Haccın Tanımı ve Önemi ömürde bir defa yapılması farz olan bir ibadet olduğunu, Hac İbadetinin Tanımı ve Tarihi bundan sonra yapılacak haccın tatavvu‘ (gönüllülük esasına dayalı ibadet) olacağını daha açık bir şekilde ifade Hac kelimesi Arapçadır ve sözlük anlamı “saygın bir yeri eden hadisler de vardır (bk. Ebû Dâvûd, “Menâsik”, 1; İbn veya şahsı ziyaret etmek maksadıyla yola çıkmak”tır. Mâce, “Menâsik”, 2). Kimine göre haccın, farz olduktan İslâmî literatürde hac, senenin belli zamanlarında sonra ilk fırsatta yapılması gerekir, kimine göre ise haccın Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli vakti, insan ömrünün tamamını kapsar, dolayısıyla mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesi, ölmeden önce hac yapan birisi onu vaktinde yapmış anlamında kullanılır. Hac için maddi imkana sahip olma sayılır. mecburiyeti vardır. Ayrıca tarihte yaya veya hayvan sırtında da yapılan bu seyahatlere katlanmak, önemli bir Hac İbadetinin Fazileti sağlık probleminin olmamasına da bağlıdır. Dinî metinlerde makbul bir hac için hacc-ı mebrûr tabiri
İhrama girerken kimi hacca kimi umreye kimi de her kullanılır. Haccın çok faziletli bir amel olduğunu gösteren ikisine birden niyet eder. Mekke’ye ulaşan bu insanlar bazı hadisleri şöyledir:
öncelikle Kâbe’yi tavaf ederler. İhrama girerken umreye “Usûlünce yapılan haccın (hacc-ı mebrûr) karşılığı niyet edenler Safâ ile Merve arasında sa‘y yaptıktan sonra cennetten başkası değildir” (Müslim, “Hac”, 437). ihramdan çıkarken diğerleri hac ibadetinin sonuna kadar ihramlı olurlar. “Kim müstehcen söz ve davranışlardan uzak durarak ve yoldan çıkmaksızın (günah işlemeden) Allah için Bayramdan bir gün önce yani arefe (arife) günü bütün haccederse annesinden doğduğu gün gibi döner” (Buhârî, hacılar Arafat’ta toplanırlar. O gün zeval vaktinden sonra “Hac”, 4; “İhsâr”, 9–10). kısa bir süre de olsa Arafat’ta bulunmak, haccın en önemli rüknüdür. Güneşin batımı ile birlikte Müzdelife’ye “Hac, öncesini yıkar (önceki günahları ortadan kaldırır)” yolculuk başlar. Ertesi sabah yolculuk Mina’ya doğru (Müslim, “İman”, 192).
devam eder, şeytan taşlanır, kesilecekse kurban kesilir. Bütün hacıların Arafat’ta toplandığı gün olan arefe günü Saçlar tıraş edilerek ihramdan çıkılır. Mekke’ye gidilerek zaman olarak ve Arafat da mekan olarak duaların kabul Kâbe yeniden tavaf edilir, eğer daha önce yapılmamışsa edildiği yer ve mekânlardır. tavafın peşinden sa‘y de yapılır. Haccın Hikmetleri Kâbe’nin ve haccın Hz. İbrahim zamanına kadar uzanan bir tarihî geçmişi vardır. Kur’ân-ı Kerim, ilk mübarek • Hac, dünya Müslümanları için bir tanışma ve yapının Mekke’de olduğunu, orada Makâm-ı İbrahim’in kaynaşma ortamı oluşturur. de bulunduğunu bildirir (Âl-i İmrân 3/96). • Hac ibadetinin insanı bir taraftan bireysel hayatta, bir taraftan da toplumsal hayatta düzenli olmaya Haccın hangi sene farz kılındığı hakkında değişik görüşler alıştırır. varsa da daha ziyade hicretin dokuzuncu yılında farz • Hac ibadetinde insan, inanç kökleri ile olan kılındığı kabul edilir. Hz. Ali bayram günü Mina’da bağlantısını âdeta soyuttan somuta dönüştürerek gerekli duyuruyu yaptı, gelecek seneden itibaren kuvvetlendirir. müşriklerin hac yapamayacaklarını, kimsenin Kâbe’yi • Hac esnasında Müslüman; insanlara, hayvanlara, çıplak olarak tavaf edemeyeceğini orada bulunan otlara hatta haşerelere bile zarar vermeme Müslüman ve gayri müslim herkese ilan etti. alışkanlığı kazanır.
