KOİ203U-KAT HIZMETLERI
Ünite 5: Oda Temizlik Uygulamaları
Giriş
İnsanlar sürekli ikamet ettikleri konutların temizliğini çoğu kez kendileri sağlamakla birlikte hastane, iş yerleri, okullar, resmi kurumlar için endüstriyel hizmetleri vardır. Otellerin de arasında bulunduğu bu kurumlarda yapılan temizlik faaliyetleri ev temizliğinden farklı özelliklere sahiptir. Kurumlarda yapılan temizlik uygulamalarının belirli bir standart dahilinde, etkili ve hızlı bir şekilde yürütülmesi, kalitenin sağlanması ve müşteri sağlığının korunması açısından önemlidir.
Oda Temizliği
Otellerde odalar müşterilerin uyuma, giyinme, banyo yapma, oturma, dinlenme gibi ihtiyaçlarını karşıladıkları dolayısıyla otelde kaldığı sürece zamanının büyük bir kısmını geçirdiği mekânlardır. ihtiyaçlarının karşılanması için odalarda çeşitli mobilya ve donanım malzemeleri bulunur. Odalar tek kişilik, iki veya daha fazla kişilik olabilir. Otellerde standart odalar, iki kişinin kalacağı şekilde tasarlanır. Odaların büyüklüğü ve oda içerisinde bulunan eşyalar, odanın temizlik süresini etkilemekle birlikte temizlik için gerekli ekipman ve malzeme çeşitleri ve miktarları üzerinde de belirleyicidir. Müşterilerin zamanlarının ortalama 2/3’sinin odalarda geçtiği düşünüldüğünde, oda temizliğinin son derece önemli olduğu söylenebilir. Bir mekânın toz, döküntü, çöp, iz, leke ve koku gibi etkenlerle insanları rahatsız edecek şekilde kaplanmasına, istenen doğal ve temiz görüntüsünü kaybetmesine kirlilik adı verilmektedir. Kirliliği meydana getiren etkenlerin ortadan kaldırılmasına ise denilmektedir. Temizlik mekânın çekici ve estetik görünmesini, sağlıklı bir ortam yaratılmasını ve mekânda kullanılan yatırımın daha dayanıklı olmasını sağlar. Temizlikten istenilen verimin alınabilmesi için yapılacak işlerin bir program dâhilinde yürütülmesi önemlidir. Odaların istenen zamanda temiz bir şekilde hazır olması, kat hizmetlerinin en önemli görevlerindendir. Bunun sağlanması, kat hizmetleri görevlilerinin deneyimi, oda büyüklüğü, müşterinin kullanım durumu ve gerekli temizlik ekipmanının var olmasına bağlıdır. Ortalama olarak standart odalar (iki kişilik oda) 15 dakikada temizlenir. Otellerde odaların temizliği esnasında yapılacak işlemleri temizlik için gerekli hazırlıkların yapılması, odanın temizliğinin yapılması ve temizlik sonrası işlemler olarak üç grupta ele alabiliriz; 1. Temizlik için gerekli hazırlıkların yapılması aşamasında; kat arabalarının uygun şekilde düzenlenmesi, odaların temizlik önceliklerini dikkate alarak hangi sıra ile temizleneceklerine karar verilmesi ve odanın temizliğe hazır hâle getirilmesi işlemleri yapılır. 2. Odanın temizliğinin yapılmasında; sırasıyla yatakların yapılması, banyonun temizlenmesi, yerlerin süpürülmesi ve toz alma işlemleri yapılır. 3. Temizlik sonrası işlemler kapsamında ise temizliğin kontrolünün sağlanması, buklet ve kit malzemelerinin yerleştirilmesi temizlikte kullanılan araç gereçlerin temizliğinin yapılması vardır. Deneyimli bir kat görevlisi günlük 8 saatlik mesai içerisinde 18 adet iki yataklı standart odanın temizliğini yapabilmektedir. Temizlikte öncelik verilmesi gereken odalar önbüro çalışanları tarafından formlar aracılığıyla kat hizmetleri çalışanlarına iletilmektedir. Bu noktada kat görevlisi erken satılmış oda var ise öncelikle bu odanın temizliğinden başlamalıdır. Böyle bir durumun olmaması hâlinde sorumluluğunda bulunan odalardan müşterilerin ayrılmış olduğu odaların temizliği (check-out) gerçekleştirilmelidir. Bunların tamamlanmasının ardından müşterilerin kalmaya devam ettikleri odaların bakım temizliği yapılmalıdır. Kat görevlisi odaya geldiğinde “housekeeping” veya “kat görevlisi” diye seslenerek oda kapısını çalar. Odaya girdikten sonra ve oda temizliğini yaptığı süre boyunca kapının açık bırakılması gerekir. Odaya girince ilk işlem pencere açarak odanın havalandırılmasıdır. Ardından (çıkış yapan oda ise) müşterinin unuttuğu eşya olup olmadığı ve arıza kontrolü yapılır. Odada ilk olarak yatak takımları yenisiyle değiştirilir, bu işlem üç dakikada tamamlanır. Banyoda temizlenen tüm yüzeyler, zemin dahil olmak üzere mutlaka kurulanmalıdır. Son olarak oda zemini temizlenir ve kapıya en yakın yerden başlayıp, dairesel hareketle yine kapıya doğru gelerek toz alma yapılır.
