MLY206U-ULUSLARARASI TİCARETTE VERGİLENDİRME
Ünite 1: Uluslararası Ticaretin Genel Çerçevesi
Giriş
Uluslararası ticaret hacminin artmasıyla birlikte uluslararası vergileme kavramı ön plana çıkmaktadır. Uluslararası vergileme çerçevesinde ülkeler kendi amaçları doğrultusunda, vergilendirme yetkilerinin kullanılması açısından farklı ilkeler benimseyerek, uluslararası ticaret üzerinden birtakım dolaysız ve dolaylı vergiler almaktadırlar. Bununla birlikte uluslararası ticaret vergilendirilirken farklı vergileme sorunları ile de karşı karşıya kalınmaktadır.
Uluslararası Ticaret Kavramı
Ticaret kavramı iç ticaret ve dış ticaret olarak ikiye ayrılabilmektedir. İç ticaret, bir ülke içerisinde dahili olarak üretilen mal ve/veya hizmetlerin değişimi olarak tanımlanabilirken; dış ticaret uluslararası bölgeler ve sınırlar arasında mal ve/veya hizmetlerin değişimidir. Uluslararası ticaret ise ülkeler arasındaki mal, sermaye ve hizmetlerin uluslararası sınırlarının ötesinde değiş tokuşunu amaçlayan bir dizi eylem olarak tanımlanmaktadır. Dış ticaret ve uluslararası ticaret kavramları arasında benzerlikler olduğu aşikârdır. Bununla birlikte uluslararası ticaret kavramının kapsamının daha geniş olduğu söylenebilmektedir ve uluslararası ticaret birden fazla ülke arasında yapılan ticaret olarak ifade edilebilmektedir.
Uluslararası Ticaretin Etkileri
Uluslararası ticaretin olumlu etkilerinden ilki ekonomik büyüme üzerinde yarattığı olumlu etkidir. Uluslararası ticaret ile tüketicilere daha geniş bir ürün yelpazesi daha düşük fiyatlarla sunulabilirken yerel endüstrilerin rekabetçi kalması için güçlü teşvikler de sağlanmaktadır. Ayrıca olumsuz yurt içi arz şoklarını dengelemeye de yardımcı olmaktadır. Firmalar uluslararası satış yaptıkça yeni işler yapma konusunda daha fazla motive olmaktadırlar. İşçiler kendilerinin ve ülkelerinin rekabet avantajına sahip olduğu mesleklere odaklanarak ulusal rekabet gücünü artmaktadır ve uluslararası ticaret istihdam olanaklarını olumlu etkilenmektedir. Uluslararası ticaret yoluyla mal ve hizmetlerin transferi yalnızca bölgesel talebi karşılamakla kalmamakta, aynı zamanda emtia üretimi için gerekli olan yerel kaynaklar da korunmuş olmaktadır. Uluslararası ticaret bölgesel kaynak kıtlığının hafifletilmesinde, verimli küresel kaynak tüketiminin kolaylaştırılmasında dolayısıyla küresel sürdürülebilirliğin sağlanması ve insan refahı üzerinde de olumlu etkiler yaratmaktadır. Birleşmiş Milletlerin açıklamış olduğu Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında da yer alan temiz ve sürdürülebilir sanayileşmeyi teşvik etme, üretim ve tüketimde kaynak verimliliğini artırma, enerji verimliliği ve temiz enerji kullanımını artırma, doğal kaynakların verimli kullanılmasını teşvik etme ve iklim değişikliğine karşı ulusal politikaların oluşturulması gibi hedefler üzerinde de genel anlamda uluslararası ticaretin olumlu etkiler yarattığı söylenebilmektedir. Uluslararası ticaretin olumsuz etkileri incelendiğinde ise az gelişmiş
ülkelerde uluslararası ticaretin ekonomik büyümeyi etkilemediği ya da olumsuz etkilediği görülebilmektedir. Ayrıca yine gelişmekte olan ülkeler için Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında yer alan üretim ve tüketimde kaynak verimliliğini artırma, doğal kaynakların verimli kullanılmasını teşvik etme, temiz ve sürdürülebilir sanayileşmeyi teşvik etme hedefleri üzerinde uluslararası ticaretin olumsuz etkileri görülebilmektedir. Uluslararası ticaret karbon kaçağına katkıda bulunarak, bio-çeşitlilik kaybı yaratarak, ormansızlaşma ve gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki çevresel ve sosyo-ekonomik eşitsizliği şiddetlendirerek çevresel ve sosyal refahı olumsuz da etkileyebilir.
