PaypPal, Google pay, Apple pay ve BKM express olarak e-Ticarete Giriş sıralanabilir.
Ticaret genel olarak, kâr amacı ile mal ya da hizmet alım ve satım işlerinin tamamı olarak tanımlanabilir. Bu sürecin e-Ticaret Uygulamaları Geliştirmek
elektronik ortamda yani global ağ olarak adlandırdığımız Türkiye Cumhuriyeti vergi sistemi ve uygulamaları internet üzerinden gerçekleştirilmesi e-Ticaret kavramının gereğince internet üzerinden satış yapan kişi ve doğmasına neden olmuştur. Elektronik ticaret, kısa adıyla kurumların vergi yükümlülükleri doğmaktadır. Ayrıca e-Ticaret, her türlü mal ve hizmet satışının internet kredi kartı ya da diğer kanallardan ödeme alabilmek için ortamında güvenli olarak yapılmasıdır. Tanıtım, bankalarla işletme olarak anlaşma yapılmalıdır. Bu pazarlama, satış, ödeme, ürün desteği, teslimat nedenle internet üzerinden satış yapmak isteyen kişi ya da bilgilendirmesi gibi tüm işlemler internet üzerinden kurumların öncelikle bir işletme kurması gerekmektedir. yürütülür. İşletme kurulduktan sonra internet üzerinden satış yapabilmek için bir e-Ticaret platformuna ihtiyaç e-Ticaretin sağladığı en büyük avantaj zamandan ve duyulmaktadır. Müşterilerin ziyaret edebildiği bir web mekândan bağımsız olarak dünyanın her yerinden sitesine sahip olmak e-Ticaret yapmak için yeterli değildir. istenilen herhangi bir saatte alışveriş yapabilme özgürlüğü e-Ticaret sitesi genel olarak web tabanlı bir yazılım olup, sunmasıdır. e-Ticaret yapan firmaların temel ortak noktası; web sitesinde listelenen ürünlerin ödeme altyapıları tanıtım, pazarlama, müşteri ilişkileri, ödeme, kargo ve aracılığıyla satın alınmasına olanak sağlayan alışveriş satış sonrası destek süreçlerine sahip olmalarıdır. platformudur. Bir e-Ticaret sitesinin ürün ya da hizmetlere İşletmelerin internet üzerinden ticari faaliyetlerini sağlıklı ilişkin katalog bilgilerini içermenin yanında sipariş, bir şekilde sürdürebilmeleri için bu işlem basamaklarını en faturalama, teslimat ile ilgili işlemlerin yapılabilmesi, hızlı başta kurgulamaları gerekmektedir. para ve hizmet akışının sağlanması, müşteri ilişkileri İnternet üzerinden ticari işlemler anlamında e-Ticaret kâr yönetimi gibi tüm satış sürecinin yönetilebildiği uygun amacı güden ve gütmeyen tüm kuruluşları kapsamaktadır. altyapıya sahip olması gerekir. Buna göre, e-Ticaretin kapsamı şu şekilde sıralanabilir Açık kaynak kodlu yazılımlar, e-Ticaret platformu satın (Elibol ve Kesici, 2004, s. 306). almak, çevrimiçi pazaryeri açmak, sıfırdan e-Ticaret 1. Fiziksel ya da dijital malların alım-satımı uygulaması geliştirmek e-Ticaret uygulamalarını 2. Her türlü ürünün doğrudan tüketiciye geliştirmek için kullanılan yöntemlerdendir. pazarlanması e-Ticaret Yönetimi 3. Tanıtım, reklam ve bilgilendirme 4. Ticari kurumlar arası işlem ve kontratlar e-Ticaret sitesi kurarak bir online mağaza sahibi olmanın 5. Satış sonrası destek, elektronik ortamda ve internet üzerinden satış yapmanın fiziki mağazalara ve gerçekleştirilen ihaleler geleneksel satış kanallarına kıyasla daha farklı dinamikleri 6. Elektronik banka işlemleri bulunmaktadır. Bir e-Ticaret platformu kurulduğunda 7. Ortak tasarım ve üretim buradaki içeriğin nasıl sunulacağından, kampanya ve özel 8. Ticari kayıtların tutulması ve takibi indirimlerin tasarlanmasına, satış, iade işlemlerinin 9. Sayısal içerikli malların sevkiyatı yönetiminden, lojistiğe, müşteri ilişkilerine kadar bütün 10. Kamu ve özel sektör hizmetlerini kullanma süreç ayrıntılı bir şekilde planlanmalı ve yönetilmelidir. e-Ticaret platformunun yönetimi, aynı zamanda işletmenin e-Ticaretin işletmelere ve müşterilere sunduğu olanaklara rakipleri arasında nasıl öne çıkacağını ve başarılı olacağını sayfa 160, Tablo 6.1’den öğrenebilirsiniz. belirleyecek stratejiler içermektedir. Bölümümüzün bu
