gerekli kurum ve mekanizmaları kurmuş değildir. Bununla Giriş birlikte, uluslararası sözleşmelerin pek çoğunun kendine
İnsan haklarının uluslararası alanda korunması çabaları göre bir uygulama mekanizması bulunmaktadır. daha çok II. Dünya Savaşı’ndan sonra gündeme gelmiş bir Bunlardan en çok bilineni rapor sistemidir. Bu raporlar konu olmakla birlikte, bu alanda 20 yüzyılın ilk yarısında ilgili komite tarafından incelenmektedir. Komitelerin da kimi girişimlerin olduğu bir gerçektir. Bu girişimlere bazıları devletlerarası şikâyetleri kabule otomatik yetkili örnek olarak, 1907 tarihli Uluslararası Ganaim kuruluşlardır. Komitelerin yetkilerinde zorunlu kimi Mahkemesi’ne ve I. Dünya Savaşı’ndan sonra imzalanan sınırlar vardır ve verdikleri kararlar AİHM gibi bölgesel barış sözleşmeleri ile kurulan “Karma Hakem insan hakları mahkemeleri ile karşılaştırılamaz. Bununla Mahkemeleri”ne kişilerin doğrudan doğruya başvurma birlikte, komitelerin önemi küçümsenmemelidir. imkânlarının tanınması örnek verilebilir. Her projenin sonucunda, benzersiz bir ürün, hizmet ya da sonuç ortaya İnsan Hakları Komitesi
çıkar. İnsan Hakları Komitesi (KSHS m. 28) (İHK), KSHS’nin düzenlediği hakların uygulanmasını gözetmek ve taraf II. Dünya Savaşı sonrasında, insanlığı büyük felaketlere devletlerin bu haklara saygı gösterip göstermediğini sürükleyen savaşları önleyebilmenin ve uluslararası denetlemek amacıyla kurulmuştur. İHK, Mart ayının barışın sağlanıp sürdürülebilmesinin temel şartlarından sonunda ve Nisan ayının başında New York’ta, biri olarak insan haklarının uluslararası alanda korunması Temmuzda ve Ekimin sonu/Kasımın başında Cenevre’de fikri güçlenmiştir. Böylece insan haklarının devletlerin iç olmak üzere, yılda üç defa toplanır. Toplantılar üç hafta sorunu olduğu fikri terkedilmiş, bu alanda insan haklarını sürmektedir. koruyacak önemli kurumsal düzenlemelere yer verilmiştir. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi BM Antlaşması’nın önsözünde; “temel insan haklarına, kişinin onur ve değerine” saygı inancı dile getirilmekte Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi (ESKHK) “ırk, cinsiyet, din ya da dil ayrımı gözetmeksizin insan BM Ekonomik ve Sosyal Konseyin (ESK) 1985/17, 28 haklarına ve temel özgürlüklerine saygının geliştirilip Mayıs 1985 kararı ile, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel güçlendirilmesi” BM Teşkilatı’nın ana amaçlarından biri Haklar Sözleşmesi’nin Sözleşmenin IV. Bölümünde yer olarak sayılmaktadır. alan BM ESK’ine verilen izleme fonksiyonunu yerine getirmek amacıyla kurulmuştur. Komite normalde her yıl Sözleşmeye Dayalı Usuller iki kez üçer hafta süreler için Cenevre’de toplanmaktadır. Hukuksal Dayanakları Toplantılar kamuya açıktır.
