Bir örgütün verilen stratejiyi yürütmek için gereken Giriş yeterlilikleri, gücü, çalışanların ne tür becerileri ve
Stratejik yönetim sonuca yöneliktir. Amaç, işletmenine yetenekleri barındırdığını, geçmişte bu beceri ve yaşamını sürdürmesi ve rekabet üstünlüğü elde etmektir. yeterlilikleri gösterip göstermediğini incelemek bir Ancak, stratejik yönetim faaliyetleri önemli ve uzun süreli stratejinin değerlendirilmesinde önemlidir. Strateji uzun sonuçları olabilecek kararlarla sonuçlanır. Hatalı stratejik dönemli olacağı için örgüte uygunluğu mutlaka kararlar işletmeleri ciddi zararlara uğratabilir ve kararların ölçülmelidir. geri dönüşü eğer imkânsız değilse fazlasıyla zor olabilir. Bir strateji, işletmenin seçtiği faaliyet alanında rekabetçi Bu yüzden, strateji değerlendirmesinin bir işletmenin bir avantaj oluşturulmalı ve devamını sağlamalıdır. refahı açısından hayati değere sahip olduğu konusunda çoğu strateji uzmanı hemfikirdir. Yönetici veya çalışan durum ciddi hale gelmeden önce veya ortaya çıkabilecek Stratejilerin Değerlendirme Süreci
sorunlar Stratejilerin dönemsel değil de devam eden bir durumda hakkında değerlendirmeler yaparak yönetimi uyarabilir. değerlendirilmesi, süreç boyunca karşılaştırma noktaları Stratejik kontrol, kontrol sürecinin faaliyetlerle eşzamanlı oluşturulmasını ve daha etkili bir şekilde izlenmesini ve amaca uygun olarak yürütülmesidir. Artan sayıda sağlar. Bazı stratejilerin uygulanması yıllar sürer, işletme için durumların kontrolü artık uzmanlar tarafından dolayısıyla ilişkili sonuçlar yıllar boyunca ortaya gerçekleştirilen bir teknik işlev değildir, daha çok önemli çıkmayabilir. Başarılı stratejiler gerekli olduğunda bir stratejik yönetim öğesi haline gelmiştir. Bu ünitede, düzeltici eylemleri oluşturur. İşletmenin yöneticileri ve strateji değerleme ve strateji kontrolden bahsedilecektir. çalışanları işletmenin hedeflerini başarmaya giden yolda gerçekleştirilen ilerlemeden sürekli olarak haberdar olmalıdır. Strateji Değerlendirme Strateji değerlendirme karmaşık ve hassas bir durumdur. Strateji oluşturma ve strateji uygulaması gibi strateji İşletmelerin dikkatli olması gerekir. Hiç kimse çok değerlendirmede de kişiler fark yaratır. Yöneticiler ve yakından değerlendirilmek istemez. Bu yüzden yöneticiler çalışanlar stratejileri değerlendirme sürecine katılarak diğerlerinin davranışlarını değerlendirmek üzere ne kadar işletmeyi hedefe giden yolda istikrarlı bir şekilde tutmaya fazla girişimde bulunurlarsa o kadar az kontrolleri olur. çalışırlar. Diğer önemli strateji değerlendirme faaliyeti de Çünkü çalışanlar yöneticinin istediği gibi davranışlar. örgüt performansının ölçülmesidir.
