telekomünikasyon firmaları tarafından ülkemizde de Giriş kullanıma açılmıştır.
Mobil ifadesi, kolay hareket ettirebilme becerisini tanımlamaktadır. 2014 yılında dünya genelinde masaüstü Mobil Cihazlar
internetten daha yaygın kullanıma erişen mobil internetin, En büyük ortak özellikleri taşınabilirlik olan mobil bireylere sağladığı yerden ve zamandan bağımsız olarak cihazlar, hareket halinde işlem yapabilme kapasitesine anında işlem yapabilme yeteneği, en önemli tercih nedeni sahip kolay taşınabilir elektronik aletler için kullanılan olarak karşımıza çıkmaktadır. genel bir sıfat olup; iletişimden sağlığa, eğitimden savunma sanayine her türlü iş alanında da farklı amaçlar Mobil İletişim doğrultusunda kullanılmaktadır.
Yerden bağımsız iletişim ve internet erişimi sağlayan mobil cihazlar, yaygın olarak kullanılmaktadır. Akıllı telefonlar, mobil cihazlardan biri olup, ilk kullanımı 1973 yılında gerçekleşmiştir. Yıllar geçtikçe daha fazla İki yönlü radyo olarak da isimlendirilen telsizler bunlardan özelliğe ve daha kullanışlı yapıya kavuşan akıllı telefonlar, biridir ve normal bir radyodan farklı olarak telsizler, radyo farklı markalar tarafından üretilerek, farklı işletim yayınlarını yakalayabilmenin yanı sıra radyo yanını sistemleri ile piyasada yer almaktadır. yapabilme yeteneğine de sahip olduklarından bu şekilde isimlendirilmektedirler. SMS (Short Message Service – Kısa Mesaj Servisi), mobil cihazlar arasında kısa mesaj (en fazla 160 karakter) İletişim alanında daha yüksek kapasiteli, daha hızlı ve gönderimine olanak sağlayan bir mesajlaşma servidir. düşük maliyetli sistemler oluşturma arayışı sonucunda SMS’in gelişmiş sürümü olan MMS (Multimedia Message ortaya çıkan bir uygulama da uydu sistemleridir ve bugün Service – Çokluortam Mesaj Servisi) kısa mesaj ile evimize gelen televizyon sinyallerinin, telefon birlikte resim, video ve ses gönderimine de olanak sağlar. görüşmelerimizin ya da bilgi alışverişlerimizin çoğunda uydu haberleşme sistemleri altyapısı kullanılmaktadır. 1994 yılında IBM tarafından geliştirilen IBM Simon Personal Communicator, akıllı telefon olarak piyasaya GPS (Global Positioning System – Global sürülen ilk mobil cihazdır. Kısaca IBM Simon olarak Konumlandırma Sistemi), uydulardan yeryüzündeki anılan ilk akıllı telefon, 510 g ağırlığında ve 20 cm alıcılara coğrafi konumlandırma (geolocation) ve zaman uzunluğundaydı. 1 MB dâhili depolama alanına sahip olan verisi sağlayan bir sistemdir. Akıllı telefon, tablet ve IBM Simon, hücresel telefon ağları üzerinden telefon navigasyon cihazı gibi mobil aygıtlarda konum tabanlı görüşmesi yapabilmenin yanı sıra, faks alma, e-mail işlemlerin gerçekleştirilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır. okuma-gönderme, adres defteri, takvim, hesap makinesi Wireless Fidelity kelimelerinin kısaltılmasıyla türetilmiş özellikler ile de donatılmıştır. Bunların dışında IBM olan Wi-Fi, elektronik cihazların kablosuz ağlara Simon, kalem aracılığıyla kullanılan tek renkli geniş bir bağlanmalarını sağlayan bir teknolojidir. dokunmatik ekrana sahiptir.
