SAK206U-SAĞLIK KURUMLARINDA FİNANSAL YÖNETİM
Ünite 2: Sağlık Kurumlarında Finansal Planlama
Plan Çeşitleri
Planlar değişik şekillerde yapılmaktadır.
1. Planlama Düzeylerine Göre planlar 3 başlığa ayrılır: a. Politik Planlama: Olması gerekenlerin, nasıl yapılacağının planlandığı en kapsamlı aşamadır. Türkiye’nin sağlık politikası örnek olabilir. b. Stratejik Planlama: Bir kurumun vizyon, misyon gibi değerlerinin, hedef ve amaçlarının ortaya konulduğu planlamadır. c. Taktik Planlama: belirlenen vizyon, misyon, amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesi için hazırlanan ayrıntılı plandır. d. Sürelerine Göre 2. Sürelerine göre planlar 3 başlık altında toplanır: a. Kısa süreli planlar: Günlük, haftalık, yıllık gibi kısa süreyi kapsayan, yanılma payı düşük planlardır. b. Orta süreli planlar: Bir yıldan daha uzun beş yıldan daha az süreyi kapsayan planlardır. Genellikle uzun süreli planların bir kısmını oluşturur. c. Uzun süreli planlar: 5 yıl ve üzerini kapsayan ve yanılma payı en yüksek olan plandır. 3. Kapsamlarına Göre planlar ikiye ayrılır: a. Genel planlar: Bir kurumun tamamını kapsayan planlara denir. b. Özel planlar: kurumun tamamının değil de belirli bölümlerine yönelik planlardır. 4. Tekrar Edilmelerine Göre planlar tek kullanımlı ve sürekli planlar olmak üzere ikiye ayrılırlar: a. Tek kullanımlı planlar: Bütçe ve proje planları gibi yapılan ve bir kez kullanılan planlardır. b. Sürekli planlar: Yapıldıktan sonra dönem dönem kullanılan planlardır.
Planlama ve Bütçeleme
Planların belli dönemler itibariyle rakamsal olarak ifade edilmesine bütçeleme denir.
Özel Sağlık Kurumları İşletme Bütçesi
Sağlık kurumunun gelecekteki belli bir dönemi için, kurumunun amaçlarına, hedeflerine ve politikalarına uygun olarak, sağlık kurumu yönetimi tarafından hazırlanan gelecek dönem faaliyetlerini ve sonuçlarını parasal ve sayısal olarak ifade eden belgelere işletme bütçesi denir. Sağlık kurumu işletme bütçesi aşağıdaki bütçelerden oluşur.
• Sağlık Kurumu Satış Bütçesi • Sağlık Kurumu Üretim Bütçesi o Sağlık Kurumu Direkt İlk Madde ve Malzeme Bütçesi o Sağlık Kurumu Direkt İşçilik Bütçesi o Sağlık Kurumu Genel Üretim Giderleri Bütçesi
• Sağlık Kurumu Faaliyet Giderleri Bütçesi • Sağlık Kurumu Yatırım Bütçesi • Sağlık Kurumu Nakit Bütçesi • Proforma Gelir Tablosu • Sağlık Kurumu Proforma Bilançosu
Sağlık kurumu işletme bütçesinin hazırlanmasına; satış bütçesinin hazırlanmasıyla başlanır. Sağlık kurumunun satış bütçesi hazırlanırken hem sağlık kurumunun kendi kapasitesi ve imkânları hem de kurum dışı faktörler mutlaka dikkate alınmalıdır. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumunun olası düzenlemeleri ile sektördeki diğer sağlık kurumlarının durumlarının dikkate alınmasında yarar bulunmaktadır.
Sağlık kurumunun satış bütçesinden sonra bu bütçeye uygun olarak sağlık kurumu üretim bütçesinin hazırlanması gerekmektedir;
• Direkt ilk madde ve malzeme bütçesi: Sağlık hizmeti için gerekli ilaç, laboratuvar malzemesi gibi malzemelerin miktar ve tutarlarının belirlenmesidir. • Direkt işçilik bütçesi: Sağlık hizmetlerini gerçekleştiren personelin ne kadar olduğu ve maliyetlerinin belirlenmesidir. • Genel üretim maliyetleri bütçesi: Sağlık hizmetlerinin yanında bu hizmetin verilmesi için gerekli olan elektrik, su gibi giderlerin bütçesidir.