Devletlerin, uluslararası kuruluşlarca kabul edilen İşkenceye Karşı Komite sözleşmelere, ulusal hukukları gereğince onaylayarak taraf İşkenceye Karşı Komite, 1984 tarihli İşkenceye ve olmaları durumunda denetim, sözleşmenin onaylanmış Zalimane, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Cezalandırmaya olması şartına bağlı olarak işler. Devletin kuruluş üyesi Karşı Sözleşme gereğince, 10 Aralık 1984 tarihinde olması, o sözleşme nedeniyle kendiliğinden bu hukuksal kurulmuş, Sözleşmenin 26 Ocak 1987 yılında yürürlüğe yükümlülüğü üstlenmesi sonucunu doğurmaz. Bunun için girmesini takiben 1 Ocak 1988 yılında çalışmaya sözleşmeyi onaylaması gerekir. Dayanağını, sözleşmenin başlamıştır. onaylanmış ve öngörülen özel denetim organının yetkisinin tanınmış olmasından aldığından, bu sistemler Irk Ayrımcılığının Kaldırılması Komitesi
sözleşmeye dayalı koruma sistemleri olarak nitelendirilir. Irk Ayrımcılığının Kaldırılması Komitesi, 1966 tarihli Uluslararası Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan “Kuruluşa üye devlet” durumunda; denetim sözleşmelerin Kaldırılmasına Dair Sözleşme’nin uygulanmasını izlemek uygulamalarından bağımsız olarak yapılır. İnsan haklarına üzere, kurulmuştur. Anlaşma ile belirlenmiş saygı gösterme yükümlülüğü, bu kuruluşların kurucu yükümlülüklerle ilgili devlet şikâyetlerini izlemek ve belgelerinde vardır ve üye devletleri bağlar. Dayanağını incelemek üzere BM tarafından oluşturulan ilk Komitedir. üyelik ilişkisinden aldığından bu tür koruma sistemlerine, sözleşme dışı koruma sistemleri denilir. Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Kaldırılması Komitesi
Diğer taraftan, BM Antlaşmasının 55. ve 56. 1979 tarihli Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın maddelerinde, BM Teşkilatına ve Üye devletlere düşen Kaldırılması Sözleşmesi’nin 17 maddesine göre kurulan yükümlülükler belirtilmektedir. Buna göre; BM ırk, Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Kaldırılması Komitesi, cinsiyet, dil ya da din ayımı gözetmeksizin herkes için yürürlüğe girdiği 1982 yılından itibaren çalışmaya insan haklarına ve temel özgürlüklere evrensel ve fiili başlamıştır. Başlangıçta 18 uzmandan oluşmakta iken bu olarak saygıyı kolaylaştırmakla yükümlüdür (m. 55). gün, hukukçu, öğretmen, diplomat ve kadın konularında uzman 23 kadar kişiden oluşan Komite üyeleri, taraf Anlaşma İzleme Birimleri devletlerin gösterdikleri adaylar arasından gizli oyla
BM bünyesinde hazırlanan, insan haklarının korunmasına seçilmektedir. Hemen hepsinin kadınlardan oluştuğu ilişkin uluslararası sözleşmelerin tümü, o antlaşmaya ne Komitenin üyeleri, 4 yıllık bir süre için seçilmektedir. ölçüde uyulup uyulmadığının denetlenmesi amacıyla
Çocuk Hakları Komitesi mekanizmalarının ideal usuller olarak kabul edilmediği bir 20 Kasım 1989’da BM Genel Kurulu tarafından yapıdadır. Devletler sıklıkla misilleme yoluna gitmektedir. hazırlanan Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 43. maddesi Birçok devlet ilgili denetleme biriminin yetkisini gereğince kurulan Çocuk Hakları Komitesi insan hakları tanımamaktadır. Bu mekanizmalar grubuna dâhil alanında uzmanlıklarıyla ve yüksek ahlaki yetenek ve edilebilecek olan ve bazı kereler kullanılmış olan tek yetkileriyle tanınmış, 18 kişiden oluşmaktadır. Dört yıllık mekanizma İHAS’ın 33’üncü maddesidir.
