İş Sağlığı ve Güvenliğinin Kurumsal Yapısı

İş sağlığı ve güvenliğinin kurumsal yapısı denildiğinde, akla ilk olarak devlet örgütlenmesinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili görev ve yetkiye sahip olan merkezî ve mahalli idareler gelmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği yönünden devletin yükümlülüğü, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin mevzuatın oluşmasına katkı sağlamak, mevcut mevzuatın çalışma hayatındaki aktörler tarafından uygulanıp uygulanmadığını denetlemek ve mevzuata gereği gibi uyulmaması hâlinde sorumlulara gereken yaptırımları uygulamaktır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının iş sağlığı ve güvenliği yönünden temel görevi, anayasa ve kanunlarla getirilen iş sağlığı ve güvenliği hükümlerinin düzenleyici işlemlerle (kanun hükmünde kararnameler, tüzük ve yönetmelikler) uygulanmasını sağlamaktır.

Çalışma şartları, iş sağlığı ve güvenliği, işçi-işveren ilişkileri, iş gücü ve sosyal güvenlik konularının düzenlenmesi ve denetimiyle görevli kimselerin bilgilerinin artırılması ve uzmanlık edinmelerinin sağlanması amacıyla kurulmuştur.

Konsey’e verilen görevler bir bütün olarak değerlendirildiğinde Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin bir tür “danışma organı” niteliği taşıdığından söz etmek mümkündür

Konsey’in on dördü devlet bürokratı, sekizi sosyal tarafların temsilcisi olmak üzere yirmi iki üyesi bulunmaktadır

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi, yılda iki defa her yılın Haziran ve Aralık aylarında olağan olarak toplanır. Ancak Konsey başkanının veya üyelerin üçte birinin teklifi ile olağanüstü olarak toplanması da mümkündür.

Çalışma ilişkilerini düzenlemek, işçi-işveren ilişkilerinde çalışma barışını sağlamaya yönelik tedbirler almak ve çalışma hayatını denetlemekle yükümlüdürler.

Çalışma hayatı ile ilgili mevzuatı uygulamak,  İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak,  Görev alanına giren konularda araştırma ve incelemeler yapmak ve bunların sonuçlarını değerlendirmek, ortaya çıkabilecek sorun ve tereddütleri giderecek tedbirleri almak ve uygulamaya esas olmak üzere görüş bildirmek,  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından verilen diğer görevleri yapmak.

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları arasındadır.

Çalışanların sağlığını korumayı ve çalışma ortamındaki iş kazaları ve meslek hastalıkları risklerini en aza indirmeyi amaçlamakta; bu amaç doğrultusunda, iş teftişi örgütüne tıbbi ve teknik destek sağlama, işçilere ve işverenlere eğitim ve yol göstericilik fonksiyonu üstlenme, iş sağlığı ve güvenliği konularında araştırmalar ve yayınlar yapma gibi faaliyetler yürütmektedir.

İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları Bölümü,  İş Hijyeni Uygulamaları Geliştirme Bölümü,  Kazaları Önleme ve Araştırma Bölümü,  Kontrol Belgesi Bölümü,  Eğitim ve Kültür Bölümü,  Proje ve Strateji Bölümü,  Kişisel Koruyucu Donanımlar Bölümü

Türk hukukunda bu görev, ILO’nun 11.07.1947 tarih ve 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Denetimi Sözleşmesi uyarınca temelleri atılan ve yapısı, görev, yetki ve sorumlulukları tarihsel süreç içerisinde sıklıkla değişmiş olan Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

Çalışma hayatı ve sosyal güvenlik konularında, ulusal ve uluslararası düzeyde eğitim, araştırma, inceleme, yayın, dokümantasyon ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunmaktır.

iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde; sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlü tutulmuşlardır.

Genel itibariyle istihdam politikalarının oluşturulması, istihdamın korunması ve geliştirilmesi, işsizliğin önlenmesi gibi çalışma hayatına ilişkin hususlarda faaliyet yürütmek ve işsizlik sigortası hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilmiştir

Teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yürütmek, halk sağlığını korumak ve geliştirmek, hastalık risklerini azaltmak ve önlemek başta olmak üzere çeşitli faaliyetlerle sağlık sistemini yönetme ve sağlık politikalarını belirleme görev ve yetkisine sahiptir

Çalışanların işe girişlerinde, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde ve işin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla çalışanların sağlık muayenelerini yapmakla; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacakları, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatmamakla yükümlü tutulmuşlardır

Türkiye Cumhuriyetinin hüküm ve tasarrufu altında olan tabii kaynakların, millî menfaatlere uygun olarak aranmasını, işletilmesini, geliştirilmesini, üretilmesini, kaynakların ülke yararına kullanılmasını sağlamak, temel ilke ve politikaların belirlenmesine yönelik çalışmalar yapmak, bilimsel, teknik ve idari çalışmaları yapmak, düzenlemek, desteklemek, koordine etmek ve denetlemek üzere kurulmuştur.

Çalışanları işin tehlike ve riskleri hakkında bilgilendirme, işçileri tehlikeli durumlara karşı koruma, iş kazaları ve meslek hastalıkları hâlinde çalışanları temsil etme ve kendilerine gerekli yardımları sağlama yönünde faaliyetlerde bulunma görev ve yetkilerine sahiptir