Faaliyet giderleri, sağlık kurumunun esas faaliyeti olan sağlık hizmeti üretimi ile ilgili olarak yaptığı fakat sağlık hizmeti üretim maliyeti dışında kalan giderleri kapsar. Bu kapsamdan da anlaşılacağı gibi faaliyet giderleri bütçesi, bütçe dönemi içinde, sağlık hizmeti üretim faaliyeti dışındaki diğer faaliyetler nedeniyle katlanılan giderlerin bütçelenmesini konu alır.
Sağlık yatırımları oldukça pahalı yatırımlar olduğu için yatırım bütçesinin hazırlaması sağlık kurumları için önem arz etmektedir. Yatırım bütçeleri, sağlık kurumunun bütçe döneminde arazi-arsa, bina-tesis, makine-teçhizat gibi sabit varlıklara yapacağı yatırımlar ile patent, ticaret unvanı gibi maddi olmayan duran varlıklar için yapılan harcamaları da kapsar.
Sağlık kurumundaki nakit açığının dağılımı yılın her ayında aynı miktarda değildir. Dönem içinde tahmini nakit giriş ve çıkışlarını miktar ve zaman olarak gösteren tabloya nakit bütçesi denir.
Proforma bilanço düzenlemek mevcut veriler ışığında sağlık kurumunun önümüzdeki bütçe dönemi sonunda muhtemel bilanço rakamlarının neler olabileceğinin tahmin edilmesidir. Proforma bilanço, dönem başı bilançosundan ve hazırlanan bütçelerden yola çıkılarak oluşturulur. Proforma bilançonun düzenlenme amacı, varlık, yükümlülük ve öz kaynak karışımının planlanmasında sağlık kurumu yönetime yardımcı olmaktır. Gelir tablosu, sağlık kurumunun belirli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde
katlandığı tüm maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda kurumun elde ettiği dönem net karını ya da uğradığı dönem net zararını topluca gösteren bir tablodur. Proforma gelir tablosu ise yukarıdaki tanımda belirtilen gelir ve giderlerin gelecek dönemler için tahmin edilmesiyle oluşturulan tablodur. Diğer bir ifade ile tahmini gelir tablosudur. Proforma gelir tablosu ile proforma bilanço birbirlerini tamamlarlar.
Kamu Sağlık Kurumları Bütçesi
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre genel yönetim kapsamında; merkezi yönetim kapsamındaki kurumlar, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler yer almaktadır. Merkezi yönetim kapsamındaki kamu kurumları ise;
• Genel bütçeli kamu kurumları • Özel bütçeli kamu kurumları • Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
Genel ve Özel Bütçe Sistemi
Türkiye’de “Analitik Bütçe Sistemi” (ABS) uygulanmaktadır. Analitik bütçe sınıflandırılması; kurumsal sınıflandırma, fonksiyonel sınıflandırma, finansman tipi sınıflandırma ve ekonomik sınıflandırma olmak üzere dörtlü sınıflandırmadan oluşmaktadır. Bu nedenle genel ve özel bütçeler analitik bütçe sistemine göre hazırlanarak uygulanmaktadır. Sağlık Bakanlığı, üniversiteler ve diğer kamu kurumlarına bağlı sağlık kurumlarının tamamı bu uygulamanın içinde yer almaktadır. Mevcut uygulamada genel ve özel bütçe sistemi altı aşamalı bir süreçten oluşmaktadır. Bu aşamalar;
• Kamu kurumlarının hazırlık aşaması • Cumhurbaşkanlığı aşaması • Yasama aşaması • Uygulama aşaması • Denetlenme aşaması
Genel ve Özel Bütçe Hazırlık Aşaması
Bütçe hazırlık süreci Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Dairesi Başkanlığının müştereken hazırladığı orta vadeli program (OVP) ve orta vadeli mali planın (OVM) en geç 15 Eylül e kadar Resmi Gazetede yayınlanması ile başlar. OVP; makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri kapsamaktadır. Orta Vadeli Mali Plan(OVM) ise; orta vadeli program ile uyumlu olmak üzere, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminleri ile birlikte hedef açık ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içermektedir.
OVP ve OVM yayınlandıktan sonra kamu idarelerinin bütçe tekliflerini ve yatırım programını hazırlama sürecini yönlendirmek üzere; Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Dairesi Başkanlığınca müştereken Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi ile Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır. Bu
rehberler, bütçe tekliflerinde esas olmak üzere, kamu kurumlarının uyulması gereken genel ilkeleri, nesnel ve ölçülebilir standartları, hesaplama yöntemlerini, bunlara ilişkin olarak kullanılacak cetvel ve tablo örneklerini ve diğer bilgileri içerir.
