alışık olmadığı durumlarda, hastalık durumlarında, yaşlı Giriş ve aşım yapamayan hayvanlardan bu yöntemle sperma
Spermanın Alınması ve Muayenesi alınır.
Suni tohumlanma, erkek gamet hücrelerinin elde edilmesi, Elle masaj yöntemi ile genellikle köpeklerden sperma dondurulması ve dişi hayvanların suni yolla tohumlanması alınır. Bu yöntem aygırlarda da kullanılabilir ancak aygıra temeline dayanan, biyoteknolojidir. Sperma hücresi, sakinleştirici ve kas gevşetici verildikten sonra, penise memeli spermatozoitlerin hareket ederek, haplod yapıda masaj yapılarak bir miktar sperma alınabilir. ve dişi oositine bağlanmasına denir ve bu yolla cinsiyeti belirlenmiş sperma kullanılarak, istenilen cinsiyette Spermanın Muayenesi
hayvan üretimine başlanmıştır. Spermatozoon baş, orta Spermanın muayenesi, klinik muayeneyi tamamlar. Klinik bölüm ve kuyruktan oluşur. Bağlantı bölgesi sayesinde muayenenin spermanın muayenesi ile desteklenmesi, kuyruğu başa bağlar, dişi ve erkek gamet hücrelerini bireyin fertilite yeteneği hakkında elde edeceğimiz birbirine bağlar ve kutup hücrelerinin atılmasında rol verilerin gerçeğe daha yakın olmasını sağlar. Sperma oynar. muayenesi dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Damızlığın Bakımı ve Spermanın Toplanması • Makroskobik Muayene;
Sperması toplanan damızlık hayvanların bakımı, Hacim, boğanın bir ejakülasyon sonunda verdiği beslenmesi ve sağlığı spermanın kalitesini etkiler. toplam sperma hacmini gösterir.
Dolaylı olarak püberteye (cinsel olgunluğa erişme yaşı) Renk, spermanın olması gereken rengini ve varsa geçiş aksar, testisin gelişimi yavaşlar ve sperma üretimi değişikliği gösterir. gecikir. Suni tohumlama, spermanın sağlıklı bir şekilde alınması, dondurulması, eritilmesi ve uygun zamanda dişi Kıvam, spermanın ejakülatının akışkanlığını gösterir.
genital organına taşınması demektir. Genetik özelliği Koku, spermanın kendine has olan kokusunu gösterir. yüksek bireylerden daha fazla yararlanmak, aşım yapamayan hastalıklı, yaşlı veya deneyimsiz hayvanlardan Ph, spermatozoanın yaşama yeteneğini etkileyen yararlanmak, erken yaşta yavru elde etmek, tohumlanacak değeri gösterir.
dişinin ve erkeğin birbirlerinden uzak yerlerde olduğu • Mikroskobik Muayene; durumlarda tohumlama yapabilmek ve bireyin cinsel sağlık denetimi amacıyla sperma toplanır. Kitle hareketi, spermanın kitlesel olarak yapmış olduğu kaynama veya dalgalanma hareketidir. Doğası gereği erkek hayvanlar ancak kızgınlık döneminde olan bir dişi hayvanı aşma eğilimindedir. Sperm toplama Motilite, bireysel olarak ileriye doğru hareket eden merkezlerinde erkek hayvanlar veya hayvan şekli verilmiş spermatozoonların % olarak anlatımıdır ve sağlıklı bir fantomlar (maket hayvan) kızgın dişi yerine kullanılır. Bu spermatozoonun temel koşuludur. Günümüzde motilite amaçla östrojen verilmiş erkek hayvanların kullanılması değerlendirmeleri için geliştirilmiş sistemler damızlık hayvanın libidosunun uyarılmasında yardımcı bulunmaktadır. Genellikle ısıtma tablalı faz kontrast olabilir. Sperma toplama sıklığı damızlığın cinsel mikroskop, kamera ve bilgisayar birimlerinden oluşan bu sağlığını etkilememelidir. Sperma alma sıklığı arttıkça sistemler spermanın motilitesi, hızı, hareket şekli, elde