SAK208U-SAĞLIK KURUMLARINDA KALİTE YÖNETİMİ
Ünite 7: Sağlık Hizmetlerinde Akreditasyon
Giriş
Hastaneler sağlık hizmetlerinde kritik bir rol oynarken, ulusal sağlık harcamalarının da yaklaşık %40-70’ini oluşturmaktadır. Toplum kapsamlı, güvenli, kaliteli ve uygun fiyatlı hastane hizmetlerini talep etmektedir. Öte yandan hastane maliyetleri gün geçtikçe artmaktadır. Bu hizmet talebindeki artış nedeniyle ve tıbbi teknolojilerin ilerlemesi ile sağlık kurumlarında kalite öne çıkmıştır (Mosadeghrad, 2021).
Akreditasyon hastaneyi değerlendirmek için bir strateji olarak kabul edilmiştir. Hastane akreditasyonu, bir hastanenin dış değerlendirmesidir. Hastanenin yapıları, süreçleri ve sonuçları, önceden belirlenmiş optimum standartları kullanan bağımsız bir profesyonel akreditasyon kuruluşu tarafından gerçekleştirilir. Bir akreditasyon programı, optimum kalite ve güvenlik standartlarına ulaşılmasına odaklanır ve lisanslama ve belgelendirmeden farklıdır. Önceden belirlenmiş asgari bir dizi temel standardı karşılamaya odaklanan girişimlerdir (Alkhenizan ve Shaw, 2011).
Sağlık hizmetlerinde kalite kavramı ile ilk çalışmaların 19. yy. da başladığı varsayılabilir. Florans Nightingale, 19. yy. da İngiltere’de hastane hizmetlerinin iyileştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmıştır (Kayral 2014; Kayral 2018). Sağlık hizmetlerinde kaliteden söz edebilmek için gereken kaynakların verimli bir şekilde dağıtılması ve kullanılması, hizmetin etkili biçimde verilmesi gerek kaynak dağıtımında gerekse hedef kitlenin hizmetlere ulaşımında hakkaniyete özen gösterilmesi ve hizmet sunumu sırasında ve sonrasında hizmeti kullananların memnuniyetinin sağlanması gerekmektedir (Yaş, 2021).
Tıbbi Belgede Temel Kavramlar
İnsan sağlığı ile ilgili olarak yapılan çalışmalardan elde edilen bilgileri düzenli bir şekilde kapsayan dokümanlara tıbbi belge adı verilir. Tıbbi belge saklanması ve dokümantasyonu kalite kavramı göz önüne alındığında oldukça önemlidir. Belgelerden verimli şekilde yararlanılabilmesi için; belgelerin bilimsel ilke ve kurallara göre toplanması, düzenlenmesi, saklanması ve tekrar hizmete sunulması gerekir. Yani dokümantasyon faaliyetlerine tabi tutulması gerekir (7. Abdelhak vd., 2014; Kaplan ve Köksal, 2017). Dokümantasyon, insanların çeşitli amaçlarla yaptıkları çalışmalardan elde edilen bilgilerin düzenli bir şekilde kayıt edilmesi işlemidir.
Sağlık Hizmeti
Dünya sağlık örgütüne göre sağlık hizmeti, hastalık halinde tanı ve tedavilerin uygulanması ve bu işlemler yapılırken sağlığın korunmasını kapsamaktadır. Aynı zamanda kişinin sağlığı bozulmadan da sağlık risklerine karşı uyarılmalıdır bunun için sunulan hizmetlere sağlık hizmeti denir. Koruyucu tedavi edici ve rehabilitasyon hizmetlerinin tümünü kapsar (Akdur, 1999). Sağlık hizmetleri de diğer hizmetler gibi insan davranışları ve kişisel faktörlerin etkisi fazla olduğundan kalitenin ölçümü güçleşmektedir. Kanun
tanımına göre sağlık hizmetleri; koruyucu sağlık hizmetleri, tedavi edici sağlık hizmetleri, rehabilite edici sağlık hizmetleri, sağlığı geliştirici hizmetler olmak üzere dört grupta toplanabilir. Ülkemizde devlet adına koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerini yürütülmesi T.C. Sağlık Bakanlığı’nın görevidir (Orhaner, 2006).