Ancak değerlendirmenin çok az veya hiç olmaması da Strateji değerlendirmesi için özellikle faydalı olan bazı daha kötü sorunlar oluşturabilir. Strateji değerlendirmesi önemli finansal özellikler şunlardır. beyan edilen hedeflerin elde edilmesini sağlamak için gereklidir. 1. Yatırımın getirisi 2. Öz sermaye getirisi Birçok örgütte strateji değerlendirmesi sadece örgütün ne 3. Kâr marjı kadar iyi performans gösterdiğinin belirlenmesi için 4. Pazar payı yapılır. Ancak bu türde bir mantık yürütmek işletme için 5. Borç-öz sermaye oranı aldatıcı olabilir. Çünkü strateji değerlendirmesi hem uzun 6. Hisse başı kazançlar dönem hem de kısa dönem odaklı olmalıdır. Belirli bir 7. Satış büyümesi stratejinin uygun olduğunu veya işe yarayacağını kesin 8. Aktif büyümesi olarak gösterebilmek imkânsızdır. Richard Rumelt bir stratejinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek dört ölçüt sunmuştur. Bunlar tutarlılık, uyum, uygulanabilirlik Kurumsal karne de (Balances Scorecard) önemli bir ve faydadır. Tutarlılık ve uygulanabilirlik büyük oranda iç strateji değerlendirme başlığıdır. Kurumsal karne analizi, değerlendirmeye dayalı iken uyum ve fayda çoğunlukla işletmelerin aşağıdaki sorulara cevaplar aramasını ve işletmenin dış değerlendirilmesine dayalıdır. Bir strateji uygulanan stratejilerin yeterince ve daha etkin tutarsız hedefler ve kurallar sunmamalıdır. Örgütsel değerlendirilmesi için gerekli bilgileri finansal önlemlerle çatışmalar ve bölümler arası çekişme genellikle yönetimle bağlantılı olarak kullanmasını gerektirir:
ilgili düzensizlik belirtileridir. Ancak bu sorunlar aynı • İşletme yenilik, teknolojide liderlik, ürün kalitesi, zamanda stratejik tutarsızlık işareti de olabilir. faaliyet işlem etkinlikleri ve daha niceleri gibi ölçütlerin Uyum, stratejilerin değerlendirilmesinde strateji beraberinde değerlerin oluşturulması ve sürekli uzmanlarının bireysel eğilimlerle birlikte çalışanların geliştirilmesinde ne kadar iyi? eğilimlerini inceleme ihtiyacını ifade eder. Bir strateji dış çevrede meydana gelen kritik değişikliklere tepki • İşletme çekirdek yeterlilikleri ve rekabetçi avantajları verebilmelidir. iç ve dış etkenlerde meydana gelen artış, devam ettirme ve hatta geliştirme hususunda ne kadar iyi?
farklı eğilimlerinde oluşmasına sebep olur, bu yüzden de • İşletmenin müşterileri ne kadar memnun? işletme zorluklarla karşılaştığında çözüm üretebilmek için strateji oluşturur.
Strateji Değerlendirme Bilgilerinin Basılı Kaynakları İyi bir stratejik yönetimin temel dayanağı, işletmelerin istenen ve istenmeyen olaylar henüz ortaya çıkmadan önce Bir işletmenin stratejilerinin değerlendirilmesinde bir dizi cevap verme yollarını planlamasıdır. yayın yardımcı olur. Örneğin, Fortune dergisi strateji değerlendirme araştırmasını her yılki Mart baskısında İşletmeler tarafından genel olarak kullanılan bazı olası “Amerika’nın en beğenilen işletmeleri” isimli makalesinde durumlar planı aşağıdakileri kapsar: yayınlar. • İstihbarat raporlarının belirttiğine göre büyük bir rakip Değerlendirme ölçütü olarak dokuz anahtar nitelik belirli piyasalardan çekilirse firmamız neler yapmalıdır? yardımcı olur: •Satış hedeflerimize ulaşılmaması durumunda kar • Yönetim kalitesi kayıplarını önlemek için firmamız neler yapmalıdır?
