İŞL132U-FİNANSAL MUHASEBE
Ünite 2: Hesap Kavramı ve Muhasebe Süreci
Giriş
İyi bir işletme yönetimi için işletme faaliyetlerinin planlanması, gerçekleştirilen faaliyetlerin sonuçlarının ölçülmesi ve planlananla karşılaştırılması, elde edilen bulgular doğrultusunda geleceğe yönelik kararlar alınması ve yeni planlar yapılması gerekmektedir.
İşletmelerin bir muhasebe dönemi içerisinde gerçekleştirdikleri işlemlerin sayısı düşünülecek olursa, her işlemin sonucunun doğrudan finansal tablolara işlenmesinin bilginin güvenilirliği açısından büyük sorunlar oluşturacağı ortadadır.
Hesap Kavramı
Bir işletmede normal faaliyet dönemi içinde çok sayıda ve farklı işlemler gerçekleştirilmektedir. Gerçekleşen mali nitelikteki işlemlerin etkilerinin doğrudan işletmenin finansal tabloları üzerinde gösterilmesinin pratik olmaması nedeniyle, söz konusu işlemlerin işletmenin varlık ve kaynaklarının her birinde meydana getirdiği değişmelerin ve sonucu oluşturan her tür gelir ve giderin ayrı ayrı izlenmesi gerekmektedir.
Mali nitelikli olayların her bir bilanço unsurunda ve faaliyet sonucunu oluşturan her bir unsurda zaman içerisinde meydana getirdiği artış ve azalışların izlendiği bu çizelgelere “hesap” adı verilmektedir.
Buna göre genel olarak tanımlanacak olursa, işletmenin ticari faaliyetleri kapsamında gerçekleştirdiği mali nitelikteki işlemlerden dolayı, bilanço ve gelir tablosu unsurlarında meydana gelen artış ve azalışların türlerine göre sınıflandırıldığı ve tutar ile ifade edilerek izlendiği çizelgelere “hesap” denir.
Hesapların Sınıflandırılması
Hesaplar raporlandıkları finansal tablolara göre sınıflandırılmaktadır. Finansal tablolara göre yapılan sınıflandırmada hesaplar ilk aşamada “Bilanço Hesapları” ve “Gelir Tablosu Hesapları” olmak üzere gruplandırılmaktadırlar. Ayrıca finansal tabloların içeriğini oluşturulan unsurlara göre de alt sınıflara ayrılmaktadırlar.
Bilanço hesapları kendi içinde, varlık hesapları ve kaynak hesapları olarak ayrıştırılmaktadır. İşletmenin varlıklarında meydana gelen artış veya azalışların izlendiği hesaplara varlık hesapları, borçlarında ve öz kaynaklarında meydana gelen artış veya azalışların izlendiği hesaplara kaynak hesapları denir. Varlık hesapları aynı zamanda aktif hesaplar, kaynak hesapları ise pasif hesaplar olarak da adlandırılmaktadırlar.
Gelir tablosu hesapları, işletmenin sonucunu (kâr veya zararını) ortaya koyan hesaplar olduğu için aynı zamanda “Sonuç Hesapları” olarak da adlandırılırlar. Bu hesaplar, gelir hesapları ve gider hesapları olarak ikiye ayrılırlar. Gelir hesapları faiz gelirleri, kira gelirleri, satış gelirleri vb. gelir unsurlarının izlendikleri hesapları ifade ederken,
gider hesapları pazarlama giderleri, yönetim giderleri gibi her türlü gider unsurunun kayıt altına alındığı hesaplardır.
Muhasebe; işletmenin varlıklarının, sermayesinin ve borçlarının ne olduğu, parasal değerleri, hangi değişmelere uğradıkları, faaliyetlerin sonunda ne elde edildiği veya ne kaybedildiğinin bilinmesi için varlıkların, sermayenin ve borçların saptanması, diğer bir ifadeyle, ekonomik faaliyetlerin belirlenmesi, izlenmesi ve sonuçların ölçülmesi işlevini yerine getirerek bilgi kullanıcıları tarafından ihtiyaç duyulan bilgiyi sağlamaktadır.
Bilanço ve gelir tablosu hesapları yukarıdaki sınıflandırmanın yanı sıra işlevlerine göre de bölümlendirilmektedir. Bu bölümlendirmede hesaplar;
• Ana hesaplar ve yardımcı hesaplar • Asli hesaplar ve düzenleyici hesaplar
olarak ayrıştırılmaktadırlar.