Sağlık İşletmesinde Toplam Kalite Yönetimi
Tüketici isteklerini en ekonomik düzeyde karşılamak amacıyla işletme içindeki pazarlama, mühendislik, imalat ve müşteri hizmetleri gibi çeşitli ünitelerin kalitelerinin oluşturulması, yaşatılması ve geliştirilmesi yolundaki çabalar sistemi toplam kalite sistemi ile ifade edilir. Müşteri genel anlamda bir malı/hizmeti satın alan kişidir. Sağlık alanında ise birincil müşteri hastalardır. İkincil müşteri ise hasta yakınları, refakatçiler, ziyaretçiler diğer sağlık işletmeleri, anlaşmalı kuruluşlar, eczaneler, dernekler, medya, sigorta şirketleri, tıbbi malzeme ve ilaç şirketleri, çamaşırhane işletmeleri, çiçek satıcıları ve müteahhitlerdir. Birincil/iç müşteri kavramının yönetime kazandırılması, büyük ölçüde Toplam Kalite Yönetimi’nin (TKY) prensiplerinden kaynaklanmıştır. Sağlık işletmelerindeki birimler fonksiyonel ilişkiler nedeniyle birbirlerinin müşterisi olabilmektedirler. Örneğin hemşireler ilaç isteği yapıp, teslim almaları nedeniyle eczanenin, yoğun bakım hasta kabul etmesi nedeniyle acilin, cerrahi klinikleri ameliyathanenin müşterisi olabilmektedirler (Demirel Etöz, 2008). Gelişen kalite kavramında önemli olan bir diğer kavram standarttır. TSE’ye göre standart; uzlaşı ile oluşturulmuş, yetkili bir kuruluş tarafından onaylanmış, ortak ve tekrarlı kullanım için, kurallar, prensipler veya faaliyetlerin özelliklerini ya da sonuçlarını belirleyen, belirli bir konu veya kapsamda en elverişli düzenlemenin elde edilmesini amaçlayan dokümanlardır. Çağımızın önemli değerleri arasında birey ve birey hakları gelmektedir. İnsanlar yapılan malın ve verilen hizmetin en iyisini hak etmektedir. İnsan hakları beraberinde hasta haklarını ve bunların ciddiyetle uygulanmasını, düzenlenmesini ve denetimini gerektirmektedir. Kalite kavramı ile yapılmaya çalışan her şey “Günümüzün hizmet, hizmet yönetimi, çalışan ve müşteri memnuniyetini nasıl artırırız?” sorusunun sağlık hizmetleri anlayışına yansımasıdır. Kaliteli olmakla maliyetlerin artacağı görüşünün terk edilmesi üreticilerin kaliteye verdikleri önemi de değiştirmiştir. Bununla birlikte sağlık hizmetinin kaliteli olup olmadığını birçok yönden ortaya koyan çeşitli özellikler bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla;
1) Etkinlik, 2) Etkililik, 3) Verimlilik, 4) Uygunluk, 5) Kabul edilebilirlik, 6) Yasallık, 7) Hakkaniyet’tir (Tapan vd., 2012).
Kalite yönetimi sağlık kurum ve kuruluşlarındaki tüm uygulamaların sürekli olarak iyileştirilmesi, fiziki yapı ve donanımın değişimi ve gelişimi, düzenli aralıklarla hizmet
içi eğitimlerin gerçekleştirilmesi, hastaların ve çalışanların beklentilerinin karşılanması, tam katılımı destekleyen bir yönetim sürecidir. Kalite yönetim sistemleri; sağlık kurumlarına daha iyi bir dokümantasyon, standardizasyon, müşteri memnuniyeti, daha iyi tedarikçi ilişkileri, kurum içi yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, veriler ve istatistiksel ölçümler doğrultusunda var olan durumunun incelenmesi ve geleceğe yönelik kararlarda bu inceleme sonuçlarının kullanılabilmesi gibi yararlar sağlayan sistemlerdir (Smith vd., 1993).
