AÖF Soru Bankası

Yaşayan Dünya DinleriÜnite 10 Özeti

İslâm

başlangıçtan itibaren son vahiy gelene kadar 23 yıllık Giriş peygamberlik görevi boyunca Hz. Peygamber tarafından

Miladi 7.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ bu iş ile görevlendirilmiş katiplere yazdırılmıştır. Hz. edilen dinin adı İslâm’dır. İslâm, daha ilk yıllarından Muhammed, 622 yılında Hz. Ebu Bekir ile birlikte itibaren Hz. Muhammed’in gayretiyle Arap Medine’ye hicret eder. Hicretten sonra Hz. Muhammed 10 Yarımadası’nda yayılmış ve kutsal kitabı olan Kur’an-ı yıl peygamberlik yapacaktır. Kerim bizzat kendi gözetiminde kayda geçirilmiştir. Daha sonra, Hz. Peygamber’in sözleri ve davranışları Hadis Hicretin 2. yılında Mekkeli müşrikler, güçlü bir ordu ile kitaplarında derlenmiş ve dinin temel kaynakları ortaya Bedir’de Müslümanlarla savaştılar. Bir yıl sonra Bedirin çıkmıştır. İslâm, çeşitli coğrafyalarda yayıldıkça temel intikamını almak için Mekkeli müşrikler Uhud'da tekrar prensiplerden ayrılmadan yeni yorumlar kazanmış ve Müslümanlara saldırırlar. Bir sonraki savaş ise Medine bunun sonucunda hem inanç hem de uygulamada çeşitli kuşatması yani hendek savaşıdır. Bu üç savaşta mezhepler ortaya çıkmıştır. Müslümanların başarısıyla sonuçlanmış ve sonunda Hudeybiye barış anlaşması yapılmıştır. Bizans ordusuyla İslâm'ın Tarihsel Gelişimi Mute'de savaşılır, bu esnada Hudeybiye anlaşmasını İslâm, Hz. İbrahim’in kurduğu Kâbe’nin de içinde yer tanımadığını ilan eden Mekke'li kabilelerin savaş aldığı Mekke’de 610 yılında Hz. Muhammed’in tebliğ hazırlıklarını öğrenen Hz. Muhammed onbin kişilik faaliyeti ile ortaya çıkmıştır. Hz. Muhammed’in 23 yıllık orduyla Mekke'ye doğru yürür ve şehri kan dökmeden alır. peygamberlik döneminde İslâm, Mekke’den Medine’ye Mekke'den sonra Taiflilerde savaş ilan eder, Huneyn oradan Kuzey’e ve Güney’e doğru yayılmıştır. Hz. vadisindeki savaşı Müslümanlar güçlükle de olsa kazanır, Peygamber’in vefatından sonra, hayatta iken ona inanan Taif kuşatma altına alınır ve 1 yıl sonra müslüman olarak sahabiler, İslâm’ı çeşitli ülkelere yaymışlardır. Birkaç asır teslim olur. Hicretten 10 yıl sonra, Arap Yarımadası’nın içinde, İslâm’ın kutsal kitabı olan Kur’an çoğaltılıp farklı tamamı İslâm’ı kabul etmiştir. Dinlerinde ısrar eden coğrafyalara ulaştırılmıştır. Hristiyanlara, Yahudilere ve Zerdüştlere her türlü din özgürlüğü tanınmıştır. Hicretin 10. yılında ‘Veda Haccı’ Hz. Muhammed olarak da bilinen Hac ibadeti için Mekke’ye giden Hz.