e-Ticaret ekosistemini sayfa 162, Şekil 6.1’de kısmında bir e-Ticaret platformunun nasıl yönetileceğini görebilirsiniz. ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken unsurlar ele alınacaktır. Sürekli gelişim göstermekle birlikte e-Ticaret sektöründe farklı iş modelleri geliştirilmiştir. Bu modeller İçerik Yönetimi
uygulamada birbiriyle kesişmektedir. e-Ticaret türlerini; e-Ticaret sisteminin en önemli yönetim bileşenlerinden biri içeriğin sunum biçimidir. Ürünlerin listelenmesi, • Çalışma şekline göre, kategorize edilmesi, açıklamalarının girilmesi, kullanılan • Kullanılan platforma göre görseller ve videoların seçilmesi ile yazı boyutu ve • İş modeline göre sınıflandırarak biçiminin belirlenmesi gibi işlemler içerik yönetimi
üç ana başlık altında inceleyeceğiz. kapsamında gerçekleştirilir.
e-Ticaret sektöründeki farklı iş modellerini inceledikten İçerik sunumunda müşteriye ulaşarak ürün ya da sonra şimdi de bu platformlarda kullanılan ödeme hizmetleri tanıtmak, ayrıntılı bilgi vermek, sektörde yeni araçlarını ve sistemlerini ele alalım. Bunlar; kredi kartı, müşterilere ulaşmak ve süreci satışla sonlandırmak EFT/Havale, kapıda ödeme, elektronik para, İyzico, PayU, amaçlanır.
İçerik yönetiminde dikkat edilmesi gereken işlemleri şöyle • Belirli bir ürün grubunda ya da belirli miktarın listeleyebiliriz: üzerinde alışveriş yapıldığında ücretsiz kargo olanağı sunulması müşterilerin satın alma algısını • e-Ticaret sitesinin tasarımı, bulunduğu sektörle olumlu yönde etkileyen bir stratejidir. ve işletmenin kurumsal kimliğiyle ilişkili olarak • Özellikle sosyal medya hesaplarında yürütülen hedef kitleye hitap etmelidir. çekiliş ve yarışmalar da marka bilinirliği • Hedef kitle tanımlanarak bu kitleye uygun açısından önemli stratejilerdir. içerikler analiz edilmelidir. • İçeriklerin sunumunda resmi bir dil Satış, İade ve Lojistik kullanılmamalı, bunun yerine samimi, anlaşılır, Daha önce de değindiğimiz gibi e-Ticaretin temel amacı akıcı bir anlatım tercih edilmelidir. satıştır. Ürün satın alındıktan sonra lojistik kısmı devreye • Metinlerde mümkün olduğunca az teknik bilgi girer. Lojistik, kargo ve depolama çözümlerini içeren her verilmeli, müşterileri yormadan, bilgilendirici bir türlü teslimattan sorumludur. e-Ticaret ve lojistik ayrılmaz üslupla, işlemleri en hızlı ve kolay yoldan nasıl bir bütündür. Bir e-Ticaret işletmesi kurulurken lojistik gerçekleştirebilecekleri tarif edilmelidir. hizmetleri en başta kurgulanmalı ve sisteme entegre • Sitenin ana sayfası sade olmalı, müşterilerin edilmelidir. Müşteriyle doğrudan etkileşim kurulduğu için aradığını kolaylıkla bulabileceği hiyerarşik bir anlamda işletmenin temsilcisi konumundadır. Bu yapıda tasarlanmalıdır. nedenle lojistik hizmetlerinin başlangıçta sağlam bir • Sitede çok fazla reklam kullanımından şekilde yapılandırılması gerekir. Lojistik altyapısı için kaçınılmalı, müşterilerin kafasını karıştırmayacak genel olarak iki model kullanılmaktadır. Birinci model, şekilde sade bir tasarım yapılmalıdır. küçük