SMY202U-SOSYAL MEDYA VE SİYASAL İLETİŞİM
Ünite 2: Sosyal Medyadaki Siyasal İletişim Aktörleri
Sosyal Medya ve Siyasal İletişim Aktörleri
Sosyal medya araçlarının kullanımının yaygınlaşması ve sosyal medya platformlarının gelişmesiyle birlikte sosyal medya siyasal iletişimin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Sosyal medya kullanımı ile birlikte siyasetçiler, siyasî partiler ve liderler için seçmenlere ulaşmak daha kolay hâle gelirken; seçmenlerin aidiyet duydukları siyasî partilere ve kendisini en iyi temsil ettiğini düşündüğü siyasal liderlerle kurdukları sanal ilişki onları destekleme ve siyasal sürece aktif katılma noktasında çift taraflı avantajlar yaratmıştır.
Sosyal medyada siyasal iletişim aktörleri, temelde siyasetçileri de içerecek şekilde siyasî partiler, seçmenler, liderler, baskı grupları ve kanaat önderlerinden oluşmaktadır.
Sosyal Medya ve Siyasal Kültür
Siyasal kültür; siyasal davranışın açıklanmasında değerlerin, duyguların ve inançların önemini vurgulamaktadır. Almond; farklı disiplinler nezdinde üzerinde çok sayıda tanım yapılan ve net bir uzlaşma bulunmayan siyasal kültürle ilgili olarak siyasal kültür çalışanlarının terimle ilgili genel kabullerini dört kapsam çerçevesinde açıklamaktadır. Almond’un dört yönlü siyasal kültür teorisi tanımlaması şu şekildedir:
1) Siyasal kültür ulusal bir nüfusta veya ulusal bir nüfusun alt kümesinde siyasete öznel yönelimler kümesinden oluşmaktadır. 2) Siyasal kültür bilişsel, duyusal ve değerlendirme bileşenlerine sahiptir; siyasî gerçeklik hakkındaki bilgi ve inançları, siyasete ilişkin duyguları ve politik değerlere bağlılıkları içermektedir. 3) Siyasî kültürün içeriği, çocuklukta sosyalleşme, eğitim, medyaya maruz kalma ve yetişkinlerin hükümet, sosyal ve ekonomik performans deneyimlerinin sonucudur. 4) Siyasal kültür, politik ve hükûmet yapısını ve performansını -onu kısıtlamakta, ama kesinlikle belirlememektedir- etkilemektedir.
Bilhassa sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte siyasetin inşasında ve yönlendirilmesinde, vatandaşların algılarını ve psikolojilerini etkilemede sosyal medya siyasî sistemi yönetir hâle gelmiştir. Sosyal medya siyasetle uğraşanların mesajlarının halka iletilmesinde, halkın da kendilerine iletilen bu mesajları denetlemede önemli bir işlev görürken; vatandaşların siyasî tutum ve davranışlarını şekillendirmede, oy verme ve siyasî katılım tercihlerini yönlendirmede en önemli sosyalleşme aracı olmuştur. Sosyal medyayla birlikte bireyler siyasî tartışmaların bizzat içinde yer almaya başlamışlardır. Bunun en önemli sebebi ise internetin ve yeni medya uygulamalarının halkın özel yaşamına en çok nüfuz eden faktörler olmasıdır.
Sosyal medya uygulamalarının içerisinde var olan birtakım özellikler ve onu geleneksel medyadan ayıran
faktörler siyasal kültürün şekillenmesinde önemli role sahiptir. Sosyal medya kullanıcılarının takma isim (nick) kullanmaları kullanıcılara önemli avantajlar sağlamaktadır. Kendi kimliğini deşifre etmeyen kullanıcılar, önemli siyasal konularla alakalı yorum yapabilmektedirler. Ancak bu durum kişinin kendi kimliğini saklayarak, kendi görüşünü gizli tutmasına ve sorumluluk almamasını da beraberinde getirmektedir. Sosyal medyanın daha çok mobil cihazlarla birlikte kullanılması bilgiye her yerden erişilebilirliği sağlamaktadır. Sosyal medya siyasal konularda gerekli bilgiye erişmek açısından zengin bir bilgi çevresi yaratmaktadır. Bu bilgi ortamı yanında haberlerin ve bilginin hızlı bir şekilde yayılması, siyasal mesajların üreticisinden bağımsız olarak ve onun çoğu zaman onayı dışında halka ivedilikle aktarılmasına yol açmaktadır.
