İşletme İlkeleri — Ünite 5 Soru-Cevap

Girişimci açısından yatırım kavramı, “parasal (nakdi) sermayenin; bina, arazi, makine ve stoklar gibi maddi ve patent veya imtiyaz biçimindeki maddi olmayan değerlere dönüştürülme sürecini ifade eder.

Kâr elde etme ve kazanç sağlama isteği; girişimcilerin işletmeyi kurup çalışmaya başlama nedenlerinin başında gelmektedir. Girişimciyi işletme kurmaya iten başka nedenlerden  başlıcaları:
• Kendi işinin patronu olma,
• Kendini geliştirme,
• Daha fazla gelir elde etme,
• Bağımsız çalışma ve esnek iş ortamı,
• Sosyal statü ve saygınlık elde etme,
• Başarı ihtiyacı,
• Kendi geleceğini biçimlendirme isteği,
• Boş zamanları değerlendirme,
• Tüketicilerin ihtiyaçlarına cevap verme,
• Aile geleneğini sürdürme,
• Mirası değerlendirme veya miras bırakma,
• Fırsatları değerlendirme ve yenilik yapma,
• Başka fırsat ve iş olanaklarının bulunmaması olarak sıralanabilir

Yapılabilirlik araştırması (Fizibilite etüdü), yatırım kararından önce; girişimciye, proje düşüncesinin kârlı ve akılcı olup olmadığı hakkında bilgi veren kapsamlı bir çalışmadır.Yapılabilirlik Araştırması
(Fizibilite Etüdü) Yatırım kararı alınmadan önce, kurulması düşünülen işletmeyle ilgili ekonomik, teknik, finansal, yasal ve organizasyonel bilgilerin toplanarak, sistemli bir biçimde sunulması sürecidir.

Ekonomik araştırma, kurulması düşünülen işletmenin ekonomik açıdan verimli ve kârlı olup olmadığının belirlenmesi yönündeki çalışmaları içerir. Bu araştırmanın çalışma kapsamına giren konular;
• Talep tahmini ve pazar araştırması,
• Kuruluş yerinin seçimi,
• İşletme büyüklüğü ve kapasitesinin belirlenmesi,
• Tahmini gelirlerin belirlenmesi biçiminde sıralanabilir.

Ürünün hedef pazara nüfuz etme gücünün belirlenmesidir.  Bu süreçte elde edilen bilgiler, planlama
işlevinde temel oluşturacağından dolayı, istatistiksel yöntemler kullanılarak üretilmiş olmalıdır.

Tüketici ürünleri pazarı, kişisel ihtiyaçlar ve aile ihtiyaçlarının tatmini için ürün/hizmet satın alanların oluşturduğu pazardır.

Endüstriyel ürünler pazarı kendi üretimlerine katmak veya onu desteklemek, tekrar satmak gibi ekonomik veya kendi faaliyetlerini sürdürmek için satın alan işletmelerin (organizasyonel tüketiciler) oluşturduğu pazardır.

Pazar araştırması, herhangi bir ürünle (ürün/hizmet) ilgili, belirli bir bölgedeki arz ve talebin belirlenmesi sürecidir. Bir pazar ya da pazarın herhangi bir bölümündeki tehdit ve fırsatların belirlenmesine olanak sağlar.

Eğer işletmeler üretecekleri ürünlerin özelliklerini ve kimlere, nerelerde ve ne kadar satacaklarını önceden belirlerse üretime geçildiğinde karşılaşılabilecek sorunların önemli bir bölümü ortadan kaldırılmış olacaktır. Pazar araştırması sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı konular:
• Üretilmesi düşünülen ürün ya da hizmetin arz edileceği hedef pazarın tanımlanması,
• Üretilecek ürün/hizmete karşı, şu an ve gelecekte oluşabilecek toplam talep miktarının belirlenmesi,
• Rakiplerin toplam talebi karşılama oranları ve kapasitelerinin belirlenmesi,
• Üretilecek ürünün pazardaki fiyat düzeyinin belirlenmesi (satış gelirlerinin tahmin edilmesine olanak sağlar),
• Hedef pazardaki tüketici özelliklerinin belirlenmesi (Hedef pazarı oluşturan tüketicilerin üretilecek ürüne karşı talep düzeyleri, gelir durumları, cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, yaşları, meslek durumları, dil ve inançları vb.),
• Hedef pazardaki ikame ürünler ve rakiplerin güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi,
• Çalışılacak sektörde devlet teşviklerinin durumu ve yasal düzenlemelerin incelenmesi (yatırımlara sağlanan devlet teşvikleri, KOBİ’lere sağlanan devlet destekleri, tarım ve hayvancılık alanında teşvikler, ihracatta devlet yardımları vb.),
• Çalışılacak sektörün ekonomik dalgalanmalardan etkilenme durumunun belirlenmesi, biçiminde sıralanabilir.