işletmelerin tercih ettiği modeldir ve kendi • Bütün içerikler doğru ve güncel bilgilerle oluşturdukları bir ofiste ürünlerin anlaşmalı kargo firması sunulmalıdır. aracılığıyla müşterilere ulaştırılması şeklinde çalışır. • İçerikler arama motoru optimizasyonu uyumlu Büyük işletmelerin tercih ettiği ikinci modelde ise tüm bir şekilde hazırlanmalıdır. süreç profesyonel lojistik firmaları tarafından yürütülür. Bu modelin en büyük dezavantajı ilk kurulumda başlangıç Kampanyalar için oldukça maliyetli olmasıdır. Ürünler dokunarak test
Kampanyalar e-Ticaret sistemlerinde yaygın olarak edilmeden ya da görülmeden alındığı için geleneksel başvurulan bir satış yönetimidir. Satışlarını yükseltmeyi alışverişe kıyasla e-Ticarette iade süreçleri daha fazla hedefleyen e-Ticaret işletmeleri, site trafiğini arttırmak ve yaşanmaktadır. Müşteriler ürünü beğenmeme ya da muhtemel ziyaretçileri potansiyel müşterilere beklentilerini karşılamama durumlarında sıklıkla aldıkları dönüştürmek amacıyla çeşitli kampanyalara ürünü iade ederler. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması başvurmaktadırlar. Hakkındaki Kanun gereği iade işlemlerinde kargo bedeli Kampanya ve özel indirimlerin avantajlarını şöyle firma tarafından karşılanır ve ürünün bedeli tüketiciye iade sıralayabiliriz: edilir. Bu durum müşterilerin internet üzerinden alışveriş yapmalarını teşvik edici bir stratejidir. İptal süreci • Ürün tanıtımı yapma imkânı verir. geleneksel alışverişe kıyasla oldukça karmaşık bir süreçtir • Mevcut müşterilerin yanı sıra yeni müşterilere ve çok iyi yönetilmesi gerekir. ulaşmayı sağlar. Müşteri İlişkileri • Site trafiğini artırır. • Biriken stok ürünlerinin satışını sağlar. Her müşteri ücret ödediği e-Ticaret platformundan aldığı ürüne ek olarak hak ettiği ilgiyi ve desteği görmeyi bekler. Başarılı bir kampanya oluştururken uygulanacak Geleneksel alışverişte müşteriyle karşı karşıya gelindiği stratejileri şöyle özetleyebiliriz: için duygu durumu, alışveriş istekliliği gibi ruh hâlleri gözlemlenerek anlık iletişim kurulabilir ve müşteri • Müşteri odaklı bir yaklaşım izlenmelidir. Amaç hizmetleri sunulabilir. İnternet üzerinden yapılan var olan müşterilere erişme ve yeni müşteriler alışverişte durum farklıdır. Müşteriyle aynı anda ve yerde elde etme yoluyla satış yapmak olmalıdır. bir araya gelinemediği için daha farklı müşteri ilişkileri • Kampanya özellikleri diğer e-Ticaret stratejilerinin geliştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. işletmelerinden farklı olmalı ve öne çıkmalıdır. • Kampanyanın hedef kitlesi belirlenmelidir. Bu Pazarlama ve Ölçümleme kitleye uygun reklam ve tanıtım çalışmaları e-Ticaret sitesi yapılandırıldıktan ve ürünler bu sisteme yapılmalıdır. girildikten sonra sırada müşterinin bu ürünlere ulaşması ve • Kampanya için kısa, net, olumlu düşünce satın almasını sağlama süreci bulunmaktadır. Seçilen uyandıracak bir slogan belirlenmelidir. Slogan platformun ve iş modelinin uygunluğu kadar dijital kampanyanın akılda kalmasını sağlayarak ortamda yürütülen pazarlama ve reklam çalışmaları da benimsenmesine yardımcı olacaktır. internet üzerinden yapılan ticaretin başarıyla
yürütülebilmesinde belirleyici olmaktadır. Bölümümüzün
bu kısmında e-Ticaret uygulamalarında kullanılan güncel dairesel bir süreç olarak ele alınmaktadır (Akar, 2010, s. pazarlama ve ölçümleme tekniklerine yer vereceğiz. 37; Öztürk, 2018, s. 177).
