1
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki ekonomik ilişkilerin kurumsal temeli hangi anlaşmaya dayanmaktadır?
“Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ilişkilerin temelleri, 1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması’na dayanmaktadır.”
Türkiye-AB Ekonomik ve Ticari İlişkilerinin Kurumsal Yapısı (1963-1995)
- 20 soru-cevap
- Avrupa Birliği ve Türkiye İlişkileri
2
Ankara Anlaşması taraflar arasında nasıl bir ekonomik bütünleşme modeli öngörmüştür?
Ankara Anlaşması taraflar arasında hazırlık dönemi, geçiş dönemi ve son dönem olmak üzere üç aşamalı bir ekonomik bütünleşme modeli öngörmüştür.
3
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki ekonomik ortaklık hangi anlaşma ile kurulmuştur?
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki ekonomik ortaklık Ankara Anlaşması ile kurulmuştur.
4
Ankara Anlaşması’nın temel ekonomik hedeflerinden biri Türkiye ekonomisi açısından hangi amaçları içermektedir?
Ankara Anlaşması Türkiye ekonomisinin kalkınmasını hızlandırmayı, istihdam seviyesini yükseltmeyi ve yaşam şartlarını iyileştirmeyi amaçlamaktadır.
5
Ankara Anlaşması kapsamında Türkiye’ye sağlanan mali yardımlar hangi kurum aracılığıyla verilmiştir?
Avrupa Yatırım Bankası aracılığıyla verilmiştir.
6
Türkiye-AET arasındaki ilk Mali Protokoller (1964-1969) kapsamında finanse edilen önemli altyapı projelerinden biri hangisidir?
İlk Mali Protokol (1964-1969) ve sonrasında imzalanan dört ayrı mali protokol, Türkiye’ye altyapı yatırımları, sanayi projeleri ve teknik yardım için kaynak sağlamıştır. Keban Barajı’nın inşası, SEKA kâğıt fabrikalarının modernizasyonu ve çeşitli demir-çelik tesislerinin kurulması bu yardımların somut örnekleridir.
7
Katma Protokol hangi tarihte imzalanmış ve ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Katma Protokol 23 Kasım 1970’te imzalanmış ve 1 Ocak 1973’te yürürlüğe girmiştir.
8
Katma Protokol’ün imzalanması Ankara Anlaşması açısından hangi sürecin tamamlandığını göstermektedir?
Katma Protokol’ün imzalanması Ankara Anlaşması’nın hazırlık döneminin tamamlandığını göstermektedir.
9
Katma Protokol kapsamında geçiş dönemi nasıl bir süreye yayılmıştır?
Katma Protokol, geçiş döneminin süresini iki aşamalı olarak belirlemiştir. İlk aşama, protokolün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 yıl, ikinci aşama ise 22 yıl olarak öngörülmüştür.
10
Katma Protokol Türkiye’ye ekonomik açıdan hangi önemli yükümlülüğü getirmiştir?
Ortak Gümrük Tarifesi’ne (OGT) uyum: Türkiye, üçüncü ülkelere karşı uyguladığı gümrük tarifesini, 12 yıllık ve 22 yıllık listelere paralel olarak, AET’nin Ortak Gümrük Tarifesi’ne kademeli şekilde yakınlaştırmayı taahhüt etmiştir. Bu, Türkiye’nin dış ticaret politikasında önemli bir egemenlik devri anlamına geliyordu, çünkü artık üçüncü ülkelere karşı uygulayacağı gümrük vergilerini belirlemede AET’nin tarifelerini referans almak zorundaydı.
11
Türkiye’nin 1960’lar ve 1970’lerde uyguladığı ekonomi politikası Katma Protokol hedefleriyle nasıl bir ilişki içindeydi?
Türkiye’nin ithal ikameci sanayileşme politikası protokolün öngördüğü dışa açılma ve liberalleşme hedefleriyle çelişmiştir.
12
Ankara Anlaşması’nın Geçici Protokolü kapsamında Türkiye’nin hangi ihracat ürünlerine tarife indirimleri uygulanmıştır?
Tütün, kuru üzüm, kuru incir, fındık ve narenciye gibi ürünlere tarife indirimleri uygulanmıştır.
13
Sanayi ürünlerinde ticaretin serbestleşmesi Türkiye ekonomisinde hangi yapısal değişimi teşvik etmiştir?
Sanayi sektöründe modernizasyon ve verimlilik artışını teşvik etmiştir.
14
Türkiye’nin 1980 sonrasında dış ticaret politikasında yapılan temel değişikliklerden biri nedir?
İthalat rejiminin liberalleştirilmesi ve ithalatta kota ile miktar kısıtlamalarının kademeli olarak kaldırılmasıdır.
15
1980 sonrasında gümrük vergileri nasıl bir politika doğrultusunda değiştirilmiştir?
Gümrük Vergilerinin Azaltılması: İthalattan alınan gümrük vergilerinin kademeli olarak indirilmesi. 1980’de ortalama %76,3 olan nominal koruma oranı, 1994’e gelindiğinde %26,7’ye düşürülmüştür. Bu indirimler, sadece AET menşeli ürünler için değil, tüm ticaret ortaklarını kapsayacak şekilde uygulanmıştır.
16
1980–1995 döneminde Türkiye ekonomisinde ihracat yapısında nasıl bir dönüşüm yaşanmıştır?
Tarım ağırlıklı ihracat yapısından sanayi ağırlıklı ihracat yapısına geçiş yaşanmıştır.
17
1980 ile 1995 yılları arası Türkiye’nin AB’ye ihracatında en önemli sektörlerden biri hangisidir?
Tekstil ve hazır giyim sektörü önemli bir rol oynamıştır.
18
Türkiye’nin düşük katma değerli ihracat yapısı hangi ekonomik sonuca yol açmıştır?
Türkiye’nin ihracatının ise çoğunlukla düşük katma değerli ürünlere dayanması, ticaret dengesinin Türkiye aleyhine bozulmasına neden olmuştur. Ayrıca gümrük tarifelerinin indirilmesiyle ithalatın hızla artması, dış ticaret açığının yapısal bir karakter kazanmasına yol açmıştır.
19
Gümrük tarifelerinin indirilmesi ithalat üzerinde nasıl bir etki yaratmıştır?
Türkiye’nin ihracatının ise çoğunlukla düşük katma değerli ürünlere dayanması, ticaret dengesinin Türkiye aleyhine bozulmasına neden olmuştur. Ayrıca gümrük tarifelerinin indirilmesiyle ithalatın hızla artması, dış ticaret açığının yapısal bir karakter kazanmasına yol açmıştır.
20
1980-1995 dönemi Türkiye’nin ekonomik yapısı açısından neden önemlidir?
Türkiye’nin dış ticaret politikası ve ihraç ettiği ürünlerin yapısı açısından büyük bir dönüşüm yaşanan bir dönemdir.