Hz. Peygamber (sav)’in bizzat katılıp edâ ettiği hac Hac İbadetinin Çeşitleri ve Uygulanışı hicretin onuncu senesinde olmuştur. Onunla bir arada olmak isteyen çok sayıda Müslümanın katıldığı bu hac, Hac İbadetinin Hüküm Bakımından Çeşitleri
Veda Haccı olarak bilinir. Veda Hutbesi olarak meşhur Hac ibadeti hüküm bakımından farz, vacip ve nâfile olan konuşmasını o gün Arafat’ta toplanmış olan yüz bini kısımlarına ayrılır. aşkın Müslümana yaptı. İslâm’ın temel ilkelerini bir bütün halinde tekrar ilan etti. • Farz hac: Şartları taşıyan kimselerin ömürlerinde bir defa hac yapmaları farzdır. Bu şartlardan birisi Haccın Farz Oluşu ve Delilleri hac yolculuğu için gerekli maddi imkâna sahip Müslümanların hayatta bir defa haccetmesinin farz olduğu olmaktır. konusunda İslâm alimleri arasında ittifak (icmâ) vardır. • Vacip hac: Hacca gitme adağı olan birisinin hac Onların bu görüşleri ayet ve hadislere dayanır. ” (Âl-i yapması, nâfile hacca başlayıp yarıda bırakanın İmrân 3/96–97). Hz. Peygamber (sav)’in, haccı İslâm’ın başlayıp bırakmış olduğu haccı sonradan kazâ temel ibadetleri arasında sayan Cibril hadisi diye bilinen etmesi vaciptir. hadiste de ; İslam’ı tanıtırken namaz, zekât ve oruçla • Nâfile hac: Farz veya vacip olmadığı halde Allah birlikte hacca da yer vermiştir. Hz. Peygamber (sav) bir rızası için yapılan haclar bu gruba girer. konuşmasında Müslümanlara hitap ederek “Ey insanlar! • Bir kişi hacca gidince alacaklıları veya Allah size haccı farz kıldı, haccediniz” demiştir. Haccın nafakasından sorumlu olduğu bir yakını mağdur
olacaksa bu durumda onun, ilgili tarafın izni önce hac için sa‘y yapmamışlarsa ziyaret tavafından sonra olmadan veya gerekli tedbirleri almadan hacca sa‘y yaparlar. Temettu‘ haccı yapan, tıraş olmadan veya gitmesi mekruh olur. tıraştan sonra bayramın üçüncü günü akşamına kadar geçen süre içinde bir kurban keser. Hac İbadetinin Uygulama Bakımından Çeşitleri İfrad Haccı: Hacı adayı mîkatta sadece hac niyetiyle Kırân Haccı: Hacı adayı, mîkatta veya oraya varmadan ihrama girer ve Mekke’ye varınca az sonra anlatılacağı hac ve umre için ikisine birden niyet ederek ihrama girer. şekilde tavaf, sa‘y, vakfe, şeytan taşlama gibi hacca ait Mekke’ye varınca önce umre yapar. Bu maksatla Kâbe’yi uygulamaları vakti gelince yapar, ondan sonra ihramdan tavaf eder. Safâ ile Merve arasında sa‘y yapar. İhramdan çıkar. İfrad haccı yapanın kurban kesmesi vacip değildir. çıkmaz ve aynı ihramla hac ibadetine başlar. İfrad haccında anlatıldığı şekilde hac için tekrar tavaf (kudûm Temettu‘ Haccı: Hacı adayı mîkatta sadece umre tavafı) ve arkasından sa‘y yapar. Temettu‘ haccında niyetiyle ihrama girer. Mekke’ye varınca umre ibadetinde olduğu gibi tıraş olmadan veya tıraştan sonra bir kurban istenen şekilde tavaf ve sa‘y yaptıktan sonra ihramdan keser. çıkar. Arefe gününden önceki güne terviye denir. Yapılan haccın temettu‘ sayılması için hacı adayının umre Haccın Şartları
ihramına şevval ayının başından itibaren hacca kadar Birincisi haccın bir yükümlülük olarak farz olması için devam eden süre içinde girmesi ve umreden sonra gereken şartlar. Şartlara ulaşmış insan Hac yapmadan memleketine dönmemesi gerekir. Hac mevsimi de şevval ölürse başka birisinin onun adına hac yapması için ayı ile başlar. Bu haccı yapanın kurban kesmesi vaciptir. vasiyette bulunması gerekir.