Dijital Pazarlama Banner Reklamları
Dijital pazarlama, internet, sosyal ağlar ile mobil Ürün ya da hizmetlerin diğer web sitelerinde reklam platformlarda ürün ya da hizmetleri tanıtmak amacıyla görselleri ve animasyonları ile gösterildiği reklam türüdür. kullanılabilecek pazarlama ve reklam çalışmalarını ifade Bu tür reklamlar yayıncının çalışma şekline göre gösterim etmektedir. adedi ya da tıklamaya göre ücretlendirilebilir. Remarketing adı verilen hedefli reklam uygulaması, Dijital pazarlama süreci (Koçak Alan, Tümer Kabadayı ve gezilen bir web sitesi ya da o sitede ilgilenilen bir ürünün, Erişke, 2018, s. 494): arama motorları aracılığıyla diğer web sitelerinde ya da • Elde et, sosyal ağ sitelerinde reklam olarak karşımıza çıkmaktadır. • Kazan, Hedefli reklamlar müşterinin ilgi alanlarını, daha önceki • Ölç ve optimize et, alışverişlerini yansıttığı için dikkat çekme oranı oldukça • Sahip çık-büyüt yüksektir. Diğer yandan hedefli reklamlar kullanıcılara sürekli aynı reklamları göstermelerinden dolayı rahatsızlık olmak üzere dört aşamadan oluşur. yaratabilir.
İnternet üzerinden ticaret yapmak isteyen bir işletme, Satış Ortaklığı müşterilerine ulaşabilmek için birbirinin devamı Bir e-Ticaret sitesinin ürün ya da hizmetlerini, anlaşmalı niteliğinde olan bu dört aşamayı takip etmelidir. olduğu başka bir site üzerinden tıklayarak gelen müşteriye Sosyal Medya Pazarlaması satması sonucu oluşan komisyon tabanlı pazarlama Sosyal medya hem müşterilere hem de kurumlara farklı yöntemidir. İşletme, kullanım oranlarının yüksek olduğu iletişim olanakları sunmaktadır. Bu platformlarda daha bir başka kurumun web sitesinde reklamını yayınlar. Bu önce eksik olan müşteri-müşteri iletişimi ön plana reklam, dokunarak ya da tıklanarak işletmenin kendi çıkmıştır. Bireyler birbirinin deneyimlerinden yararlanarak e-Ticaret sitesine gidecek şekilde tasarlanır. Böylece satılan ürün ya da hizmetler konusunda daha fazla söz reklamı görüp ilgilenen ve tıklayan müşteri bir başka web sahibi olmuş böylece daha şeffaf bir ortamda alışveriş sitesinden işletmenin e-Ticaret sitesine erişir. Aynı yapabilir hâle gelmişlerdir. Kurumlarda sosyal medyayı zamanda gelir ortaklığı olarak da adlandırılan sistemde bir fırsat olarak değerlendirmekte ve sunduğu tıklama başına ödeme, üyelik başına ödeme ve satış başına olanaklardan yararlanarak müşterileri çekmek amacıyla ödeme gibi gelir modelleri uygulanmaktadır.
