İŞL132U-FİNANSAL MUHASEBE
Ünite 5: Duran Varlıklar
Giriş
Satılmak için değil, kullanılmak üzere alınan iktisadi varlıkları duran varlıklar olarak adlandırıyoruz. Tanımlamak gerekirse, bir yıldan veya normal faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla elde edilen ve ilke olarak bir yılda veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi ya da tüketilmesi öngörülmeyen varlıklara duran varlıklar denir.
TDHP’de duran varlıklar şu şeklide sıralanmıştır:
2 DURAN VARLIKLAR 22 Ticari Alacaklar 23 Diğer Alacaklar 24 Mali Duran Varlıklar 25 Maddi Duran Varlıklar 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 28 Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelirler Tahakkukları 29 Diğer Duran Varlıklar
Mali Duran Varlıklar
Bu grup uzun vadeli amaçlarla ya da yasal zorunluluklar nedeniyle elde tutulan, uzun vadeli menkul kıymetlerle ya da paraya dönüştürme niteliğini kaybetmiş uzun vadeli menkul kıymetlere ek olarak diğer bir işletmeye veya bağlı ortaklığa ortak olmak için edinilen sermaye paylarından oluşur.
TDHP’de
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 240 Bağlı Menkul Kıymetler 241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
242 İştirakler
243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)
244 İştirakler Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
245 Bağlı Ortaklıklar
246 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri (-)
247 Bağlı Ortaklıklar Sermaye Payları Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
248 Diğer Mali Duran Varlıklar
249 Diğer Mali Duran Varlıklar Karşılığı (-)
Bağlı Menkul Kıymetler
Bu hesapta iştirak olarak nitelendirilmek için aranan asgari sermaye payı yüzdesini taşımadığı için ‘’242 İştirakler’’ hesabında izlenemeyen fakat uzun vade de elde tutulması amaçlanan hisse senetleri ile hisse senetleri dışında kalan ve uzun vadeli amaçlarla veya yasal zorunluluklarla veya paraya dönüştürme niteliği kaybolduğu için elde tutulan menkul kıymetler izlenir. Bir şirketin sermaye payının %10’una kadarlık kısmına ait ortaklık payının satın alınması durumunda kullanılır. Bağlı menkul kıymetler
edinildiğinde hesabın borç tarafına, elden çıkarıldıklarında alacak tarafına kayıt edilir.
İştirakler
İlk olarak iştirak nedir tanımlayalım.
İştirak; yatırımcı işletmenin, adi ortaklık gibi tüzel kişiliği olmayan işletmeler de dahil olmak üzere, iş ortaklığı veya bağlı ortaklık niteliği olmayan ancak üzerinde önemli etkisinin bulunduğu işletmelerdir.
Bu hesapta izlenen varlıklar hangileridir ifade edelim.
“242 İştirakler” hesabında, işletmenin, doğrudan veya dolaylı olarak diğer şirketlerin yönetimine ve ortaklık politikalarının belirlenmesine katılmak üzere edindiği hisse senetleri veya ortaklık payları izlenir.
İştirakler hesabı, bir ortaklıktaki en fazla %50 oranında olan sermaye payları veya oy haklarının izlenmesinde kullanılır. İştirak edilen ortaklıklarda iştirak ilişkisinden bahsedebilmek için sermaye payı dikkate alınmaksızın sahip olunan oy hakkı veya yönetime katılma hakkının en az %10 oranında bulunması gerekir.
İştirak için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda veya hisse senedi edinildiğinde bu hesabın borç tarafına, hisse senetlerinin elden çıkarılmalarında ise alacak tarafına kayıt yapılır.
İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)
“243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri” hesabın da, iştiraklerle ilgili sermaye taahhütleri izlenir. Aktifi düzenleyici bir hesaptır. Dolayısıyla, bu hesapta artışlar alacak tarafına, azalışlar ise borç tarafına kaydedilir.
İştirak için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda “242 İştirakler” hesabının borç tarafı karşılığında bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Ödeme yapıldıkça hesabın borç tarafına kayıt yapılır.
Bağlı Ortaklıklar
Adi ortaklık gibi tüzel kişiliği olmayan işletmeler de dahil olmak üzere başka bir işletme tarafından kontrol edilen işletmelere bağlı ortaklık denir.
“245 Bağlı Ortaklıklar” hesabı ile işletmenin doğrudan ya da dolaylı olarak %50 oranından fazla sermaye ya da oy hakkına veya en az bu oranda yönetim çoğunluğunu seçme hakkına sahip olduğu ortaklıkların sermaye payları izlenir. Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda veya bu amaçla doğrudan hisse senedi edinildiğinde bu hesabın borç tarafına, sermaye payının elden çıkarılmasında ise alacak tarafına kayıt yapılır.
