harcamalar, Kredi Yurtlar Kurumu tarafından yapılan harç Riskin Tanımı ve öğrenim kredileri en sık rastlanılan kredi türleridir.
Öncelikle risk, gerçekleşen olaylarla değil, beklenen olaylarla yani gelecekte gerçekleşmesi muhtemel olaylarla Operasyonel Risk: Bir işletmenin yetersiz veya başarısız ilgilenir. Ancak, gelecekteki olayları anlayabilmek için ise iç süreçlerinden, insanlardan ve sistemlerden veya dışsal geçmiş tecrübelerden faydalanır. Riske ilişkin diğer bir olaylardan kaynaklanan kayıp riski olarak tanımlanabilir. unsur ise parasal bir kayıp veya beklenmeyen bir harcama Operasyonel risk işletmeden ya da dış çevre kaynaklı olabilir. İç kontrollerdeki aksamalar sonucu hata ve ve kayıptan dolayı ekonomik faydanın azalmasıdır. Bütün usulsüzlüklerin gözden kaçmasından, yönetim ve personel unsurlar dikkate alındığında, risk bir işlemden dolayı tarafından zaman ve koşullara uygun hareket ekonomik faydanın azalması ya da parasal bir kaybın edilememesinden, yönetimdeki hatalardan, bilgi olması ihtimali olarak tanımlanır. Başka bir ifade ile risk, teknolojisi sistemlerindeki hata ve aksamalardan gelecekte ortaya çıkması muhtemel fırsatlar ve tehditlerdir kaynaklanan riskler işletmeden kaynaklanan operasyonel şeklinde tanımlanabilir. Riskin temel kaynağının riske ilişkin örneklerdir. Deprem, yangın ve sel gibi gelecekteki belirsizlik olması nedeniyle, riske konu olan felaketlerden veya terör saldırılarından kaynaklananlar ise olaylar gerçekleşmesi muhtemel olaylardır. Tanımından dışarıdan kaynaklanan operasyonel risk örnekleridir. da anlaşılacağı gibi geçmişte yaşanan olaylar risk Finansal kuruluşlara yönelik olarak en iyi uygulamalar kapsamına girmez. Yaşanılan olaylar artık gerçekleşmiş çerçevesinde uluslararası standartlar koyan ve “Yeni durumlar olduğu için zararlar da ortaya çıkmıştır. Örneğin Sermaye Uzlaşısı-Basel II” olarak bilinen dokümanda ise yolda karşıdan karşıya geçiyoruz. Arabanın çarpma riski operasyonel riskin tanımı “Yetersiz veya başarısız dahili var. Dolayısıyla bir riskten bahsedebiliriz. Ancak karşıdan süreçler, personel ve sistemlerin veya dış olayların neden karşıya geçerken araba çarpmışsa artık risk olduğu kayıpların gerçekleşme riskini ifade eder” şeklinde gerçekleşmiştir. Risk olmaktan çıkmış gerçek durum yapılmış ve aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır: haline gelmiştir. • Dahili suistimal eylemleri: Zimmete para geçirme Risk analizi yapılırken, işin niteliği ve dış faktörlerden vb. kaynaklanan risklerle beraber iş planının diğer • Harici suistimal eylemleri: Hırsızlık ya da bölümlerinin uygulamalarında karşılaşılan riskler de bilgisayar korsanlığı vb. değerlendirilmelidir. Yatırımcılar açısından güvenilir risk • Çalışma/İstihdam Uygulamaları ve İşyeri analizinin yapıldığının anlaşılabilmesi için, sadece bertaraf Emniyeti: İşçi sağlığı ve emniyet kuralları vb. edilen riskler değil bütün risklerin ele alındığının • Müşteriler, Ürünler & İş Uygulamaları: İzinsiz, gösterilmesi gerekir. Risk analizi ve değerlendirmeleri söz ruhsatsız faaliyetler vb. konusu olduğunda akla gelen en dikkat çeken kesim • Fiziksel Malların Hasarları: Doğal afetlerin yol girişimcilerdir. Çünkü girişimciler başarılı risk yönetimi açtığı zararlar vb. uygulamalarıyla yeni fikirleri bir araya getirebildiklerinde • İşin Kesintiye Uğraması ve Sistem Arızaları: amaçlarına ulaşabilmektedirler. Genel olarak Telekomünikasyon vb. girişimcilerin normal nüfustan daha fazla riski tolere • İşlemler, Teslim ve Süreç Yönetimi: Muhasebe ettikleri varsayılmaktadır. Ancak Türkiye’deki küçük hatası ya da sürelerin kaçırılması vb. girişimlere yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, girişimcilerin belirsizliği toleransı ve risk alma eğilimi Yasal Risk: Yasal risk, yanlış ya da eksik bilgi ya da yüksek değildir. Bu sonucun, toplumun belirsizlikten dokümanlar nedeniyle haklardan gerektiği gibi kaçınma özelliği ile uyumlu olduğu değerlendirilmektedir. yararlanamama veya yükümlülüklerin yerine getirilmemesi Riskin Çeşitleri Türkçe’ye “Uluslararası Ödeme Bankası (Bank for nedeniyle cezai müeyyide ile karşılaşılması durumudur. International Settlement-BIS)” olarak çevrilen uluslararası Bu konuda en sık rastlanılan örnek vergi dairesine gerekli kuruluş tarafından kredi kuruluşlarına yönelik olarak miktar ve zamanında ödeme yapılmaması dolayısıyla ceza hazırlanan ve “Yeni Sermaye Uzlaşısı-Basel II” olarak ödenmesi durumunda kalınmasıdır.
