Kurum Kültürü — Ünite 5 Soru-Cevap

Kurum kültürü, bir kurumda çalışanlar tarafından keşfedilip paylaşılan fikir ve düşünceleri temel alan, nerede, nasıl davranılması gerektiği konusunda eylemlere yön veren değerlerdir.

Yapılan literatür incelemesi sonucu kurumsal kültürle ilgili tanımlar yorumlanarak 4 anahtar özellik belirlenmiştir (Wilson 2001’den aktaran Eyüboğlu, 2008: 29-30):

1. Kurumsal kültür paylaşılan bir fenomendir.

2. Kültürün iki düzeyi vardır.

3. Kültürel sosyalleşme, biçimsel olmayan yolla var olan çalışanlarla, biçimsel yolla ise eğitim programlarıyla oluşur.

4. Kurumsal kültür zaman içinde yavaş değişim gösterme eğilimindedir.

Kurum kültürü kurum içerisinde bütünleştirme, koordinasyon ve motivasyon işlevi görmektedir (Özüpek, 2005).

Kurum kültürü, çalışanların davranışlarına semboller aracılığıyla yerleşir. Bu semboller:
• Aksiyon/Hareket Sembolleri,
• Stil/Tarz Sembolleri,
• İlgi Sembolleri,
• Tarihsel Semboller olarak sıralanmaktadır (Gürgen, 1997: 160-165; Okay, 1999:242-249; Bayçu, 2012: 55-56).

Stil/Tarz Sembolleri: Bir kurumun iç ve dış görünümünü karakteristik hâle getiren, bina yapısından, çalışma ofislerine, çalışanların uyması gereken kıyafet kurallarından mobilyaların rengine kadar kurumsal yapıyı olumlu biçimde yansıtacak tarz olarak açıklanabilir.

Kurum kültürü üzerinde etkisi olan unsurlar vardır. Bunlar:
• İletişim
• Motivasyon
• Liderlik
• Yönetim süreci
• Organizasyon yapısı ve özellikleri
• Yönetim tarzı

Kurumlar açısından itibar saygınlıkla beraber sevilen, güvenilen, beğenilen, tercih edilen, gurur duyulan, dürüst, verdiği sözleri tutan ve yaptığı işlerin arkasında duran, sözü dinlenen, toplum açısından yararlı ve topluma değer katan gibi anlamlara sahiptir.

Şayet bir kurumun kültürü, neticede etkili bir performansı ve üretkenliği beraberinde getiriyorsa bunu güçlü bir kültür olarak niitelendirmek mümkündür

Günümüzde kurumsal itibarın daha önemli hale gelmesinde etkili olan altı çevresel eğilim şöyle sıralanmaktadır:
• Küreselleşme
• Bilgiye ulaşılabilirlik
• Ürün metalaşması
• Medya
• Reklam doygunluğu (kirliliği)
• Paydaş aktivizmi (Fombrun & Van Riel, 2003: 6-7’den aktaran Gümüş & Öksüz,
2009: 2640).

Kurumsal itibarın oluşmasında üç faktörün önemli olduğu belirtilmektedir (Okay & Okay, 2002):
1. Kurumsal iletişim ve kurum kimliği,
2. Sosyal sorumluluk ve
3. Yönetim kurulu başkanının (CEO) rolü

Kurumsal iletişim, başta kurumun kendi çalışanları ve kurumun temas ettiği tüm sosyal paydaşlarına gerçekleştirilen iletişim faaliyetlerinin bütünleşik bir yapıda yönetilmesi olarak tanımlanabilir.

Zaman, mekân, kişiler, kurumlar, çevre ve şartlara bağlı olarak itibarın değişebileceği gözönünde bulundurulmalıdır

Kurumsal kimlik düşünce (yönetsel vizyon, kurum felsefesi, kurum sahipliğinin
yapısı ve tarihi), ruh (değerler, çalışanlar arası yakınlık ve iç imaj) ve ses (kurumsal iletişim faaliyetleri, semboller, kurumsal davranış) bileşenlerinden oluşur.

Kurumlar, attıkları her adımdan önce “Paydaşlarım bundan nasıl etkilenir?” sorusunu aklına getirmelidir.

Toplum açısından olaya bakılırsa sosyal sorumlulukların yerine getirilmesiyle

daha iyi bir çevre ve daha iyi iş fırsatları yaratılmıs olacaktır. İşletme açısından olaya bakılırsa toplum tarafından benimsenen bir işletme daha fazla iş gücü kaynağı bulacak ve ürettiği mal veya hizmetlerine daha kolay tüketici bulacaktır.

Bir kurumun a’dan z‘ye her şeyinden sorumlu, atılan her adımdan, yapılan her işten önce onayı alınan, hedeflere yön veren, planları biçimlendiren kişi yönetim kurulu başkanıdır (CEO).

Çalışma şartlarının işçi ve çevre sağlığına zarar vermesi, etik standartlardan sapma, ürünün beklenmedik olumsuz etkileri, sosyal paydaşlara yönelik olumsuz tutum ve davranışlar, kurumsal yönetişim sorunları, sosyal sorumluluktan kaçma, kuruma ve ürüne yönelik güven sorunları, satış sonrası hizmet sorunları gibi konular kurumsal itibara yönelik önemli tehditlerdir (Özer, 2012: 325).

Kurumsal itibar yönetimi kurumların ekonomik performansları, sosyal hesap verebilirlikleri ve paydaşlara değerli çıktılar sunabilme yetenekleri temelinde yapılabilmektedir. 

İtibar yönetimiyle ilgili yaklaşımlar şu şekildedir;

proaktif (önceden önlem alınması, planlı itibar yönetiminin yapılması

defansif-savunma (tehlikelerin farkına varıp itibarı korumaya yönelik itibar yönetimi)

reaktif kriz iletişimi-onarımdır (kriz çıktığı anda kriz yönetimi ile itibarın zarar görmemesine yönelik yapılan onarıcı, durumu düzeltmeye yönelik çalışmalar)

Bu akademisyenlerin dayanak noktası, kurumların yaşadığı skandalların engellenememesi, itibarın yanlış yönetileceğinin, hatta bazı durumlarda yönetilemeyeceğine dair inançtır.