Akreditasyon ve Standardizasyon
Akreditasyon; organizasyonların kalite, etkinlik ve verimliliğini artırmak için kullanılan, belirlenmiş standartlara uygunluğun etkili bir kurum tarafından değerlendirilerek onaylanmasını içeren, genellikle gönüllülük esasına ve uluslararası kabul görmüş ilkelere dayanan bir programdır (Greenfield ve Braithwaite, 2009). Sağlık alanında akreditasyon, “bir sağlık kuruluşunun, önceden belirlenmiş ve yayınlanmış standartlara uygunluğunun, herkesçe kabul gören tüzel bir kişilik tarafından değerlendirilip onaylandığı resmi bir süreç” olarak tanımlanmaktadır (Greenfield ve Braithwaite,2009; Cengiz, 2018).
Sertifikasyon kişilerin bireysel değerlendirilmesine de olanak tanırken, akreditasyon sadece organizasyonun performans kapasitesini değerlendirir. Akreditasyon ve ruhsatlandırma arasındaki en önemli fark ise toplum sağlığını temin etmek için minimum standartlara ulaşmayı hedef almak yerine, akreditasyonun sürekli iyileştirme ve ulaşılabilir kalite standartlarına erişme stratejisidir (Carrasco-Peralta vd., 2019). Ruhsatlandırma her zaman devlet tarafından yapılır, akreditasyon ise bağımsız kurumlar tarafından gerçekleştirilir.
Sağlık Kurumlarında Akreditasyonun Tarihsel Gelişimi
Sağlık hizmetlerinde akreditasyon çalışmalarına ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde başlatılmış ve dünya geneline yayılmıştır. Kalite çalışmalarının uluslararası bir kimliğe kavuşmasının gerekliliğinden yola çıkılarak Türkiye’de Sağlıkta Akreditasyon Sisteminin oluşturulmasına yönelik ilk adımlar 2012 yılı Mayıs ayında atılmıştır. Akreditörlerin akreditörü ISQua (The International Society for Quality in Health Care) ile görüşmeler yapılarak, çalışmalar sonucunda 20 Mart 2013 tarihinde resmi olarak iş birliği süreci başlatılmıştır. Bu kapsamda; ISQua ilkeleri ve 1 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355. Maddesinin, h) bendinde yer alan “Sağlık hizmetlerinde kalite ve akreditasyon kurallarını belirlemek ve uygulanmasını sağlamak” ifadesi doğrultusunda; Türkiye’nin sağlıkta kalite ihtiyaçları, uluslararası ve ulusal düzeyde yapılan kalite çalışmaları ve Dünya Sağlık Örgütü ilkeleri dikkate alınarak Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sağlıkta Kalite ve Akreditasyon Daire Başkanlığı tarafından” SAS (Sağlıkta Akreditasyon Standartları) hazırlanmıştır.
Akreditasyon Süreci
Sağlık sektöründe akreditasyon uygulamalarının ön plana çıkması gereklilikten kaynaklanmıştır. Bu gereklilikler;
• Bireyin satın alma gücünün artması, • Sağlık kuruluşları arasındaki rekabetin oluşması, • Sağlık hizmetleri sunumunda kaliteli bakım sunulması talebinin yaygınlaşması, • Hizmet kalitesi-maliyet arasındaki çelişkiye çözüm getirilmesi, • Etkili ve verimli hizmet sunumunun sağlanması (Uzunçakmak, 2015).
Farklı ülkelerin akreditasyon programları incelendiğinde, akreditasyon süreçleri değişiklik göstermekle birlikte pek çok ülke benzer adımlarla ilerlemektedir. Bu adımların genellikle başvuru, denetim ve iyileştirme planı şeklinde uygulandığı görülmektedir. Farklı olarak öz değerlendirme, iyileştirme planı öncesinde ya da sonrasında odak denetim ve ara denetim yapan kuruluşlarda bulunmaktadır. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına (TÜ-SEB) bağlı olarak çalışan enstitülerden biri olan Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü (TÜSKA) ilk olarak 24 Şubat 2017 tarihinde gerçekleştirdiği açılış ve bilgilendirme toplantısı ile Hastane Akreditasyon Programını kamuoyuna ilan etmiştir. Birçok uluslararası akreditasyon kuruluşunun süreçleri incelenmiş ve uzun çalışmalar sonucunda TÜSKA Akreditasyon Programlarında kullanılacak süreç adımlarına karar verilmiştir (Cengiz vd., 2019).
