pazarlama ya da fısıltıyla pazarlama, esastan pazarlama ya 360 Derece Markalama da köken pazarlama ve topluluk pazarlama bulunmaktadır.
Bugünün markalarının amacı bir pazarda kalite yönünden Evangelist pazarlama, markanın değerlerini yayacak baskın, pazarda ihtiyacı yaratan ya da karşılayan, pazarın marka gönüllülerinin profesyonel olarak yetiştirilmesi büyük bir bölümüne de hükmeden markalar olmaktır. fikrine dayanır. Dava destekli pazarlama ya da cause- Tüketici tarafından markaların algılanması da, bu related pazarlama, markalara bağlı, sempati yaratma markalara bakış açısının pozitif ya da negatif olması o fikrine odaklanır ve bu doğrultuda sosyal konulara destek markanın pazardaki dominantlık derecesini etkilemektedir. verir. Hatırlı pazarlama ya da influencer pazarlama, Marka iletişiminde günümüzde yeni eğilimlerden birisi de toplulukları konuşturmaya yöneltecek kanaat önderlerini 360 derece markalamadır ve tüketiciye ulaşmadaki farklı ortaya çıkarmayı hedefler. yolların bir arada çalıştığı bir yöntemi ifade etmektedir. 360 derece markalama, etkileşim, farkındalık ve sinerji Referanslı pazarlama ürün ya da hizmet memnuniyetinin odağında yeni bir bakış açısı sunar. yayılımının hızlanması için araçlar geliştirmeyi ifade eder. 360 derece markalama, günümüzün tutarsız reklam Ürün besleme yönteminin karşılığı olan product seeding; kampanyaları serilerini oyun dışında bırakan, kurumsal doğru ürünü, doğru zamanda, doğru kişiye doğru bilgilerle iletişim ve marka tutarlılığı konusunda iddia sahibi olmak tanıtmayı amaçlar. Marka bloglama yöntemi; sadakat, isteyen, “temasa” dayalı ve tüketici ve marka için “kör şeffaflık ve paylaşım mantığı üzerine bloglar yaratmak ve nokta” bırakmayan bir bakış açısı sağlayan bir yöntemdir. bunlara katılım gerçekleştirmek mantığını güder. Bu yöntemin kaynağı iletişimin bütün bileşenlerini etkili Konuşmalı pazarlama olarak adlandırabileceğimiz ve tutarlı bir şekilde bir araya getirilmesi işlemidir. conversation marketing’de, bir markayla ilgili ağızdan markaların tüketiciyle doğrudan iletişime geçtiği satış ağıza yayılacak bir fısıltı başlatmak amacıyla yaratılmış noktalarından tutun, etkinlik pazarlama unsurları ve yeni ilgi uyandırıcı ve dikkat çekici reklamlar, ilginç cümleler, teknolojik imkânlar aracılığıyla samimiyet ve şeffaflık e-postalar, organizasyonları veya çeşitli tanıtım araçları temelli sosyal ağlar ve mobil pazarlama unsurları, önemli yer alır.
birer 360 derece markalama aracı olarak karşımıza Topluluk pazarlama: Markalarla ilgili fan kulüp, topluluk, çıkmaktadır. dernek gibi marka toplulukları oluşturarak ya da en
360 derece oluşturulan iletişim etkinlikleri ile bir müşteri, azından bunları destekleyerek markayla ilgili fikir satın alma öncesi, satın alma ve satın alma sonrası dolaşımını sağlamaktır.
aşamalara aktif biçimde katılmaktadır. Hatırlı pazarlama: Pazarlamada toplulukları konuşturmaya
Bu yeni markalama perspektifi, tüketici ile güveni ve yöneltecek kanaat önderlerini ortaya çıkarmayı hedefler.
samimiyeti ön planda tutan ‘top- lam kalite’ anlayışına 360 derece pazarlama: Planlama, örgütleme, dayanır. Bireyselleşme anlayışı etrafında, kendini koordinasyon, denetim gibi yönetim fonksiyonlarını farklılaştırma peşinde koşan tüketici ile yakın ve finans, üretim, muhasebe gibi diğer işletme etkileşimli ilişkiden bahsetmek mümkünken, yine aynı fonksiyonlarını entegre eden bir sistem dâhilinde pazarlama anlayışı homojen ve sabit olmayan pazarlarda düşünmeyi öneren pazarlama etkinlikleri. bireyselliği kolektif gruplarla desteklemek, pazar bölümlendirmesinin bu şekilde kolaylaşmasını sağlamak, Flaşmob: En yaygın olarak kullanılan gerilla pazarlama pazar için önemli bir gerçek olarak yer almaktan geçer. türlerinden biridir. Dünyanın pek çok ülkesinde yapılan flaşmob eylemleri, katılımcıların daha önceden belirlemiş Daha önceki anlayışlardan farklı olarak etkileşimli bir yer ve zamanda buluşup, yine önceden kararlaştırılan, biçimde tüketiciyi de içeren bir dönemi ifade eder. amacı marka tanıtımı olan bir eylemi gerçekleştirdikten
360 derece markalamanın özellikleri yeni, çeşitli, bakış sonra dağılmaları esasına dayanır.