Sosyal Medya ve Siyasal İletişim
Siyaset üzerinde doğrudan etkili olan ya da dolaylı bir biçimde tesiri bulunan iletilerin oluşturulması, gönderilmesi ve alınma süreci olarak nitelendirilen siyasal iletişim siyasete müdahil olan, siyasete yön veren ve onu şekillendiren aktörler tarafından kullanılan tüm iletişim biçimlerini kapsamaktadır. Siyasal iletişim sürecinde gazete, radyo, televizyon, dergi vb. gibi geleneksel medya araçlarından ziyade son yıllarda daha çok dijital kodlama sistemine dayanan, aynı anda aktörlerin birbiriyle iletişim ve etkileşim kurduğu, yoğun kapasiteli, yüksek hızlı iletişim araçları olan sosyal medya (yeni medya) kullanılmaya başlanmıştır.
Siyasal partiler, adaylar ve liderler seçmenlere doğrudan, aracısız ve hızlı bir şekilde sosyal medya aracılığıyla ulaşmakta; ideolojilerini, eylem felsefelerini, amaçlarını, planlarını ve seçim kampanyalarını Facebook, Twitter, YouTube, Instagram gibi hesaplar ve çeşitli bloglar üzerinden duyurmaktadırlar. Sosyal medya aracılığı ile yürütülen siyasal iletişim sayesinde seçmenlerin siyasal tercihleri yönlendirilmekte ve seçmen davranışı etkilenmektedir. Çift taraflı bir etkileşimin tezahürü olarak seçmenler de politikanın bir parçası hâline gelmektedir. Sosyal medya üzerinden yürütülen siyasal iletişim, aynı zamanda siyasal katılım düzeyine de pozitif yönde katkıda bulunmaktadır.
Siyasî Partiler
Modern siyasetin işleyişinde önemli bir yeri haiz olan siyasî partiler; seçimleri kazanmak ve iktidarı ele geçirmek üzere örgütlenen ve ilk olarak 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkan oluşumlardır.
Parti yöneticilerinin ömürleriyle sınırlı olmaması, süreklilik arz etmesi, tek başına ya da ortaklaşa bir şekilde siyasal iktidarı ele geçirme ve elde tutma amacı gütmesi, merkezle daimî ilişkiler içerisinde yerel düzeyde de faaliyette bulunması ve toplumdaki seçmenlerden taraftar toplayarak onların desteğini kazanma çabası siyasî partilerin karakteristik özelliklerini ve tanımlanmasına yardımcı olan temel kriterleri oluşturmaktadır.
Siyasî partiler; örgütlenme, onu oluşturan taban, ideoloji, temsil, eleman yetiştirme gibi yönlerden farklı tasniflere tabi tutulmuştur. Duverger, siyasî partileri aralarındaki örgütsel yapı farklılıklarına bağlı olarak kadro ve kitle partileri olarak ikiye ayırmıştır. Kadro partileri; isminde geçen ‘kadro’ kelimesinin aksine üye sayısını artırmaktan ziyade nüfuz etkisi yüksek, nitelikli, maddî gücü yerinde olan, özellikle seçim dönemlerinde çevresinde tanınmışlığı ve bilinirliği nedeniyle insanları etkileyerek oy alma potansiyeline sahip kişileri partiye devşirmeye özen göstermektedir.
Neumann ise siyasî partileri bireysel temsil ve sosyal bütünleşme partileri olarak iki ana kola ayırmakta, sosyal bütünleşme partilerini ise kendi içerisinde demokratik bütünleşme ve totaliter partiler olarak iki grupta sınıflandırmaktadır. Bireysel temsil partilerinden seçilen temsilciler istediklerini yapacak özgürlüğe sahip olup, sadece kendi vicdanlarına karşı sorumludurlar. Bütünleşme partileri ise kendisine güçlü bir bağlılık duygusu içerisinde olmasını arzulayan, üyelerinin günlük yaşantısının her alanını etkileyen, sosyo-ekonomik ve siyasal gücün yeniden düzenlenmesini hedefleyen, dışlanan sosyal grupları siyasî topluluğa dâhil etmeye çalışan, kuruluş örgütleri aracılığıyla üyelerine geniş bir hizmet yelpazesi sunan partilerdir.