Talep tahmini araştırması genellikle dört aşamada gerçekleştirilmektedir:
• Veri/bilgi toplanması,
• Talep tahmin döneminin belirlenmesi,
• Tahmin yönteminin seçimi ve hata payının hesaplanması,
• Tahmin sonuçlarının geçerliliğinin araştırılması

Tüketicilerle doğrudan iletişim kurarak gözlem, görüşme ve anket teknikleri yardımıyla bilgi toplamaya, birincil kaynaktan bilgi toplama adı verilir.

İkincil kaynaktan bilgi toplama ise istatistikler, raporlar, özgün tezler, makaleler ve kitaplar gibi bilgi kaynaklarından alınan veri ya da bilgilerin genelleme, çözümleme, sentez, yorum ve değerlendirmesini içerir.

Satış tahmini işletmenin belirli bir gelecek zaman diliminde, belirli bir pazarlama çabası ile bir ürününden satabileceği miktardır.

• Türkiyeİstatistik Kurumu (TÜİK) yayınları,
• T.C. Kalkınma Bakanlığı yayınları,
• Sanayi ve ticaret odaları yayınları,
• T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) yayınları,
• Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD), Avrupa Birliği (AB) yayınları,
• Sendika, sektör birlikleri ve diğer meslek kuruluşlarının yayınları,
• Finans kuruluşlarının raporları,
• Valilik, kaymakamlık ve belediyelerin görüş ve yorumları,
• Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi’nde bulunan girişimcilikle ilgili doktora ve yüksek lisans tezleri,
• Millî Kütüphane, üniversite kütüphaneleri, halk kütüphaneleri ve özel kütüphanelerde
bulunan bilgi kaynakları,
• Birleşmiş Milletler Teşkilatı (UN), Uluslararası Para Fonu (IMF), Gıda Tarım Teşkilatı (FAO), Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), İhracatı Geliştirme Merkezi (İGEME) yayınları ikincil bilgi kaynakları örnekleri arasında sıralanabilir.

Sayısal olmayan tahmin, bireylerin herhangi bir olay ya da nesneye olan bakış açısı hakkında güvenilir bilgi edinebilmek ve daha çok doğrudan gözlenemeyen, ölçümlenemeyen olaylar hakkında bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemdir.

Sayısal tahmin bir olay ya da nesneye ilişkin elde edilen sayısal veriler üzerinde istatistiki ve
matematiksel çözümlemelerin (analiz) yapılması sürecidir.

Uygulamada en çok kullanılan sayısal olmayan tahmin yöntemleri şunlardır:
• Pazar Araştırması: Gelecekteki talepler hakkında bilgi almak amacıyla tüketicilerden; mülakat, anket, e-posta ve telefon aracılığıyla bilgi toplanmasını amaçlayan bir tahmin yöntemidir. Orta ve uzun vadede iyi düzeyde sonuçlar vermesine karşın, zaman alıcı ve maliyeti yüksektir.
• Uzman Görüşleri: Konusunda uzman olan kişi ya da grupların bilgi ve deneyimlerine dayanılarak karar verilmesi yöntemidir. Kısa, orta ve uzun vadede ortalama sonuçlar verir ve maliyeti düşüktür.
• Delphi: Mevcut talep verilerinin az olduğu durumlarda, doğru bir talep tahmini için uzman görüşlerine yazılı olarak başvurulması ve farklı görüşlerde fikir birliği sağlanıncaya kadar yapılan sistemli bir çalışmadır. Kısa, orta ve uzun vadede orta ve yüksek düzeyde sonuçlar verir ve maliyeti
ortalamanın üzerindedir.