bilinen dokümana göre; kredi riski, operasyonel risk ve Piyasa Riski: Özellikle finansal kuruluşların daha çok piyasa riski sayısal olarak ölçülebilen riskler arasında yer karşılaştığı bir risk türüdür. İşletmeler de bazen piyasa alırken diğer risklerin de kuruluşa etkileri açısından hareketlerinden faydalanmak için döviz, hazine bonosu, değerlendirilmesi öngörülmektedir. hisse senedi gibi piyasa fiyatı olan ürünleri alım-satım
Kredi Riski: Kredi, karşılıklı iş ilişkisi içinde bulunulan işlemi yaparak bu ürünlerden kar etmeyi amaçlarlar. taraflar arasında alacak hakkının bulunmasıdır. Bu İşletmenin alım-satımını yaptığı; getirisi faiz oranı ile durumda kredi riski, bir alacak ilişkisi olduğunda, karşı ilişkilendirilmiş borçlanmayı temsil eden finansal tarafın yükümlülüklerini zamanında, tamamen ya da araçlardan, hisse senetlerinden, diğer menkul kısmen yerine getirememesinden dolayı karşı karşıya kıymetlerden, kıymetli madenlerden, farklı döviz kalınan kayıp riskidir. Kredi kartlarından yapılan cinslerindeki tüm döviz varlık ve yükümlülüklerinden dolayı piyasadaki fiyat hareketleri nedeniyle
kaynaklanabilecek zarar riskini ifade etmektedir. Risk • Risklerin daha iyi yönetilmesi, dolayısıyla alınan türü, ürünün fiyatının dayandığı finansal ürüne göre; faiz riske göre getirinin hedeflenmesi, riski ve kur riski gibi farklı isimler alabilmektedir. • Alınan önlemler sayesinde, kârlılığın artırılması Yukarıdaki risk türlerine ek olarak faaliyet yapılan ya da olası zararların azaltılması, işletmenin büyüklüğü ve faaliyeti dikkate alındığında • Risklerin önceden öngörülmesi ve gerekli aşağıdaki risk türleri de göz önünde bulundurulabilir. politikaların oluşturulması nedeniyle; sürprizlerin
Ülke Riski: Özellikle uluslararası iş yapılması sırasında, azaltılması ya da hazırlıklı olunmasının mal ya da hizmeti alan ve satan işletmeler arasında kredi sağlanmasıdır.