Neumann’ın ikiye ayırdığı sosyal bütünleşme partilerinden ilki olan demokratik bütünleşme partilerinde ise siyasî parti ve üyeleri arasındaki bağ, totaliter partilerle kıyaslandığında oldukça zayıf, bireysel temsil partilerinden ise daha güçlüdür. Totaliter partiler (toptan bütünleşme partileri) ise totaliter dünya görüşüne haiz olan, parti ile üyeleri arasındaki ilişkinin çok katı ve sıkı bir şekilde cereyan ettiği, üyeleri üzerinde düzenleme, denetleme yetisine sahip olan ve üyelerinin anlam dünyasını, değerlerini, inanç ve yaşam biçimlerini şekillendiren parti türüdür.
Siyasî Partilerin İşlevleri
Çağdaş toplumlarda en önemli siyasal nüfuzu barındıran siyasî partiler içinde geliştiği toplumlarda birtakım işlevlere sahiptirler:
• Temsilî demokrasilerde önemli bir işlevi olan siyasî partiler, kendisine oy verenleri, üyeleri ve halkı temsil etmektedir. • Siyasî parti yöneticileri ve liderleri siyasî partiler içerisinden çıkmaktadır. Siyasal devşirme söz konusudur. Partiler, adayları kendi içlerinden belirlemekte ve seçime gitmektedir. • Siyasî partiler seçimleri kazandırdıkları takdirde halkın ortak menfaatini gözetecek şekilde politika uygulayacaklarını belirtirler. • Halkın siyasal sisteme katılmasında etkili olan siyasî partiler kendilerine ulaşan talepleri birleştirerek siyasal iktidarla vatandaşlar arasında köprü görevi görmektedir.
• Yasama ve yürütme organları siyasî partilerin planlarından etkilenirler ve onların yönlendirmelerine açıktır.
Yukarıda belirtilen hususlardan hareketle siyasî partiler, toplumdaki birbirinden farklı menfaatlerin birleştirilmesi, siyasal devşirmenin gerçekleşmesi, siyasal kültürün bireylere ve toplumlara aktarılarak siyasal sosyalleşmenin sağlanması ve devlet yönetimine katılma noktasında önemli işlevler barındırmaktadır.
Siyasî Partilerin Unsurları
Siyasal partileri oluşturan unsurlar aynı zamanda siyasal iletişim aktörü olarak değerlendirilebilir. Çünkü siyasal partilerin sosyal medya üzerinden yaptıkları bilgilendirme ve kampanya faaliyetlerinde, yürüttükleri stratejilerde doğrudan ya da dolaylı olarak etkili olmaktadırlar. Bu açıdan bakıldığında siyasî partilerin unsurları şu şekildedir:
Beşerî Unsur: Siyasî partileri oluşturan temel yapı, insan unsuruna dayanmaktadır. Siyasî partilerin örgüt yapısında ve işleyişinde görev alan kişiler beşerî unsuru oluşturmaktadır.
Örgüt unsuru: Ülkedeki siyasal sistem veya parti tipolojileri her ne olursa olsun partilerin başkent ve taşra örgütlenmeleri ile gençlik ve kadın kolları gibi oluşumlarını kapsamaktadır.
Beşerî unsur ve örgüt unsurunun dışında siyasî partilerin eylemlerine yön veren unsurlardan birisi de parti programlarıdır. Parti programları siyasî partilerin hem beşerî unsuru olan insan kaynağını hem de örgüt unsurunu harekete geçiren, kamuoyuna açık dokümanlardır. Parti programları siyasî partilerin kendilerini kitlelere tanımladığı, ülke gündemindeki meseleleri ele aldığı, temsil ettiği kitleye bir yol haritası sunduğu, misyon- vizyon gibi amaç ve hedeflerini belirlediği belgelerdir. Özellikle seçim dönemlerinde partiler tarafından hazırlanmakta ve partilerin vaatleri dile getirilmektedir.
Seçmenler
Sosyal medyayı kullanan her bireyin aynı zamanda bir vatandaş olarak seçmen olduğu düşünüldüğünde seçmenler de siyasal iletişim sürecinde önemli bir aktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Siyasal partiler, siyasetçiler ve liderler seçmeni ikna etmek amacıyla en etkili iletişim araçlarından sosyal medyayı kullanmaktadırlar. Sosyal medya üzerinden gerçekleşen seçmenle iletişim kurma yöntemi bilhassa genç nüfusa ulaşmak açısından oldukça önem arz etmektedir.