kullanmaktadırlar. Kurumların sosyal medya pazarlaması Arama Motoru Optimizasyonu (Search Engine ile hedeflerini şöyle sıralayabiliriz (Öztürk, 2018, s. 176): Optimization-SEO)
• Ürün satışlarını artırma e-Ticaret sitesinin internette kolay erişilebilir olmasını • Marka farkındalığı oluşturma sağlayabilmek amacıyla bazı düzenlemeler yapmak • Kurum itibarını arttırma ve imajını geliştirme gerekir. Arama motoru optimizasyonu, başta Google • Var olan müşterilere ulaşma, yeni müşteriler elde olmak üzere arama motorlarında belirli kelime ve kelime etme grupları ile arama yapıldığında, ilk sayfalarda ve üst • Müşteriler arasında olumlu görüş paylaşımına sıralarda görüntülenmek amacıyla e-Ticaret sitesi üzerinde imkân verme yapılan teknik işlemlerdir. Arama motorları kendi belirledikleri kurallar dâhilindeki algoritmalara göre web • Müşterilerin davranışlarını ve eğilimlerini sitelerinin arama sonuçlarındaki sıralamalarını belirler. inceleme SEO yapılarak web sitelerinin arama motorlarındaki • Trafiği e-Ticaret sitesine yönlendirme performansı iyileştirilir. SEO bir defaya mahsus bir işlem • Arama motoru sıralamalarını iyileştirme olmayıp düzenli olarak yapılması gerekir. Bu nedenle,
Sosyal medya pazarlaması, şirketlerin ürün ya da uzman bir kişinin e-Ticaret platformunun yönetim ekibine hizmetlerini tanıtmalarını, geleneksel reklamcılık dâhil edilerek ilgili ayarlamaları düzenli olarak takip kanallarıyla ulaşılamayan çok daha büyük bir topluluk ile etmesi önem taşımaktadır. iletişim kurmalarını ve bu toplulukları e-Ticaret Arama Motoru Pazarlaması (Search Engine Marketing- platformuna yönlendirerek satış yapabilmelerini sağlar. SEM) Burada vurgulamamız gereken bir nokta da sosyal medya pazarlaması yapılırken bireylerden ziyade topluluklara e-Ticaret sitesinin belirli bir ücret karşılığında arama odaklanılıyor olmasıdır. Bu bağlamda sosyal medya motorunda görüntülenen ve hedef kitleye ulaşmayı pazarlamasını, toplulukları dinleme ve benzer şekilde sağlayan bağlantı reklamlarıdır. Arama motorları yanıtlama süreci olarak ifade edebiliriz. Resim 6.2’de üzerinden e-Ticaret sitesinde trafik sağlamak, müşteri görüldüğü gibi sosyal medya pazarlaması dinleme, ölçme, çekmek amacıyla yapılmaktadır. Özellikle en fazla bağlanma ve bu faaliyetleri optimize etme olmak üzere kullanılan arama motoru Google üzerinden yapılmaktadır. Adwords adı verilen reklam yayıncılığı aracı ile seçilen
kelimelerle arama sonuçlarında ücretli reklamlar yayınlanabilir. Ardından reklamların dönüş oranları takip edilerek gerekli analizler ve iyileştirmeler yapılabilir. Google Adwords ile entegre olarak çalışan Google Analytics, e-Ticaret sitesiyle ilgili ölçümleme ve analizler yapabilmek için detaylı istatistikler sunar.
e-Ticaret Analitikleri
Satışları tamamlama, kar elde etme, büyüme gibi hedeflere ulaşabilmek için e-Ticaret sitesindeki müşteri faaliyetlerinin izlenmesi ve düzenli olarak takip edilmesi oldukça önemlidir. Analitik, müşterilerin e-Ticaret platformunda geçirdikleri süre, tekrar alışveriş için gelme oranları, satışla sonlandırma, platformda yalnızca gezinme gibi davranışları düzenli olarak takip eden, raporlayan ve görselleştiren veri sistemidir.