Odaların Rutin Temizliği
Otel odalarında günlük olarak gerçekleştirilen işler şu şekilde sıralanabilir: Kat arabalarının hazırlanması ve düzenlenmesi, Odalardaki arızalarının denetlenmesi, Kirli çamaşırların toplanması, Yatakların yapılması veya düzeltilmesi, Müşteriye ait eşyaların düzenlenmesi, Banyoların temizlenmesi, Odaların zemininin temizlenmesi, Odaların tozunun alınması, Kat ofislerinin temizlenmesi, Kirlilerin teslim edilerek temiz takımların alınması, Temizlikte kullanılan araç gereç ve malzemelerin temizlenmesi, Odalarla ilgili temizlik durumunun raporlara işlenmesi.
Odaların Periyodik Temizliği
Periyodik temizlik, rutin/günlük temizlikte yapılması mümkün olmayan bakım ve koruma işlemleridir. Otel odalarında haftalık, aylık ya da sezonluk şeklinde yapılmaktadır. Haftalık temizlik programı kapsamında yapılabilecek işler: Camların silinmesi, Dolapların temizlenmesi, Telefonların silinmesi, Elektrik kordonlarının tozunun alınması, Buzdolaplarının temizliği, Haşarat denetimlerinin yapılması, Detaylı toz alınması Aylık temizlik programı kapsamında yapılabilecek işler: Tül perdelerin yıkanması, Zeminlerin cilalanması, Madeni eşyaların parlatılması, Şiltelerin çevrilmesi, Varsa banyo duş perdelerinin yıkanması, Halıların temizlenmesi, Mobilya döşemelerinin silinmesi. Sezonluk temizlik programı kapsamında yapılabilecek işler: Envanter denetimlerinin yapılması, Kalın perdelerin temizliği, Duvar boyalarının yapılması, Duvarların silinmesi, Tüm mobilyaların bakımlarının yapılması, Yatak muflonlarının yıkanması, Kornişlerin temizliği, Tüm katların ilaçlanması, Parça halıların yıkanması, Tavan bakımının yapılması, Kapılar ve perdelerin bakımlarının yapılması, Klima ve kaloriferlerin bakımlarının yapılması.
Oda Bakımı
Meşgul ya da müşterili oda olarak da isimlendirilen bu odalarda yapılan işlemine bakımı denilmektedir. Check-out oda temizliğine kıyasla oda bakımı hem daha az zamanda tamamlanmakta hem de daha az enerji gerektirmektedir. Diğer yandan, çevre duyarlılığı açısından, müşteri talep ettiği zaman temizliğin yapılması anlayışı yaygınlaşmaktadır.
Oda Bakımında Yapılacak İşlemler
Bakım odalarında check-out odalarından farklı olarak ilk yapılması gereken işlemlerden biri çamaşırlarını, çamaşırhanede temizletmek üzere odaya bırakıp bırakmadığının kontrol edilmesidir. Varsa, müşteri çamaşırhaneye götürmek üzere alınır. Yatak takımları işletme politikasına göre, günlük, iki veya üç günde bir değiştirilebilir. Ancak değişmese de yatak düzenlemesi yapılır. Bakım odalarında ayrıca müşteri eşyalarının güvenliğine dikkat edilmesi son derece önemlidir.