işlemi oluşabilir. Bu ticari ilişki sırasında oluşan kredi Başarılı risk yönetimi için; iş iyi analiz edilerek riskler işleminin, işletmenin bulunduğu ülkenin ekonomik, sosyal doğru tespit edilmeli, listelenmeli, tanımlamaları yapılmalı ve politik yapısı nedeniyle -darbe, savaş, moratoryum vb.- ve bu konuda alternatif risk yönetimi stratejileri yerine getirilememesi durumunda ‘ülke riski’ söz konusu geliştirilmelidir. olur ve tahsilat sıkıntısı yaşanır. Son dönemde Ortadoğu ülkelerinde yaşanan ekonomik ve siyasal istikrarsızlık Risklerin Ölçülmesi
nedeniyle bu ülkeler riskli ülkeler haline gelmiştir. Bir işletmede olası riskler ortaya konularak tanımlarının yapılması o risklerin gerçekleşeceği anlamına gelmez. O Likidite Riski: Para hareketlerinin vadelerinin doğru risk gerçekleşebilir ya da gerçekleşmeyebilir. Dolayısıyla yönetilmesi her işletme açısından oldukça önemlidir. riskin gerçekleşmesi belirli bir olasılıkla mümkün İşletmenin nakit girişlerinin nakit çıkışlarını tam ve olduğuna göre ölçümünün yapılması oldukça güçtür. zamanında karşılamaya yetmediği durumlarda ödemelerini Riskin ölçülebilmesi için hangi sıklıkla riskler zamanında yerine getiremez ve likidite riski gerçekleşmiş gerçekleşiyor ve ne kadar kaybediliyor konularında bilgi olur. Likidite riski özellikle finansal sektörde batmalara sahibi olmak önemlidir. Sıklık ve miktarların birbiriyle neden olan önemli risk türlerinden biridir. Son yıllarda karşılaştırılabilir olması da önemlidir. ülkemizde yaşanan finansal krizi örnek olarak verebiliriz. Kredinin bir alacak hakkı olarak tanımlandığı İtibar Riski: İşletmeler iş ilişkileri kurarken ilk etapta o düşünüldüğünde, alacak hakkımız olan kişinin ödeme alanda bıraktıkları itibardan yararlanırlar. Bu nedenle, pek gücü ve alışkanlığı kredi riskinin gerçekleşmesi açısından çok işletme için piyasada iş yapılabilmesi açısından itibar önem taşımaktadır. Borçlularımızı çeşitlendirir. ve küçük oldukça önemlidir. İtibar riski ile zarar; düzenlemelere miktarlarda olmasını sağlarsak riski paylaştırmış ve kayıp uyum veya iş uygulamalarındaki başarısızlıklar nedeniyle; oluştuğunda da miktarının sınırlı olmasını sağlamış oluruz. işletmenin kredi değerliliğinde düşme ya da ünvanındaki Ayrıca, borçlunun ödeme gücünün tespitinde; geliri, diğer kötüleşme dolayısıyla ortaya çıkabilir. Örneğin bir okulda borçları ile iş yapacağı sektöre yönelik piyasa uyuşturucu kullanıldığı tespit edilir ve bu haber yayılırsa araştırmasının sonuçları yardımcı olan bilgilerdir. bu durum okul için itibar kaybına neden olur ve sonuçları oldukça ağırdır. Piyasa riski özellikle finansal kuruluşlar için daha önemli olan bir risk türü olmakla beraber, kaynaklarını piyasa Günlük hayatta yapılan faaliyetlerin çoğunda aynı anda fiyatlarından etkilenen alım-satım portföyünde birden fazla risk bulunabilir. Örneğin bir işletme finansal değerlendiren reel sektör firmaları için de önemlidir. yönetim yaparken aynı bilançoda likidite, döviz ve piyasa Piyasa riskinin işletmeye olası etkisi; hem işletmenin riski yer alabilir. Girişimci bu amaçla özellikle iş planı üstlendiği piyasa riski hacmine hem de piyasanın dalgalı hazırlarken ilk önce, karşılaşabileceği risklerin listesini olup olmamasına bağlıdır. yapmalıdır. Bu sayede girişimci, risklerin farkında olarak girişimin başarısız olma ihtimalini azaltabilir. Risksiz Likidite riski daha önce de belirtildiği gibi doğru girişim olmadığı gerçeğinden hareketle, bu konuda yönetilmezse çok kısa sürede işletmeyi olumsuz farkındalığı artırarak bilgi sahibi olarak ilerlemek etkileyerek iflasa neden olabilen bir risk türüdür. Genel girişimciye önemli bir avantaj sağlayacaktır. olarak firmanın kârlılık düzeyi ve mali yapısı iyi olmasına rağmen likiditeyi iyi yönetemezse çok olumsuz sonuçlar Risk Yönetiminin Tanımı Ve Önemi ortaya çıkabilir. İşletmenin likidite riskini yönetebilmek Risk yönetimi, karşı karşıya kalınan risklerin bilinmesi, için öncelikle likidite boşluk analizi yapılır . Likidite önemlilik düzeylerinin tespit edilmesi ve yerine getirilecek boşluk analizi ile günlük para ihtiyacımızı ve fazlalıklar faaliyetlerin belirlenme sürecidir. Dolayısıyla, risk tespit edilmektedir. Riski yönetebilmek için bu eksik ve yönetimi risk almamak olarak tanımlanmamaktadır. Risk fazla nakitler konusunda alternatif çözüm önerileri yönetiminin sağladığı faydalar aşağıda belirtilmiştir: geliştirmek gerekir.