Uluslararası Ticaretin Görünümü
Uluslararası ticaret hacminin zaman içerisinde dünya genelinde artış gösterdiği görülmektedir. Uluslararası ticari ilişkilerin bileşenlerine bakıldığında mal akımları en eski ve en ağırlıklı yeri tutmaktadır.
Uluslararası Ticaretin Ülke Grupları Arasındaki Dağılımı
Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ülkeleri mal ihracatında ilk üç sırayı paylaşmaktadır. 2005 yılından 2021 yılı verileri değerlendirildiğinde Asya ülkelerinin ihracat hacimlerindeki artış eğilimi dikkat çekmektedir. Hizmet ihracatı açısından da Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ülkeleri ilk üç sırayı korumaktadır. Ancak hizmet ihracatı açısından Avrupa ülkelerinin daha ön planda oldukları görülmektedir. Hem mal hem de hizmet ihracatı açısından Afrika ülkeleri ile Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri en son sıralarda yer almaktadır. Mal ithalatı açısından da ilk üç sırayı Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ülkeleri almaktadır. Ancak 2005 yılından 2021 yılına kadar geçen sürede Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin mal ithalatında azalış eğilimi göze çarparken Asya ülkelerinin mal ithalatının artış gösterdiği görülmektedir. Dünya hizmet ithalatında da ilk üç sıranın değişmediği görülmektedir. Afrika ülkeleri ile Güney ve Merkez Amerika ve Karayipler’in ise hizmet ithalatından aldıkları paylar birbirlerine oldukça yakın seviyededir. Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri mal ve hizmet ithalatı açısından son sırada yer almaktadır.
Uluslararası Ticarette Öne Çıkan Ülkeler
Mal ve hizmet ihracatı açısından ön plana çıkan ülkelerin 2005-2021 yılları arasındaki performansları incelendiğinde son 17 yıllık zaman diliminde en çok mal ihracatı yapan ülkenin Çin olduğu görülmektedir. Çin’i sırasıyla ABD ve Almanya takip etmektedir. Japonya 4. sırada, Hollanda 5. sırada, Fransa 6. sırada, Güney Kore 8. sırada İngiltere 10. sırada yer alırken; Türkiye ise Dünya’da mal ihracatı açısından 31. sıradadır. En çok hizmet ihracatı yapan ilk üç ülkenin sırasıyla ABD, İngiltere ve Almanya olduğu görülmektedir. Türkiye, Dünya’da hizmet ihracatı açısından 26. Sıradadır. Mal ve hizmet ithalatı açısından ön plana çıkan ülkelerin 2005- 2021 yılları arasındaki performansları incelendiğinde son
17 yılda Dünya’da hem mal ve hem de hizmet ithalatı açısından sırasıyla ABD, Çin ve Almanya’nın ilk üç sırada yer aldığı görülmektedir. Türkiye ise mal ithalatı açısından Dünya’da 22. sırada; hizmet ithalatı açısından ise 35. sırada yer almaktadır.
Uluslararası Ticaretin Vergilendirilmesi
Devletler vergilendirme yetkilerini kullanarak ülke sınırları içinde gerçekleşen faaliyetleri vergilendirebilecekleri gibi kendi ülke sınırları içerisinde ikamet eden birey ve kurumların ülke sınırları dışında yaptıkları faaliyetleri de vergilendirmek isteyebilirler. Bu kapsamda uluslararası vergileme, sınır ötesi işlemlerin tüm yönlerini kapsayan, farklı ülkelerin yasal hükümlerinin bütünü olarak tanımlanabilmektedir ve uluslararası vergileme dolaysız vergiler ve dolaylı vergileri ilgilendirmektedir.
