KOİ203U-KAT HIZMETLERI
Ünite 7: Banyo Temizliği
Giriş
Müşteri odalarındaki bölümlerden olan banyolar, temizliğin çok önemli olduğu yerlerin başında gelir. Müşteriler ve kat görevlileri açısından enfeksiyon riskinin en yoğun olduğu alanlar olan banyoların etkili bir şekilde temizlenerek hijyen açısından güvenliğinin sağlanması ve temizlik yaparken gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Banyoda bulunması gereken temel donanımlar klozet, lavabo, küvet duş teknesi ve bunlara ait aksesuarlardır. Bu bölümde banyo donanımlarının özellikleri ve banyonun temizlik aşamaları ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Banyo Donanımları
Banyo, müşterilerin uyku öncesi ve sonrası temel gereksinimlerini karşılamak için kullandığı alandır. Banyoların sahip olması gereken özellikler şu şekilde Banyolar iyi aydınlatılmış, havalandırma tertibatı iyi ayarlanmış olmalıdır. Duvar ve yerler mermer ve mozaik gibi rutubete dayanıklı maddelerle kaplanmış olmalıdır. Banyolar kir ve mikrop barındırmayan, kolay temizlenen, suya dayanıklı yüzeylere sahip olmalıdır. Soğuk ve sıcak su tertibatı olmalı, su giderleri iyi ayarlanmış ve suyu devamlı akacak şekilde olmalıdır. Banyolar klozet, lavabo, küvet veya duşakabin, ayna, saç kurutma makinesi gibi temel donanımlara sahip olmalıdır. Banyodaki temel donanımlar şunlardır: Lavabo Ayna Klozet Armatürler Telefon Saç kurutma makinesi Küvet Duş kabini
Banyo Temizliğinde Risk Alanları
Risk ; bir kişinin bir tehlikeden zarar görme, kayıp veya yaralanma ihtimalinin (yüksek veya düşük düzeyde) olmasıdır. Tehlike ise yapılan işin ve bulunulan ortamın koşullarından kaynaklanan hastalık veya kazaya yol açabilecek durum veya uygulamalardır. Hijyen , ortamda bulunan bakterilerin hastalık yapıcı seviyenin altında olması için güvenli ve sağlıklı temizlik ortamı oluşturmaktır. Risk yüksek ise (örneğin; hasta müşteri) dezenfektan kullanarak ya da yüksek ısı ile ortamı dezenfekte etmek gereklidir. Dezenfeksiyon ; herhangi bir kirli yüzeyde birikmesi çok kolay olan ve insan sağlığını etkileyen patojen olguların (bakteriler, mantarlar ve virüsler) ortamdan uzaklaştırılması anlamına gelmektedir. Kat hizmetleri departmanı mutfak departmanından sonra kaza ve hastalık riskinin yüksek olduğu ikinci departmandır. Kat hizmetleri departmanında riskler: Bakteri ve virüslerin neden olabileceği hastalık riskleri, Cilt hastalığı riskleri, Kimyasal maddelerin neden olduğu hastalık riskleri, Fiziki etkenlere bağlı hastalık riskleri olarak sıralanabilir.
Banyo Temizliğinde Risk Alanları
Risk: Zarar verme potansiyeli olan durumlara tehlike, tehlikeye maruz kalarak zarar görme olasılığına da risk denilmektedir. Kat hizmetleri departmanında riskler şöyle sıralanabilir: Bakteri ve virüslerin neden olabileceği hastalık riskleri Cilt hastalığı riskleri Kimyasal maddelerin neden olduğu hastalık riskleri Fiziki etkenlere bağlı hastalık riskleri
Banyo Temizliğinde Riskli Alanlar
Banyo temizliğinde riskli alanlar ve bu alanların temizliğinde dikkat edilecek hususlar şunlardır: Klozet: Klozet, insanların taşıdığı her türlü mikroorganizmanın bir başkasına kolayca bulaşmasına neden olan yer olduğundan banyoda birinci derecede riskli alandır. Temizlik yaparken eldiven ve gerektiğinde maske kullanılmalıdır. Klozet temizliğinde kullanılan araç ve gereçler, diğer araç ve gereçlerden ayırt edilebilmesi amacıyla kırmızı renkli tercih edilmelidir. Lavabo: Lavabo ikinci derecede riskli alandır. Lavabo; ovucu sünger veya lavabo fırçasıyla, banyo temizleyici bir deterjan ve ovma maddesi ile temizlenmelidir. Lavaboda kullanılacak araç ve gereçlerin sarı renkli tercih edilmesi gereklidir. Küvet ve Çevresi: Vücut temizliğinin yapıldığı yer olan küvet (veya duş kabini) mikroorganizmaların bulaşması açısından ikinci derecede riskli alandır. Ovucu sünger ile banyo temizleyici sıvı bir deterjan ve ovma maddesi ile temizlenmelidir. Bu alanın temizliğinde kullanılacak araç ve malzemeler sarı renkli tercih edilmelidir. Çöpler ve Çöp Kovası: Çöp kovasındaki çöplere temas edilmemeli, çöp poşeti çöp kovasından dikkatli bir şekilde çıkarılmalıdır. Çöp kovaları dezenfektan içeren bir deterjanla temizlenmelidir. Kapı Kolları ve Armatürler: Bu alanlar, çok sık temas edilen yüzeyler olması sebebiyle riskli alanlardır ve yeterince temizlenmediğinde mikroorganizmaların transferine neden olurlar. Prizler ve Elektrikli Araçlar: Banyoda su kullanımı fazla olduğundan bu alandaki prizler ve elektrikli araçlardan kaynaklı elektrik çarpması riski bulunmaktadır. Bu alanların temizliğinde ıslak nemli bez kullanılmamalıdır.