• Risklerin önceden öngörülmesi ve alternatif Operasyonel riski ölçmenin en kolay yolu, risk doğuran stratejilerin üretilmesi, olayların hangi sıklıkla meydana geldiğini ve ne kadar • Kaynakların daha etkin kullanılabilmesi zarara yol açtığını tespit edebilmektir. Bu amaçla genelde amacıyla, risk-getiri dengesinin gözetilmesi, geçmişte yaşanan olaylar gözlemlenir. Operasyonel risklerin olay türüne göre sıklık ve miktar tespitlerinden
sonra güvenlik önlemlerine iliştin tedbirler başta olmak Senaryo analizi, iş planını oluştururken esas alınan üzere alternatif yönetim teknikleri geliştirilebilir. varsayımların değişmesi durumunda iş planının nasıl etkileneceğini ortaya koymaya yönelik yapılan bir Risk Analizi Ve Yöntemleri analizdir. Bu amaçla en iyi, temel ve en kötü durum olmak
İş planı yapılırken atlanmaması gereken önemli üzere üç senaryo üretilir. Bu senaryolarla bağlantılı olarak, aşamalardan biri de risk analizidir. İş planının, yeni bir iş planının farklı şartlar altında performansı girişimde bulunulurken ya da girişim geliştirilirken değerlendirilerek alternatif öneriler geliştirilir. İş planı dikkate alınması gereken bütün hususları kapsaması oluşturulurken veri kabul edilen ve normal şartlar altında gerektiği için risk analizi de vazgeçilmez bir bölümdür. gerçekleşmesi beklenen durum temel senaryodur. İş
Risk analiz yöntemlerinin; analizin amacı, işin niteliği ve elde planımızı en olumsuz etkileyebilecek dolayısıyla en fazla edilen bilgilerin detaylarına bağlı olarak farklı sınıflandırma zarar edilebilecek olaylar, en kötü senaryo; planımızı ve uygulamaları bulunmaktadır. Risk analiz yöntemlerine olumlu etkileyebilecek en fazla kâr etmeyi yansıtan yönelik sınıflandırmalar aşağıda açıklanmaktadır: olaylar ise en iyi senaryolardır.
Duyarlılık analizinde amaç, iş analizi yapılırken • Nicel (kantitatif) ve Nitel (kalitatif) Analiz değişmediği düşünülen varsayımlardan her birinin • Etki Analizleri önemini ortaya koymaktır. Bu analiz yapılırken sadece bir • SWOT Analizi varsayımın değiştiği diğerlerinin sabit kaldığı farzedilir.
Özellikle proje değerlendirmelerine yönelik olarak yapılan Duyarlılık analizinde, iş planında yer alan her bir risk analizlerinde nicel (kantitatif) ve nitel (kalitatif) analiz parametrenin, projenin getirilerini nasıl ve hangi derecede daha sık kullanılmaktadır. Nitel risk analizinde; uzmanların etkilediği incelenmektedir. Risk analizi kapsamında görüşlerine başvurularak, risklerin etki ve olasılıklarının yapılan varsayımların mükemmel olmayacağından ve her sıralanması, nicel risk analizinde ise geçmişte yaşanan zaman belirsizliğin olduğundan hareketle duyarlılık olayların sayısal olarak karşılaştırılabilir biçimde analizinin analizinin yapılması bu olumsuzluklara karşı önceden yapılmasıdır. Nicel analiz yönteminde, risklere ilişkin daha bilgi temin edilmesi açısından oldukça önemlidir. detaylı ölçüm yöntemleri; nitel analizlerde ise riskler Olasılık analizi ile varsayımların ne kadar değişebileceği belirlenerek, genel bilgiler edinilmektedir. ve bu değişmelerin ortaya çıkma olasılıkları belirlenmeye
