hakkında öğrencilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini sorgulamaya imkân vermesi açısından öğretmenlere derslerini yapılandırmalarında esneklik ve kolaylık sağlar.
İçeriğin ve bir araştırma kapsamında elde edilen verilerin görselleştirilmesinde oldukça elverişlidir.
Fotoğraf, Video ve Animasyon Hazırlama Araçları
Zenginleştirilmiş görseller hazırlamada “Pixlr” uzmanlık düzeyinde teknik bilgi gereksinimi olmaksızın kullanışlı bir fotoğraf düzenleme aracıdır. “Pixlr”, fotoğraflarınızı daha etkili bir şekilde düzenlemenize yardımcı olur. “WeVideo” farklı alan kazanımlarını destekleyerek öğrenme derinliğinin oluşturulmasına oldukça yardımcı bir araç olabilir. “WeVideo” kolay bir arayüze sahiptir ve kullanıcılarına sürükle bırak eylemi ile hizmet vermekte olan web tabanlı bir araçtır. Bir diğer Web 2.0 teknolojisi ise animasyon oluşturma özelliği ile bilinen “Powtoon” platformudur. “Powtoon” ile etkileyici sunum ve animasyonlar hazırlamak mümkündür. Kapsamlı teknik bilgiye ihtiyaç duymadan uygulamayı kullanan herkes animasyon oluşturabilmektedir.
Oyun ve Oyunlaştırma Araçları
Web tabanlı etkileşimli bir oyun oluşturma aracı olarak bilinen “Dustbin”, kategoriler halinde fikirlerin düzenlenmesine yardımcı olmak için oluşturulmuş bir oyun aracıdır. “Funbrain” ise, eğitimde okul öncesi dönemden ilköğretim üçüncü kademeye kadar kullanılabilecek güvenilir bir ortam sunar. Bu ortam içerisinde yer alan etkileşimli oyun, kitap, video vb. materyaller öğrenenlerin yaratıcı ve eleştirel düşünme ile problem çözme becerilerini geliştirmesi açısından oldukça tercih edilmektedir.
Artırılmış ve Sanal Gerçeklik Araçları
Görüntü tabanlı bir artırılmış gerçeklik aracı olan “Aurasma” kullanılarak etkileşimli materyaller hazırlanabilmektedir. Gerçek hayata sanal nesne olarak video, üç boyutlu model, grafik vb. bileşenlerin kolaylıkla eklenebilmesi, kalıcı öğrenmeleri artırması ve dikkati öğrenme içeriğine odaklaması açısından önemlidir. Bir diğer araç ise üç boyutlu sanal bir internet ortamı olan “Second Life” platformudur. “Second Life”; kullanım alanları ve sunduğu imkânlar ile bir oyun olarak algılanmasının çok daha ötesindedir. İkinci bir yaşam olarak sunulması tasarlanan “Second Life”, kullanıcılara sanal kimlik ve fizik oluşturmalarına imkân vermektedir.
Öğretimsel Açıdan Sosyal Medya Araçları ve Uygulamaları
Öğrenme Yönetim ve İçerik Sistemi Araçları
Dijital sınıf platformu olan “Google Classroom”, öğrenme yönetim ve içerik sistemi özelliklerine sahiptir. Öğretimi daha üretken ve verimli kılmada oldukça elverişli bir öğrenme platformu olan “Google Classroom”, işbirlikli çalışmaları artırarak sınırsız ve kesintisiz bir iletişim sunmaktadır “Google Classroom”, tıpkı “Moodle” gibi öğrenme sürecini modüler yapılandırmaya imkân tanımaktadır.
Ters Yüz Edilmiş Sınıf Araçlarının Öğretimsel Uygulamaları
Ters yüz edilmiş sınıf araçlarının öğretimsel uygulamaları bağlamında “Tes Tech with Blendspace” (TES) etkileşimli ders, proje, sunum ve daha fazlasını içerisinde barındıran ve bu yöntem kapsamında kullanılabilecek oldukça etkili bir uygulamadır. Öğrenme çıktıların elde edilmesinde, ders takibinin kolay bir şekilde yapılabilmesinde, kısa sınav ve tartışma modülünü de içerisinde barındıran yapısı ile hem öğrenenlere hem de öğretmenlere bir taraftan etkileşimli araçlar sunarken diğer taraftan etkili zaman yönetimi gerçekleştirilmesine olanak vermektedir.
