Turizm Ekonomisi — Ünite 7 Soru-Cevap

Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH): Ülke
sınırları içerisinde kimin ürettiğine bakılmaksızın, belirli bir dönemde üretilen tüm
mal ve hizmetlerin parasal ifadesidir.

Kişi Başına Reel Hasıla Değeri: Reel hasıla
bir ülkedeki nüfusa bölünmesidir.

Reel hasıla bir ülkedeki nüfusa bölünmesi ile kişi başına reel hasıla değeri elde edilir.

Girdi, firmaların satın aldıkları ve üretime
dönüştürdükleri mal ve hizmetlerdir.

Ekonomik büyüme; bir ülkede belirli bir
dönemde mal ve hizmetlerin üretilen miktarlarında ortaya çıkan değişimlerdir.

Ekonomi tam istihdam iken yeni üretim faktörlerinin ilave edilmesi veya teknolojik gelişme
ile var olan üretim kapasitesinin genişlemesi uzun
dönemli büyümeyi ifade eder.

Düşük ve orta gelir grup ülkelerde, ekonomik
kalkınmanın sağlanabilmesinin önceliklerinden biri
ihracattır.

Turizmin ekonomik büyüme açısından katkıları:

Millî gelire katkısı: Turizm yarattığı doğrudan ve dolaylı gelirler refah artışına katkı sunarken nüfus
artış hızından fazla olması önem taşır.
• İstihdama katkısı: Turizmin emek yoğun bir sektör olması nedeniyle ekonomideki tüm üretim faktörlerinin üretime katılması katlı oluşturur.
• Fiyat istikrarına katkısı: Turistik talebi gögüslemeye ilişkin artan üretim, fiyatlar genel düzeyinde
oluşabilecek etkileri azaltır.
• Sektörel dengelere katkısı: Turizm hareketlilik arttıkça sanayi üretimi yavaşlayacağından çevresel duyarlılık artar. Bu durum etkin kaynak dağılımı ile sürdürülebilir turizm kavramını da ortaya çıkarır.
• Ödemeler dengesine katkısı: Turizm hareketliliği ile birlikte ortaya çıkan döviz gelirleri ülkenin ödemeler bilançosundaki açıklarını azaltma yönünde pozitif katkılar sunar.
• Sosyal adalete katkısı: Turizmin gelişmesi ile birlikte yoksul kesimin dolayısıyla hanehalkı gelirinin
yükselmesine yol açar.
• Bölgeler arasında gelişmişlik farklarının kapatılmasına katkısı: Turistik hareketlilikle birlikte ortaya
çıkan kültürel etkileşim sosyal gelişimi artırır.

Turist kent turizmi yerine kültür turizmini tercih ederse kültür turizmindeki tatilden daha fazla
fayda elde etmeyi beklediğindedir.

Çünkü;
• Fayda gözlenemez olduğu kadar ölçülemezdir.
• Birey kendi refahınıen iyi değerlendirmektedir.
• Birey iki seçim arasında birini diğerine tercih
ederse tercih ettiğinin faydası daha yüksektir.
• Birey tercihleri doğrultusunda davranışlar
sergileyerek kendisi için en fazla tatmini verecek seçimi yapmaktadır.

Hanehalkı gelirini üç temel kaynaktan edinmektedir. Bunlar;
• Ücret ve maaşlardan elde edilen gelir
• Sermaye ve toprak varlıklarından elde edilen gelir
• Devletten sağlanan gelirdir.

Lorenz eğrisi, gelir dağılımının en sık
kullanılan yöntemlerden biridir.Refah dağılımda eşitsizliğin derecesi ise Gini (gelir eşitsizliği )katsayısı ile belirlenir.

Bir bölgeye gelen turist ulaştırma, konaklama, yeme-içme, gibi faaliyetlerin hepsine para harcamaktadır.
Bu açıdan bir turistin ya da ziyaretçinin yapmış olduğu tüm bu harcamalar turizm gelirini oluşturmaktadır. Turizm sektörü yapısı itibariyle tüm sektörler ile ilişki hâlindedir. Elde edilen turizm gelirleri, diğer
sektörlerdeki faktör sahipleri tarafından harcanarak el değiştirir. Bu sayede diğer sektörlerde ihracat, ithalat, tüketim ve üretim gibi faaliyetler gerçekleştirilir. Turizm sektöründe turist veya ziyaretçiler tarafından
yapılan harcama ne kadar büyük olursa gelir de o derecede büyük olacaktır. Oluşan gelirin bir kısmı yatırımlara, bir kısmı tasarruflara ve bir kısmı da vergi olarak devlete geçecektir.