bir süre için seçilen üyelerin yarısı iki yılda bir Bireysel Başvuru Usulü yenilenmektedir. İnsan haklarının temel ilkeleri arasında sayıldığı Tüm Göçmen İşçilerin Haklarının ve Ailelerinin demokratik siyasi hürriyete dayanan rejimlerde, bireylere Korunması Komitesi kendi haklarını korumak için bu süreci başlatma hakkını 1990 tarihli, Tüm Göçmen İşçilerin Haklarının ve sağlamak mantıklıdır. Bu süreç sayesinde bir birey kendi Ailelerinin Korunması Üzerine Uluslararası Sözleşme (m. devletini uluslararası bir organ önünde doğrudan sorumlu 72), Tüm Göçmen İşçilerin Haklarının ve Ailelerinin tutabilmektedir. Bazı uluslararası sözleşmeler, sözleşme Korunması Komitesinin kurulmasını öngörmektedir. hükümlerine göre haklarının ihlal edildiğini hisseden bireye bundan sorumlu tuttuğu hükümetine karşı Sözleşmeye Dayalı Usuller denetleme biriminde işlem başlatma fırsatı vermektedir.
Rapor Usulü Fakat bu tür başvurular ancak ilgili devlet bireysel başvuru Rapor usulü, uluslararası sözleşmelerin uygulanmasının hakkını açıkça kabul etmişse yapılabilmektedir.
izlenmesinde kullanılan en temel usullerden biridir. Bireysel/kişisel başvuru yoluna başvurulabilmesinin en Uluslararası sözleşmeyi imzalayan ve onaylayan her temel ön şartı, taraf devletlerin, ilgili Komitenin bu devlet, o sözleşmenin onaylanmasını izleyen ilgili yetkisini kabul ettiklerini özel bir beyanla bildirmeleridir komiteye, sözleşmeyi onayladığı tarihten itibaren, bazı (KSHS Seçimlik Protokol m. 1; İKS m. 22). sözleşmelerde genellikle bir yıl, bazı sözleşmelerde ise iki yıl içinde, başlangıç raporu ve periyodik rapor olmak Bireysel başvuruların kabulü aşağıdaki şartların üzere, iki türlü rapor sunmakla yükümlüdür. gerçekleşmiş olmasına bağlıdır: Başvuruların; yazılı yapılması, imzalı olması, dilekçe hakkının kötüye İlk raporda, Sözleşmede düzenlenen hakları koruyan kullanılması niteliğinde olmaması, uygun iç hukuk yolları anayasa hükümleri, hakların korunmasına yardımcı olan tüketildikten sonra yapılması, başka bir uluslararası ya da yargısal ölçütler, Sözleşmede düzenlenen haklara bölgesel soruşturma ya da çözüme kavuşturma usulüne aykırılıklar hâlinde ulusal düzeyde başvurulabilecek idari göre incelenmemiş veya daha önce ilgili komitece veya yargısal başvuru yolları (iç hukuk yolları) gibi incelenmemiş olması, sözleşme hükümleri ile özelliklerinin ana hatlarıyla yer alması gerekir. bağdaşmayan nitelikte bulunmaması gerekir.
Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra gönderilen ilk Soruşturma Usulü rapordan sonra, taraf devletler İHK’ne periyodik raporlar İşkenceye Karşı Sözleşme ve Kadınlara Karşı Her Türlü sunarlar. Periyodik raporların hangi aralıklarla Ayrımcılığın Kaldırılması Sözleşmesi Seçimlik Protokolü gönderileceği Sözleşmede belirlenmemekle birlikte ile öngörülmüş bir usuldür. Soruşturma usulünün İHK’nin uygulama yönergesi, bunların her beş yılda bir uygulanabilmesi için, Protokole taraf olacak bir devletin, sunulmasını öngörmektedir. Ayrıca, Sözleşmeye göre (m. ilgili Komitenin, soruşturma yetkisini tanıması gerekir. 