İşbirlikli Çalışma Araç ve Uygulamaları ile Öğrenme Sürecine Entegrasyon
Tüm dosya ve klasörlere tek bir yerden ulaşmaya imkân veren “Google Drive”, farklı uzantıdaki doküman, video vb. içerikleri depolamayı, paylaşmayı ve başka bir cihaz üzerinden senkronize etmeyi olanaklı hâle getirmektedir. “Google Drive”, farklı uygulama eklentilerini de öğrenme sürecine entegre etmeye ve farklı cihazlardan erişime imkân vermektedir. Örneğin, “Doctopus” uygulaması “Google Drive” üzerindeki ofis araçlarına eklenerek öğrenme ve öğretme sürecindeki işbirlikli bir uygulama rahatlıkla yönetilebilmektedir.
Sunum Hazırlama Araçları
Yapılacak olan sunumun moduna göre değişkenlik gösterebilse de bu bölümde ele alınan araçlar öğretim tasarımına göre ister senkron (eşzamanlı) ister asenkron (eşzamansız) olarak kullanılabilir. Örneğin, “Movenote” bir sunum hazırlama aracı olup; video şeklinde çıktı üretmektedir. Hazırlanan videolar, “Movenote” uygulaması ile internet ortamında yer almakta ve bulut teknolojisi sayesinde istenilen yerden sunuma ulaşılabilmektedir. “Movenote” ile oluşturulan sunum video şeklinde olduğundan, ilgili sunumun kaydı öğrenenler ve/veya öğrenme ortamı ile paylaşılabilir. Bu sunuş biçimi çevrimiçi öğrenmenin eşzamansız uygulamasına örnek olarak verilebilir. Eşzamanlı ve eşzamanlı olmayan ortamlar için oldukça etkili bir sunum aracı olan “Prezi”, çevrimiçi bir sunum programıdır. Mekân fark etmeksizin her yerde kullanıcı adı ve şifreniz ile giriş yaptığınız her tarayıcıdan “Prezi” ile hazırlamış olduğunuz sunumlarınıza erişmeniz mümkündür. Hatta, sunumlarınızı başkalarıyla da paylaşmanıza ve başkalarının bunlara yorum yapmasına da imkân tanımaktadır
Sosyal Medya Araçlarının Entegre Edildiği Ortamlarda Öğrenen Olmak
Sosyal medya ortamlarında öğrenen olmak yapılandırmacı yaklaşım dinamikleriyle ele alındığında birtakım sorumlulukları beraberinde getirmektedir. Davranışçı ve bilişsel yaklaşımın da elbette ki öğretim ortamlarının tasarımı üzerinde etkisi söz konusudur; ancak Web 2.0 teknolojilerinin “iletişim” ve “paylaşım” dinamiklerinin sosyal medya araç ile uygulamaları üzerindeki yansımaları ve dönüşümü, öğreneni merkeze almaktadır.
Sosyal medya ortamlarında işbirlikli öğrenen sorumluluklarını şu şekilde ele alabilmek mümkündür:
• Sosyal ortamlarda işbirliği gerektiren öğrenme aktiviteleri için bireyin sosyal aylaklık yapmaması beklenir. • Öğrenme ortamının merkezindeki öğrenenin de özdenetim becerisinin yüksek olması beklenir. Bu durumda sosyal medya ortamlarında öğrenen bir kişinin öğrenme sorumluluğunu alması gerekir. • Bireyin işbirliği içerisinde olduğu grup arkadaşları ve etkileşimde olduğu diğer öğrenen grupları ile koordineli bir şekilde çalışması, görevi ihmal etmemesi açısından önemlidir.