Dolaysız Vergiler İçin Kullanılan İlkeler
Vergi almak isteyen bir ülkenin aşağıda sayılan ilkelerden birini, diğer ülkenin ise diğer bir ilkeyi benimsemesi halinde elde edilen gelirin çifte vergilendirilmesi durumu söz konusu olmaktadır. Bu da çok uluslu şirketler açısından sorunlar doğurmaktadır.
• İkametgah İlkesi: Kişinin dünya genelinde elde ettiği gelirlerden ikamet ettiği ülkede vergilendirilmesini ifade etmektedir. Vergi hukukunda tam mükellefiyet esasını ön plana çıkarmaktadır. • Kaynak İlkesi: Vergi konusu hangi ülkede bulunuyorsa veya vergiyi doğuran olay hangi ülkede gerçekleşmişse vergilendirmenin o ülkenin yetkisinde olduğu ifade edilmektedir. Bu ilkede vergi mükellefinin uyruğu ya da ikametgahı bir önem taşımamaktadır. • Uyrukluk İlkesi: Bir devletin tabiiyetinde bulunanların vergilendirilmesini ifade etmektedir. Vergi görevi bu ilkede vatandaşlığa bağlanmıştır.
Dolaylı Vergiler İçin Kullanılan İlkeler
Dolaylı vergilerin uygulanması konusunda yaygın kanı, varış yeri ilkesinin uygulanmasıdır.
• Kaynak Ülkesi İlkesi: Uluslararası ticarete konu olan mal ve hizmetlerin üretildiği ülkede vergilendirilmesini ifade etmektedir. • Varış Yeri İlkesi: Uluslararası ticarete konu olan mal ve hizmetler üretildiği ülkede değil tüketildiği ülkede vergiye tabi tutulmasını ifade etmektedir. Varış yeri ilkesi, uluslararası ticarette tarafsızlığı sağlamaktadır. Bu sebeple varış yeri ilkesi konusunda yaygın bir hukuk birliği vardır.
Uluslararası Vergileme Kurallarının Amaçları
Uluslararası vergileme noktasında ülkelerin vergi kanunlarına kurallar koymada bazı temel amaçları söz konusudur.
• Ulusal refah maksimizasyonu: Ulusal refahın maksimizasyonundan kasıt, devletlerin
vatandaşlarının refahını geliştirebilmek için uluslararası ticaretten adil bir gelir payını almaya çalışmaları ve bunu yaparken yerel vergi tabanını korumalarıdır. Ayrıca uluslararası ticaret sonucunda hem yatırımcının yurtdışında yaptığı yatırım dolayısıyla elde ettiği özel karı hem de bu yatırımcının ülkesinin yapılan yabancı yatırım dolayısıyla elde ettiği vergi gelirlerini bu kavram kapsamına almaktadır. • Vergi Adaletinin Sağlanması: Vergi adaleti gelirin kaynağına veya türüne ve gelirin elde edildiği yasal yapılara bakılmaksızın, eşit gelir veya eşit ödeme gücüne sahip vergi mükelleflerine eşit vergiler uygulamakla ilgilidir. Ülkeler bu ilkeyi, kendi yerleşikleri üzerinde uygulayabilmektedirler. Ancak ülkeler, yerleşik olmayanların ülke dışında doğan gelirlerini vergilendirme kabiliyetine sahip olmadıklarından, aynı adalet standartlarını uygulayamamaktadırlar. • Ekonomik Etkinlik: Vergilendirmenin optimal yatırım kararı alma sürecinde bir engel oluşturmamasını sağlayarak, bir ülkenin yerel ekonomisinin rekabet edebilirliğini geliştirmekle ilgilidir. Ekonomik etkinlik açısından literatürde ikametgah ilkesine göre vergileme ön plana çıkmaktadır.
Uluslararası Ticaretin Vergilendirilmesindeki Gerekçeler
Uluslararası ticari faaliyetler üzerinden vergi alınması ülkelerin dış ticaret politikalarını yürütme şekillerinden biridir. Kullanılan vergilerin gerekçeleri arasında;
• Yerli üretimi korumak ve teşvik etmek, • Hazineye gelir sağlamak, • Gelir dağılımı dengesizliğinden kaynaklanan döviz tüketici ve zorunlu olmayan mal taleplerini kısıtlamak, • İthalatı sınırlamak ve ihracatı teşvik etmek, • Yurt içi vergileri ithal ürünlerin maliyetlerine yansıtmak, • Ödemeler dengesizliklerini giderebilmek, • İç ve dış politika aracı olarak kullanmak
sayılabilmektedir.