Sayısal tahmin yöntemlerini üç ana grupta toplamak mümkündür. Bunlar:
• Nedensel (Regresyon) Analiz Yöntemler: Sebep-sonuç tahmininde, iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişki göz önünde bulundurularak kullanılan yöntemlerdir. Nedensel yöntemlerde, ürüne ait geçmiş talep verileri ile bu talebi etkilediği düşünülen diğer değişkenlere ait bilgiler kullanılmaktadır. Regresyon analizi, ekonometrik model, yapay zekâ ve sezgisel algoritmalar nedensel yöntemler arasında sayılabilir.
• Zaman Serisi Analiz Yöntemleri: Geçmiş verilerin zaman içindeki eğilimlerinin geleceğe dönük tahminlerde bulunmak için kullanıldığı yöntemlerdir. Zaman serisi analiz yöntemleri arasında; hareketli ortalamalar yöntemi, üssel düzeltme yöntemi, eğilim (trend) analizi yöntemi ve BoxJenkins gibi yöntemler yer almaktadır.
• Korelasyon (Bağlılık) Analizi: Bu çözümleme genellikle regresyon doğrusunun, bağımlı değişkenin değişkenliğini ne kadar iyi açıkladığını ölçmek için kullanılır. Bunun yanı sıra korelasyon analizi; iki değişken arasındaki ilişkinin derecesini ölçmek için de kullanılmaktadır.

Konumluk yer, işletmenin faaliyetlerini yürütmek üzere, belirlenen kuruluş yeri içinde, fiziksel mekân olarak kurulduğu veya açıldığı yerdir.

Girişimci; neyi, nasıl ve ne kadar maliyetle üreteceğine karar vermek için, üretimi gerçekleştireceği yeri de belirlemek zorundadır. Bunun için, yaşamsal bir öneme sahip olan üç ögenin göz önünde bulundurulması gerekir:
• Verimlilik: Girişimcinin elinde bulundurduğu sermaye, işgücü, teknoloji ve hammadde gibi üretim faktörlerini kullanarak daha fazla ürün veya hizmet üretmesidir. Verimlilik düzeyi aynı zamanda teknik olanaklara da bağlıdır. Bu yüzden girişimci, kuruluş yerini belirlerken seçilecek yerin, mevcut teknik ve ekonomik ortamda olabilecek en fazla üretim miktarını gerçekleştirebilecek kapasitede olmasına dikkat etmek zorundadır.
• Ekonomiklik: İşletme faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir ile bu gelirlerin elde edilebilmesi için katlanılan işgücü, hammadde ve yardımcı madde gibi ögelerin parasal ifadesiyle ortaya çıkan tüm maliyetlerin oransal bir sonucudur. İşletmede maliyet giderlerinin düşük olması ya da bu giderlerle elde edilen mal/hizmetlerin satış fiyatlarının yüksek olması ekonomiklik oranını yükseltir.
• Kârlılık: İşletmenin belirli bir dönemde elde ettiği kârın, aynı dönemde kullanılan sermayeye oranıdır. Bu oranın en yüksek çıkacağı coğrafik alanı işletmenin kuruluş yeri olarak seçmek uygun olacaktır. Maliyet, gelir ve faiz oranlarındaki değişmeler kârlılık oranının önceden kesin olarak hesaplanmasında önemli engellerdir.

Üretim işletmelerinin kuruluş yeri seçiminde pek çok unsuru dikkate alması gerekir. Bunlardan başlıcaları:
• İşletme; hammaddenin kaliteli, ucuz ve en fazla miktarlarda bulunduğu yerde kurulmalıdır.
• Ulaşım kolay, taşıma maliyetleri uygun olmalıdır.
• Gerektiğinde işletmeyi genişletmeye uygun olmalıdır.
• Nüfus, ekonomik ve sosyal gelişme düzeyi yeterli olmalıdır.
• Nitelikli işgücünün kolay ve en ekonomik biçimde sağlanabileceği bir yerde olmalıdır.
• Arazi fiyatları ve inşaat maliyetleri uygun olmalıdır.
• Arazinin jeolojik yapısı ve bölgenin iklimi uygun olmalıdır.
• İşgören ve ailelerinin toplumsal ve kültürel ihtiyaçlarının en üst düzeyde karşılanabileceği bir yerde olmalıdır.
• İşletme; toplumun kültür, eğitim, gelenek ve görenekleri açısından genel kabul gören bir yerde olmalıdır.
• Üretim sırasında değerlendirilemeyen ve yararsız olan artıklar, çevreye zarar vermeden, arıtılarak doğaya bırakılmalıdır.
• Devletin uygun altyapı, ucuz kredi, hukuki kolaylıklar, vergi indirimi, ucuz arsa hizmetlerini sunduğu yerler tercih edilebilir.
• Çevrede yeterli düzeyde sosyal tesis ve kiralık konut bulunmalıdır.
• Telekomünikasyon hizmetleri olmalıdır.
• Savaş veya terörün olduğu ya da olma riski bulunan bölgeler ayıklanabilir.
• Finansal kaynakların kolay ve ekonomik olarak sağlanabileceği, banka ve finans kurumlarının bulunduğu yerler tercih edilebilir.