40/1-b), İHK, devletlerden de rapor isteyebilmektedir. Dramatik insan hakları ihlalleri ile ilgili suçlamalar söz Soruşturma yetkisi çok önemli bir yetki olmakla beraber, konusu olduğunda, İHK özel bir rapor isteyebilir. İnsan en temel zayıf noktası, ilgili devletin icazetine ihtiyaç haklarının gelişmesinin izlenmesi bakımından; ulusal duyulmasıdır. Raporlarla ilgili devlete sunulan uygun politikalar ve ekonomik durumlar açısından bakıldığında, öneri ve tavsiyelerin, işkence ihlallerinin azaltılması periyodik raporların sunulması için belirlenen bu beş yıllık açısından ne gibi faydalar hasıl ettiği tartışılabilir. Ziyaret sürenin çok uzun olduğu söylenebilir. talebinin ciddiyeti, ilgili devleti uzlaşmaya ve eylemlerini uluslararası standartlara çekmeye teşvik edebilir. Devletlerarası Şikâyet Usulü Devletlerce onaylanan insan hakları sözleşmeleri İşkenceye Karşı Sözleşmeye Göre Tesis Edilen devletlerin insan haklarını ve özgürlükleri koruma ve Tutuklanma Merkezlerini Ziyaret Sistemi
onlara saygı göstermeye dair yükümlülüklerini İşkenceye Karşı Sözleşme Seçimlik Protokolü, 18 Aralık kapsamaktadır. Herhangi bir üye devlet başka bir üye 220’de kabul edilmiştir. Türkiye bu Protokolü 14 Eylül devlete karşı anlaşmanın gereklerini yerine getirmediği 2005’te imzalamış15 Haziran 2011’de 2011/162 saylı için işlem başlatabilir. Genelde bu tür bir şikâyet sadece Bakanlar Kurulu kararıyla onaylanmıştır (RG: 05.07.2011- hem şikâyet eden taraf hem de karşı taraf denetleme 27985 Mük.) Protokol, işkenceye ve diğer zalimane veya biriminin yetkisini tanıyorsa gerçekleşebilir. Uygulamada aşağılayıcı davranış ya da cezalara karşı Sözleşmenin devletlerarası şikâyet mekanizmaları çok sık hedeflerine ulaşmasını ve özgürlüğü kısıtlanmış kullanılmamaktadır. Devletlerarası ilişkiler, devlet kimselerin korunmasını amaçlamaktadır.
Sözleşme-Dışı Koruma Usulleri sorunlarını inceler, yeni uluslararası normlar geliştirir ve Bilindiği gibi, BM Örgütünün başta gelen hedeflerinden dünya genelinde insan haklarının uygulanışını gözlemler.
biri de, insan haklarının evrenselliğinin, saygınlığının İnsan Hakları Konseyi, insan hakları konusunda bir kriz güvence altına alınması, insanın eşitliğin, saygınlığının ve yaşandığında toplanabilmektedir. Yıl içinde toplamı 10 değerinin tanınmasıdır. haftayı bulan üç oturum düzenlenir ve acil durumlarda
Sözleşme-Dışı Korumada Organlar üyelerinin üçte-iki çoğunluğu ile toplantılar gerçekleştirilir.
Uluslararası Adalet Divanı (UAD), 1945 yılında, BM’nin İnsan Haklarının Teşviki ve Korunması Alt Komisyonu kurucu Antlaşması ile Örgütün, başlıca yargı organı olarak (önceki adı Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların kurulmuştur. Faaliyetlerini, kurucu antlaşmanın ayrılmaz Korunması Alt Komisyonu idi), eski Komisyon tarafından bir parçasını oluşturan UAD’nın Statüsü ve kendi içtüzüğü 1947 yılında kurulmuştur. Her yıl bir kez toplanan bu ile yerine getirir. UAD devletlerin taraf olduğu komisyonun 26 üyesi vardır ve bu şahıslar hükümetlerin uyuşmazlıklar bakımından yetkili bir yargı yeridir. temsilcisi olarak değil de kendi uzmanlık konularında bireysel olarak görev yaparlar. Başlangıçta yalnızca Güvenlik Konseyinin başta gelen sorumluluğu, ayrımcılık ve azınlıkların korunması konularıyla ilgilenen uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasıdır. Ancak, Alt Komisyon, zaman içinde insan hakları alanında, insan