Akreditasyon Hedefleri
Akreditasyon standartları ve süreçleri, akreditasyon programları sayesinde sağlık kurumlarında bazı temel hedeflere ulaşılmasını amaçlamaktadır. Bu hedefler şunlardır: Hasta güvenliği, Hakkaniyet, Hasta odaklılık, Uygunluk, Zamanlılık, Süreklilik, Etkililik, Etkinlik, Verimlilik, Sağlıklı çalışma.
Akreditasyonun Sağladığı Yararlar
Temel akreditasyon faydaları şunlardır: Kaliteyi güvence altına alır; Sürekli kalite iyileştirmeyi esas alır; Kuruma prestij sağlar; Etkili süreç yönetiminin bir aracıdır; Etkin finansal kaynak yönetimini destekler; Öz değerlendirmeyi destekler; Bakımın sürekliliğini esas alır; Çalışan memnuniyetini önemser; İletişim ve iş birliğini destekler; Etik yönetimini sağlar; Profesyonel hizmet sunumunu destekler; Etkin kaynak yönetimini sağlar; Güvenli ilaç yönetimini destekler; Hasta memnuniyetini esas alır; Güvenli tetkik sunumunu destekler; İnsan kaynakları yönetiminde etkinliği sağlar; Politika ve prosedürleri düzenler; İş barışını destekler; Hasta güvenliğini sağlar; Kurumlarda takım çalışmasını destekler; İyi uygulama örneklerini teşvik eder; Güvenlik kültürünü destekler; Hastaların sağlık sonuçlarını iyileştirir; Kaliteyi güvence altına alır.
Akreditasyon sürecine girip, başarı ile tamamlayan sağlık kurumu çalışanını ve de hizmet verdiği hastalarını korumuş
olmaktadır. Sağlık kurumu akredite ise orada hizmet alan hasta her an koruma altındadır. Ayrıca akredite bir sağlık kurumu çalışanı da sürekli eğitim alarak, iş tatmininin en üst seviyede olduğunu bilir. Akreditasyon, kalite yönetimi ve hasta güvenliğini teşvik eden bir araçtır ve sağlık hizmeti sunan kurumlarda bu yapının oluşturulması sağlık hizmet kalitesini artırmasının yanında akreditasyon programlarıyla ilgili pek çok sorunun da çözüme ulaştırılacağını göstermektedir.
Uluslararası Alanda Akreditasyon Programları
Sağlık hizmetle alanında denetlemelerin başlamasıyla ülkelerin kurdukları akredite kurumlar da çoğalmıştır. Bu kurumların en önemlileri Joint Commision International (JCI), Avustralya Sağlık Standartları Konseyi-The Australian Council On Healthcare Standards (ACHS), Accreditation Canada (AC) ve International Society for Quality in Health Care (ISQua)’dir. Joint Commision International (JCI) Akreditasyonu: 1995 yılında, Joint Comission on Acccreditation of Healthcare Organizations (JCAHO) Standartlar Bölümü Yöneticisi, Uluslararası Akreditasyon Yöneticisi olarak atanmış, 1998’de Standartlar oluşturulmuş ve ilk toplantılar 1998 ve 1999’da Şikago, Budapeşte ve Barselona’da yapılmıştır. 1999 yılının Ekim ayında standartlar yayınlanmıştır JCAHO’nun uluslararası kolu JCI olarak bilinmektedir (Kuş, 2000). Dünyada bilinen en eski akreditasyon kuruluşu JCI’dır. JCI’ın amacı uluslararası alanda hastaneler ve sağlık sektöründe uluslararası düzeyde akreditasyon standartları oluşturmak, var olan standartları yükseltmek ve kalitelileştirmektir (Donahue ve Vanostenberg, 2000). Temel ve değiştirilmez standartlar dışında akreditasyon süreci ülkelerin yasal ve kültürel şartlarına göre düzenlenebilmektedir (Atabek, 2014).