Kırân Haccı: Temettu‘dan farklı olarak bunda iki ibadet, İkinci gruptaki şartlar ise haccın edâ edilmesinin farz aynı ihramla yapılır. Hacı adayı mîkatta hem hac hem olması için gereken şartlardır. Şartların oluşması ihtimal umre niyetiyle ihrama girer. Mekke’ye varınca önce umre dâhilinde değilse (yaşlılık, iyileşme ümidi olmayan yapar ve ihramdan çıkmadan vakti gelince hac vazifesini hastalık gibi) sağlığında vekil olarak başkasını gönderir. de aynı ihram ile tamamlar. Arada ihramsız bir hayat yoktur. Kırân haccı yapanın da kurban kesmesi vaciptir. Üçüncü gruptaki şartlar ise yapılan haccın makbul, geçerli bir hac sayılması için gerekli olan şartlardır. Bunlardan Hanefî mezhebine göre en faziletlisi kırân sonra temettu‘ biri eksik olduğı takdirde yapılan hac geçersizdir. sonra ifraddır. Şâfiî mezhebine göre sıralama ifrâd, temettu‘, kırân şeklindedir. Haccın Farz Olmasının (Yükümlülüğün Doğmasının) Şartları Hac İbadetinin Uygulanışı 1. Müslüman olmak.
İfrad Haccı: Mekke’ye varınca mümkünse gusül abdesti, 2. Akıllı olmak. o mümkün olmazsa mutlaka abdest alarak Kâbe’yi tavaf (kudûm tavafı) eder. Safâ ile Merve arasında sa‘y yapar. 3. Bâliğ (ergin) olmak. Bayramdan iki gün önce (terviye günü) bütün hacı 4. Yeterli maddi imkâna sahip olmak: Maddi adayları kafileler halinde Arafat’a intikal eder. Arefe gününü Arafat’ta geçirir, vakfe yapar. O gün güneş imkândan maksat, temel ihtiyaçlarını karşıladıktan battıktan sonra Müzdelife’ye hareket eder. Geceyi orada sonra hac için gerekli yol ve ikamet masrafları ile dönünceye kadar bakmakla yükümlü olduğu geçirir ve sabahleyin (bayram sabahı) oradan Mina’ya kişilerin nafakasını sağlayacak mal varlığına sahip hareket eder. Akabe Cemresi’ne yedi adet taş atar (şeytan olmaktır. taşlama). Tıraş olarak ihramdan çıkar. Cinsel ilişki dışındaki ihram yasakları kalkar. İhram yasakları kısmen 5. Sağlıklı olmak: Bir görüşe göre hacca gidemeyecek kalktığı için buna birinci tahallül denir. Mekke’ye gidip kadar hasta veya yaşlılara, felçlilere, ayakları Kâbe’yi tavaf (ziyaret tavafı) eder. Bundan sonra ihram bulunmayanlara hac farz olmaz. Diğer görüşe göre yasakları tamamen kalkmış olur. Buna da ikinci tahallül ise öteki şartlar bulunduğu takdirde bu gibi sağlık denir. Bayramın ikinci ve üçüncü günleri tekrar Mina’ya problemi olanlara da hac farz olur. gidip üç cemreye yedişer taş atar. Dönüş vaktine kadar Mekke’de kalır, ayrılacağı zaman tekrar Kâbe’yi tavaf 6. Vakit: Hac, senenin belli günlerinde edâ edilen bir eder (veda tavafı). ibadettir.