Gerek Sağlık Bakanlığı gerekse üniversitelere bağlı sağlık kurumlarının bütçeleri hazırlanırken şunlar esas alınır:
• Orta vadeli program, • Orta vadeli malî plan, • Kendilerinin stratejik planı, • Bütçe çağrısı ve bütçe hazırlama rehberi ile, • Yatırım genelgesi ve yatırım programı hazırlama rehberi
Cumhurbaşkanlığı Aşaması
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Dairesi Başkanlığı, kamu idareleri tarafından hazırlanıp Başkanlığa gönderilen bütçe tekliflerini, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte, inceleyerek bunların kalkınma planı, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen hedef ve amaçlar, orta vadeli program, orta vadeli mali plan, stratejik planlar, performans programları ile bütçe hazırlıklarına esas teknik ilke, esas ve usullere uygunluğunu sağlar.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce (17 Ekim), Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Mali saydamlığı sağlamak için kanun tasarısına, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi sırasında dikkate alınmak üzere,
• Orta vadeli mali planı da içeren bütçe gerekçesi • Yıllık ekonomik rapor • Vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri ile benzeri uygulamalar nedeniyle vazgeçilen kamu gelirleri cetveli • Kamu borç yönetimi raporu • Bütçesi hazırlanan kurumların son iki yıla ait bütçe gerçekleşmeleri ile izleyen iki yıla ait gelir ve gider tahminleri • Mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının bütçe tahminleri • Merkezi yönetim kapsamında olmayıp bütçeden yardım alan diğer kurum ve kuruluşların listesi
Yasama Aşaması
Bütçe Kanunu tasarısı TBMM Başkanlığı tarafından görüşülmek üzere TBMM Plan ve Bütçe Komisyonuna gönderilir. Plan bütçe komisyonu 40 üyelidir. Bu üyelerin 25’i iktidar partisi ya da partilerine, 15’ide muhalefet partilerine aittir. Bütçe belirlenen sıraya göre 55 gün içinde komisyonda görüşülür. Bütçesi görüşülen bakanlık, bağlı ilgili kuruluşların ilgili bakan dahil üst düzey yöneticileri komisyonun toplantısına katılarak gerekli açıklamalarda bulunurlar. Çünkü Plan ve Bütçe Komisyonunun bütçe üzerinde her türlü değişikliği yapma yetkisi bulunmaktadır. Komisyon görüşmelerini 55 gün içinde tamamlayarak bütçe kanunu tasarına son şeklinin verip TBMM başkalığına sunmaktadır. Meclis başkanlığı kendisine gelen bütçe
kanunu tasarını TBMM genel kuruluna sunar. Genel kurulun bütçeyi müzakere yetkileri sınırlıdır. 15 gün içinde görüşmeleri tamamlamak zorundadır. TBMM üyeleri gelirleri azaltıcı ve giderleri arttırıcı önerilerde bulunamazlar. Bütçeye ilişkin görüşmeler yılbaşından önce tamamlanarak bütçe kanunu Cumhurbaşkanının onayına sunulur. Cumhurbaşkanının bütçe yasasını veto etme yetkisi bulunmamaktadır. Bütçe yasası Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır ve Resmi Gazetede yayınlanarak mali yılbaşı olan 1 Ocak’ta yürürlüğe girer.
Uygulama Aşaması
Mali yılbaşı yani 1 Ocak ile birlikte bütçe uygulama süreci başlar. Bütçe uygulama süreci şunlardan oluşur:
• Gelir bütçesinin uygulanması • Gider bütçesinin uygulanması • Hazine işlemleri
Gelir bütçesinin uygulanması, kamu gelirleri olan vergi, resim, harç ve benzeri gelirlerin toplanmasını içermektedir. Gelirlerin toplanması genel bütçeli sağlık kurumları adına maliye teşkilatı tarafından yapılır. Özel bütçeli sağlık kurumları ise kendilerine tahsis edilen gelirleri kendileri toplarlar.
Genel bütçeli kurumlar yani Sağlık Bakanlığı ve bağlı hastaneler harcama programlarını hazırlayıp vize edilmek üzere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderir. Ödenekler, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca vize edilen ayrıntılı harcama programları ve belirlenen serbest bırakma oranlarına göre kullanılır. Özel bütçeli idareler yani üniversiteler ve bağlı hastaneler ayrıntılı finansman programlarını hazırlar ve harcamalarını bu programa uygun olarak yaparlar.
Harcama Yapılması
Sağlık kurumlarında harcama yapılabilmesi için merkez teşkilatı harcama yetkililerinin Ödenek Gönderme Belgesi düzenleyerek sağlık kurumlarına ödenek göndermesi gerekmektedir. Bütçelerin hazırlanması ve harcama yapılmasında her sağlık kurumu ayrı bir harcama birimidir.
Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde harcama yetkilisi İl Sağlık Müdürüdür. Ancak uygulama sağlık müdürleri bu yetkisini başhekime devretmektedir. Üniversite hastanelerinin organizasyon yapıları farklı olduğu için harcama yetkilileri de farklılık göstermektedir. Üniversite hastanelerinde Genel Direktör/Hastaneler Başhekimi/ başhekim vb. unvanlarda harcama yetkilileri görülmektedir. Harcama yetkilisi olarak başhekimler ödenek gönderme belgesi ile hastanesine tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir.
Sağlık kurumunun bütçesinden harcama yapılabilmesi harcama yetkilisi olan başhekimin harcama talimatı vermesi ile mümkündür. Harcama talimatlarında hizmetin gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Sağlık kurumuna mal veya hizmet alım sürecinde; ihale komisyonu üyeleri, muayene ve kabul komisyonu üyeleri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi vb. görevliler yer almaktadır. Bu görevliler aynı zamanda gerçekleştirme görevlileridir. Ayrıca ödeme emri belgesini hazırlamakla görevli olan gerçekleştirme görevlileri bulunmaktadır. Ödeme emri belgesi ilgili gerçekleştirme görevlisi tarafından hazırlanarak harcama yetkilisi olan başhekim tarafından imzalandıktan sonra muhasebe yetkilisi tarafından ödeme yapılarak harcama süreci tamamlanmış olur.
Denetleme Aşaması
Bütçe denetimi üç aşamadan oluşur:
• İç Denetim: Harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetleri ile ön malî kontrol ve iç denetim birimleri tarafından yapılan denetimdir. • Dış Denetim: Anayasanın 160. Maddesine göre, Sayıştay tarafından yapılan denetimdir. • Yasama Denetimi: TBMM tarafından yapılır. TBMM soru, Meclis araştırması, genel görüşme, ve Meclis soruşturması yollarıyla denetleme yetkisini kullanır. TBMM bütçe uygulamalarına ilişkin denetim yetkisini esas olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca hazırlanan Kesin Hesap Kanunu ile kullanır.
Sağlık Kurumlarında Döner Sermaye İşletme Bütçesi
Genel bütçe ile özel bütçeli kapsamındaki kamu idarelerinin görevleri ile ilgili olarak ortaya çıkan fiyatlandırılabilir nitelikteki mal ve hizmetlerin üretim ve satışını gerçekleştirmek üzere bir veya birden fazla işletme için tahsis edilen sermayeye döner sermaye ve bu amaçla kurulan işletmelerde döner sermaye işletmesi denir. Bu kapsamda genel ve özel bütçeli idarelere bağlı başta sağlık olmak üzere eğitim, tarım, kültür ve orman gibi farklı alanlarda faaliyette bulunan toplam 2712 döner sermayeli işletme bulunmaktadır (Kitabın 40. Sayfası; Tablo 2.3).
Bu kurumların dışında döner sermaye işletmesine sahip çok farklı kurumlar vardır ve hemen hepsinin tabi olduğu mevzuat farklıdır. Bu olumsuzlukları önlemek amacıyla, döner sermayeli işletmelerin bütçe, muhasebe, harcama ve taşınır işlemlerini kapsayan, veriye dayalı karar verme süreçlerini destekleyen Döner Sermaye Yönetim Bilgi Sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü bünyesinde yürütülmektedir. Bu tür zorlukların önüne geçmek, sağlıklı, doğru karar vermek diğer rapor ve verilerle karşılaştırma imkanı sunan bir sistem olarak hazırlanmıştır.
Bu sistem ile;
a. Karar vericilere, başta mali veriler olmak üzere, mali verilere etki eden diğer veriler hızlı ve doğru şekilde sunulması, b. Döner sermaye işletmelerin mali verileri, genel yönetim mali istatistikleriyle entegre edilmesi,
c. Karar vericilerin ihtiyaç duyduğu raporlar anlık, günlük, haftalık, aylık ya da yıllık olarak üretilmesi, d. Kurumlar ve birimler arasında karşılaştırma yapma imkânı bulunmaktadır.
Mevcut uygulamada Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermaye işletmeleri ile üniversitelere bağlı döner sermaye işletmeleri farklı yasal düzenlemeler tabi olarak kurulmakta ve yönetilmektedir. Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermaye işletmeleri 209 sayılı kanun ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılan 106 sayılı yönetmelik hükümlerine göre kurulup yönetilmektedir. Söz konusu kanun ve yönetmeliğin tam isimleri aşağıda belirtilmiştir.
209 sayılı kanun: “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun”.