Hücresel ağ, veri iletiminin radyo dalgaları üzerinden İOS, Apple firması tarafından geliştirilmiş bir mobil yapıldığı ve hücre adı verilen bölümlendirilmiş kapsama işletim sistemidir. İlk olarak 2007 yılında ilk iPhone’lar ile alanları aracılığıyla mobil iletişime olanak sağlayan bir birlikte kullanıma sunulmuş olup, özellikle iPhone, iPad kablosuz ağ tipidir. Birinci nesil sistemler olarak ve iPod gibi Apple cihazlarının donanımsal özellikleri adlandırılan 1G nesli, 1970-1990 yılları arasında ses hedef alınarak tasarlanmıştır.
iletimi amacıyla; 2G nesli, 1990-2000 yılları arasında tek Android, Google firması tarafından geliştirilmiş bir mobil bir kanal üzerinden çoklama yaparak aynı anda birden çok işletim sistemidir. Çoklu-dokunmatik ekranlara sahip kullanıcıya ses ve veri iletimi amacıyla; 2.5G nesli, 2001- akıllı telefon ve tabletler için tasarlanmış olan Android, 2004 yıllarında paket anahtarlamalı veri iletimi, web açık kaynak kodludur. 2008 yılında HTC firması tarama desteği ve evrensel erişim amacıyla; 3G nesli, tarafından geliştirilen HTC Dream (diğer adıyla G1), 20004-2005 yıllarında multimedya servislerini Android işletim sistemine sahip ile akıllı telefon olarak destekleme, her zaman bağlantı ve sürekli dolaşım satışa sunulmuştur. Kısa zamanda çok yol kat eden amacıyla; 3.5G nesli, 2006-2010 yıllarında arttırılmış veri Android, şu an dünya genelinde en çok kullanılan mobil hızı ve mobil TV hizmeti amacıyla; 4G nesli, 2010-2011 işletim sistemi olma unvanını elinde bulundurmaktadır. yıllarında HD kalitesinde yayın ve 3D uygulamalar amacıyla; 4.5G nesli 2011’den bu yana arttırılmış veri Tabletler, bilgisayarların işlem gücünü telefonların mobil aktarım hızı, düşük gecikme süresi ve arttırılmış veri yetenekleri ile birleştirmek amacıyla geliştirilmiş olan, kapasitesi amacıyla kullanılmakta olup, 5G nesli ise taşınabilirlik ve işlevsellik açısından ele alındığında geliştirilme aşamasında bulunmaktadır. dizüstü bilgisayarlar ile akıllı telefonlar arasındaki ihtiyaçlara cevap vermek için tasarlanan cihazlardır. Dünyada GSM ağları üzerinden ilk telefon görüşmesi 1 Temmuz 1991 günü Finlandiya Başbakanı Harri Holkeri Satışa sunulan ilk tablet olarak bilinen GRiDPad, o tarafından gerçekleştirilmiştir. Mobil iletişimin en gelişmiş dönemki kişisel bilgisayarlar arasında popüler olan MS- nesli olan 4.5G Nisan 2016 itibariyle farklı DOS işletim sistemi ile çalışmaktaydı. 10 MHz 80C86
işlemci, 640x480 piksel çözünürlüklü tek renkli kalem ile kullanmadığı için aynı normal bir kâğıt gibi gün ışığında kullanılabilen dokunmatik ekran, 512 KB bellek, 2 MB da rahatlıkla kullanılabilmektedir. veri depolama alanı GRiDPad’in sahip olduğu teknik Gorilla Glass, sertleştirilmiş bir cam teknolojisi olmakla özelliklerdir. birlikte; iPhone’dan, Samsung Galaxy S7’ye kadar Microsoft’un Tablet PC konsepti kapsamında geliştirilen günümüzde üretilen pek çok mobil cihazda sıklıkla HP Compaq; döndürülebilir klavyesi, kalem destekli kullanılmaktadır. renkli dokunmatik ekranı, Windows XP işletim sistemi ve Telefondan sonra mobil cihazların en çok kullanılan güçlü donanım özellikleriyle 2000’li yılların dikkat çekici donanımsal işlevlerden biri olan kamera, fotoğraf tabletlerinden biridir. çekmekten video kaydına, kimlik doğrulamadan sesli- Günümüzde çoğunlukla iş geliştirme süreçlerinde videolu görüşmeye kadar pek çok mobil yaşam etkinliğine kullanılan ve performans ve işlevsellik açısından akıllı olanak sağlamaktadır. telefon