Bağlı Ortaklıklara Bağlı Sermaye Taahhütleri (-)
“246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri” hesabı ile bağlı ortaklıklarla ilgili sermaye taahhütleri izlenir ve aktifi düzenlenir. Bağlı ortaklık için sermaye taahhüdünde bulunulduğunda “245 Bağlı Ortaklıklar” hesabının borç tarafı karşılığında bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.
Taahhüt edilen sermaye ödendikçe, yani taahhüt yerine getirildikçe bu hesabın borç tarafına kayıt yapılır.
Maddi Duran Varlıklar
Maddi duran varlıklar; mal veya hizmet üretimi veya arzında kullanılmak, başkalarına kiraya verilmek veya idari amaçlar çerçevesinde kullanılmak üzere elde tutulan ve bir dönemden daha fazla kullanımı öngörülen fiziki varlık kalemleridir.
TDHP’de maddi duran varlıklar içerisinde yer alan hesaplar aşağıdaki şekilde sıralanır:
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 250 Arazi ve Arsalar 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri 252 Binalar 253 Tesis, Makine ve Cihazlar 254 Taşıtlar 255 Demirbaşlar 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar 257 Birikmiş Amortismanlar (-) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar 259 Verilen Avanslar
Maddi duran varlıklar satın alındıklarında veya imal edildiklerinde maliyet değeri üzerinden ilgili hesabın borç tarafına, satıldıklarında veya elden çıkarıldıklarında ise yine maliyet değeriyle ilgili hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.
Duran varlıklar, maliyet değerleri üzerinden muhasebeleştirilerek aktifleştirildikleri için, duran varlıkların muhasebeleştirilmesinde duran varlığın maliyetinin doğru olarak tespit edilmesi önemlidir. Bir maddi duran varlık kaleminin maliyeti aşağıdaki unsurları içerir:
• İndirimler ve ticari iskontolar düşüldükten sonra, ithalat vergileri ve iade edilmeyen alış vergileri dahil satın alma fiyatı, • Varlığın yerleştirileceği yere ve yönetim tarafından amaçlanan koşullarda çalışabilmesini sağlayacak duruma getirilmesine ilişkin her türlü maliyet, • Maddi duran varlığın sökülmesi ve taşınması ile yerleştirildiği alanın restorasyonuna ilişkin tahmini maliyeti, • Doğrudan maddi duran varlık kaleminin elde edilmesiyle veya inşaatıyla ilgili çalışanlara sağlanan faydalardan kaynaklanan maliyetler, • Yerin hazırlanmasına ilişkin maliyetler, • İlk teslimata ilişkin maliyetler, • Kurulum ve montaj maliyetleri, • Mesleki ücret maliyetleri.
Maddi duran varlıklar elde edildikten sonra, kullanıldıkları süre içerisinde bunlarla ilgili harcamaların muhasebeleştirilmesinde ise aşağıdaki ilkeler dikkate alınır:
• Maddi duran varlıkları iyi çalışır durumda tutmak üzere yapılan harcamalar dönem gideri olarak kaydedilir. • Yapılan harcama, ilgili duran varlığın verimini, hizmet süresini ve iktisadi değerini artırdığında aktifleştirilir.
Aktifleştirme ise bir varlığın bilançonun aktif tarafında görünmesini sağlamak üzere ilgili varlık hesabına kaydedilmesidir.
Arazi ve Arsalar
Arazi tarım faaliyetlerine ayrılmış olan veya parsellenerek arsalara dönüştürülmeye uygun bulunan geniş toprak parçasına denir.
Arsa belediye sınırları içinde olup, inşaata uygun parsellenmiş toprak parçalarına denir.
İşletmeye ait her türlü arazi ve arsaların izlendiği hesaptır. İşletmeler satın aldıkları arazi ve arsaları “252 Arazi ve Arsalar” hesabının borç tarafına maliyet değeri ile kaydederler. Arazi ve arsaların maliyet değeri, satın alma bedeline; alışa ilişkin noter, tapu, mahkeme kıymet takdiri, komisyon harçları, emlak vergisi vb. giderlerden aktifleştirilmesi (maliyete dahil edilmesi) istenenlerin eklenmesiyle bulunur. Arazi ve arsaların satılması, istimlak edilmesi gibi nedenlerle işletme mülkiyetinden çıkması veya üzerinde yapılan bina veya tesisin maliyetine eklenmesi durumunda bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Eğer, alınan bir arazi veya arsanın kullanılabilir hale getirilmesi için üzerindeki eski yapıların yıkılması gerekirse, bu yıkım ile ilgili giderlerin de arazi ve arsanın maliyetine eklenmesi gerekir. Yıktırılan yapıların enkazından bir gelir elde edilirse bu tutarın arazi ve arsanın maliyetinden düşülmesi gerekir.