İslâm dinini tebliğ eden Hz. Muhammed, 571 yılında Muhammed’i orada ona eşlik etmek isteyen 140 bin Arabistan Yarımadası’nda Mekke şehrinde dünyaya geldi. Müslüman karşılar. Hz. Muhammed, ünlü Veda Babasının adı Abdullah, annesinin adı Amine’dir. Babası, Hutbesi’ni burada gerçekleştirir. Hz. Muhammed, hac Hz. Muhammed’in doğumundan birkaç hafta önce ölmüş, ibadetinden sonra Medine’ye döndüğünde hastalanır ve ailenin bakımını dedesi Abdülmuttalib üstlenmiştir. Yıllar birkaç hafta sonra 632 yılında vefat eder.

sonra, Mekke’ye döndüğünde, annesi dayılarını ve babası Kutsal Metinler Abdullah’ın kabrini ziyaret etmek için onu Medine’ye götürür. Mekke’ye dönüş yolunda annesi vefat eder. Bu İslâm’ın iki temel kaynağı vardır. Bunlar Kur’an ve Hz. defa onun bakımını amcası Ebu Talip üstlenir. Kalabalık Peygamber’in sözlerinin yer aldığı hadis kitaplarıdır.

bir aileye sahip olan Ebu Talip’le birlikte yaşayan Hz. Kur’an, Hz. Peygamber’e 23 yıllık peygamberliği süresi Muhammed’in, aileye maddi katkıda bulunmak için boyunca parça parça vahyedilmiştir. Ayetler, Hz. çalışması gerekiyordu. Önce komşularına ait sürülerin Peygamber tarafından görevlendirilmiş olan katipler çobanlığını yapar. On yaşından itibaren, ticaretle uğraşan tarafından kaydedilmiştir. Kur’an’ın dili, Hz amcasının kervanıyla ona yardım etmek için Suriye’ye Peygamber’in konuştuğu dil olan Arapça’dır. Hz. gider. Ticaretle başlayan bu tanışması peygamber Muhammed’in sağlığında tespit edilen Kur’an, birinci olmasından bir kaç sene öncesine kadar devam eder. Bu halife Hz. Ebu Bekir zamanında vahiy katiplerinden Zeyd arada eşi Hatice'yle evlenir. Kaynaklar, Araplar arasında b. Sabit başkanlığındaki bir komisyon tarafından putperestliğin yaygın olmasına rağmen, Hz. derlenmiş ve kitap haline getirilmiştir. Üçüncü halife olan Muhammed’in hiçbir zaman putlara tapmadığını Hz. Osman zamanında ise, bu asli nüshanın kopyaları kaydetmektedir. Bununla birlikte, Hz. Muhammed’in 35 çıkarılarak çoğaltılmış ve Müslümanların yaşadıkları belli yaşına kadarki dini hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. başlı şehirlere gönderilmiştir. Bugün Müslümanların Hz. Muhammed'e ilk vahiy 40 yaşında iken gelir. Beş kullandıkları Kur’an metinleri, söz konusu asli nüshanın sene boyunca Ramazan aylarında Hira mağarasında kopyalarıdır. Böylece, mevcut Kur’an nüshalarının kendini ibadete vermekte olan Hz. Muhammed’e 40 hiçbirinde farklılık bulunmamaktadır. Kur’an’da 114 yaşında ilk vahiy gelir, ilk vahiy Alak Suresinin ilk beş ‘sûre’ bulunmaktadır. ayetidir. Hz. Peygamber, kendisine gelen vahiyde belirtilen mesajı öncelikle kendi yakın arkadaşlarına, Hz. Muhammed’in söz, fiil ve davranışlarını anlatan kendi kabilesine, daha sonra Mekkelilere ve civarda ifadelere hadis denmektedir. Hadisler, İslâm’da oturanlara, nihayet Mekke’ye dışarıdan gelenlere tebliğ Kur’an’dan sonra en önemli dini kaynaktır. Hz. etmeye başlar. Hz. Peygamber, gelen ayetleri okuma ve Peygamber’in vefatından sonra, sahabiler tarafından yazma bilen sahabilere yani kendisine tabi olanlara nakledilen hadisler küçük defterlerde toplanmıştır. yazdırmakta idi. Kur’an ayetleri, bu şekilde daha Zamanla bu metinler ve nakiller hadis uzmanları