insan haklarının devletler arasında çekişmeye sebep hakları eğitimi, gıda hakkı, kadın hakları, kayıp kişiler, olduğu durumlarda, Güvenlik Konseyi, BM Anlaşması engellilerin hakları, cüzzamlı kişilere karşı ayrımcılık gibi hükümleri gereğince barışı sağlamak amacıyla harekete birçok konuyu da çalışma alanına eklemiştir. geçmektedir. Bu durum Güvenlik Konseyinin insan hakları ile olan bağlantısının en açık göstergesidir. Ayrıca, Genel Kurul, İnsan Hakları Konseyi Danışma Kurulu’nun sömürgesizleştirme stratejisinin bir parçası olarak, çalışmalarını ve işlevini kuruluşundan beş yıl sonra Güvenlik Konseyi bütün halkların kendi kaderini tayin denetlemeye başlamıştır. Bunun sonucunda da statüsü hakkını desteklemektedir. yükseltilerek BM’nin temel birimlerinden biri hâline gelmiştir. BM Genel Kurulunun insan hakları ile ilgili önemli yetkileri bulunmaktadır. BM Anlaşmasının, Genel Kurul’un görev 1993’te düzenlenen Dünya İnsan Hakları Kongresi’nde İnsan ve yetkilerini düzenleyen 13. maddesinde Genel Kurula, Hakları Yüksek Komiserliğinin (İHYK) kurulması uluslararası iş birliğini geliştirmek ve uluslararası hukuku kararlaştırılmış; 20 Aralık 1993’te, BM Genel Kurulu’nca kodlaştırmak sorumluluğunun yanında, “ırk, cins, dil ve din İHYK’nin kurulmasına seçim yapmaksızın karar verilmiştir. ayrımı gözetmeksizin herkesin insan haklarından ve temel İHYK’nin görevleri şunlardır: Medeni, kültürel, ekonomik, hürriyetlerden yararlanmasını sağlamak” için çalışmalar siyasi ve sosyal hakların etkin kullanımını sağlanmak ve yapılmasını temin etmek ve tavsiyelerde bulunmak görevi geliştirilmek; BM sistemi içinde insan haklarını geliştirecek de verilmiştir. Genel Kurul, seçtiği belli bir ülkedeki insan organları desteklemek ve bu kuruluşlara bu alanda öneriler hakları ihlallerini tartışabilmekte ve oradaki durumu götürmek; İnsan haklarının geliştirilmesi amacıyla BM araştırabilmektedir. İnsan hakları ile ilgili uluslararası içindeki kuruluşlardan destek almak; İnsan Hakları Merkezi sözleşmelerin uygulanmasında Genel Kurul önemli rol ve diğer bazı kuruluşlar aracılığıyla talepte bulunan ülkelere oynamaktadır. BM’nin diğer bütün organları gibi, Genel insan hakları konusunda teknik ve mali yardımda bulunmak Kurul da BM Anlaşması ile verilen yetkiler doğrultusunda ve konuya ilişkin eylem ve programlar yürüten yerel insan hareket etmesi gerekir. hakları örgütlerine yardım etmek; insan hakları konusunda
BM’nin doğrudan doğruya insan hakları alanına giren BM tarafından yürütülen eğitim ve kamuyu bilgilendirme konularda faaliyette bulunan Ekonomik ve Sosyal Konsey programları arasında koordinasyonu sağlamak; dünyada (ESK), BM Genel Kurulu tarafından üç yıllık bir süre için İnsan Hakları ihlaline neden olan tehditlere ve tehlikelere seçilmiş 54 üyeden oluşmaktadır. Yıl boyunca toplanan karşı aktif bir rol oynamak; insan hakları çerçevesinde Konseyin en önemli toplantısı New York veya Cenevre’de hükümetlerle sürekli diyalog içinde olmak; insan haklarının yaptığı Temmuz Toplantısıdır. ESK, uluslararası gelişmesi ve yaygınlık kazanması için uluslararası iş ekonomik, sosyal, kültürel, eğitim, sağlık ve diğer kimi birliğine gidilmesini sağlamak; BM sistemi içinde insan sorunlarla ilgili olarak