• Yenilikçilik • Yeni ürünümüze olan talep planları aşarsa yüksek talebi • Ürünlerin veya hizmetlerin kalitesi karşılamak için firmamız neler yapmalıdır? • Uzun dönemli yatırım değeri • Finansal sağlamlık • Bilgisayar yeterliliklerinin kaybı, dışardan yönetim • Toplum ve çevre sorumluluğu girişimi, patent koruma kaybı veya depremler, hortumlar • Yetenekli kişileri çekme, geliştirme ve tutma ya da kasırgalar nedeniyle üretim tesislerinin zarar becerisi görmesi gibi felaketler meydana gelirse firmamız neler yapmalıdır? • İşletme varlıklarının kullanımı • Uluslararası ticaret zekâsı • Yeni bir teknolojik gelişme yeni ürünümüzü beklenenden daha erken eski hale getirirse firmamız neler yapmalıdır? Etkin Bir Değerlendirme Sisteminin Özellikleri Denetim Strateji değerlendirme faaliyetleri işletmenin hedefleriyle belirgin bir biçimde ilişkili olmalıdır. Yöneticilere kontrol Denetim strateji değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan ettikleri ve etkilerinin olduğu görevler hakkında faydalı bir araçtır. Ekonomik hareketler ve olaylar ile ilgili bilgiler temin etmelidirler. Strateji değerlendirmede durumlar konusunda ifadeler ile tespit edilen ölçütler çalışanlar zamanında bilgi elde etmelidir. Strateji arasındaki çakışma derecesini belirlemek üzere kanıtların değerlendirmesi meydana gelen olayın o andaki durumunu tarafsızca edinilmesinin, değerlendirilmesinin ve ortaya koyabilmek için tasarlanmalıdır. Strateji sonuçlarının ilgili kullanıcılara aktarılmasının sistematik değerlendirme süreci kararları baskılamamalı, karşılıklı sürecidir. anlayış güven ve sağduyuyu teşvik etmelidir. Hiçbir Bağımsız denetmenler esasında hizmetlerini bir ücret bölüm stratejileri değerlendirmede bir diğeri ile iş birliği karşılığında örgütlere sunan sertifikalı serbest yapmakta başarısız olmamalıdır. Strateji değerlendirmeleri muhasebecilerdir. Genel olarak kabul edilmiş muhasebe karmaşık, ve çok kısıtlayıcı değil basit olmalıdır. ilkelerine göre bir örgütün mali bilançolarını ve işletmenin Karmaşık strateji değerlendirme sistemleri sıklıkla faaliyetlerini açık bir şekilde temsil edip etmediğini çalışanları şaşırtır ve başarısızlığa yol açar. incelerler. Tek bir ideal strateji değerlendirme sistemi yoktur. Bir Çevre Denetlemesi; Artan sayıda işletme için çevresel örgütün boyutu, yönetim biçimi, amacı, sorunları ve güçlü durumların denetlenmesi artık uzmanlar tarafından yanlarını içeren benzersiz özellikleri strateji değerlendirme gerçekleştirilen bir teknik işlev değildir, daha çok önemli ve kontrol sistemlerinin tasarımını belirleyebilir. bir stratejik yönetim ögesi haline gelmiştir. Çevresel Robert Waterman başarılı örgütlerin strateji değerlendirme konuları etkin bir şekilde yöneten işletmeler çalışanlar, ve kontrol sistemlerine dair aşağıdaki gözlemi ileri tüketiciler, tedarikçiler ve bayiler arasındaki iyi sürmüştür. Başarılı işletmeler gerçek bilgilere önem verir. ilişkilerden yararlanırlar. İşletme tarafından uygulanan Özgürleştirici bir şekilde kontrol eder. Sadece hayatta faaliyetler hususunda hissedarları ve kamuyu düzenli kalmaz, büyür çünkü strateji değerlendirme ve kontrol olarak bilgilendirmek üzere Çevre Politikasının Beyanı sistemleri sağlamdır, riskleri sınırlıdır ve kendileri ile basılmalıdır. rekabet durumunu çok iyi bilirler. Stratejik Yönetimde Yirmi Birinci Yüzyıl Diğerlerinin sadece veri gördüğünü onlar bilgi görür. Zorlukları Başarılı işletmeler sıkı, hassas finansal kontrolleri kullanırlar. Bu tür işletmede çalışanlar kontrolleri baskı Günümüzde tüm strateji uzmanlarının karşılaştığı üç rejiminin dayatması olarak değil yaratıcı ve özgür belirgin zorluk veya karar vardır. Bunlar:
olmalarını sağlayan yararlı kontroller ve dengeler olarak 1-Sürecin daha çok sanat veya daha çok bilim olup benimserler. olmadığına karar vermek
Olası Durumlar Planlaması
2-Stratejilerin görülebilir olup olmaması veya hissedarlardan saklanıp saklanmamasına karar vermek
3-Sürecin işletme içerisinde üstten-alta mı yoksa alttan- üste mi olacağı konusunda karar vermek
Strateji uzmanları işletme için neyin iyi olduğuna karar veren kişilerdir.