edilen ejakülattaki spermatozoa sayısı düşer. yoğunluğu ve sulandırma oranı hakkında ayrıntılı bilgi Boğalardan cinsel sağlık etkilenmeden gün aşırı, haftada sunar. iki veya üç kez sperma alınabilir. Yüksek hacimde Spermatozoon yoğunluğu, birim hacimde bulunan spermaya gerek duyulduğu durumlarda, haftada bir gün spermatozoon sayısıdır. Sperma yoğunluğu olmak üzere, peş peşe iki kez sperma alına bilir. hemositometrik, fotolemetrik, elektronik sayaç yöntemi Kalite bakımından doğala en yakın sperma suni vajina gibi değişik yöntemlerle saptanmaktadır. Spermatozoon yöntemi ile elde edilir. Suni vajina nem, basınç ve ısı yoğunluğunun bulunması, spermanın sulandırma oranının bakımından doğal vajinaya benzerlik gösterir. Hayvanlar hesaplanması ve uygun şekilde dozlanabilmesi yönünden arası mikrobiyel bulaşmaların engellenmesi için bireysel önemlidir. suni vajinalar kullanılır ve her kullanımdan sonra dikkatli Ölü-Canlı muayenesi, canlı ve ölü spermatozoonların bir şekilde yıkanıp otoklavdan geçirilerek mikroplardan ayırt edilmesinde eozin-nigrozin, propidyum iodid, arındırılır. Suni vajinanın boyutları sperma alınacak karboksifluoresin diasetat gibi vital boyalardan hayvanın penis büyüklüğüne bağlı olarak değişir. yararlanılır. Elektro ejakülatör yöntem ile elde edilen spermanın Morfolojik muayene, spermatozoon morfolojisinin kalitesi suni vajina ile elde edilen spermaya göre daha mikroskobik bakıda değerlendirilmesi spermanın düşüktür. Bel bölgesindeki ejakülasyon merkezinin potansiyel fertilitesi hakkında önemli bilgiler verir. uyarılması veya ampulla ve vesikula seminalis bölgesine Spermanın morfolojik muayenesi için gimza, çini elektrik uyarımları verilerek ejakülasyonun uyarılması mürekkebi, metilenblue, opakblue, fast green gibi değişik temeline dayanır ve genellikle hayvanın suni vajinaya
boyama teknkilerinin yanında, Hancock’un formalin solüsyonu, Hayem eriği gibi bazı tespit solüsyonları da
kullanılmaktadır.
• Mikrobiyel Muayene
Memeli hayvanların spermasında, genital kanal veya deri yüzeyi kökenli bakteriyel flora bulunur. Kabul edilebilir düzeyin üzerinde bir kirlenme şekillenmediği sürece, hastalık oluşturmayan bu bakterilerin etkileri, sperma sulandırıcılarına katılan bazı antibiyotiklerle elimine edilmektedir. Özellikle suni tohumlama amacıyla kullanılan hayvanların çok sayıda dişiyi tohumladığı düşünüldüğünde, hastalık bulaşması durumunda ülke hayvancılığı etkilenebilir.
• Spermanın İşlevsel Muayenesi
Spermanın dişi genital kanalda yaşam süresi ve fertilizasyon oranı arasında sıkı bir ilişki vardır. En üst düzeyde fertilizasyon oranı elde etmek için, ovulasyon anında, oviduktta yeterli sayıda kaliteli sperm hücresinin bulunması gerekir. Fertilizasyon oranını dişi hayvanın yaşı, laktasyon sayısı, doğum sonrası geçen süre, vücut kondisyonu gibi faktörler etkilemektedir. Spermanın fertilite gücünü saptamak amacıyla çok sayıda teknik geliştirilmiştir. Yoğunluk, morfoloji ve motilite gibi standart sperma değerlendirme testleri fertilite hakkında bir fikir vermektedir. Ancak spermatozoonun fizyolojik bütünlüğünün bir göstergesi olan hücrenin hareket şekli, spermanın dişi kanalda ilerleme gücü ve hücrenin donma yeteneği gibi testler mutlaka dikkate alınmalıdır.