Finansal tablolarda sunulan ve ilgili unsuru bir bütün olarak gösteren hesaplara “ana hesap” denilirken, ana hesapların içerdiği bilgilerin detay seviyesinde tutulduğu hesaplar “yardımcı hesap” olarak tanımlanmaktadır.
Asli hesaplar, finansal tablolarda sunulan unsurların nominal değerleri ile doğrudan doğruya ifade edildiği hesaplar iken, düzenleyici hesaplar asli hesapların tablolarda net değerleri gösterilmelerini sağlayan hesaplardır.
Yukarıdaki hesap türlerinden başka bir de Nazım Hesaplar vardır. Nazım hesaplar, işletmenin finansal tablo unsurları üzerinde etkisi olmamakla birlikte ileride etki yaratabileceği düşünülerek saklanan bazı bilgilerin sunulduğu hesaplardır.
Hesapların İşleyişi
Muhasebe öğretiminde kolaylık sağlamak için hesaplar “T” şekli ile ifade edilir. Bu şekil, geleneksel hesap çizelgesinin sadece üst ve orta çizgisini temsil eder. Her hesap, sol tarafı “borç” sağ tarafı ise “alacak” olarak adlandırılan iki taraflı bir yapıya sahiptir. Büyük defter hesapları, T harfi ile sembolize edildikleri için “T hesabı” olarak da adlandırılmaktadırlar.
İşletme tarafından gerçekleştirilen finansal işlemlerin etkileri niteliklerine göre ilgili oldukları hesapların borç veya alacak tarafına kaydedilir. Hesapların borç tarafına kayıt yapılması hesabın borçlandırılması olarak adlandırılırken, alacak tarafına kayıt yapılması hesabın alacaklandırılması olarak ifade edilir.
Hesaplarla ilgili olarak kullanılan terimler genel olarak aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Hesabın açılması: Hesabın borç ya da alacak tarafına ilk kez kayıt yapılmasıdır. • Hesabın borçlandırılması: Bir hesabın borç tarafına kayıt yapılmasıdır. • Hesabın alacaklandırılması: Bir hesabın alacak tarafına kayıt yapılmasıdır.
• Hesabın kalanı (bakiyesi): Hesabın borç ta- rafındaki tutarların toplamı ile alacak tarafındaki tutarların toplamı arasındaki farktır.
İşletmede farklı tarihlerde ve tarih olarak birbirini izleyen bir sırada gerçekleştirilen işlemlerin belirli bir sistem dahilinde finansal tablolarda sunulabilir hale getirilmesi gerekmektedir.
Bir işlemin sonucunun ilgili hesaplarda hangi tarafa kayıt edileceği, söz konusu işlemin hangi unsurları etkilediğine bağlı olarak değişir. Bu nedenle, mali nitelikteki işlemlerin varlıklar, kaynaklar, gelirler ve giderler üzerinde meydana getirdiği artış veya azalış yönündeki değişmelerin, bu unsurlar temelinde ayrı ayrı izlenmesi gerekir.
Bilanço Hesaplarının İşleyişi
Bilanço hesaplarının işleyişi, varlık hesapları (aktif hesaplar), kaynak hesapları (pasif hesaplar) ve düzenleyici hesaplar olmak üzere üç grupta ele alınabilir.
Varlık Hesaplarının İşleyişi: İşletmenin kasa veya bankasındaki parası, nakit benzeri kıymetleri, zaman içinde paraya dönüşecek unsurları ile işletme faaliyetlerinde kullanılacak kıymetleri işletmelerin varlıklarını oluşturur.
Kaynak Hesaplarının İşleyişi: İşletmelerin kaynakları, yukarıda da belirtildiği üzere, kısa vadeli ve uzun vadeli yabancı kaynakları (borçları) ile öz kaynaklarından oluşur.
Düzenleyici Hesapların İşleyişi: Düzenleyici hesaplar ise aktifi düzenleyici ve pasifi düzenleyici hesaplar olarak ikiye ayrılır. Aktifi düzenleyici hesaplar, bilançonun aktif tarafında yer alırlar. Ancak işleyiş özellikleri pasif hesaplar (kaynak hesapları) gibidir. Pasifi düzenleyici hesaplar ise bilançonun pasif tarafında yer almalarına rağmen, aktif hesaplar (varlık hesapları) gibi işleyiş özelliğine sahiptirler.