Temettu‘ Haccı: Hacı adayı mîkatta veya oraya varmadan Haccın Edâsının Farz Olmasının Şartları
umre niyetiyle ihrama girer. Mekke’ye varınca Kâbe’yi Genel şartlar tavaf eder. Safâ ile Merve arasında sa‘y yapar. Bundan 1. Yol Güvenliğinin Olması: Hacca gidilecek yol sonra tıraş olarak ihramdan çıkar. Bayramdan iki gün önce güvenli değilse haccın bizzat edâsı gerekmez, (terviye günü) veya daha önce hac için ihrama girer. O bundan dolayı haccedemeyen kişi, hacca gitmeden gün kafileler Arafat’a intikal eder. Arefe gününü Arafat’ta öldüğü takdirde yerine hac yaptırılması için vasiyet geçirir, vakfe yapar. Bundan sonraki kısım, ifrad haccında eder. olduğu gibi devam eder. Ondan farklı olarak bunlar daha
2. Yolculuğa Engel Geçici Bir Durumun üçüncüsü bayramın ikinci günü Mina’da yapılan Bulunmaması: Hacca gitmeleri hapis vb. sebeplerle konuşmadır. fizikî bir şekilde engellenenlerin de bizzat 3. Terviye günü Mina’ya gitmek ve geceyi orada haccetmeleri farz değildir. geçirmek: Zilhiccenin sekizinci günü (terviye) Kadınlara özel şartlar Mina’ya gidip o günün öğle namazından arefe 1- Uzun Mesafeli Yolculuklarda Kadının Yanında günü sabah namazına kadar geçen beş vakit namazı Eşinin veya Bir Mahreminin Bulunması: Bir orada kılmak ve geceyi orada geçirmek sünnettir.
kadın, -diğer şartları taşıyor olsa bile- beraberinde 4. Bayram gecesini Müzdelife’de geçirmek. ona refakat edecek bir yakını yoksa bizzat hacca gitmekle yükümlü değildir. 5. Bayram günlerinde geceyi Mina’da geçirmek.
2- Kadının İddet Bekleme Durumunda Olmaması: 6. Mina’dan dönerken Muhassab veya Ebtâh denen İddet süresine bağlı olarak bulundukları yerde hacı yerde bir süre dinlenmek.
adayları yola çıkacakları sırada iddet bekleyen Haccın Âdâbı: Hacca gitmek isteyen kimse önce borcu kadınların haccı bizzat edâ etmeleri farz olmaz. varsa onu ödemeli, haksızlık yaptığı kişilerle helalleşmeli,
Haccın Sahih (Geçerli) Olmasının Şartları günahlarından tövbe etmeli ve samimi bir kalp ile hacca niyetlenmelidir. Helal mal ile hacca gitmeli, gösterişten 1. Müslüman Olmak. uzak olmalıdır.
2. Akıllı Olmak. Haccın Aşamaları (Menasik) Hakkında Açıklamalar
3. Ergin Olmak. İhram :İhrama giren kişiye normal hayatta helal olan bazı
4. İhram. davranışlar ihramdan çıkana kadar yasaklamış hale gelir. İhrama girecek kişi başlayacak yasakları da dikkate alarak, 5. Vakit: Haccın rükünlerinden olan Arafat vakfesinin ihramdan önce genel vücut bakımını yapar; tırnaklarını vakti arefe günü zeval ile başlar ve bayram sabahı keser, tıraş olur, yıkanır, yıkanma imkânı yoksa abdest imsâke kadar sürer. alır, iki parçadan oluşan ihram elbisesine bürünür.