ve tabletlere tercih edilen cihazlar ise taşınabilir HDR yani High Dynamic Range, son yıllarda popüler olan bilgisayarlardır. Bunlar, sahip oldukları donanım ve ve artık akıllı telefon kamera-larında standart haline gelen tasarım özellikleri çerçevesinde dizüstü bilgisayar, bir görüntü işleme tekniğidir. ultrabook ve ikisi bir arada (dönüştürülebilir ya da hibrit) olarak adlandırılan üç türde çeşitlenmektedir. Mobil cihazların donanımlarıyla ilgili olarak bilinmesine ihtiyaç olan diğer özellikler ise görüntü sabitleme ve yüz Mobil cihazların diğer bir türü de, insan vücuduyla algılama özellikleridir. bütünleşik olarak çalışan ve konuşma, dokunma, el ve göz hareketleri aracılığıyla kontrol edilebilen giyilebilir Mobil cihazlar söz konusu olduğunda üzerinden durulması cihazlardır. Bunlar akıllı saatler, etkinlik izleyiciler, gereken en önemli noktalardan biri de mobil iletişim gözlükler, Google Glass, Microsoft HoloLens, Samsung ağlarına erişimi ifade eden bağlanabilirliktir. Telefon, Wi- Gear VR ve Oculus Rift’tir. Fi, Bluetooth, NFC, ANT+ ve GPS bir mobil cihazın bağlanabilirlik seviyesini ve yeteneklerini belirleyen Günümüzdeki mobil cihazların daha iyi anlaşılmasında bağlantı ve iletişim donanımlarıdır. donanımlarıyla ilgili bilgilere sahip olmaya da ihtiyaç duyulmaktadır. Mobil cihazların işlem kapasitesini ve Ortam değişkenlerini takip edebilme yeteneğine sahip performansını belirleyen en önemli donanım merkezi işlem elektronik aygıtlar olarak tanımlanan algılayıcılar, mobil birimi (CPU – Central Processing Unit) yani işlemcidir. cihazların dış ortamı anlayabilmesi amacıyla Yeni nesil mobil cihazların çoğu, grafiksel işlemlerin kullanılmaktadır. Sıklıkla kullanılan algılayıcılar; jiroskop kalitesini ve akıcılığını iyileştirmek amacıyla işlemciye ek (gyroscope), yakınlık ölçer (proximity), barometre olarak grafik işlemci (GPU – Graphics Processing Unit) (barometer), kalp atış hızı (heart rate), pusula, parmak izi adıyla anılan ikinci bir işlem birimi ile donatılmaktadır. tarayıcı ve ışıktır.
Özellikle akıllı telefon ve tablet gibi kullanıcı arayüzünün Android, İOS, Windows 10 ve Tizen, mobil işletim dokunmatik ekranlar aracılığıyla yönetildiği mobil sistemleridir. Open Handset Alliance, mobil cihazlara cihazlarda ekran genişliği doğrudan kullanım biçimini ve yönelik açık standartları geliştirmek amacıyla Google işlevselliği etkilemektedir. Mobil cihazların ekran önderliğinde Samsung, HTC ve Sony gibi alanında lider boyutları 2,5 ile 17 inç arasında değişiklik göstermektedir. 84 mobil teknoloji şirketinin katılımıyla oluşturulmuş bir topluluktur. LCD, görüntü oluşturmak için sıvı kristallerin ışık dağıtım yeteneğini kullanan bir düz ekran teknolojisi; IPS Mobil Teknoloji Uygulamaları (In-Plane Switching) ise, farklı açılardan bakıldığında Bulut Bilişim, yerel kaynaklar yerine tamamen internet LCD ekranlarda oluşan renk ve kalite kayıplarını üzerinden erişilebilen ve yönetilebilen yazılım, sistem ya gidermek için geliştirilmiş bir panel teknolojidir. da platform tabanlı hizmetler bütünüdür. Genel Bulut,
LED (Light-Emitting Diode), ışık kaynağı olarak diyot adı Özel Bulut, Melez Bulut ve Topluluk Bulut olmak üzere verilen ışık üretebilme yeteneğine sahip yarı iletkenlerin dört farklı biçimde yapılanmakta; altyapı, platform ve kullanıldığı bir ekran teknolojisidir ve LCD ekranlar ile yazılım olarak üç temel model çerçevesinde karşılaştırıldığında LED’ler daha az enerji tüketerek daha sunulmaktadır.