Gelir Tablosu Hesaplarının İşleyişi
İşletmelerin temel ve değişmez amacı kâr elde etmektir. İşletmenin kâr elde edebilmesi için bir dönemde elde ettiği toplam gelirlerin toplam giderlerinden büyük olması gerekir. Gelir, işletme faaliyetleri sonucunda işletme sahiplerinin haklarında meydana gelen brüt artışlardır. Gider ise, işletme faaliyetleri sonucunda işletme sahiplerinin haklarında meydana gelen azalışları ifade eder. İşletmenin bir dönemde elde ettiği gelirler ve katlandığı giderler gelir tablosunda yer alan hesaplarda izlenir. Gelir tablosu hesapları, gelir hesapları ve gider hesapları olarak ikiye ayrılır.
Gelir Hesaplarının İşleyişi: Gelir hesaplarında ilk kayıt hesabın alacak tarafına yapılır. Dönem içinde gelirlerde meydana gelen artışlar da ilgili gelir hesaplarının alacak tarafına kaydedilir. Dönem sonunda, bu hesaplar dönem kârı veya zararını oluşturmak üzere ilgili hesaplara devredilerek kapatılırlar.
Gider Hesaplarının İşleyişi: Gider hesaplarında ilk kayıt hesabın borç tarafına yapılır. Dönem içinde giderlerde
meydana gelen artışlar da ilgili gider hesaplarının borç tarafına kaydedilir. Dönem sonunda, bu hesaplar dönem kârı veya zararını oluşturmak üzere ilgili hesaplara devredilerek kapatılırlar.
Muhasebe Süreci
Bir işletmede raporlama dönemi içerisinde ortaya çıkan işlemlerin sonuçlarının kaydedilmesi, sınıflandırılması ve raporlanması şeklinde gerçekleştirilen muhasebe işlemlerinin tamamını kapsayan süreç “muhasebe süreci” olarak adlandırılmaktadır.
Muhasebe sürecini oluşturan işlemler gerçekleştirildikleri zamana göre “dönem başı işlemleri”, “dönem içi iş- lemleri” ve “dönem sonu işlemleri” olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Dönem kavramı finansal raporların kapsadığı zaman aralığını ifade etmekle birlikte, genellikle 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasında kalan süre esas alınmaktadır.
Dönem Başı İşlemleri
Bir işletmenin döneme ilişkin muhasebe bilgisi, dönem başındaki durumu, dönem içerisinde ortaya çıkan olayların bu durum üzerindeki etkisi ve dönem sonunda ulaşılan son durum olarak üç bileşenden oluşmaktadır.
Dönem Başı Envanterinin Yapılması
Envanter çıkarmak; bilanço günündeki varlıkları, alacakları ve borçları saymak ölçmek tartmak ve değerlemek sureti ile kesin bir şekilde ve detaylı olarak tespit etmektir. Hali hazırda faaliyette bulunan bir işletme için dönem başı envanterinin çıkarılması gerekmeyebilir. Faaliyetleri devam eden işletmelerde her dönemin sonunda yapılan envanter, izleyen dönemin dönem başı envanteri yerine geçmektedir.
Dönem Başı (Açılış) Bilançosunun Oluşturulması
Dönem boyunca gerçekleşen olayların sonuçları ile şekillenen dönem sonu finansal durumu ortaya koyabilmek için öncelikle işletmenin dönem başı itibariyle mevcut finansal durumunun belirlenmesi gerekmektedir.
Belirli bir tarihte varlık ve kaynakların tutarını belirleyebilmek üzere yapılan sayım ve değerleme işlemine “envanter”; yapılan envanter sonucunda elde edilen bilgilerinin kaydedildiği ve yasal olarak tutulması zorunlu olan deftere ise “envanter defteri” adı verilir.
Açılış Kaydının Yapılması
Açılış bilançosunun oluşturulmasının ardından yapılan “açılış yevmiye kaydı” ile yevmiye defterinde de açılış yapılmış olmaktadır. Ardından yevmiye maddesi ile açılışı yapılan tüm finansal tablo kalemleri için dönem boyunca gerçekleştirilen işlemlerin sonuçlarının işleneceği birer büyük defter hesabı açılmaktadır.