Siyasetçiler geniş izleyici topluluğuna siyasal görüşlerini ifade edip çok daha fazla insana sosyal medya sayesinde ulaşmaktadır. Bazıları, kendi oluşturdukları şahsî sayfalarında paylaşımda bulunmakta, güncel olaylar ve gelişmelerle ilgili yorum yapmaktadır. Sosyal medyada geleneksel iletişim araçlarının aksine yazılanların veya paylaşılan görsellerin geri alınabilmesi ve silinebilmesi de sosyal medyayı kullanışlı kılan önemli bir husustur. Bazen
basit bir ‘icon’ ile duygu kullanarak çok sayıda seçmen etkilenebilmektedir. Siyasetçilerin başarılı olmasının en önemli yolu sosyal medyayı etkin ve etkileşime dayalı kullanmaktan geçmektedir.
Seçmen Davranışını Etkilemede Sosyal Medyanın Rolü
Din, farklı inanç ve mezhepler, herhangi bir siyasî partiye olan bağlılık duygusu, kişisel tutum ve değerler, bireylerin maddi durumları, eğitim düzeyleri ve yaşadıkları coğrafi mekânlar seçmen davranışını etkileyen temel faktörlerdir. Bireyin sosyal medyada yaptığı paylaşımlar sosyal medya üzerinden kamuoyu oluşturulmasını sağlamaktadır. Örneğin bir sosyal medya kullanıcısının muhafazakâr ya da liberal olması onun kendisini en iyi temsil edeceğini düşündüğü siyasî partiyle ilgili destekleyici paylaşımlar yapmasına neden olmaktadır.
Siyasetçiler geniş izleyici topluluğuna siyasal görüşlerini ifade edip çok daha fazla insana sosyal medya sayesinde ulaşmaktadır. Bazıları, kendi oluşturdukları şahsî sayfalarında paylaşımda bulunmakta, güncel olaylar ve gelişmelerle ilgili yorum yapmaktadır. Sosyal medyada geleneksel iletişim araçlarının aksine yazılanların veya paylaşılan görsellerin geri alınabilmesi ve silinebilmesi de sosyal medyayı kullanışlı kılan önemli bir husustur.
Sosyal medya, seçmenin siyasal eğilimini ölçmek için önemli bir göstergedir. Zaman çizelgesi/ tüneli olarak nitelendirilen profil sayfalarında kullanıcıların koyduğu kapak fotoğraflarından profil fotoğraflarına, yapılan yorumlarından beğenilere ve anketlere kadar siyasal içerikli paylaşımlar veya tıklamalar seçmenlerin nabzını ölçmek için en elverişli araçlardır.
Siyasî Liderler
Liderliğin önemli bir unsurunu etkili iletişim kurma becerisi oluşturmaktadır. Etkili iletişim kurmanın günümüzde taşıdığı özelliklerin başında da hiç şüphesiz sosyal medyayı etkin kullanabilme hususu gelmektedir.
Dünya çapında faaliyet gösteren ‘Burson Marsteller’ halkla ilişkiler şirketi tarafından yapılan araştırmaya göre; Birleşmiş Milletler üyesi olan 193 ülkenin devlet başkanlarının ve liderlerinin sosyal medya hesabı olduğu ve liderlerin %97’sinin sosyal medya hesabını kullandığı görülmektedir.
Liderlik ve Sosyal Medya Yönetiminde İyi Uygulama Örnekleri
Web 2.0 teknolojisine dayanan yeni medyanın hızlı yayılım özelliği, etkileşimsel olması ve içeriğinin onu kullananlar tarafından üretilmesi sosyal medyanın diğer aktörlerinde olduğu gibi siyasî liderlerin de siyasal iletişim sürecinde başvurdukları temel araçlardan biri olmasını sağlamaktadır. Dijital ortamda birbirleriyle etkileşime giren liderler ve seçmenler oluşturulan sosyal ağ içerisinde de etkileşime girmektedirler.
ABD’de sosyal medyanın yoğun bir şekilde kullanılması ise Demokratların adayı Barack Obama’nın 2008 yılında
rakibi olan Cumhuriyetçilerin adayı John McCain ile yarıştığı başkanlık seçimlerine rastlamaktadır. Obama, 2008 Başkanlık seçimlerinde daha çok sosyal medya üzerinden seçmene ulaşmıştır. Obama’nın sosyal medya kampanyası ise Facebook’un kurucularından birisi olan Chris Hughes’in öncülük ettiği bir ekip tarafından yürütülmüştür. Obama’nın seçimleri kazanmasının akabinde Chris Huhghes’ten ‘Obama’yı başkan yapan çocuk’ diye bahsedilmiştir.