Belli ölçülerde bir benzeşmeden söz edilse de ürün üreten işletmelerle hizmet üreten işletmeler arasında kuruluş yeri seçim kararlarını etkileyen bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bunlar:
• Toptancı işletmelerin perakendeci mağazalara yakınlığı, ürün gönderme ve alma açısından ulaşım ağına yakınlığı, aynı sektörde hizmet veren diğer işletmelerin toplanma yerlerine yakınlığı tercih edilen özelliklerdir.
• Perakendeci işletmeler kuruluş yerini seçerken yaya trafiğinin yoğunluğu, araç park olanakları, alışveriş merkezlerine ve rakip işletmelere yakınlık ve mağaza kirasının ya da satış fiyatının uygunluğu gibi konulara dikkat eder.
• Servis ve büroların yerleşiminde ise büyük yerleşim yerlerine ya da trafiği yoğun olan caddelere yakınlık önem kazanır.

Diğer bütün koşullar sabit kaldığında, birim zaman başına veri, makine ve donanım ile üretilen en yüksek çıktı olarak tanımlanır.

Ekonomik kapasite, üretim yöntemi (tekniği) değişmediğinde, bir işletmenin minimum maliyetler düzeyinde üretebileceği ürün miktarı olarak tanımlanır.

Teorik (Maksimum) kapasite: Makine ve donanım ve diğer tüm üretim faktörlerinin hiçbir duraksama, gecikme, aksama ve arıza olmadan, anılan ögelerin nitelikli işgücü tarafından kullanımı sonunda gerçekleştirilebilecek en yüksek üretim miktarını gösteren kapasitedir. Burada bütün koşulların mükemmel olduğu düşünülür.

Normal (Pratik) kapasite: Bir işletmenin teorik kapasiteyle çalışması her zaman mümkün olmayabilir. Üretim faaliyetleri; tamir, bakım, arıza, elektrik kesintisi ya da işgücünden kaynaklı sorunlardan dolayı aksar. İşte bu gibi nedenlerle ortaya çıkan üretim aksamaları düşüldükten sonra ortaya çıkan üretim düzeyine pratik kapasite adı verilir.

Gerçekleşen (Fiili) kapasite: Her zaman işletmelerin pratik kapasiteye ulaşmaları mümkün olmaz. Pazardaki durgunluk ve rakiplerin atılımları gibi nedenlerden dolayı; işletmenin normal koşullarda üretebileceği miktara alıcı bulunmadığı durumlarda “kullanılan kapasite” kavramı ortaya çıkar.

Atıl (Kullanılmayan/Boş/Aylak) kapasite: Pratik kapasitenin zor koşullar ve talep yetersizliği nedeniyle kullanılmayan kısmıdır.

Zorlanmış (Aşırı) kapasite: Kullanılan (fiili) kapasitenin pratik (normal) kapasiteden büyük olması durumunda ortaya çıkan kapasitedir. İşletmeler, geçici de olsa bu kapasiteye ulaşabilmek için üretim faktörlerini aşırı zorlamaları gerekir. Anılan kapasiteye işletmeler; savaş, doğal afetler ve ani talep artışları gibi özel durumlarda başvurur. Üretim faktörlerinin uzun süre zorlanması; hatalı ürünlerin, iş kazalarının artması ve makinelerin sıklıkla arızalanması gibi sakıncalar doğurabilir.