Dönem İçi İşlemleri
Dönem başında işletmenin varlık ve kaynaklarına ilişkin hesapların açılmasının ardından, dönem içerisinde ortaya çıkan olayların etkilerinin bu kayıtlara (ve açılacak yeni
kayıtlara) yansıtıldığı dönem içi işlemleri gerçekleştirilmektedir. Bunun yapılabilmesi için, tarafsızlık ve belgelendirme ilkesi gereği, finansal olaylara ilişkin ispat edici belge (fatura, makbuz, bordro, dekont vb.) ve bilgilerin elde edilip yorumlanması gerekmektedir. Ulaşılan yoruma göre söz konusu olayın hangi hesaplara ne ölçüde etki ettiği belirlenerek, yevmiye defterine doğru kayıtların yapılması sağlanabilecektir.
Günlük İşlemlerin Yevmiye Defter (Günlük Defter) Kayıtlarının Yapılması
Muhasebe sürecinin bu aşaması kaydetme işlevinin yerine getirildiği aşamadır. Olayların belgelerle kanıtlanan sonuçları etki ettikleri hesaplara yansıtılmak üzere bu aşama ile kayıt altına alınmaktadır.
Çift Taraflı Kayıt Yöntemi: Her muhasebe işlemi veya olayının karşılıklı olarak en az iki hesaba kaydedilmesi ve hesaplara ait tutarların eşitliği ilkesini esas alan kayıt yöntemidir. Çift taraflı kayıt yöntemi sayesinde, herhangi bir mali nitelikteki olayın işletmenin varlık, kaynak, gelir ve giderleri üzerindeki etkilerinin bir arada gösterilebilmesi olanaklı hale gelmiştir.
Yevmiye defterini, belgelere dayanarak elde edilen bilginin tarih sırasına göre ve maddeler halinde kayıt altına alındığı ve yasal olarak tutulması zorunlu kılınan defter olarak tanımlamak mümkündür. Yevmiye defterinde kayıt altına alınan maddeler ise “yevmiye maddesi” olarak adlandırılır.
Yevmiye defterine yapılan kayıtlarda kullanılan hesap sayısına göre üç tür yevmiye maddesi söz konusudur. Bunlar;
• Basit Madde: Bir yevmiye maddesinin hem borç tarafında hem de alacak tarafında tek bir hesabın olduğu maddedir. • Bileşik Madde: Birden fazla borçlu hesaba karşılık tek hesabın alacaklı olduğu ya da tek hesabın borçlanmasına karşılık birden fazla hesabın alacaklandığı madde türüdür. • Karma Madde: Bir yevmiye maddesinin hem borç tarafında hem de alacak tarafında birden fazla hesabın olduğu maddedir.
Günlük İşlemlerin Büyük Defter (Defter-i Kebir) Kayıtlarının Yapılması
İşlemlerin sonuçlarının yevmiye defterine kaydedilmesi borç/alacak dengesinin gözetilmesi açısından önemli olmasına rağmen, finansal tablonun herhangi bir unsurunda meydana gelen değişimlerin bir arada görülmesi ve o unsurun bakiyesinin belirlenebilmesi için yevmiye defteri uygun bir araç değildir. Yevmiye defterinde aynı hesaba ilişkin yüzlerce kayıt olduğu göz önünde bulundurulduğunda, o hesaba ilişkin tutarların belirlenmesi ve bakiyenin hesaplanması için bütün yevmiye maddelerinin tek tek incelenmesi gerekmektedir.
Büyük defter hazırlanırken ait olduğu hesabın adı, yevmiye defterine kayıt tarihi ve yevmiye madde
numarası, borçlu ya da alacaklı tutar ve tutarlara ilişkin açıklamaların yer alması gerekmektedir.
Defter-i Kebire kaydedilen hesaplar ihtiyaç halinde ayrıntıları hakkında bilgi edinmek amacıyla yardımcı defterlere kaydedilebilirler. Büyük defterdeki bir ana hesabın ayrıntılarını izlemek amacıyla açılan hesaplara yardımcı (tali, muavin, ikincil) hesap denmektedir. Yardımcı defterde, yardımcı hesaplar izlenirler.
Geçici ve Genel Geçici Mizanların Oluşturulması
Muhasebe sürecinin önceki iki aşamasında, yani mali nitelikteki işlemlerin yevmiye defterine kaydedilmesi ve büyük deftere aktarılması sırasında bazı hataların yapılması mümkündür.