Banyo Temizliğinde Riskli Durumlar ve Dikkat Edilecek Hususlar
Banyo temizliğinde güvenlik ve hijyen açısından riskli durumlarda dikkat edilecek diğer konular aşağıdaki gibi Banyonun zemini ıslak olabileceğinden temizlik esnasında banyoda kayıp düşme riski bulunmaktadır. Banyonun zemini silinirken ıslak alanlara basmamaya özen gösterilmelidir. Kaymayı engelleyecek ayakkabı tercih edilmelidir. Temizlik ürünlerini uzun süre solumak risklidir. Bu nedenle çalışırken havasız kalmamak için kapı, havalandırma fanı veya banyo penceresi açık tutulmalıdır. Müşteriler için sıvı sabun kalıpları kullanılıyorsa bunların üzerine bitmeden ekleme yapılmamalı- dır. Boşalan sabunluklar yıkanıp kurutulduktan sonra her müşteri için tekrar doldurulmalıdır. Banyoda kullanılan temizlik ürünlerinin bazı kullanım riskleri bulunmaktadır. Bu nedenle temizlik ürünleri dikkatli kullanılmalıdır. Eğer herhangi bir şekilde yutulduysa ilk yardım bilgileri uygulanmalı ve derhâl sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Cilde, göze ve nefese zarar veren maddeler ile mümkünse çalışılmamalı, riski bilinmeyen maddelerin kullanımında maske, eldiven, koruyucu giysiler giyilmelidir. Temizlik ürünleri kullanılmadan önce etiket bilgileri ve uyarılar okunmalıdır. Herhangi bir nedenle ciltte meydana gelen her türlü çizik, sıyrık ve kesiklere gerekli tıbbı müdahale yapılmalıdır. Kullanımdan sonra temizlik ürünlerinin ağzı sıkıca kapatılmalıdır. Temizlik ürünlerinin birbirleriyle kesinlikle karıştırılmaması gereklidir. Bu şekilde kullanmak zehirlenmelere neden olmaktadır. Temizlik yapılırken kırık cam ayna ve benzeri malzemeler kuralına uygun olarak temizlenmeli ve uygun çöp kutularına (metal) konulmalıdır. Hasta müşteri odasındaki banyonun temizliğinde ek önlemler alınmalıdır. Riskli alanlar temizlendikten sonra eldiven değiştirilmeli ve eller yıkanmalıdır. Temizlikte dezenfektan içerikli ürünler ve sıcak su kullanılmalıdır. Ayrıca buhar makinesi ile buhar temizliği uygulanabilir.
Banyo Temizlik Süreci Banyo Temizliğinde Kullanılacak Malzemeler
Banyo temizliğinin güvenli şekilde yapılabilmesi açısından kat görevlisinin hazırladığı kat arabasında bazı malzemeler eksiksiz bulunmalıdır. Klozet temizliği için kullanılacak malzemeler: Klozet fırçası, Klozet temizleme maddesi (dezenfektan ve kireç çözücü içerikli), Sünger veya silme bezi (kırmızı renkli), Kurulama bezleri (kırmızı renkli) Lavabo ve küvet temizliği için kullanılacak malzemeler: Fırça veya ovucu sünger, Banyo temizlik ürünü (sıvı veya ovucu madde), Durulamak için tas, Duşakabin için çeksil, Kurulama bezleri Aynaların temizliği için kullanılacak malzemeler: Cam temizlik maddesi, Cam silme bezi (hav bırakmayan, mavi renkli) Armatürlerin temizliği için kullanılacak malzemeler: Metal temizleyici, Sünger veya silme bezi, Kurulama bezi Zemin temizliği için kullanılacak malzemeler: Zemin temizlik ürünü (Zemin malzemesine uygun), Kova ve mop, Kurulama bezleri Kapı kolları, elektrik düğmeleri, telefon vb. el temasının yoğun olduğu alanların temizliği için kullanılacak malzemeler: Dezenfektan içeren genel temizleyici, Silme bezi Banyoya yerleştirilmek üzere buklet malzemeleri (işletme özelliklerine göre): Sabun, Şampuan, Saç kremi, Vücut losyonu, Diş bakım ürünleri, Tıraş bakım ürünleri, Hijyen poşetleri, Kulak pamuğu, Tarak, Duş bonesi, Duş lifi, Tırnak törpüsü, Makyaj pamuğu, Kâğıt ya da kolonyalı mendil, El havluları, Banyo havluları veya bornoz, Ayak havlusu Ek olarak gerekli malzemeler: Tuvalet kâğıdı, “Sizin için temizlenmiştir.” Bandı, Çöp torbası
Banyo Temizlik Aşamaları
Banyo temizliği için hazırlık Havalandırma Çöpleri ve kirlileri toplama Arızaların kontrolü Klozeti temizliğe hazırlık Küvet veya duş kabini temizliği Lavabo temizliği Aynaların ve havlulukların temizliği Klozet temizliği Diğer alanların temizliği Gerekli malzemelerinin yerleştirilmesi Zeminin temizliği Son kontroller.