6. Mekân: Haccın geçerli olması için ilgili fiillerin Kadınlar için özel bir kıyafet yoktur. Onlar için kıyafetle belirlenen mekânlarda yapılması şarttır. ilgili tek şart yüzlerinin örtülmemesidir. Telbiye getirir ve o andan itibaren ihramlı sayılır. Haccın Farzları, Vacipleri, Sünnetleri ve Âdabı İhrama Girilecek Yer (Mîkat): Mekke, yakın çevresi ile Haccın Farzları birlikte harem yani kutsal, saygın bölge kabul edilmiştir.
1. İhram (şart). Harem dâhilinde oturanlar hac için bulundukları yerde, umre için ise harem sınırlarının dışında ihrama girerler. 2. Arafat Vakfesi (rükün). Harem ile mîkâtlar arasında kalan bölge hil bölgesidir. Bu 3. Ziyaret Tavafı (rükün). Bu tavafa ifâda tavafı da bölgede oturanlara hillî denir. Hillîler hac veya umre denir. yapmak istediklerinde harem sınırlarına varmadan ihrama girerler. Harem ve onu çevreleyen hillin dışında kalan Haccın Vacipleri bütün dünya hakkında âfâk terimi kullanılır. Bu geniş
1. Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek. coğrafyada oturana da âfâkî denir. Âfâkîler gerek hac veya
2. Müzdelife vakfesi. umre için gerekse başka bir maksatla doğrudan Harem dâhiline gitmek istedikleri takdirde Hill’in dış sınırını 3. Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama). teşkil eden ve mîkat denilen yerleri ihramsız geçemezler.
4. İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya İhram Yasakları: İhrama giren erkekler elbise yerine kısaltılması (tıraş). büyükçe iki havlu şeklindeki izâr ve ridâ ile vücutlarını
5. Veda tavafı. örterler. Kadınlar için ihram ile getirilen giyim yasağı yüzün örtülmemesidir. Haccın Sünnetleri Tıraş olmak, başkasını tıraş etmek veya vücudun herhangi 1. Kudûm (varış) tavafı: Hac niyetiyle ihrama giren bir yerinden kıl almak, tırnak kesmek, ihram elbisesine kişi Mekke’ye varınca Mescid-i Haram’a gider ve veya vücudunun herhangi bir yerine güzel koku, parfüm Kâbe’yi tavaf etmesi sünnettir. sürmek, hatta temizlikte kokulu sabun kullanmak, her
2. Hacıların zaman zaman bilgilendirilmesi (Üç türlü makyaj yapmak kadın erkek herkese yasaktır. hutbe): Hacıları bilgilendirmek maksadıyla yapılan İhramlının eşi ile bile cinsel ilişkide bulunması, şehvetle konuşmalardan (hutbe) üç tanesi sünnettir. ona dokunması, müstehcen konuşmalar yapması yasaktır. Bunların birincisi Mekke’de zilhiccenin yedinci İhramlı kara avı yapamaz ve avcıya yardım da edemez. günü, ikincisi Arefe günü Arafat’ta öğle ve ikindi Deniz avı serbesttir. namazları birleştirilerek (cem) kılınmadan önce,
İhramdan Çıkmak: Umre yapanlar sa‘y yaptıktan tavaftan önce ihlal edilmesi hac veya umrenin sonra, ifrad haccı yapanlar bayramın ilk günü Akabe bozulmasına sebep olur. Bu durumda hac veya cemresine taş attıktan sonra tıraş olarak ihramdan çıkarlar. umre fiillerine –sanki bozulmamış gibi- devam edilmesi gerekir. Bozulan hac veya umre daha Tavaf: Tavaf, Kâbe’nin etrafında usûlüne göre yedi defa sonra kazâ edilir. Ayrıca ceza olarak bir dönmek suretiyle yapılan bir ibadettir. Dönüşlerden her küçükbaş hayvan (koyun veya keçi) kurban birine şavt denir ve bir tavaf, yedi şavttan meydana gelir. edilir. Hacer-i esved’in bizzat yanına giderek, istikbâl ettikten sonra ellerini secdede olduğu şekilde üzerine koyup onu 2) Bedene: Büyük baş hayvan yani deve ve sığır öper ve tavafa öyle başlar. Hacer-i esvedi bu şekilde anlamında kullanılır. Hac için ihramda olan şahıs, öpmeye istilâm denir. Tavaf, abdestli ve avret mahalli cinsel ilişki yasağını Arafat vakfesinden sonra kapalı olarak yapılır. Tavafa başlayınca ara verilmeden tıraş olarak ihramdan çıkmadan önce ihlal ederse tamamlanması sünnettir.Hac niyeti ile ihrama giren haccı bozulmaz fakat bunun cezası olarak bir âfâkîlerin Mekke’ye geldiklerinde yaptıkları ilk tavafa, bedene kurban etmesi gerekir.