Türkiye’de Sağlıkta Kalite Standartları ve Akreditasyon
Türkiye’de akreditasyon ile ilgili ilk yapılanma “Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)” olup, Dışişleri Bakanlığı’na bağlı olarak 27.10.1999 yılında Ankara merkezli kurulmuş, 2001 yılında ise faaliyete başlamıştır (Avcıl ve Kamil, 2022). 2008 yılında yapılan “Çok Taraflı Anlaşma (MLA)”larla; “Avrupa Akreditasyon Birliğinin (EA)”, “Uluslararası Akreditasyon Forumunun (IAF)” ve “Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliğinin (ILAC)” tam üyesi olmuştur. TÜRKAK, uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek, bu kuruluşların ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyette bulunmalarını ve bu suretle uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek amacıyla oluşturulmuştur. Dışişleri Bakanlığı ile ilgili, özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliği haiz, kâr amacı gütmeyen, idari ve mali özerkliğe sahip ve özel bütçeli bir kamu kurumudur. TÜRKAK’ın başlıca görev ve yetkilerini maddeler halinde sıralayalım:
• Genel kalite standartları çerçevesinde denetim yapmak, • İnsan ve çevre sağlığına uygun ürün ve hizmetlerin artmasını sağlamak,
• Ulusal ve uluslararası akredite çalışmalarıyla güven sembolü olmak ve ülkemizin kalkınmasına öncülük etmek, • Akredite faaliyetlerinde mevcut kaynakları verimli kullanmak ve çalışma şartlarını iyileştirmek, • Çıkar çatışması riskini analiz etmek ve tarafsız, bağımsız ve objektif bir şekilde akreditasyon faaliyetlerini yürütmek, • Diğer akreditasyon kurumları ile rekabete girmeden çevre ülkelerdeki organizasyonlar ile iş birliği yapmak.
Sağlık Hizmetlerinde Standardizasyon
Belirli bir ürünün kalitesi ile ilgili bir standartlaştırma işlemi yapılmışsa kalitenin alt sınırı tespit edilir ve bu sınırın altında kalan mal veya hizmet üretimine izin verilmez. Bir meslek konusundaki standardizasyon işlemi ise bu mesleğin gereği gibi icra edilebilmesi için ilgili taraflarca kabul edilen minimum bilgi, beceri ve tutumların ortaya konmasıdır. Yönetim sistemi standardizasyonu örneği olarak, kalite, çevre, iş güvenliği, insan kaynakları yönetimi vb. konularda yapılan standardizasyon çalışmaları verilebilir.
Literatür incelendiğinde, standartlar konusunda göze çarpan en önemli ortak özellik; standartların ancak ve ancak uzman kişi veya kurumlarca geliştirilmesi zorunluluğudur. Ayrıca geliştirilen standartın her kurumun yapısına uymayabileceğidir. Sağlık hizmetlerinde standartların geliştirilmesi için kaynak olabilecek unsurları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
• Yasal düzenlemeler, • Halk Sağlığı politikası, • Ulusal düzeyde hazırlanmış raporlar, • Hastanelerin kendi geliştirdikleri standartlar ve uluslararası kaynaklı standartlar, • Yapılan araştırmalar, • Hasta ve yakınlarının beklentileri, • Sağlık sektörü çalışanlarının beklentileri, • Mevcut tıp pratiği (Erdoğan, 2003).
Türkiye’nin ISO’daki temsilcisi Türk Standartları Enstitüsü’dür (TSE). TSE 1960 yılında kurulmuş, tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kurumudur.
ISO 9000 kalite güvencesi: Üretilen mal veya hizmetlere yönelik olmayıp, örgütsel süreçleri değerlendiren bir sistemdir. Daha çok geleneksel imalat işletmelerine yönelik olmakla birlikte, sunduğu açılımlar sayesinde turizm, finans, sigortacılık, sağlık, vb. hizmet işletmeleri tarafından da uygulanabilecek esnek bir standarttır.
ISO 9001 kalite güvencesi: Kalite Yönetim Sistemlerinin kurulması esnasında uygulanması gereken şartların tanımlandığı ve belgelendirme denetimine tabi olan standarttır. Verilen belgenin adıdır. ISO 9001 Standardı en son 2015 yılında güncellenerek yayımlanmış ve halen daha
güncelliğini korumaktadır. ISO 9001 sistemi kuruluşların kendilerini geliştirmesi, bir düzen ve disiplin içinde sistematik olarak çalışabilmeleri için uygun bir ortam hazırlar. ISO 9001:2015 standardı şu bölümlerden oluşmaktadır.