tarafından derlenmiş ve başta Kütüb-i Sitte adıyla bilinen vakitte Arafat’ta durmasıdır. Hac, hem mali hem de 6 kitap koleksiyonu ile birlikte birçok kitapta toplanmıştır. bedenle yapılan bir ibadettir. Ergenlik yaşına gelen ve Kütüb-i Sitte’de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i zengin olan her Müslüman kadın ve erkeğin ömründe bir Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi defa hac ibadetini yapması farzdır. Davud ve Sünen-i İbn Mâce’dir. Zekat; İslâm’ın 5 temel ibadetinden biri de Zekat’tır. İnanç Esasları Zekat ibadeti, Hicretin 2. yılında farz kılınmıştır. İslâm’da inanç esaslarına ‘iman esasları’ da denmektedir. Kur’an’da namaz ibadeti ile birlikte en çok zikredilen İman, kelime olarak inanmak ve itimat etmek anlamına ibadetlerden biri de zekat ibadetidir. Zekat, belli bir miktar gelmektedir. İmanın terim anlamı ‘mutlak tasdik’tir. mala sahip olan Müslümanların yerine getirmekle Mutlak tasdikin üç mertebesi vardır. Bunlar: kalp, dil ve mükellef oldukları malî bir ibadetir.

fiil ile tasdiktir. İslâm’da iman edilecek temel hususlar 6 Müslümanların yılda kutladıkları iki bayram vardır. başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: Allah’a iman, Bunlar, Ramazan Bayramı ile Kurban Bayramı’dır. meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Mezhepler

Müslümanlar, genel olarak iki farklı mezhebe veya akıma İbadetler mensupturlar. Bunlar, Sünnîlik ve Şiilik’tir. Bu iki ana İslâm’da ibadet, belirli zamanlarda, belirli şekil ve düzen mezhebin altında itikadi ve fıkhi olmak üzere çeşitli alt içerisinde yapılan uygulamaları ifade etmektedir. Belirli mezhepler yer almaktadır. Bu mezheplerden sunnilik dört şekil ve zamanlarda yerine getirilen ibadetler Namaz, farklı fıkhi mezhebe ayrılmıştır. Bunlar: 1. Hanefi Oruç, Hac ve Zekat ibadetleridir. Bu ibadetler, ‘Kelime-i Mezhebi, 2. Şafii Mezhebi, 3. Maliki Mezhebi ve 4. Şehadet’i söylemekle birlikte İslâm’ın ‘beş temel şartı’nı Hanbeli Mezhebi’dir. Bu mezheplerin ortak özellikleri, oluşturmaktadır. Bunlar, aklı başında olup belli bir yaşa Kur’an, Sünnet, İcma ve Kıyas’ı fıkhî konularda delil gelmiş ve gerekli şartları taşıyan her müslümanın yerine kabul etmeleridir. getirmesi gereken ‘farz’ ibadetlerdir. Farz ibadetin dışında yapılan ibadetlere ise, ‘nafile’ ibadetler denmektedir. Şiilik; Hz. Ali ile Muaviye arasında cereyan eden tartışmada Ali taraftarı olduklarını iddia edenlere Şiî Namaz; Kur’an’da sıkça hatırlatılan ibadetlerin başında denmektedir. Şiîlik mezhebi içerisinde farklı mezhepler ve namaz gelmektedir. Namaz, Mekke döneminde Hz. ekoller yer almaktadır. Bunlardan Caferîlik ya da Peygamber’in yaşadığı Miraç hadisesinde Müslümanlara İmamiyye ve Zeydiyye gibi akımlar, Ehl-i Sünnet farz kılınmıştır. Namaz; sabah, öğlen, ikindi, akşam ve akımlarına en yakın mezheplerdir. Bunların dışında, Hz. yatsı olmak üzere günün belli zamanlarında 5 ayrı vakitte Ali’yi ve diğer bazı kimseleri tanrılaştıran mezhepler de kılınır. Müslümanlar, namazda Hz. Peygamber’in yaşamış vardır. Onlar, bu yönleri ile İslâm’ın temel inançlarının olduğu miracı sembolik olarak yeniden yaşamaktadırlar. dışında yer almaktadırlar. Şiîlik içerisindeki bu tür Günlük namazların dışında, haftada bir kez öğle namazı mezheplere genel olarak Gâliyye denmektedir. Şiiliği en vaktinde kılınan Cuma namazı vardır. Yılda iki defa yani meşhur mezhepleri immaiye ve zeydiyye mezhepleridir. Ramazan ve Kurban bayramlarında kılınan Bayram İsna aşeriyye veya oniki imamcılar, ismailiyye ve zeydilik namazları vardır. Belli bir zamana bağlı olmayan bir de diğer mezheplerdir. Cenaze namazı vardır Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken bazı şartlar vardır. Bunlar, abdest İslâmın Diğer Dinlere Bakışı