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri
“251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri” hesabı, işletme bünyesinde yer altında inşa edilen yapılar (tünel, sarnıç, sığınak vb.) ile yer üstünde yapılan köprü, iskele, park, yol, bahçe, duvar, spor sahası gibi yapıların kaydedildiği hesaptır.
Yeraltı ve yerüstü düzenlerinin yapımı tamamlanıncaya kadar yapılan harcamalar, “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabına kaydedilir. Yapımı tamamlanan yeraltı veya yerüstü düzeninin “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabında oluşan maliyeti daha sonra “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri” hesabının borç tarafına kaydedilerek aktarılır. Bunun yanı sıra, daha önce aktifleştirilmiş olan yeraltı ve yerüstü tesislerinin ekonomik değerini arttırıcı bir harcama yapılmasında veya tamamlanmış olarak yeraltı veya yerüstü tesisi satın alınması durumunda da “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri” hesabı borçlandırılır. Yeraltı ve yerüstü düzeninin hizmet dışı kalması, yenilenmesi için sökülmesi veya devredilmesi durumunda ise “251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri” hesabının alacak tarafına kayıt yapılır.
Binalar
Binalar, işletme faaliyetlerinin yürütülmesi için belirli amaçlara tahsis edilerek yararlanılan yapılardır. Binalar; üretim binaları, mağazalar, depolar, ambarlar, yönetim binaları, sosyal, kültürel, spor amaçlı kullanılan binalar, lojmanlar ve konutlar gibi türlerden oluştur.
“252 Binalar” hesabı, işletmenin her türlü binaları ve bunların ayrılmaz parçalarının izlendiği hesaptır. Bina satın alındığında, işletme tarafından inşası tamamlanan binaların “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabında birikmiş maliyetleri bu hesaba aktarıldığında, yeniden değerleme yapıldığında ve binanın ekonomik değerini arttıracak nitelikte harcamalar yapıldığında “252 Binalar” hesabının borç tarafına kayıt yapılır. Binanın satılması veya işletmenin mülkiyetinden çıkması halinde ise hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.
Tesis, Makine ve Cihazlar
“253 Tesis, Makine ve Cihazlar” hesabı, işletme faaliyetlerinde kullanılan her türlü makine, tesis (elektrik, buhar, havalandırma, ısıtma vb.) ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin izlendiği hesaptır. Tesis, makine ve cihazların satın alınması, işletme tarafından imal edilmesi, işletme tarafından sipariş edilerek imal ettirilmesi durumunda bu hesabın borç tarafına kayıt yapılır. İşletme aktifine kayıtlı herhangi bir tesis makine ve cihazın satılması, hurdaya ayrılması, kazaya uğraması vb. nedenlerle bir başka hesaba aktarılması söz konusu olduğunda ise hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.
Taşıtlar
“254 Taşıtlar” hesabı ile işletme faaliyetlerinde kullanılan tüm taşıtları izlenir. Satın alınan veya işletme tarafından imal edilen veya ettirilen taşıtların maliyetleri üzerinden “254 Taşıtlar” hesabının borç tarafına kayıt yapılır. Daha önce aktife alınmış bulunan bir taşıtın ekonomik değerini arttırıcı bir harcama yapıldığında da bu hesabın borç tarafına kayıt yapılır. Taşıtların herhangi bir nedenle elden çıkmasında ise hesabın alacak tarafına kayıt yapılır.
Demirbaşlar
“255 Demirbaşlar” hesabı ile işletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi varlıklar izlenir. Satın alınan veya işletme tarafından üretilen demirbaşlar bu hesabın borç tarafına kaydedilir. Demirbaşın ekonomik değerini artırıcı bir harcama yapıldığında ve yeniden değerleme yapıldığında da hesabın borç tarafına kayıt yapılır. Demirbaşın satılmasında veya herhangi bir nedenle bir başka hesaba alınmasını gerektiren durumlarda ise, hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Diğer duran varlıklarda olduğu gibi demirbaşlar da maliyet bedelleri üzerinden muhasebeleştirilir. Dikkat edilmesi gereken bir nokta ise işletme tarafından üretilen demirbaşlar, işletmede kullanılmak üzere aktife alınmışsa üretim maliyeti ile kaydedilir.