kudûm tavafı denir. Haccın rüknü olan tavaf, ifâda tavafı 3) Dem: Küçükbaş hayvan yani koyun ve keçi veya farz tavaf da denen ziyaret tavafıdır. Haccın anlamında kullanılır. Tıraş olup ihramdan edâsından sonra memleketine dönmek isteyen hacının çıktıktan sonra fakat ziyaret tavafını yapmadan yaptığı tavaf, veda tavafıdır ve buna tavafu’s-sader de önce cinsel ilişkide bulunan kişi keffâret olarak denir. Umre yapmak için ihrama giren kişinin yaptığı bir küçük baş hayvan kurban eder. tavafa umre tavafı, adak sebebiyle yapılan tavafa adak (nezir) tavafı, Mescid-i Haram’a girince yapılan ilk tavafa 4) Sadaka: Bir miktardan söz edilmediği zaman tahiyyetü’l-mescid (selamlama) tavafı, bunların dışında fakire bir fitre kadar ödeme sorumluluğunu ifade zaman zaman Allah rızası için yapılan tavaflara da nâfile der. Giymemesi gereken elbiseyi bir gün veya tavaf veya tatavvu tavafı denir. geceden daha az süre ile giyen ya da bu kadar süre başını veya yüzünü örten erkekler ile yine bu Sa‘y: Safâ ile Merve arasında gidip gelmeye sa‘y denir. kadar süre yüzünü örten kadınların ceza olarak Haccın ve umrenin vaciplerindendir . Safa ile Merve sadaka vermesi gerekir. arasındaki yürüyüş veya koşuş şekline hervele denir. 5) Oruç: Bazı cinayetlere karşılık olarak doğan bir Arafat Vakfesi: Vakfe, Arapça bir kelime olup sorumluluktur. Bu sorumluluğu doğuran “durmak”, “ayakta durmak” gibi manalara gelir. Arafat sebeplerden ikisi dem ve sadaka meselesinde vakfesi, haccın rüknüdür ve bu rüknün yerine gelmesi için alternatif olarak açıklandı en azından arefe günü zevâlden sonra bayram sabahı imsâk vaktine kadar geçen sürede bir an orada bulunmak 6) Tazmin: Av yasağı ihlallerinde avlanan hayvanın yeterlidir. değeri tespit edilerek fakirlere ödeme yapılır.