Özel Oda (VIP, Engelli, Hasta) Temizliği
Otellerde tasarım ve temizliğinde farklı yaklaşımlar gerektiren oda türleri de vardır. Bu odalarla ilgili uygulamalar aşağıda açıklanmaktadır. VIP (Çok Önemli Müşteri) odalarda yapılması gerekli işlemler şu şekilde sıralanabilir: Suit ve double bed yataklı oda seçilmeli, Banyoda buhar temizliği yapılmalı, Mümkünse yatak takımları ilk kez kullanılmalı ya da kolalanmalı ve yatak takımlarının beyaz renkli olanları tercih edilmeli, Mümkünse havlular da ilk kez kullanılmalı ancak yumuşak olması için yıkanmış olmalı, Odaya hava karardıktan sonra giriş yapılması durumunda oda ışıklarından biri açık bırakılmalı, Yatak açma (turn down) yapılmalı (yatak örtüsü toplanır, kapıya yakın taraftan nevresimin ucu 30-40 cm. açılarak üste katlanır, odada tek kişi konaklayacaksa iki yastık üst üste koyulur), Odaya meyve sepeti gönderilmeli, Odada bir bölüm çalışma masası olarak düzenlenmeli, Banyoda mutlaka bornoz bulunmalı, Mini bara VIP’e uygun içki çeşitleri koyulmalıdır. Otellerde belli sayıda engelli müşteri odası bulundurulabilir veya standart oda engelli müşterinin rahat edeceği biçime dönüştürülebilir. Bu açıdan odalarda şu hazırlıklar yapılmalıdır: Oda tekerlekli sandalye ile rahatça hareket edilebilecek şekilde, uygun büyüklük konumdaki eşyalarla tefriş edilmeli; dengesiz duran ve sivri köşeleri olan eşyalar tercih edilmemelidir. Odanın zemini kaygan olmamalıdır; halı kullanılacaksa yumuşak ve kaygan halılar tercih edilmemelidir. Dolap kapıları sürgülü olmalı ve askı yüksekliği en fazla 140 cm olacak şekilde yapılmalıdır. Elektrik düğme ve prizleri zemin döşemesinden en fazla 120 cm en az 40 cm olacak şekilde düzenlenmelidir. Görme engellilerin odasını daha kolay tanıyabilmesi için yüksekliği kapı kolu hizasında olan ve kabartmalı şekilde yazılmış rakamlar olmalıdır. Yatağın kenarları karyola kenarlarını bir miktar taşmalıdır. Engelli odasına yüksekliği ayarlanabilir yataklar konulabilir. Yatağın hemen yanında engellinin şahsi eşyalarını koyabileceği komodin bulunmalıdır. Banyolarda tutunma barları olmalıdır. Lavabonun yüksekliği derinliği engelli bireyler için uygun olacak şekilde yapılmalıdır. Engellilerin küvete giriş ve çıkışlarında küvetin baş kısmında sabit bir geçiş yüzeyi ya da oturma alanı sağlanmalıdır. Hasta temizliğine ayrıca özen gösterilmesi, özellikle içinde bulunduğumuz pandemi sürecinde önem kazanmıştır. Müşteri otele gelmeden önce veya konaklaması sırasında da hastalanabilir. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (2020) tarafından yayınlanan “COVID-19 Hastalarında Kullanılan Çarşaf Diğer Tekstil Ürünlerinin Temizliğine Yönelik” yönergeye göre hasta odalardaki tekstil ürünlerinin temizliği ile ilgili olarak şu konulara dikkat çekilmektedir: Salgın dönemlerinde, çamaşırları toplayan personelin ve diğer çamaşırhane görevlilerinin el hijyeni başta olmak üzere genel hijyen kurallarını uygulaması ve uygun kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanması gerekir. Hastalar tarafından kullanılan tekstil ürünleri (nevresim, çarşaf, havlu vb.), toz ve partikül oluşumuna izin vermeyecek (Çırpma silkeleme yapılmamalıdır.) şekilde toplanmalıdır. Olası/kesin COVID-19 hastalarının çarşaf ve diğer tekstil ürünleri çamaşır torbasına konulmalı, çamaşır torbası bu iş için ayrılmış taşıma arabasına yerleştirilmelidir. COVID-19 hastalarının çarşaf ve diğer tekstil malzemelerinin temizliğinde rutin yıkama işlemi uygulanmalıdır. Yıkama için deterjan ve sıcak su (60-90 °C) kullanılmalıdır. malzemeler kurutma makinesinde kurutulmalıdır.