çalışmalar yapmakta ve tematik haklarının genişletilmesi için koordinasyon faaliyetleri insan hakları ihlallerini ortaya koyan raporlar hazırlanması yürütmek; insan hakları konusunda BM mekanizmasının konusunda çok geniş yetkileri bulunmaktadır (BM daha da güçlendirilmesi ve rasyonelleştirilmesi yönünde Anlaşması, m. 62/1). İnsan Hakları Konseyi Birleşmiş çalışmalar yapmak; insan hakları merkezinin idaresini Milletler’in insan haklarını teşvik ve korumayı üstlenmiş gerçekleştirmek. ana kuruluşudur. BM Genel Kurulu tarafından 15 Mart BMMYK’ye, dünya genelinde mülteci sorunlarını çözmek 2006 tarih ve 60/251 sayıl kararıyla, 1946 yılında kurulan ve mültecileri korumak amacıyla uluslararası faaliyetleri İnsan Hakları Komisyonu’nun yerini almak üzere koordine etme ve yürütme görevi verilmiştir. Asıl amacı kurulmuş olan İnsan Hakları Konseyi, genel olarak mültecilerin haklarını ve refahını savunmak olan BMMYK, izlenecek politikalar için yol gösterir, insan hakları her bireyin sığınma talebinde bulunabilmesini ve başka bir
ülkede mülteci olarak güvenli bir şekilde barınabilmesini
sağlamak için mücadele vermekte, aynı zamanda, eve kurulmuştur. UÇÖ diğer kuruluşlardan farklı olarak üç gönüllü dönüş, yerel entegrasyon ve üçüncü bir ülkeye farklı grubun temsilcilerinin çalışmalarını içermektedir: yerleştirme seçeneklerini de mümkün kılmaktadır. Organları arasında hükümet temsilcilerinin yanı sıra işçi ve işveren temsilcileri de yer almaktadır. BM içinde, tüm üye devletlere karşı, insan haklarının korunmasıyla ilgili her türlü özel sözleşmelerden bağımsız UÇÖ uluslararası çalışma standartlarını sözleşmeler ve olarak, BM üyesi her devleti bağladığı kabul edilen BM tavsiyeler yoluyla ifade etmektedir. Bu sözleşme ve Antlaşması ve İHEB temeline dayanan usullerdir. Bu yeni tavsiyeler temel çalışma hakları, örgütlenme hakkı, toplu uygulamalar ESK’in kabul ettiği kararlarla oluşturulan pazarlık, zorla çalışmanın ortadan kaldırılması, fırsat yeni inceleme usullerine dayanmaktadır. Bu usuller, 1235 eşitliği ve çalışma hayatı ile ilişkili diğer konularda asgari ve 1503 usulleridir. standartlar koymaktadır.
İnsan Hakları Komisyonu 8(XXIII) sayılı ve 16 Mart 1967 UÇÖ, sahip olduğu bazı mekanizmalar ile kendi tarihli kararı ile EKS’den açık ve sistemli insan hakları belirlediği standartlara uyulup uyulmadığını ihlalleri ortaya koyan durumları araştırma ve inceleme denetleyebilmektedir. Bu mekanizmalar; zorunlu rapor yapması için izin istemiştir. Bu iznin, ESK’nin 6 Haziran prosedürleri, şikâyet bildirimi prosedürleri ve çalışma ve 1967 tarih ve 1235 (XLII) sayılı kararıyla İHK’ya başvuru prosedürleri şeklindedir. verilmesi üzerine böyle usul oluşturulmuştur. Yargısal Nitelikte Olan Koruma Usulleri: Ekonomik ve Sosyal Konseyin 27 Mayıs 1970 tarih ve Uluslararası Ceza Mahkemesi 1503 sayılı (XLVIII) kararı ile “insan hakları ve temel Uluslararası Ceza Hukuku’nun en temel amaçlarından biri, özgürlüklerinin ihlallerine ilişkin bildirimler ile uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu yanında, ilgilenmeye dair usuller belirlenmiştir. 