İşletmenin en düşük ortalama maliyetlerle üretebileceği üretim düzeyidir. Bu kapasite; üretim maliyetlerinin en düşük, üretim miktarının en yüksek ve ürünlerin tamamının satılmış olduğu noktada gerçekleşir. İşletmeler için optimum kapasite, içinde bulundukları sektörün ortalamasına göre belirlenir.

Teknik araştırmalar, işletmenin uygulayacağı üretim süreçlerinin ya da teknolojinin ekonomik açıdan uygunluğunu ortaya çıkarmak ve başarı için gerekli teknolojiyi belirlemek için yapılır. Çünkü ürün ve hizmet üretiminde kalite ve maliyet, hem üretim süreci hem de kullanılan yöntem ile doğrudan ilgilidir. Teknik araştırmaların “üretim sistemi ve teknoloji seçimi” ve “teknik maliyet çalışmaları” olmak üzere iki boyutundan söz edilebilir.

Teknik maliyet çalışmaları aşağıdaki konuları içermektedir:
• Üretim maliyetlerinin üretim sürecine göre ayrı ayrı hesaplanması,
• Arsa, bina ve makineler gibi sabit değerler ve montaj (kurgu) maliyetleri ile teknik bilgi (know how) maliyetlerinin tahmin yoluyla belirlenmesi,
• Nitelikli ve niteliksiz işgücü ihtiyacı ve maliyetlerinin belirlenmesi,
• Su, enerji ve diğer altyapı ihtiyaç ve maliyetlerinin belirlenmesi,
• Bakım ve onarım maliyetleri çalışmalarının yapılması

Finansal (mali) araştırma kapsamında yapılması planlanan yatırıma para desteğinin nasıl sağlanacağı, yapılacak yatırımın karşılığının alınıp alınamayacağı ve kâr elde edebilmek için üretilecek birim miktarının nasıl belirleneceği gibi konular yer alır.

Başabaş (Kâra Geçiş) noktası analizi, kısa dönemde hem sabit hem de değişken giderlere sahip işletmelerin alacakları stratejik kararlara yardımcı olan bir kârlılık çözümlemesidir.

BBN’nin finansal çözümleme ve finansal karar üretme konularındaki en temel kullanım alanları aşağıdaki biçimde sıralanabilir:
• İşletmenin zarara uğramaması için ulaşılması gereken iş hacmi düzeyinin belirlenmesi,
• Satış maliyetlerinin ve birim fiyatlarının hesaplanması,
• İşletme üretim kapasitesinin belirlenmesi,
• İşletme sermaye ihtiyacının belirlenmesi,
• Kârlı ürün bileşiminin belirlenmesi,
• Sabit/değişken giderler, satış fiyatı, toplam satış miktarı veya kâr beklentilerindeki değişmelerin birbirine etkilerinin ortaya çıkarılması,
• İşletmenin izleyeceği üretim, fiyat ve yatırım politikalarına karar desteğinin verilmesi,
• Tahmin edilen ile gerçekleşen durumun karşılaştırılarak değerlendirilmesi