Obama’nın hem internet hem de sosyal medya üzerinden yürüttüğü 2012 seçimlerinde öne çıkan ve seçimi kazanmasını sağlayan bazı önemli hususlar şu şekildedir:
• Web Sitesi kullanımı • Facebook kullanımı • Twitter kullanımı • YouTube kullanımı • Myspace kullanımı • Instagram kullanımı • Linkedin kullanımı • Tumblr kullanımı • Google Plus, Foursquare, Pinterest, Spotify ve Friendfeed kullanımı
Liderlik ve Sosyal Medyada Etkili Siyasal İletişim
İnternet ve sosyal medya uygulamaları, seçmenlerde ve siyasetçileri de içerecek şekilde siyasî partilerde olduğu gibi liderlerin vatandaşlarla iletişimini dönüştürerek, ‘tepeden aşağıya’ doğru uygulanan siyasal iletişim sürecini karşılıklı etkileşim özelliğiyle birlikte alaşağı etmiştir. Geleneksel iletişim yöntemlerindeki tek taraflı, tepeden aşağı doğru uygulanan mesaj iletim ve bildirim durumu lağvedilerek çift taraflı bir diyalog süreci yaşanmaya başlamış ve bu durum seçimlerde başarının anahtarı olmuştur. Liderlerin siyasal olmayan konularla ilgili yorum ve paylaşımları da seçmen nezdinde onlara olan ilginin artmasını sağlamıştır. Çünkü liderlerin de tıpkı diğer vatandaşlar gibi normal bir birey olduğunun kamuoyu ile paylaşılması neticesinde liderler, onları kendilerinden farklı görmeyen seçmenlerin sempatisini kazanmaktadırlar.
Trump’ın seçim galibiyetinin arkasında da sosyal medyanın etkin bir şekilde kullanılması yatmaktadır. Trump’ın seçim kampanyası süresince temelde üç kişi tarafından yönetilen iki bin kişilik bir ekip oluşturulmuştur. Dijital kampanya stratejisinde Silikon Vadisi’nden de destek alınmış; başta Facebook, Instagram, Snapchat, YouTube, Twitter olmak üzere neredeyse bütün sosyal medya mecraları etkin olarak kullanılmıştır (Cemre, 2018). Başında damadı Jared Kushner, başdanışmanı Steve Bannon ve sosyal medya direktörü Daniele Scavino’nun bulunduğu sosyal medya ekibi ile öncelikle on bin kişiye ulaşılmış, onların etkileşimi ile birlikte Trump’ın gönderileri ülke genelinde yayılmıştır. Hatta Trump’ın seçim stratejisinde elli farklı seçmen profillemesi yapılarak ve onlara hitap eden söylemler üretilmiş ve bireysel pazarlama yöntemleri kullanılmıştır.
Baskı Grupları
Siyasal iktidar ve bürokrasi üzerinde farklı yöntem ve araçlarla etkide bulunmaya çalışan, çıkar elde etme amacı güden oluşumlara baskı grupları adı verilmektedir.
Demokrasinin gelişmesinde ve demokratik ortamın muhafazasında önemli rol oynayan baskı grupları, örgütlü ve örgütlü olmayan olmak üzere iki grupta tasnif edilmektedir. Örneğin dernekler ve sendikalar örgütlü baskı gruplarını oluştururken; toplantı, gösteri ve yürüyüş gibi etkinlikler sebebiyle tek başına gerçekleştirilemeyen faaliyetlerin birden fazla kişinin bir araya gelmesiyle oluşturulduğu gruplar ise örgütlü olmayan baskı gruplarını nitelemektedir. Baskı gruplarının bir diğer özelliği sürekli veya geçici bir şekilde faaliyet yürütmeleridir. Baskı gruplarının en temel özelliği
a) organize olma b) etkileme ve c) menfaat beklentisi
olarak söylenebilir.
Baskı Gruplarının Kamuoyu ve Siyasal İktidar Üzerindeki Etkileri
Baskı grupları genellikle kamuoyunu etkilemek için kitap, dergi, broşür, radyo, televizyon gibi vasıtalardan yararlanmak; gazete ve dergilerde reklam vermek, kendi görüşleri ile uyum içerisindeki yazarları ödüllendirmek suretiyle etkileri altına almak ve sahip oldukları yayın organlarına abone sayısını artırmak üzere kamuoyunu etkilemeye çalışmaktadır.
Teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte baskı grupları da artık sosyal medyanın gündem oluşturma özelliğinden yararlanarak iletilerini yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde daha kolay ve daha çabuk paylaşıma sokmaktadır. Baskı gruplarının siyasal iktidarı etkileme gücü medyayı iyi bir şekilde yönetmekten geçmektedir. İkna etmek, pazarlık yaparak menfaatlerini gerçekleştirmek, kendisini oluşturan grup üyelerini iyi bir şekilde temsil etmek isteyen baskı grupları hem geleneksel medyayı hem de yeni medyayı birbirini destekleyecek şekilde etkili biçimde kullanmalıdır.
Baskı grupları çoğu zaman görünmez bir el gibi perde arkasından siyaseti yönlendirebilmekte ve siyasal karar alma sürecine müdahil olmaktadır. Siyasî iktidarla yönetilenler arasında çatışan menfaatler söz konusu olduğunda baskı grupları düzenleyici bir fonksiyon icra etmektedir. Bu tür durumlarda siyasal iktidar üzerinde dış çevreden kaynaklı etki dalgası yaratarak siyasal katılımı güçlendirmektedir.
Dünyada genel eğilime bakıldığında insanların siyasî partilerden ziyade daha çok baskı grupları üyesi oldukları görülmektedir. Örneğin vizyonunu yeşil ve barışçıl bir gelecek olarak tanımlayan Yeşil Barış Örgütünün (Greenpeace) sadece ABD’de 250.000, dünyada ise ortalama 2,8 milyon üyesi bulunmaktadır.
Kanaat Önderleri
Kanaat önderleri; şairler, yazarlar, sanatçılar, akademisyenler, gazeteciler, din adamları vb. gibi halkın görüşü üzerinde etkide bulunan, geniş bir kesim tarafından tanınan, sorumluluk sahibi olan, güven duyulan kişilerdir.
Kanaat önderleri çalıştığı ya da ilgi duyduğu alanla ilgili bilgisi bulunan, takipçileri tarafından güven duyulan, görüşleri önemli kılınan, vermek istediği mesajları geniş bir kitle ile buluşturan, bilgi, tecrübe ve deneyimlerini takipçileri ile paylaşan bireylerdir. İzleyicilerinin tercihleri üzerinde güçlü etki barındıran kanaat önderleri aile, akraba ya da arkadaş içinde de yüksek sosyal statü sahibidir. Ancak sosyal medya ile birlikte kanaat önderi olarak tanımlanabilecek kişiler normal kişiler de olabilmektedir. Sosyal medyadaki gelişmeleri iyi bir şekilde takip edip çok sayıda takipçisi olan, paylaştığı videolar çok sayıda kişi tarafından izlenen, yaptığı yorumlara destek alan, takipçileri nezdinde yüksek güven sahibi kişileri de artık kanaat önderi olarak tanımlamak mümkündür. Örneğin popüler olan, sosyal medyada kendisinden oldukça bahsedilen, giydiği kıyafetten satın aldığı markalara kadar örnek alınan YouTube kullanıcıları (YouTuberlar), Instagram kullanıcıları, Twitter kullanıcılarının da birer ‘kanaat önderi’ olduğunu söylemek mümkündür.
Kanaat Önderleri ve Siyasal İletişim
Sosyal medyanın kitle iletişim araçları içerisindeki rolünü her geçen gün daha da artırması sonucunda kanaat önderleri de bu araçları kullanmaya başlamıştır. Dijital medya yardımıyla seçmenlerin oy verme davranışı etkilenmektedir.
Bir köşe yazarının gazetede yazdığı yazının linkini kendisine ait sosyal medya hesabında da paylaşması okuyucu sayısının katbekat artmasına neden olacaktır. Köşe yazarının siyasal iktidarın aldığı bir kararı desteklemesi ya da eleştirmesi sosyal medya aracılığıyla okurun siyasî tercihlerini etkileyecektir. Benzer şekilde ünlü ve sevilen bir ses sanatçısının seçim müziği yaparak ya da desteklediği siyasî partinin mitlerini, değerlerini yansıtarak müzik yapıp sosyal medya hesabında paylaşması seçim gidişatına yön verebilmektedir.
Kanaat önderlerinin yaptıkları paylaşımların seçim sürecindeki etkisi yanında seçim sonrasında da etkili olduğu görülmektedir. Kanaat önderleri yaptıkları paylaşımlarla seçmenlerle etkileşime girmekte ve ülkede gündem oluşturabilmektedir.