1503 Usulü” olarak bireylerin de cezai olarak sorumlu tutulabilmeleri, bilinen bu usulde, kişilerin tek tek haklarının ihlal edilip bireylerin işlemiş oldukları uluslararası suçlardan dolayı, edilmediği ve dolayısıyla mağduriyetlerinin kişisel olarak ulusal ya da uluslararası ceza mahkemeleri aracılığıyla nasıl giderileceği üzerinde durulmamakta, şikâyetin cezalandırılmalarının sağlanmasıdır. Ancak uluslararası olduğu ülkedeki genel durum üzerinde karara varılmak suçlardan dolayı devletlerin kendi vatandaşlarını suretiyle bu hedefe dolaylı yoldan ulaşılmaktadır. yargılamak istememesi nedeniyle uluslararası ceza İnsan Hakları Konseyi, İnsan Hakları Komisyonu mahkemelerinin kurulması gerekmiştir. tarafından insan hakları hakkında geliştirilen özel usullerle UÇM Statüsü’nün 34’üncü maddesinde de belirtildiği de insan haklarının korunmasına yönelik çalışmalarını üzere mahkeme; başkanlık, ön dava dairesi, dava dairesi, yürütmektedir. Bu usuller arasında, belli konularda ve istinaf dairesinden oluşan yargılama bölümü, savcılık farklı işlevlere sahip “çalışma grupları” kurmak, “özel makamı ve sekretaryadan oluşmaktadır. raportör”, “özel temsilci” ya da “bağımsız uzman” atayarak, belli ülkelerdeki insan hakları ihlalleriyle ilgili Hakimler arasından üç yıl için seçilen bir başkan ve birinci raporlar hazırlatmak sayılabilir. ve ikinci başkan yardımcılarından oluşan Başkanlık makamının görevi, mahkemenin genel yönetimini ve Acil eylem formülü sayesinde ilgili kişi ya da birim temsilini sağlamaktır. Başkanın ve yardımcılarının görev harekete geçirilerek, ilgilinin haklarının güvence altına süreleri yargıçlık süreleriyle sınırlıdır, yani idari görev alınması için muhatap hükümet nezdinde girişimlerde süresi ile yargıçlık görev süresinden hangisi önce bulunulması sağlanabilir Ancak, ilgili özel raportör ya da sonlanırsa o tarihte görev sona erer. Heyet yalnızca bir kez çalışma gurubuna yapılacak şikâyete konu olan durumun seçilebilir (UÇM Statüsü, m. 34). “acil” olduğunun belirtilmesi gerekir. Mahkeme (yargılama makamı), Antlaşmada belirtilen BM Genel Kurulu tarafından 1947 yılında 174 (III) nolu şekilde seçilen ve üçte biri 3, üçte biri 6, ve üçte biri 9 yıl kararla kurulan Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun amacı görev yapacak 18 yargıç ve yeteri kadar savcılık uluslararası hukukun gelişimine katkıda bulunmaktır. görevlilerinden oluşmaktadır. Yargılama makamı, kendi İnsan Hakları söz konusu olduğunda, Komisyon içinde üçe ayrılır: Ön-Dava Dairesi, Dava Dairesi ve vatandaşlık ve vatansızlık gibi konulara ilişkin uluslararası İstinaf Dairesi. anlaşmalar hazırlanmasında rol oynamaktadır. Komisyon aynı zamanda uluslararası ceza hukukunun geliştirilmesi Yargılamanın tüm aşamalarında kalem ve sekretarya konusunda da çalışmaktadır. olarak görev yapmak yetki ve göreviyle donatılmıştır. Yazı İşleri Müdürü, iç hukukumuzdan biraz daha farklı Uzman Kuruluşlarda İnsan Haklarının olarak, yargılamanın her aşamasında birinci elden rol Korunması Usulleri sahibidir. Ayrıca sekretarya görevi için de yeteri kadar
Uluslararası Çalışma Örgütü (UÇÖ=International Labour personel istihdam edilmektedir. Organization) 1919’da Versailles Barış Anlaşması’nın XIII. Bölümü uyarınca kurulmuş ve 1946 yılında BM’nin uzmanlık kuruluşu olmuştur. Sosyal adalet ilkeleri, evrensel insan ve çalışma haklarının korunması temelinde