Uluslararası Ticaretten Alınan Vergiler
Genel anlamda gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve gümrük vergisi gibi vergiler alınmaktadır. Ülkeler kendi uygulamaları özelinde sayılan vergiler dışında başka vergi, harç, fon gibi birtakım uygulamalara da gidebilmektedirler.
Dolaysız Vergiler: Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi
İthalat ve ihracat işi ile uğraşan gelir vergisi ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, tam mükellefiyet ve dar mükellefiyet esasları da göz önünde bulundurularak, vergilerini ödemeleri gerekmektedir. Çok uluslu
şirketlerin uluslararası ticarette kapsadığı yerin oldukça genişlemesi ile birlikte özellikle kurumlar vergisinin durumu önem arz etmektedir. Türkiye’de tam mükellef olan kurumlar yurt dışında faaliyetlerde bulunurken yurt dışında yerleşik olan kurumlar da Türkiye’de faaliyette bulunmaya başlamıştır. Bu kapsamda yurt içi ve yurt dışı faaliyetlerde vergilendirilebilecek kazancın belirlenmesi konusunda belirsizlikler ortaya çıkmakta ve ayrıca hangi kazançtan hangi ülkenin vergi alacağı konusunda netlik olmadığı için mükellefler çifte vergilendirme durumuyla karşı karşıya kalmaktadırlar.
Dolaylı Vergiler: Gümrük Vergileri
Gümrük vergileri kavramı bir grup vergi ve mali yükümlülüğü kapsayan bir kavramdır. Bununla birlikte Gümrük Kanunu da “gümrük vergileri” çerçevesini ifade etmek için “gümrük yükümlülükleri” ifadesini kullanmaktadır. Gümrük vergileri “İlgili mevzuat uyarınca eşyanın ithali veya ihracında uygulanan ve gümrük idarelerince tahsili gereken gümrük vergisi, eş etkili vergiler ve mali yüklerin tümünü” ifade etmektedir.
Gümrük Vergisi ve Benzeri Mali Yükümlülükler
Gümrük Vergisi
İthalat Rejim Kararı ile belirlenen ve bu Karara ekli listelerde yer alan; eşyanın ilgili gümrük tarife istatistik pozisyon numarasının karşısında belirtilen; ticaret yapılan ülke, ülke grupları ve/veya menşe ülkeye göre farklılık gösterebilen ve eşyanın CIF kıymeti üzerinden hesaplanan bir vergidir. Türkiye gümrük bölgesine giren veya bu bölgeden çıkan eşya gümrük vergisinin konusunu oluşturmaktadır. Gümrük vergisi ülkeye giren eşyadan alınmakta ve ithalat üzerinden alınan bir vergi olarak karşımıza çıkmaktadır.
İlave Gümrük Vergisi
Ayrı bir vergi türü olarak sayılmayan ve mevcut gümrük vergisine ek bir artış getiren bir yükümlülüktür. Bu vergi ile yerli endüstri mallarını korumak sebebiyle yüksek bir iç fiyat belirlenmesi söz konusudur.
Tek ve Maktu Vergi
Gümrük Kanunu’na göre, ticari nitelik taşımayan eşya, kara taşıtlarında bulunan akaryakıt ve sınır ticareti yoluyla serbest dolaşıma girecek eşya için uygulanmaktadır.
Ek Mali Yükümlülük
Anayasa’nın 167. Maddesine göre dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında koyulan eş mali yüklerdir.