açısı farklı, sıra dışı olmak, teknolojik, dikkat çekici, Gerilla pazarlama: Bir takım taktiksel uygulamaları içerir. kendini tekrarlamayan, detaylara önem veren, duyarlı Gerilla taktikleri akılcı, sıra dışı uygulamaları olmalı olarak sıralanabilir. 360 derece markalamada içermektedir. Ruhunda şaşırtıcı ve orijinal olmak vardır. monolog olan değil, diyalog esastır.. 360 derece Enerjiktir. Kendisini bile sürekli yeniler. Dikkati farklı markalamanın temel unsurları, potansiyel hedef kitleyi yöne çekmeye çalışır. Rakiplerini yıpratır. Agresif bir ürünler ya da servisler ile ilgili eğitmek, diğerleriyle yöntemdir. Esnektir. Bütçeyi minimum kullanım düşünceleri paylaşmak için onları ikna etmek ya da prensibini içerir. paylaşımları kolaylaştıran mekanizmaları yaratmak, yaratıcı kurgularla tüketicinin karşısına çıkmak ya da Gerilla Markalama
geleneksel tutundurma karması üyelerini en etkin olarak Gerilla markalama tabiri Vietnam Savaşı yıllarından kullanmaktır. kalmıştır. Günümüz pazarlama iletişiminde de bu tür denk olmayan güçler aynı pazarda karşı karşıya gelmektedirler. 360 derece markalama içinde yer alan diğer yöntemlerden Bütçeler denk değildir, ürün ya da hizmetler denk değil bazıları en çok bilineni, viral ya da virütik pazarlama, buzz ama mücadele etmek zorundalar. Amaç, en düşük
maliyetten en yüksek karı sağlamak. ‘Gerilla Taktiği’ düşünceleri ortaya çıkarmaktır. Psikanaliz, dilbilim, kavramı, ABD’de pazarlama reklam iletişimi alanına ilk nörobiyoloji ve sanat teorisi gibi bilim disiplinlerin ortak olarak 1960’larda bu anlattığımız savaştan miras olarak kullanımından teşkil bu yöntemde, insanların davranış ve girmiştir. düşüncelerini etkileyen yapıları inceleyerek, tüketici davranışlarını açıklayan zihinsel modeller ortaya konur. Gerilla markalama unsurları bir takım taktiksel Bir anlamda, tüketici davranışları konusunda çeşitli zihin- uygulamaları içerir. Gerilla taktikleri; akılcı, sıra dışı sel modeller ortaya koyan bir modeldir bu. Zaltman‘a göre uygulamaları içermektedir. Ruhunda şaşırtıcı ve orijinal bu yöntem, derinlerde yer alan duyguları, tutumları, olmak vardır. Enerjiktir. Kendisini bile sürekli yeniler. talepleri, baskıları ve korkuları ortaya çıkararak, Dikkati farklı yöne çekmeye çalışır. Rakiplerini yıpratır. tüketicinin zihinsel ve davranışsal hiyerogliflerini Agresif bir yöntemdir. Esnektir. Bütçeyi minimum çözüyor. Zaltman’ların kırka yakın ülkede yüzün üstünde kullanım prensibini içerir. Gerilla pazarlaması yapan müşteri için yapılan araştırmalarında 10.000’in üzerinde markaların kaynakları bir anda yönlendirilebilir ve hareket görüşme yapılmış ve sonuçta yedi temel derin metaforlar halin- de olmalıdır. Sabırlı olmak bu yöntemin başarısı bulunmuştur. için önemlidir. Hemen vazgeçmemek ve denemeye devam etmek gerekir. Ama mutlaka deneyimseldir. Amacı Bunlar; denge (fiziksel manevi, sosyal, estetik, psikolojik, markaları bir gün- delik yaşam deneyimi haline dönüşüm (hal ya da strateji değişikliği), yolculuk, kap getirmektir. Gerilla markalaması bu anlamda duyarlılık (şeyleri içerde ve dışarda tutar), bağlantı (aidiyet yada içeren bir yöntemdir. dışlanma duyguları) kaynak (varlığı sürdürmek için gerekli ihtiyaç) ve kontrol olarak sıralanabilir. Bu yöntem, stratejiktir aynı zamanda. Pazarı büyütmeyi amaçlamaz. Mevcuttan pay almak asli amacıdır. Bunun Gençlik Markalaması için satışları artırmak yerine, rekabet edilen firmaların Gençlik pazarlaması: Gençlik pazarlaması kavramını; zaaflarından yararlanarak onların piyasa paylarını elde geleneksel metotların “eksik” kaldığı, tüketici etmeye yönelik pazarlama etkinlikleridir. davranışlarının gittikçe değiştiği günümüzde, marka
Gerilla markalaması, bütünleşik olandır. Reklam, PR, ömrünü uzatmanın ve satın alma kararını veren tüketiciye çizgi altı, çizgi üstü, dijital vs. tüm promosyon karması ulaşmanın gençlikten geçtiğinin farkında olan markalar üyelerinin aynı anda işe yaradığını kabul eder. için yeni nesil bir pazarlama yöntemdir.