canlı renkler elde etmeye olanak sağlamaktadır. Mobil işletim sistemi liderlerin dijital yardımcıları olan
LED teknolojisinin organik sürümüne OLED; OLED Google Now, Apple Siri ve Microsoft Cortana; konuşarak ekranların aktif matris adresleme şemasını kullanan kullanıcılar ile etkileşime geçebilmekte ve bunun yanı sıra sürümlerine AMOLED (Active-Matrix Organic Light- kullanıcılarından elde verileri işleyerek kendilerini Emitting Diode) ise adı verilmektedir. geliştirebilmektedir.
E-ink, özellikle e-kitap okuyucuları için tasarlanmış siyah- Google Now, kullanıcı tercihleri doğrultusunda beyaz bir ekran teknolojisidir ve normal bir ekrana oranla yapılandırılmış kişisel bilgi akışlarını kart adı verilen bilgi e-ink, gözleri çok az yormaktadır ve arka ışıklandırma kutucukları aracılığıyla görüntüleyebilme yeteneğine sahip
olmakla birlikte, kullanıcıların telefonlarında gerçekleştirdikleri işlemleri Google’ın geniş hizmet ağıyla (Web araması, e-posta, takvim vb.) bütünleştirerek hızlı ve kişiselleştirilmiş bir dijital yardımcı deneyimi sunmaktadır.
Siri, günlük yaşamdaki ikili diyaloglara benzer bir biçimde soru-cevap ya da komut-dönüt düzeninde işlem yapmak üzerine tasarlanmıştır.
Cortana, Google Now’a benzer bir şekilde kullanıcıların ihtiyacı olabilecek bilgileri onlardan elde ettiği verilerle işleyerek öngörü geliştirebilmenin yanı sıra Siri gibi kullanıcılarla ses ya da metin tabanlı diyaloglar kurabilmektedir.
Sanal gerçeklik, gerçek dünyanın sanallaştırılması olup, sanal gerçeklik uygulamaları bilgisayar sistemleri aracılığıyla oluşturulur ve bireyler dijital olarak sanal nesnelerle etkileşime girebilir.
Arttırılmış Gerçeklik (AG) kavramı ise, gerçeklik ile sanallık arasında zengin bir ortam oluşturmak amacıyla kullanılan pek çok tekniği, aracı ve yöntemi kapsamakta; gerçek dünyanın bilgisayar ortamında geliştirilen grafik, ses ve animasyonlarla zenginleştirilebilmesine olanak sağlamaktadır. Günümüz uygulamaları çerçevesinde ele alındığında arttırılmış gerçeklik, sıklıkla akıllı telefon ve tablet gibi mobil bilgisayar sistemlerine ek olarak gözlük formundaki giyilebilir cihazlarla da oluşturulmaktadır.
Genel itibariyle bir arttırılmış gerçeklik sisteminin işleyişi şu şekilde özetlenebilir:
• GPS, görüntü, ses, ışık, ağırlık vb. gibi çok çeşitli veriler yardımıyla gerçek dünyada referans alınan ortamları algılar. • Amaca uygun olarak bilgisayar ortamında geliştirilen sanal ortamları, algılanan gerçek ortamlar ile harmanlar. • Oluşturulan harmanlanmış ortam kullanıcılara iletilir. Bu süreç kullanıcıların sistemle gireceği etkileşim kapsamında gerçek-zamanlı olacak biçimde yapılandırılır.