Gümrük Vergisine Eş Etkili Yükümlülükler
Dampinge Karşı Vergi ve Sübvansiyona Karşı Telafi Edici Vergi
İthalatta haksız rekabet hallerinden damping veya sübvansiyona konu olan ithalatın sebep olduğu zarara karşı damping veya sübvansiyona konu edildiği tespit edilen eşyanın ithalatında dampinge karşı vergi ile sübvansiyona karşı telafi edici vergi alınmaktadır. Damping “bir malın Türkiye’ye ihraç fiyatının, benzer malın normal değerinin altında olmasını”, sübvansiyon ise “menşe veya ihracatçı ülkenin fayda sağlayan, doğrudan veya dolaylı mali katkısını veya GATT 1994’ün XVI ncı maddesi çerçevesinde herhangi bir gelir veya fiyat desteğini” ifade etmektedir.
Dahilde İşleme Rejimi Kapsamında Telafi Edici Vergi
Dahilde işleme rejimi, ihraç ürünlerine dünya piyasalarında rekabet gücü kazandırmak ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla dünya piyasa fiyatlarından gümrük muafiyetli olarak, ticaret politikası önlemlerine tabi olmaksızın, ihraç ürünün üretimi için gerekli olan ve fiyat ve/veya kalite bakımından yurt içi piyasalardan temin edilemeyen, hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemeleri ithalatına imkan veren ekonomik etkili bir gümrük rejimidir.
TRT Bandrol Ücreti
Cep telefonu, radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlar ile bunların dışında kalan radyo ve televizyon yayınlarını almaya yarayan her türlü cihazın ithalatından TRT bandrol ücreti alınmaktadır.
Çevre Katkı Payı
Çevre kirliliğinin önlenmesi, çevrenin iyileştirilmesi ve çevre ile ilgili yatırımların desteklenmesi amacıyla Çevre Kanunu’na dayanılarak yapılan bir kesintidir. İthal edilen kontrole tabi yakıt ve atıkların CIF bedelinin yüzde biri ile hurdaların CIF bedelinin binde beşi oranında alınmaktadır.
Harcama Vergileri
Katma Değer Vergisi
KDV, ithalde alınan ve dahilde alınan KDV olmak üzere iki türlüdür. İki yükümlülük arasında oran, yükümlülükte ve konuda olabilecek kısıtlamalar (istisna ve muafiyetler) gibi hükümler açısından bir fark söz konusu değildir. Ancak ithalde alınan KDV, gümrük vergileri için söz konusu olan vergilendirme sürecine tabidir ve tahsilat gümrük idareleri tarafından yapılmaktadır.
Özel Tüketim Vergisi
Özel tüketim vergisi, Kanununa ekli olan dört listede sayılan malların ithalatında bir kereye özgü olmak üzere gümrük idareleri tarafından alınan bir dolaylı vergidir.
Damga Vergisi
Bu kapsamda menşe şahadetnameleri, gümrük beyannameleri, özet beyan formları ve gümrük idaresine sunulması zorunlu olan sözleşme, taahhütname, temlikname, fesihname, kefalet ve rehin senetleri verginin konusunu oluşturmaktadır.
Harçlar
Gümrük Kanunu uyarınca verilen ruhsatlar, meslek mensuplarına verilen izinler ve konsolosluklarca onaylanması sonrasında gümrük işlemlerinde kullanılan belgeler harca tabidir.
Fonlar
Toplu Konut Fonu
Toplu Konut Fonu, tarım payı ve ek mali yükümlülük şeklinde iki biçimde uygulanabilmektedir. Tarım payı uygulaması, işlenmiş tarım ürünleri ile balık ve diğer su ürünleri yer alan ürünlerden alınan fon tutarıdır. Ek mali yükümlülük uygulaması ise AB ve Türkiye’nin diğer ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının anlaşma hükümlerinin ülkeler ve eşya açısından farklılık göstermesi sonucunda Türkiye aleyhine ortaya çıkan tarife farklılığının giderilmesi için uygulanmaktadır.
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu, kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekilleri ile yapılan ithalat işlemlerinden % 6 oranında alınmaktadır ve ithalat gümrük işlemlerine başlamadan önce bankalara ödenmesi gerekmektedir.
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu
İhracat işlemlerinde fon kesintilerinin, ihracat bedellerinin yurda getirilmesine bağlı olmaksızın Gümrük Çıkış Beyannamesinin açıldığı tarihteki fon miktarı esas alınarak, fiili ihracattan itibaren en geç ihracat bedellerinin yurda getirilme süresi (uzatmalar hariç) sonuna kadar aracı banka veya özel finans kurumlarınca tahsil edilmesi gerekmektedir.