Girişimci, kuracağı işletmenin hukuki yapısını belirlerken çeşitli seçenekleri değerlendirmek durumundadır. Bunlar:
• Sermaye üzerinde tam olarak söz sahibi olma isteği: Girişimci yönetim gücünü elinde tutarak kendi başına iş yapmayı düşünüyorsa tek kişi (şahıs) işletmesini tercih edebilir. Ya da yine yönetim gücünü elinde tutarak ortaklı bir yapı istiyorsa komandit ya da az ortaklı komandit şirketi seçebilir. Girişimci eğer güçlü ve kolay elde edilen bir sermaye yapısını istiyorsa anonim ya da çok ortaklı limited şirket türünü seçecektir.
• İşletmenin vergi yükümlülüğündeki farklılıklar: İşletmenin hukuki yapısı (unvan) işletmenin vergi yükümlülüğünün olup olmamasını belirleyen bir unsurdur. Kurumlar Vergisi Kanunu, kollektif ve komandit şirketlerin tüzel kişilikleri olmasına rağmen bu ortaklıklara vergi yükümlülüğü tanımamıştır. Bu şirketlerde ortaklar, Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) göre, işletmenin elde ettiği kârdan aldıkları pay üzerinden vergilendirilirler. Tabii ki bu durum, Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre, daha fazla vergi ödenmesi anlamına gelmektedir. Ancak Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre vergi oranı gelir miktarına bağlı değil, sabit bir orandır. Sermaye şirketleri tüzel kişilikleri nedeniyle, kurumlar vergisi mükellefi olmalarından dolayı, daha az vergi verir. Ayrıca sermaye şirketlerinde yönetici konumundaki ortaklara ödenen ücret, ikramiye gibi ödemeler işletme defterine gider yazılıp vergiden düşülürken kişi işletmelerinde ise bu tür ödemeler gider olarak kabul edilmediğinden vergiden de düşülememektedir.
• Mali sorumlulukların sınırlanması: Girişimciler, işletmenin borç ve alacaklarına karşı işletmeye koydukları sermaye kadar sorumlu olmak istiyorlarsa tercihlerini sermaye şirketlerinden yana kullanacaklardır. Çünkü diğer şirket türlerinde ortaklar, komanditer şirketlerde komanditer ortaklar hariç, işletmenin borç ve yükümlülüklerine karşı bütün mal varlıkları ile sorumludur.
• Kredi olanakları: Finans kuruluşları, işletme ortaklarının sınırsız sorumlu olması durumunda, bu tür işletmelere daha kolay para sağlamaktadır. Bunun yanında ortaklık yapısı sınırlı sorumlu olmasına karşın, sermaye şirketleri (özellikle anonim şirketler) finansman bonoları, tahvil gibi çok çeşitli finansman kaynaklarını kullanarak ihtiyaç duydukları parayı sağlayabilir. Bunların dışında işletmenin hukuki yapısına göre kuruluş işlemlerinin ve giderlerinin farklı olması ve ilgili mevzuat da işletmenin hukuki yapısını belirlemede etkin rol oynar.

İşyeri açmak için alınması gereken resmî belgeler işletmenin niteliğine göre değişmektedir. İşletme kurma sürecinde ilgili kurumlardan alınması gereken yasal izin süreci ana hatlarıyla aşağıdaki biçimdedir:
• Sanayi ve Ticaret Bakanlığından (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) şirketin kurulması ile ilgili iznin alınması,
• Ticaret Sicil Memurluğuna yeni kuruluş tescili için gerekli belgelerin verilmesi ve kuruluş ilanı,
• Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Memurluğundan tescil ve ilan işlemleri,
• Tutulması zorunlu olan defterlerin kırtasiyeden alınması ve notere onaylattırılması,
• Vergi dairesine vergi mükellefiyetinin tescili, vergi levhası, yazar kasa levhasının onayı ve damga vergisinin yatırılması,
• Maliye Bakanlığının anlaşmalı olduğu matbaa işletmelerine gerekli belgelerin bastırılması,
• Sanayi odası ya da ticaret odasına kayıt işlemleri,
• Belediyelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması,
• Sosyal güvenlik kurumu işlemlerinin (İşyeri sicil numarasının alınması ve işe giriş bildirgelerinin verilmesi) yapılması.

Yatırım değerlendirme aşamasında aşağıdaki sonuçlarla karşılaşılabilir:
• Karar vericiler, en uygun işletme modelini seçerek bir iş planı geliştirir ve işletmenin kurulabilmesi için gerekli olan süreci başlatırlar.
• Yapılabilirlik raporu eksik bulunan yönleriyle yeniden ele alınarak ek çalışmalar yapılır.
• Kârlı bir yatırım olmadığı sonucuna varılarak çalışma sona erdirilir.
• Başka bir yatırım için yeniden araştırma süreci başlatılır.

Sabit yatırım tutarı, işletme kurma düşüncesinin doğmasından, yatırımın sonuçlandırılıp işletmeye geçiş aşamasına kadar yapılan harcamaların tümüdür. Araştırma ve proje giderleri, arsa bedeli, arazi düzenlemesi, inşaat, makine ve donanım gibi giderler örnek olarak gösterilebilir.

İşletme sermayesi tutarı, işletmenin kuruluşu tamamlandıktan sonra faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan fondur. İşletme sermayesini işletmenin elinde bulundurduğu dönen varlıklar oluşturur. Dönen varlıklar ise işletmenin nakit olarak bankada ve/veya elinde bulundurduğu varlıkları ile bir yıl veya bir faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülmesi ya da kullanılması düşünülen varlıklarından oluşur.