Büyük defter hesaplarının borç ve alacak toplamları ve sonuç bakiyelerini gösterir şekilde listelenmesi sonucu elde edilen ve yevmiye defteri toplamlarının büyük defter kayıtlarının toplamı ile eşitliğini kontrol etme temeline dayanan tabloya mizan adı verilir. Mizanlar kontrol amacı ile oluşturuldukları için süreç içerisinde çeşitli zamanlarda düzenlenebilmekte ve düzenlenme zamanına göre değişik isimler almaktadırlar. Genellikle aylık kontrol yapılması için ay sonlarında düzenlenen mizana “geçici mizan”denir.
Yılın son ayında (31 Aralık’ta) düzenlenen ve 12 aylık kontrolün yapılmasını sağlayan mizan ise “genel geçici mizan” olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca dönem sonlarında düzeltme ve envanter kayıtlarının yapılmasının ardından düzenlenen ve finansal tablolara temel teşkil eden son bir mizan daha vardır. Bu mizana “kesin mizan” adı verilir.
Dönem Sonu İşlemleri
Dönem içerisinde gerçekleşen olayların sonuçlarının finansal tablolara yansıtılmak üzere kaydedilmesi ve sınıflandırılmasının yapılmasının ardından dönem sonunda yapılması gereken işlemler tamamlanarak kullanıcılara ihtiyaç duydukları bilgiler sunulmaktadır.
Dönem Sonu Envanter İşlemlerinin Yapılması
Dönem içi işlemler sonucunda elde edilen genel geçici mizan, işlemlerin sonuçlarının doğruluğunu kayıtsal açısından kontrol etmektedir. Diğer bir ifadeyle, işlem sonuçlarının kaydedilmesinde bir hata yapılıp yapılmadığı üzerine odaklanmaktadır.
İşletmenin varlık ve kaynaklarının, muhasebe kayıtlarından bağımsız olarak, sayılmak ve değerlenmek yolu ile ölçülerek listelenmesine muhasebe dışı envanter adı verilmektedir. Envanter sonuçları ile fiili tutarlar arasındaki farkların, hesapların fiili duruma göre düzeltilip, yapılan kayıtlarla ortadan kaldırılması işlemine muhasebe içi envanter denir.
Sonuç (Gelir-Gider) Hesaplarının Kapatılması
Gelir tablosu işletmenin belirli bir döneme ilişkin performansını gösteren tablo olarak tanımlandığına göre, her döneme gelir tablosu hesaplarının sıfır (0) bakiye ile başlaması gerektiği açıktır. Bu doğrultuda, her dönemin
sonunda gelir tablosunu oluşturan hesapların bakiyeleri sıfırlanır. Bu işleme hesabın kapanması adı verilir.
Dönem içerisinde oluşturulup dönem sonu geldiğinde kapanmaları ve izleyen dönemlere aktarılamamaları nedeniyle gelir tablosunu oluşturan hesaplara “geçici hesaplar” da denmektedir.
Kesin Mizanın Düzenlenmesi
Gelir tablosu hesaplarının kapatılmasının ardından bilançonun oluşturulabilmesi için tamamen bilanço kalemlerinden oluşan bir liste oluşturulmaktadır. Bu liste ile bilanço oluşturulmadan önce aktif ve pasif hesapların birbirleri ile denge kurup kurmadığı da kontrol edilmiş olmaktadır. Kesin mizan adı verilen bu liste ile dönem sonu bilançosunun içeriği ve tutarları belirlenir.
Dönem Sonu Bilançosunun ve Gelir Tablosunun Düzenlenmesi
Hazırlanan kesin mizanın dengede olması durumunda mizandaki hesaplar kullanılarak işletmenin dönem sonu itibariyle finansal durumunu gösteren bilanço düzenlenmektedir. Dönem sonu bilançosunun oluşturulmasında Kesin mizanın kalan veren hesapları kullanılmaktadır.
Gelir ve gider (sonuç) hesaplarından ise gelir tablosu düzenlenmektedir. Düzeltme kayıtları sonrasında oluşturulan kesin mizanda işletmenin bütün gelir ve giderleri son hallerini almış durumdadır.
Bilanço Hesaplarının Kapatılması (Kapanış Kaydı)
Muhasebe sürecinin son aşaması kalan veren tüm bilanço hesaplarının kapatılmasıdır. Bilançonun hazırlanmasının ardından bilanço hesapları da yevmiye ve büyük defterde kapatılmaktadır. Bunun için, borç kalanı veren hesapların alacak tarafına, alacak kalanı veren hesapların ise borç tarafına kayıt yapılır. Bütün hesapların kapatıldığı yevmiye maddesine kapanış maddesi denilmektedir.