Yapılmakta Olan Yatırımlar
“258 Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabına, işletmede yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan maddi duran varlıklar için yapılan her türlü harcama (malzeme, işçilik vb.) kaydedilir.
Yapılmakta olan yatırım projeleriyle ilgili harcamalar bu hesabın borç tarafına, tamamlanan yatırım bedelleri ise ilgili maddi duran varlık hesabının borç tarafı karşılığında bu hesabın alacak tarafına kayıt yapılır. Hesabın kalanı henüz yapımı, üretimi, satın alınması, montajı tamamlanmamış maddi duran varlıkların ve yapımı sürdürülen yatırım projelerinin maliyetini gösterir.
Verilen Avanslar
“259 Verilen Avanslar” hesabı, yurt içinden veya yurt dışından satın alınmak üzere sipariş edilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak yapılan avans ödemelerinin izlendiği hesaptır. Bu hesap, maddi duran varlık sipariş avansı ile ilgili giderleri de kapsar. Maddi duran varlık alımı veya yapımı için avans verildiğinde bu hesabın borç tarafına, sipariş teslim alındığında ise alacak tarafına kayıt yapılarak hesap kapatılır.
Duran varlıklar hesap sınıfında yer alan “259 Verilen Avanslar”, “269 Verilen Avanslar” ve “279 Verilen Avanslar” hesapları, bulundukları hesap grubuyla ilgili herhangi bir duran varlık alımında yapılan avans ödemelerinin izlenmesinde kullanılırlar.
Maddi Duran Varlıkların Satışı
Maddi duran varlıklar satın alındıklarında maliyet bedeli üzerinden, ilgili hesabın borç kısmına yazılır. İşletmelerin maddi duran varlıklarını satmak zorunda kaldıkları durumda ise maddi duran varlıkları maliyet bedeli ile ilgili maddi duran varlık hesabının alacak tarafına kayıt yapılır. Maddi duran varlıkların net aktif değerlerinin üzerinde bir bedelle satılmaları halinde satıştan kâr elde edilir. Net aktif değerlerinin altında bir bedelle satılmaları durumunda ise, satış zararla sonuçlanmış olur. Buna göre, duran varlığın satış tutarı ile duran varlığın net değerinin farkını bularak duran varlık satışından kâr mı zarar mı elde edildiği belirlenebilir. Elden çıkarılmak amacıyla satılan maddi duran varlıkların satışında elde edilen kâr “679 Diğer Olağandışı Gelirler ve Kârlar” hesabına kaydedilirken, satış zararı olması durumunda “689 Diğer Olağandışı Giderler ve Zararlar” hesabı kullanılır. Duran varlıklar satıldığında satışa ilişkin KDV tutarı satış bedeli üzerinden hesaplanır.
Maddi Olmayan Duran Varlıklar
Maddi olmayan duran varlıklar, kullanımları sonucunda işletmenin gelirlerinde artış meydana getiren bir kısım haklar ile işletmeye ticari bir fayda sağlayan ayrıcalıklar ve üstünlüklerden oluşur.
Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken
himaye gören haklar, şerefiye ve özel maliyetler “26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar” grubunu oluşturur.
TDHP’de bu grup içerisinde aşağıdaki hesaplar yer alır:
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 260 Haklar 261 Şerefiye 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri 264 Özel Maliyetler 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar 268 Birikmiş Amortismanlar (-) 269 Verilen Avanslar
Haklar
Bu hesap, imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin işletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamalarından oluşur. Edinilen haklar, maliyet bedelleri ile bu hesabın borç tarafına kaydedilir.
Hesap, büyük işletmelerde hak türlerine göre aşağıdaki gibi ayrılabilir. Küçük işletmeler bu hesabı büyük defter düzeyinde tutabilir:
260.00 Patentler 260.01 Lisanslar 260.10 Ticari Marka ve İsimler 260.11 Ticaret Unvanı 260.12 Telif Hakları 260.20 İmtiyazlar 260.50 Başkasının Gayrimenkulü Üzerine Tesis Olunan Haklar 260.90 Diğer Haklar
Şerefiye
Şerefiye bedeli, devralınan işletme için ödenen para ile devralınan varlıkların rayiç bedeli arasındaki fark olarak tanımlanır. Günlük dilde hava parası veya peştamallık olarak da bilinen şerefiye, bir işletme devralınırken katlanılan maliyet ile söz konusu işletmenin rayiç bedelle hesaplanan net varlıklarının (öz varlık) değeri arasındaki olumlu farktır. Şerefiye hesaplanırken rayiç bedelin tespit edilmemesi halinde, net defter değeri esas alınır. Ödenen şerefiye bedellerinin tamamı “261 Şerefiye” hesabının borç tarafına kaydedilir. Şerefiyenin en önemli özelliği, diğer varlık kalemlerine bağlı olarak ortaya çıkması, dolayısıyla tek başına alınıp satılmasının mümkün olmayışıdır.