Yönetmelik: “Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Hakkında Yönetmelik” (Üniversitelere bağlı döner sermaye işletmeleri ise 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun 58. Maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkartılan yönetmelik hükümlerine tabidir.).
Üniversite hastanelerinin uymaları gereken yönetmelik: “2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik”.
Maliye Bakanlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kanunun kendisine verdiği yetkiye dayanarak döner sermayelerin tek bir yasal düzenleme çatısı altında toplanması için bir kanun tasarısı taslağı hazırlayarak ilgili kurumların görüşlerini almış ancak bu düzenleme henüz yasalaşmamıştır.
Döner Sermaye İşletme Bütçesi
Her döner sermaye işletmesi tarafından yıllık çalışma programı hazırlanır. Çalışma programında yıl içerisinde yapılacak faaliyetler ayrıntılı biçimde gösterilir. Çalışma programı bütçenin hazırlanmasına dayanak teşkil eder. Döner sermaye işletme bütçelerinin hazırlanmasında ve uygulanmasında aşağıdaki ilkelere uyulması gerekir;
1. Bütçeleri; metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşur. 2. Bütçeler, yılı içinde elde edilecek gelirler ile yapılacak giderleri gösterir. 3. Bütçeler, analitik bütçe sınıflandırmasına uygun olarak hazırlanır. 4. Bütçeyle verilen harcama yetkisi, mevzuatla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır. 5. Bütçeler, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlanır. 6. Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak gösterilir. 7. Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır. 8. Giderlerin, önceki yıldan gelen ve finansman cetvelinde gösterilen tutar ile yılı gelirlerinin toplamını aşmaması gerekir.
9. Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan önce onaylanır.
Bütçenin Hazırlanması, Onaylanması ve Uygulanması
Sağlık kurumlarında döner sermaye bütçesi hazırlıklarına Eylül ayında başlar. Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurumlarının hazırladığı bütçe taslaklarını Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık kurumları kendi rektörlüklerine onaylanmak üzere sunarlar. Döner Sermayeli İşletmeler bütçelerini, Tek Düzen Muhasebe Sistemi (T.D.M.S.) içerisinde yer alan bütçe modülü altında hazırlamaktadır.
Tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan genel sağlık sigortalıları ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler ile ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde sağlık hizmeti kurumca sağlanan kişilere sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin bedellerinin ödenmesine yönelik olarak her yıl Sağlık Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında “Global Bütçe” sözleşmesi imzalanmaktadır. Global bütçe uygulamasının bir sonucu olarak, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşları döner sermaye bütçelerinin hazırlanmasında global bütçe tutarını esas olmak zorundadır. Global bütçe ile verilen ödeneklerin hastanelere tahsisinde gelir, gider ve diğer parametrelerine bakılmaktadır. Bu parametreler şöyle açıklanabilir:
Gelirle İlgili Parametreler: Hastanelerin global bütçeden alacakları payı belirleyen en önemli faktör gelir parametreleridir. Bunlar Ayaktan Hasta Geliri, Yatan Hasta Geliri ve SGK Kapsamdışı Tahakkuk Geliridir.
Giderle İlgili Parametreler: Hastaneler arasında gider farklılığına yol açan parametreler arasındaki dengesizliklerin giderilmesi amacıyla kullanılan parametrelerdir. Bu parametrelere, Personel Yükü, Kapalı Alanı (m2) ve Bina Amortismanıdır.
Diğer Parametreler: Hastaneleri olumlu uygulamalara teşvik etmek amacıyla uygulanan parametrelerdir. Bu parametreler; Çerçeve Alımı Yapılması, Satın Alma Yönünden Bağlılık, Stok Kayıt Düzeni, Hastane Rollerine Uyum, Teşhisle İlişkili Gruplar Puantajı (TİG) ve B 1 Tipi 112 Acil İstasyonu bulunmasıdır.
Bakanlık ve rektörlüklerce bütçeler üzerinde gerekli çalışmaları yaptıktan sonra en geç 15 Aralık tarihine kadar onaylayarak uygulanmak üzere Aralık ayının sonuna kadar sağlık kurumlarına gönderilir. Bütçenin bir örneği de muhasebe yetkilisine verilir. Mali yılbaşı olan 1 Ocak’ta bütçe uygulaması başlar.
Bütçe uygulaması aşamasında bakanlık veya rektörlük tarafından bir kısıtlama getirilmemişse, bütçe kalemleri arasında ödenek aktarması yapmaya harcama yetkilisi yetkilidir. Ayrıca, kaynağı olması kaydıyla; bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya çalışma programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hallerde ek bütçe yapılabilir.