Nitel analizde; subjektif öngörülere ve değerlendirmelere çalışılır. Duyarlılık analizinde, iş planında yer alan bağlı olarak risklere ilişkin büyüklükleri ve ortaya çıkma varsayım ya da değişkenlerin nasıl ve hangi etkide iş sıklıklarına ilişkin kararlar verilir. Nitel analiz, nicel analizin planını etkilediğini analiz ederek kritik değişkenler ortaya ön değerlendirmelerinde de kullanılır. Nicel analiz sonucunda konulmaya çalışılırken bunların hangi sıklıkla ise risklere ilişkin olarak karşılaştırılabilir rakamlara dayalı oluşacağının tespiti konusunda olasılık analizinden verilere ulaşmak mümkündür. Nicel analiz konusunda, yararlanılır. Duyarlılık ve olasılık analizinin bir arada risklerin türlerine ve geliştirilmiş ölçüm yöntemlerine bağlı uygulanmasına ise simülasyon analizi adı verilir. olarak farklı uygulamalar bulunmaktadır. Bu yöntemin Risk analizi araçlarından biri de iş planının genel olarak başarısı, verilerin güvenilirliğine ve ölçüm yönteminin bir takım kriterlere tabi tutularak incelenmesidir. İş doğruluğuna bağlıdır. planının genel olarak değerlendirilebilmesi ise SWOT
Yarı-nicel (Yarı-kantitatif) analiz olarak analizi ile mümkündür. SWOT analizinde projenin güçlü adlandırılabilecek ara uygulamada ise nitel analiz yönleri, zayıf yönleri, yarattığı fırsatlar ve yöntemine dayalı olarak yapılan değerlendirmeler karşılaşılabilecek tehlikeler ortaya konur. SWOT subjektif bir biçimde puanlanarak rakamsal analizinde iş planının uygulanabilirliği konusunda iç ve karşılaştırılabilir sonuçlar elde edilir. Sonucun kaynağının dış faktörler beraber değerlendirilir. SWOT kelimesinin sübjektif kriterler olduğu unutulmamalı ve açılımı ise İngilizce olarak, değerlendirmeler de bu kapsamda yapılmalıdır. Bilindiği S-Strenght (olumlu ve/veya güçlü olan özellikler) üzere girişimcilik konusunda iş planı oluşturulurken bazı şartların değişmeyeceği esas alınır. Dolayısıyla iş planı W-Weakness (olumsuz ve/veya zayıf olan özellikler) belirli varsayımlara dayalı olarak oluşturulur. Bu O-Opportunity (içte ve dışta sahip olunan fırsatlar) varsayımlardan herhangi biri değiştiğinde oluşacak etkinin büyüklüğü ve planın başarısı açısından önem düzeyi analiz T-Threat (çevredeki olası tehlike, risk ve piyasa tehditleri) edilir. Bu değerlendirmeler etki analizi kapsamında ele SWOT analizinin en önemli özelliği bize rehber alınır. Bu amaçla kullanılan yöntemler şunlardır: niteliğinde olmasıdır. Zayıf ve güçlü yönler ile fırsat ve • Senaryo analizi tehditlere ilişkin yapılan sağlıklı tespitler, uygulanacak • Duyarlılık analizi stratejilerin belirlenmesinde esas alınır. SWOT analizini • Olasılık analizi önemli kılan hususlardan biri de hem mevcut yapının hem • Simülasyon analizi de gelecekteki farklı şartların değerlendirilmesine imkan tanımasıdır.