Sosyal Refah Kriterleri
Belirli bir politikanın (örneğin turizm politikası) refahı artırıp artırmayacağını söyleyebilmek için
çeşitli kriterler uygulanmaktadır. Bu kriterleri dört
grup altında toplamak mümkündür. Bunlar; Pareto kriteri, Kaldor-Hicks Kriteri, Scitovsky Kriteri
ve Bergson kriteridir.

Pareto Kriteri
Bir ekonominin başarısını değerlendirmek için
kullanılan yöntemlerden biri olan pareto kriterine
göre uygulanan turizm politikası, kimseye zarar
vermeden toplumun bazı kesimlerinin refahını
yükseltiyorsa sosyal refahı artırmaktadır.

Kaldor-Hicks Kriteri
Dağıtıcı refah kriterlerini açık bir şekilde ifade
eden Kaldor-Hicks kriterine göre uygulanan turizm politikasından kazançlı çıkanlar kaybedenleri
telafi etmenin ötesinde, hâlâ birtakım kazanımlar
sağlamaya devam ediyorsa bu değişim sosyal refahı
artırmaktadır.

Scitovsky Kriteri
Kaldor kriterinin kullanımındaki olası bir eksikliğini ortaya koyan Scitovsky kriterine göre uygulanan turizm politikası değişikliği, bireyin faydasını değiştirdiği gibi fayda olanakları eğrisinde de
değişikliğe yol açmaktadır

Arrow sosyal tercihlerin araştırılmasında dört
hususu ortaya koymaktadır. Bunlar:
• Düzenleme tam olmalıdır (Sosyal tercihler
bireysel tercihler gibi tam olmalıdır.).
• Bireysel tercihlere karşı duyarlılık olmalıdır.
• Sosyal refah tercihleri zorla kabul ettirilemez (Sosyal refah tercihleri toplumun içindeki veya dışındaki herhangi bir kişi tarafından zorla dikte ettirilemez.).
• Sosyal tercihler ilgisiz alternatiflerden bağımsız olmalıdır

Bergson Kriteri
Refahın artırılıp artırılmayacağına karar vermek
için kullanılan Bergson kriterine göre uygulanan
turizm politikası toplumu daha üstteki sosyal kayıtsızlık eğrisine götürürse ancak bu sayede toplumun sosyal refahı artmaktadır.
Bergson kriterine göre kaynak dağılımının ortaya çıkardığı bireyler arasında fayda mukayesesi
kaçınılmaz olduğu ve açık bir şekilde yapılmasını
belirtmektedir. Dolayısıyla toplumda egemen değer yargıları demokrasi ile belirlenebileceği gibi
topluma zorla da kabul ettirelebilir. Şimdiye kadar
yapılan refah analizlerinin temelinde tüketimde,
üretimde ve dağıtımda etkinlik sağlanması yatmaktadır.

Turizmin çevre üzerindeki olumlu etkileri:
• Yaban hayatının korunması,
• Tarihi eser ve mimarinin korunması,
• Çevre bilincinin oluşması

• Doğal çevrenin yanı sıra suni çevrenin oluşturulması ile çekiciliğin artırılması,
• Altyapı imkanlarının artması,
• Kaliteli çevrenin oluşmasıdır.

Turizmin çevre üzerindeki olumsuz etkileri;
• Çevresel tahribatın oluşması (tarihi, arkeolojik vs.),
• Kaynaklara zarar verilmesi,
• Kirlilik (hava, su, görüntü, gürültü vs.),
• Metrekareye düşen insan yoğunluğun artması,
• Çevresel atık,
• Ekolojik denge kaybı,
• Kullanılabilir arazilerin azalması,
• Çevresel risk ve tehlikelerdir.