1. Kapsam 2. Atıf Yapılan Standartlar 3. Terimler ve Tarifler 4. Kuruluşun Bağlamı 5. Liderlik 6. Planlama 7. Destek 8. Operasyon 9. Performans Değerlendirme 10. İyileştirme
Ulusal ve Uluslararası Kalite Ödülleri
Tüm dünyada sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına yönelik yapılan çalışmaların artık ulusal kalite ve akreditasyon sistemleri üzerinden yürütülmekte olduğu görülmektedir. Akreditasyon sadece bir belge değil aynı zamanda bir yaşam felsefesi olarak kabul edilmelidir. Açık, güvenilir bir yönetim, sürekli gelişme ve eğitim, çalışan ve müşteri memnuniyeti, yeni araştırma ve uygulamalara öncülük gibi özellikleri bünyesinde barındıran sağlık kuruluşu akredite olmaya hak kazanmış demektir (Hoş, 2017).
Hizmet sektöründe yaşanan yoğun rekabet; zamanla sağlık kurumlarının birbirlerinden farklı özelliklerini ön plana çıkartmalarını gerektirir ve insan faktörü bu farklı özellikleri ortaya çıkarabilecek en önemli kaynaklardan biridir. Kalitenin ödüllendirilmesi bu noktada çalışanların akreditasyona inancını artırırken hasta ve hasta yakınlarının da ilgili sağlık kurumunu tercih etme oranlarını artırır. Sunulan sağlık hizmetlerinin güvenilirlik düzeyinin yüksek olması gereklidir. Sağlık hizmetleri alanında sunulmakta olan hizmetin kalitesinin diğer hizmet alanlarına göre her zaman en üst düzeyde olması gerekir (Øvretveit, 2001).
Uluslararası Ödüller
1980’lerden itibaren kalite konusunda özel ve kamu şirketleri kurumlara “kalite ödülleri” vermeye başlamışlardır. İlk olarak 1951 yılında, Japonya’da JUSE (Union of Japanese Scientists and Engineers) tarafından Deming Ödülü’ nün (Deming Prize) uygulamaya konulmasıyla gündeme gelen kalite ödüllerinin birincil amacı, genelde kalite yönetimi uygulamalarının, özelde de kalitenin kurumlarda benimsenerek yaygınlaşmasını ve doğru şekilde uygulanmasını sağlamaktır (Kömürcü vd., 2014).
Amerika Birleşik Devletleri’nde Japonya’dan 37 yıl sonra 1988’de kalitenin ödüllendirilmesi yoluna gidilmiştir. Avrupa’da ise bu sistem önceleri “Şirketlerin iç işlerine karışmak” olarak algılanmış ve büyük tepki görmüş, ancak 1988 yılında “Avrupa Kalite Yönetim Vakfı (European Foundation for Quality Management-EFQM)”nın kuruluşu ile yaygınlık kazanmıştır. 1992’de ise “Kalite Ödülü”
uygulamasına başlanarak 1993’teki ödülü Brissa aracılığı ile ülkemiz ilk defa kazanmıştır (Karabulut, 2009).
Dünyada kalite ödülleri için kullanılan modeller: Deming Ödülü, Malcolm Baldridge Ulusal Kalite Ödülü, Başkanlık Kalite Ödülü, Avrupa Kalite Ödülü (European Foundation of Quality Management-EFQM) ve Amerikan Hemşireleri Vasıf Tasdikleme Merkezi’nin (ANCC) hastanelere verdiği en üst düzey onay olan Magnet unvanı bulunmaktadır (Kömürcü vd., 2014).
Ulusal Ödüller
Ulusal kalite ödülü, Türkiye Kalite Derneği (KALDER) ve TÜSİAD’ın Türkiye’de kalite değerinin anlaşılması ve kalite alanında bir bilinç oluşturmak, kalitenin kuruluşlar tarafından dikkate alınmasını sağlamak ve uluslararası ortamdaki kalite düzeyini yakalamak amaçları ile oluşturulmuştur. Ödül kategorilerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:
1. İşletme Kategorileri • Büyük Ölçekli İşletmeler (BÖİ) • Operasyonel Birimler (OB) • Bağımsız KOBİ • Bağlı KOBİ 2. Kamu Sektörü Kategorileri • Eğitim Hizmetleri Kategorisi • Sağlık Hizmetleri Kategorisi • Kamu Yönetimi ve Hizmetleri Kategorisi 3. Sivil Toplum Kuruluşları (STK) Kategorisi (Yanmaz, 2007; Erturgut ve Gürler, 2019).