Bu özelliği ile şerefiye, devralınan şirketin tamamı ile ilişkilendirilebileceği gibi, belirli bir bölümüne de bağlanabilir.
Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri
“262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri” hesabı ile işletmenin kurulması, yeni bir şubenin açılması, işlerin sürekli olarak genişletilmesi için yapılan ve karşılığında maddi bir değer elde edilmeyen giderlerin
aktifleştirilmeleri durumunda izlenir. Kuruluş ve örgütlenme giderleri, maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer alan haklardan farklı özellikler gösterirler. Haklar, mülkiyete konu olup bağımsız olarak alınıp satılabilen lisans, ihtira beratı, telif gibi kıymetlerden oluşur.
Kuruluş ve örgütlenme giderlerinin mülkiyete konu olması ve alınıp satılması söz konusu değildir. Bir giderin, kuruluş ve örgütlenme gideri sayılabilmesi için iki temel özelliği taşıması gerekir:
1. Giderin işletmenin kuruluş, yeni şube açılması ya da genişletilmesi için yapılması, 2. Bu giderin karşılığında bir varlık edinilmemiş olmasıdır.
Kuruluş ve örgütlenme giderleri için şu örnekleri verebiliriz; etüt giderleri, sözleşmenin hazırlanması için yapılan giderler, kuruluşla ilgili seyahat giderleri, kuruluş sırasında ödenen tanıtma ve reklam giderleri, hisse senedi basım ve çıkarma giderleri, kuruluş sırasında ödenen işçi ve personelin eğitim giderleri, deneme imalat giderleri, kuruluşta ayni sermaye konulması durumunda buna ilişkin bilirkişi giderleri vb.
Araştırma ve Geliştirme Giderleri
Araştırma, yeni bilimsel veya teknolojik bilgi veya bulgu elde etmek amacıyla yapılan özgün ve planlı çalışmalardır.
Geliştirme, arama faaliyeti sonunda bulunan bilginin üretim veya diğer satış planlarında kullanılabilir hale getirilmesi için “ticari üretim veya kullanıma başlamadan önce, yeni veya önemli ölçüde geliştirilmiş malzeme, aygıt, ürün, süreç, sistem ya da hizmetlerin üretim planı veya tasarımında araştırma sonuçları ya da diğer bilgilerin uygulanması” olarak tanımlanır.
“263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri” hesabı, işletmede yeni ürün ve teknolojiler oluşturulması, mevcutların geliştirilmesi ve benzeri amaçlarla yapılan her türlü harcamaların, aktifleştirilen kısımlarının izlendiği hesaptır.
Araştırma giderleri ile geliştirme giderlerinin birbirlerinden ayrıştırılabiliyor olmaları durumunda araştırma giderleri aktifleştirilmezken, geliştirme giderleri aktifleştirilir. Çünkü araştırma giderleri; yeni bir bilgi edinilmesi, daha önceki bilgi ve bulguların başka bir ürün veya hizmet üretimi için değerlendirilmesi, üretim sistem ve araçlarının alternatiflerinin araştırılması, yeni alet, edevat, ürün, süreç, sistem ve hizmetlerin değerlendirilmesi gibi faaliyetlere ilişkin harcamaları kapsar ve bu faaliyetlerin gelecekte işletmeye ekonomik fayda sağlayıp sağlamayacağı, yani sonuçları henüz belirsizdir. Geliştirme giderinde ise, sonuç belirlenmiş ve artık söz konusu bilginin nasıl kullanılacağı üzerinde veya bir projeye adaptasyonunda çalışılıyordur. Eğer bir projede, araştırma faaliyetleri ile geliştirme faaliyetleri birbirlerinden ayrılamıyorlar ise bu faaliyetlere ilişkin olarak yapılan harcamalar genellikle araştırma gideri olarak kabul edilir ve aktifleştirilmez.
Özel Maliyetler
“264 Özel Maliyetler” hesabına, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulün kullanılması için yapılan kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan harcamalar kaydedilir.
Bir giderin özel maliyet olarak değerlendirilebilmesi için;
• Üzerinde harcama yapılan gayrimenkulün bir başkasına ait olması, • Giderlerin kiracı tarafından gerçekleştirilmiş olması, • Gayrimenkulü genişletmek ya da iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak amacıyla yapılan giderlerden olması
gerekir. Yapılan harcamalar hesabın borç tarafına kaydedilir.