Tütün Fonu
Yabancı tütün ve sigaralardan ithalat sırasında alınan Tütün Fonu, yürürlükten kaldırılmakla birlikte, Kanunun geçici 1. Maddesi uyarınca, tahsil edilmeye devam edilmiş ve gelirleri doğrudan bütçeye gelir yazılmıştır. Tütün Fonu 536 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2019 yılı başından itibaren tamamen kaldırılmıştır.
Kültür Fonu
“Her türlü boş video kaseti, ses kaseti, bilgisayar disketi, CD, DVD gibi taşıyıcı materyaller ile fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmasına yarayan her türlü teknik cihazı ticari amaçlı imal veya ithal eden gerçek ve tüzel kişiler, imalat veya ithalat bedeli üzerinden % 3’ü geçmemek üzere belirlenecek orandaki miktarı keserek, ay içinde topladıkları meblağı, sonraki ayın en geç yarısına kadar Kültür Bakanlığı adına bir ulusal bankada açılacak özel hesaba yatırmakla yükümlüdürler.
Uluslararası Vergilendirme Sorunları
Küreselleşme ile birlikte çok uluslu şirketlerin Dünyanın her yerinde faaliyet göstermesiyle birlikte ortaya çıkan matrah aşındırması ve oluşan kârların aktarılması durumu da uluslararası anlamda farklı vergilendirme sorunlarını ortaya çıkarmaktadır.
Çifte Vergilendirme
Çifte vergilendirme, birden fazla devlete ait vergilendirme yetkisinin çakışmasından veya aynı yetkinin birden fazla kullanılmasından dolayı aynı vergi yükümlüsü ve/veya aynı vergilendirme dönemi içinde aynı vergilere tabi tutulmasıdır. Çifte vergilendirme sorunun çözülebilmesi için tek taraflı, ikili veya çok taraflı çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları ile çifte vergilemenin önüne geçilmeye çalışılmaktadır.
Transfer Fiyatlandırması
Transfer fiyatlandırması, ortak mülkiyet ve kontrol altındaki işletmeler arasındaki ve içindeki fiyatlandırma işlemlerinin uygulanmasını ifade etmektedir. Transfer fiyatlandırmasına gidilmesinin farklı nedenleri vardır. Bu nedenler olarak ekonomik, fonksiyonel, organizasyonel ve stratejik gereklilik sayılabilmektedir. Bununla birlikte, transfer fiyatlandırmasının uluslararası vergilendirme sorunları açısından değerlendirilmesinin nedeni ödenmesi gereken vergi miktarını azaltmak için transfer fiyatlandırmasının kullanılmasıdır.
Dijital Ekonominin Vergilendirilmesi
Dijital ekonominin geleneksel tanımı üretim ve hizmetleri de kapsayan bilgi ve iletişim teknolojilerinden oluşmaktadır. Ek olarak, dijital içerikleri e-Ticaretten, mimarlığa ve müziğe kadar her şeyi kapsamaktadır. Dijital ekonomiye ilişkin vergilendirme sorunları; hangi tarafın vergilendirme yetkisine sahip olduğunun belirlenmesi, vergi mükellefinin belirlenmesi, vergiye konu olan gelir türünün belirlenmesi, vergiye konu olan iş yerinin belirlenmesi vb. şeklindedir.
Zararlı Vergi Rekabeti
Küreselleşme ve artan ekonomik hareketliliğin sonucu olarak vergi rekabeti, ülkelerin sermaye hareketliliğini sağlamak ve şirketleri kendi piyasalarına çekmek için düşük vergi oranları uygulamasıyla diğer ülkelerin vergi matrahlarında aşınmaya neden olmalarıdır. Uluslararası vergi rekabetinin uygulama biçimleri arasında vergi cennetleri ve tercihli vergi rejimleri yer almaktadır. Ülkeler vergi cennetleri ve tercihli vergi rejimleri uygulamalarıyla zararlı vergi rekabetine neden olmaktadırlar.