Müzdelife Vakfesi: Müzdelife, Arafat ile Mina arasında Haccı Tamamlayamamak
bulunan genişçe bir alandır. Arefe günü güneş battıktan Daha önce geçtiği gibi hac için ihrama giren kimse Arafat sonra hacılar akşam namazını kılmadan Arafat’tan vakfesinden önce cinsî ilişki yasağına uymazsa haccı Müzdelife’ye hareket ederler. Akşam ve yatsı namazları bozulur. Bu durumdaki kişi, bozulmuş olmasına rağmen Müzdelife’de cem ile yani birleştirilerek yatsı namazının hacca devam etmek zorundadır. O seneki haccın kalan vaktinde kılınır. aşamalarını yerine getirir, ceza olarak bir küçükbaş hayvan kurban eder ve daha sonraki senelerde bu haccını Cemrelere Taş Atma (Şeytan Taşlama): Mina, kazâ eder. Müzdelife ile Mekke arasında yer alan ve kurban kesme yerlerinin bulunduğu bölgedir. Şeytan taşlama olarak İhsâr: Arapça bir kelime olan ihsâr; tutmak/tutulmak, bilinen işlemin yapıldığı cemreler Mina’nın Mekke hapsetmek/hapsedilmek, engellemek/engellenmek, tarafında yer alır. Burada küçük cemre (birinci cemre), kuşatmak/kuşatılmak gibi manalara gelir. İhsâr orta cemre ve Akabe cemresi (büyük cemre) adında üç durumundaki kişiye de “muhsar” (engellenen) denir. tane cemre (taş atma yeri) bulunur. İhrama girdikten sonra herhangi bir sebeple yoluna devam edemeyen veya yoluna devamı fiilen ya da dinen (mesela Kurban: Fıkıh dilinde hac ve umre ibadeti esnasında iddet, yolda mahremin ölmesi gibi) engellenen kimseler kesilen kurbanlara hedy denir. Hedy, Harem için hediye muhsar durumundadır. edilen kurban anlamında kullanılır. Fevât: Fevât, bir şeyin vaktinin geçmesi demektir. Hac İhram Yasaklarının İhlali ve Cezalar için ihrama giren bir kişi arefe günü Arafat vakfesine
Hac ve umrede ihram veya Harem sebebiyle uzak yetişemezse o seneki haccın vaktini geçirmiş olur. Haccın durulması gereken bir fiilin işlenmesine cinâyet denir. vaktini geçiren ihramlı, umre menâsikini yerine getirir ve ihramdan çıkar. Gelecek sene haccını kazâ eder. 1) Haccın veya umrenin bozulması: Cinsel ilişki yasağının hacda Arafat vakfesinden önce, umrede
Vekalet Yoluyla Hac : Vekaleten yapılan bu hacca bedel haccı da denir. Farz bir haccın vekâlet yoluyla yapılabilmesi için bazı şartların bulunması gerekir.
1. Adına hac yapılacak kişi ölmüş veya ömür boyu bizzat hac yapamayacak durumda olmalıdır.
2. Vekil tarafından yapılan hac, adına hac yapılacak kişinin isteği ile yapılmalıdır.
3. Vekil gönderilen kişi, Müslüman, akıllı ve ergin olmalıdır.
4. Hac masrafları, adına hac yapılan kişi tarafından karşılanmalı ve vekil, hac yolculuğunun gerektirdiği masrafları dışında ayrıca ücret talep etmemelidir.
5. Vasiyet üzerine yapılacak hacda terekenin vasiyete ayrılan kısmı yeterli ise vekil, vasiyet edenin yaşadığı şehirden hacca gitmelidir.
6. Hacca gönderen, hangi tür hac yapılmasını istemişse vekil buna uygun hareket etmelidir.
Umre: Sözlükte ziyaret etmek, mamûr bir yere gitmek gibi manalara gelen umre, belli bir takvime bağlı olmaksızın yılın herhangi bir gününde ihramlı olarak Kâbe’nin tavaf edilmesi ve ardından Safâ ile Merve arasında sa‘y yapılıp tıraş olunarak ihramdan çıkılması şeklinde edâ edilen bir ibadettir.
Medine ve Hz. Peygamber (sav)’i Ziyaret
Hz. Peygamber (sav) son nefesini Mescid-i Nebevî’ye bitişik durumda olan evde vermiş ve oraya defnedilmiştir. İslâm âlimleri, Hz. Peygamber (sav’in kabrini ziyaret etmeyi en faziletli müstehaplardan saymışlardır. Medine’de bulunan Mescid-i Nebevî, yeryüzündeki ayrıcalıklı üç mescidden biridir. Hz. Peygamber (sav) Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî ve Mescid-i Aksâ olarak sıraladığı bu üç mescidi sırf ziyaret etmek ve içinde namaz kılmak için seyahate çıkılabileceğini bildirmiştir.