Muhasebede Kullanılan Belgeler
Muhasebede, mali nitelik taşıyan işlemlerin ilgili defterlere kaydedilebilmesi için, işlemlerin objektif belgelere dayandırılması gerekir. Kayıt tutma sürecinin başlangıcında, öncelikle kaydedilecek olayın tanımlanması gerekmektedir. Bu ise, söz konusu olayı ispatlayan belgelerin toplanması veya düzenlenmesi ile mümkün olabilmektedir. Dolayısıyla, mali nitelikteki olayın meydana gelmesi ile başlayan ve finansal tabloların çıkarılması ile sonuçlanan kayıt tutma sürecinde ilk aşama, olayın tanımlanmasını sağlayan güvenilir bilgileri içeren belgelerin elde edilmesidir. Bu işleme belgelendirme denir.
Yasal Düzenlemelere Tabi Belgeler
Yasal düzenlemelere tabi belgeler TTK ve VUK’da açıklanmaktadır. TTK’ya göre başlıca belgeler; çek, senet, hisse senedi ve tahvildir. VUK’a göre başlıca belgeler ise; fatura, perakende satış vesikaları, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzları, ücret bordrosu ve diğer vesikalardır.
Muhasebe kayıtlarına esas teşkil eden ve VUK tarafından düzenlenmiş başlıca belgeler: Fatura, Perakende Satış Vesikaları (Perakende satış fişleri, Makineli kasaların kayıt ruloları, Giriş ve yolcu taşıma biletleri), Gider Pusulası, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu ve Diğer Evrak ve Vesikalar (ücret bordrosu, taşıma irsaliyeleri, yolcu listeleri ve günlük müşteri listeleri)’dır.
İşletmelerin İhtiyaçlarından Doğan Belgeler
İşletmelerin ihtiyaçları doğrultusunda oluşturdukları ve kullandıkları belgelere örnek olarak; muhasebe fişleri, işletme içi sevkiyat belgeleri, mutabakatlaşma mektupları, cari hesap kartları ve stok kartları verilebilir.
Tek Düzen Hesap Planı
İşletmelerde hesap dönemi boyunca işletmenin büyüklüğüne göre yüzlerce finansal nitelikli işlem gerçekleşebilmektedir. Bu işlemler için her seferinde farklı bir hesap açılması ve sonuçlarının bu hesaplarda izlenerek dönem sonunda ayrı ayrı raporlanması mantıklı değildir. İşlemin özü bakımından benzer içeriğe sahip olan hesapların bir araya getirilmesi ve tek hesap olarak sunulması gerekmektedir.
Tek Düzen Hesap Planının Genel Yapısı
Hesap planının oluşturulmasında finansal tabloların genel kullanım şeklinin gözetilmesi ve tablolar aracılığı ile sunulan bilginin alınan kararlara temel oluşturabileceği bir sistematik ile düzenlenmiş olması önemlidir. Bu bakımdan hesap planı, varlık, kaynak, gelir ve giderleri kendi içlerinde sınıflandırarak sunacak şekilde düzenlenmiştir. Sınıfların/grupların oluşturulmasında hem gerçekleşme zamanı hem de hesabın içeriği göz önünde bulundurulmaktadır. Aşağıda tek düzen hesap planını oluşturan ana hesap sınıfları verilmiştir:
1. Dönen Varlıklar 2. Duran Varlıklar 3. Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 4. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 5. Öz Kaynaklar 6. Gelir Tablosu Hesapları 7. Maliyet Hesapları 1. 9 . Nazım Hesaplar
Hesapların Kodları ve Tanımlanması
Hesap planında yer alan hesapların 1’den 9’a kadar numaralandırılarak sınıflandırılması belirli bir sistematik çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Hesap planını oluşturan listede yer alan hesaplar, finansal tabloların düzenlenmesine ve bu tablolar üzerinde yapılacak analizlere kolaylık sağlayacak şekilde gruplandırılmıştır. Yukarıda ana hatlarıyla verilmiş hesap planında görüldüğü üzere hesap planını oluşturan ilk 5 hesap sınıfı bilançonun yapısına uygun iken, 6 numaralı hesap sınıfı gelir tablosunda raporlanan hesaplara aittir. 7 numaralı kod ile ifade edilen sınıf Maliyet Hesapları ve son olarak 9 kodlu sınıf ise Nazım Hesaplar olarak adlandırılmaktadır.