Gerilla taktiklerini dünyada en iyi uygulayan markalar Steve Barnett gençler üzerine markalama yaparken dikkat arasında Red Bull, Coca-Cola, 3M, BMW, Nivea, edilecek konuları şu şekilde sıralıyor:
Mercedes ve daha nice markalar var. • Gençlere yönelik markalama yapıyorsanız, tek
Metafor Markalama yönlü olmaktan vazgeçin. • Gençler içerik oluşturucusu olmak istiyorlar. Metaforlar, duygusal mesajların ana mesaj statüsüne Bırakın oluştursunlar. eriştiği günümüz markalar dünyasında en önemli iletişim • Sadece ürün, hizmet hakkında değil, marka, araçlarındandır. Metafor önemlidir çünkü her metafor şirket hakkında da bilmek istiyorlar. tüketicinin zihninde hiç eskimeyen, sürekli yenilenen • Sadece reklam değil, ürünleri bile kendileri güçlü bir deneyimdir. Markalar dünyası, sonuçta bir tasarlama peşindeler. Onlar üreten tüketici ya da ‘metaforlar panayırıdır.’ Gündelik hayat çıkışlı da olsa, profesyonel tüketici. metaforlar, bizim markalarla ilişkilerimizi de anlatmanın • Çoğu zaman analitikler. Benchmark ya da en güçlü araçlarıdır. Markaların kendisi birer kültür objektif puanlama sitelerine önem veriyorlar. anlatısıdır. Marka mekanizmaları da sadece markalara ilişkin hikâyeler oluşturmakla kalmaz, aynı zamanda • Sosyaller. Sosyal network siteleri ve mesajlaşma mevcut kahramanları da marka hikâyesi olarak kullanır. sitelerinden faydalanıyorlar. • Genç tüketiciler çevrimiçi alanlarına izinsiz giren Metafor pazarlaması kavramını gündeme getiren tüketim reklamlara sinirleniyorlar. araştırmacısı Prof. Gerald Zaltman’dır. Provakatör, Retro ve Radikal Markalama Bir marka iletişimi mesajının yorumlanması sürecinde, tüketicinin referans çerçevesi ve geçmiş deneyimleri Retro pazarlama: Nostaljinin ya da geçmişin bir pazarlama temeldir. Kültürel, toplumsal ve bireysel tüm özellikleri unsuru olarak kullanılması, pazarlama yazınına da retro çerçevesinde, ilgili markaya yönelik belli çağrışımlar pazarlama tabiriyle dâhil olmuştur. Stephen Brown,‘Retro oluşur. Söz konusu çağrışımlar yoluyla, marka mesajı ile pazarlama’ adlı kitabında, retro tarzı, güncel dönemin markaya ilişkin düşünceler zihinde birleştirilerek geri önemli bir unsuru olarak nitelendirip, onu, tarzın birleşimi, çağırma süreci gerçekleşmiş olur. Söz konusu çağırma işi karışımı ve karşılaştırılması, geçmişin parçalarının bir bizi hızla metafor kavramına yaklaştırır. araya getirilmesi veya geçmişten gelen unsurların bugün kullanılmasını ifade eder. Teorinin temeli de, imajlar ve kullanılan kapalı dilin çözümlenmesi yoluyla, hedef kitlenin bilinçaltındaki
Radikal pazarlama: Müşterilere ‘radikal deneyimler’ yaşatmak, pazarlama yazınına da girmiş bir kavram aslında. Pazarlama uzmanı Glenn Rifkin tarafından bu kavram ‘radikal pazarlama’ olarak adlandırılıyor. Radikal pazarlama, bilinen, kalıplaşmış ve gelenekselleşmiş ‘doğruların’ aksi yönünde stratejiler uygulayarak, kendi sadık kitlelerini yaratmayı amaçlayan bir yöntem.