almak (hadesten taharet), elbisenin ve namaz kılınacak İslâm kaynakları, diğer dinleri ve onların müntesiplerini yerin temiz olması (necasetten taharet), erkek ve tanımlamak için çeşitli kavramlar kullanmaktadır. Bunlar: kadınların uygun şekilde kapanması (setri avret), kıbleye ehl-i kitap (kitap sahibi), kafir, mütraf, fâsık, ehl-i zimmet yönelmek, namaz vaktinin girmesi ve namaz için niyet (korunmuş halk), ehl-i fetret gibi kavramlardır. etmektir. Başlangıçta sadece Yahudi ve Hıristiyanları kapsayan ‘ehl-i kitap’ kavramı, zamanla Zerdüştleri ve nihayet Oruç; Ramazan orucu, hicretin ikinci yılında farz kılındı. Kur’an’da adı zikredilmeyen diğer din mensuplarını da Buna göre, hicri takvime göre Ramazan ayı boyunca akıl kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Bu nedenle İslâm, sahibi belli yaşa gelmiş kadın ve erkek tüm yetişkin Müslüman olmayanların dini inançlarına saygısızlık Müslümanlar oruç tutarlar. Ramazan ayında Müslümanlar yapmayı kesinlikle yasaklamaktadır. Kur’an, ‘her topluma toplu olarak manevi arınma gerçekleştirirler. Bir günlük bir elçi gönderildiğini’ (Yunus, 10/47) belirtir. Aynı oruç, ‘İmsak vakti’ de denen sabah tan yerinin şekilde Kur’an’da, ‘İnananlar, Yahudiler, Hıristiyanlar ve ağarmasıyla başlar ve güneşin batışı ile ‘Akşam vakti’nde Sabiîler’den Allah’a ve ahiret gününe iman eden, ve sona erer. Bu zaman dilimi içerisinde oruç tutan kimse, insanlara faydalı olanlar, Rablerinin katında yaptıklarının yemekten içmekten ve her türlü cinsel zevklerden ve karşılığını mutlaka göreceklerdir. Ve onlar için ne korku ilişkiden uzak durmak zorundadır. ne de hüzün vardır’ (Bakara, 2/62) ifadesi yer almaktadır. Hac; İslâm’ın 5 şartından biri olan Hac ibadeti, maddi Sonuç itibariyle, ahirette insanlara yaptıklarının karşılığını imkanı olan ve sağlıklı olan her Müslümanın ömründe bir verecek olan Allah’tır. defa Mekke’ye giderek Kâbe’yi tavaf etmesi ve belli bir

Bu ünitenin sorularını uygulamada çözŞıklar, doğru cevaplar ve süreli sınav modu AÖF Soru Bankası uygulamasında