Riskler Karşısında Stratejilerin Geliştirilmesi güzel uygulama örneği kasada mümkün olduğu Girişimcinin, risk yönetimi konusunda strateji kadar az nakit bulundurulmasıdır. belirlemeden önce risk alma iştahını tespit etmesi • Riskin başka bir yere transfer edilmesi ya da gerekmektedir. Risk iştahı, işletmelerin değer elde etmek paylaşılması: Risklerin varlığı ve yönetilmesi için kabul edebilecekleri risk miktarıdır. Beklenen risk ve gerçeği bilinen bir durumdur. Riskin transferi getiri bilindikten sonra risk yönetimi konusunda strateji konusunda en başarılı uygulama sigorta üretilmesi gerekmektedir. Risk yönetimi konusunda şirketleridir. Günümüzde bu konuda artan strateji belirleyebilmek için atılacak adımlar şunlardır: farkındalıkla beraber riskin transferine ilişkin olarak sigorta şirketlerine ve ürünlerine de ilgi • Alınan risklerin belirlenmesi arttı. Dolayısıyla gerçekleşebilecek risklere karşı • Sözkonusu risklerin işletmeye muhtemel sigorta ettirmek de uygulanabilecek stratejilerden etkilerinin analiz edilmesi biridir. • Alınan risklerin muhtemel getirilerinin tespit • Riske katlanılması: Eğer maruz kalınan risk edilmesi miktarından dolayı beklenen kayıp miktarı çok az • Risk iştahına bağlı olarak riskler hakkında bir ve riski önlemek ya da etkisini azaltmak için sınır ya da strateji belirlenmesi katlanılan maliyetler çok daha yüksekse bu durumda riske katlanmak daha uygun bir strateji Risk iştahı belirlendikten sonra işletme sahibi aldığı riskle olabilir. Riskin kabul edilmesi riskin biliniyor almak istediği risklerin birbirine uygun olup olmadığını olmasına rağmen hiçbir aksiyon alınmaması değerlendirir. Risk yönetiminde ilk adım, getiri elde demektir. Aynı zamanda katlanılan riskle uyumlu edilmediği halde alınan risk varsa bu risklerin bertaraf getiri elde edilebildiği durumlarda da riske edilmesidir. Daha sonra risklerin işletmeye etki derecesi katlanmak doğru bir alternatif olarak ile bu risk sonucunda işletmenin elde ettiği getiriler değerlendirilebilir. sıralanır ve stratejiler belirlenir. Bu konudaki temel stratejileri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: Bu konudaki Risk Yönetiminde Başarıyı Etkileyen Unsurlar temel stratejileri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: Risk yönetiminin teorik olarak biliniyor olması
• Riskin alınmaması: Riski yaratan faaliyetlerin girişimcilikte istenen başarıya ulaşılmasında yeterli yapılmaması riskten kaçınmadır. Öngörülen risk değildir. Bu konuda başarıya ulaşmada önemli olan işletme açısından çok büyük ve beklenen getiri hususlar şunlardır:
çok küçük ise bu tür risklerin alınmaması doğru • Önlem olarak ortaya konulan kuralların bir strateji olabilir. Kaçınılan riski yönetmek için amacının, faydalarının ve doğru uygulamalarının yeterli alternatiflerin olmaması ya da uygulayıcılara anlatılması ve onlar tarafından yaratılmaması durumunda da riskin alınmaması benimsenmesi. tercih edilebilir. Riski artıran faaliyeti • Risk yönetimi uygulamalarının üst yönetim yapmamak, yeni bir ürünü üretmekten tarafından desteklenmesi ve desteklendiğinin vazgeçmek, yeni pazara girmemek bu kapsamda herkes tarafından bilinmesi. verilebilecek örneklerdir. • Risk yönetimi konusunda doğru örgütsel • Riskin gerçekleşme ihtimalinin azaltılması: Her yapılanma olmalıdır. Büyük işletmelerde risk aynı sıklıkla gerçekleşmez. Örneğin su bahsediliyorsa ayrıca risk yönetimi, iç kontrol ve baskını olma sıklığı ile kitapçıda kitap çalınma iç denetim, denetim komitesi gibi yapılanmalar sıklığı farklı olabilir. Doğal afetler kontrol kurulabilir. Küçük işletmelerde ise işlemi yapan edilemeyen riskler kategorisine girerken diğer ile kontrol eden kişilerin farklı olması başarılı riskler kontrol edilebilen riskler kategorisine risk yönetimi uygulaması açısından önemlidir. girer. Özellikle kontrol edilebilen risklerin gerçekleşme ihtimalinin azaltılması kontrol Son yıllarda kredi kuruluşları, küçük ve orta büyüklükteki edilemeyenlere göre daha kolaydır. Örneğimize işletmelerin (KOBİ) kredi değerliliğini ölçmek için dönersek kitapçıda hırsızlıkları en aza derecelendirme gibi analitik yöntemler kullanmaktadırlar. indirgeyebilmek için kurulan kamera sistemi Bunun gerekliliği özellikle kredi kuruluşlarında risk faydalı olabilir. Bu tür maliyetlere katlanmadan yönetimi uygulamaları ile anlaşılmıştır. önce katlanacağımız maliyeti bu tür sorunlardan dolayı oluşan ya da oluşmasını beklediğimiz kayıplarla karşılaştırarak harekete geçmek en doğru yaklaşım olur. • Riskin işletme üzerinde yaratabileceği etkilerinin azaltılması: Bir hırsızlık olayı olduğunda kasada çok para varsa zarar büyük olur az para varsa zarar küçük olur. Dolayısıyla bu stratejinin en