HİT310U-MEDYADA YAPIM
Ünite 3: Senaryo, Yapım Öncesi Süreç ve Bütçe
Giriş
Medyada herhangi bir yapım gerçekleştirilirken, senaryo yazılıp onaylandıktan sonra yapım süreci genel olarak; yapım öncesi, yapım ve yapım sonrası aşamalardan oluşur. Bu bölümde öncelikle bir yapımında fikrin yazılı hâle dönüşmesi olan senaryo, yapım öncesi süreç ve bütçe konuları ayrıntıları ile ele alınmıştır.
Senaryo
Medyada bir yapımı gerçekleştirmek için ilk aşama, yapımın türü ne olursa olsun yaratıcı fikrin bulunup senaryonun yazılmasıdır. Senaryo yazımı, araştırma, hayal gücü, teknoloji, yazma becerisi gerektiren bir iştir. Senaryo bir yapımdaki fikri görsel işitsel ögelerle sunan yazılı bir metindir, yapımın kaynağı ve yatırım planı gibi işlev görür. Senaryo, yapımın nasıl görüneceğini gösteren, reklam verenden onay alınmasını sağlayan, yapımın süresini gösteren ve bütçe çıkarılmasına yardımcı olan metindir.
Programların türlerine göre senaryo yazılırken özgün bir fikir, öykü ya da konu programın senaryosunun yazılmasında yol gösterici olması gerekir. Yapımlar her zaman özgün ve yaratıcı bir fikirden ortaya çıkmayabilir. Daha önce yapılmış bazı yapımların telif hakları gözetilerek, uyarlama yapılarak da gerçekleştirilebilir. Etkili ve yaratıcı bir senaryoda ana fikir çok önemlidir. Senaryo yazımında ne söylenecek? Nasıl söylenecek? Kime söylenecek? gibi sorular öncelikli olarak yanıtlanması gerekir. Senaryo yazarı yazım işini gerçekleştirirken yapımı gerçekleştirilecek konu ile ilgili olarak alanın uzmanı kadar bilgi sahibi olması gerekir. Senaryo yazımında öykü, ışık, yaratılacak karakterler, diyaloglar, zaman, mekân, olaylar ve müzik gibi tüm görsel işitsel ögeler oluşturulacak etkiyi arttırma, akılda kalıcılığı sürdürecek olmayı sağlamaları nedeniyle çok önemlidir.
Senaryonun görsel işitsel ögelerinin iyi tanımlaması, yapım öncesi planlamaların etkin olarak yapılmasına olanak verir. İyi bir senaryodan iyi ve kötü bir yapım çıkabilir ancak kötü yazılmış bir senaryodan iyi bir yapım gerçekleştirilme imkânı yoktur. Bu nedenle senaryo yazarlarının İyi bir senaryo yazmak için araştırmacı, hayal gücü geniş, gözlemci, düşüncelerini yazılı ve görsel olarak iyi ifade edebilen, sinema-televizyonun görsel işitsel dilini ve medyanın iletişim aracı olarak özelliklerini, tüm sanat dallarını, yapım sektörünü, izleyici ölçümlerini, yasal mevzuatı bilmesi, içinde yaşadığı toplumu ve bireylerin yaşam tarzlarını çok iyi tanıması ve bilmesi gerekir.
Senaryonun Yapısı
Hangi tür yapım olursa olsun, senaryo genel olarak; çekim, sahne ve sekanslardan oluşur.
Çekim (shoot): Kameranın bir kez çalıştırılmasıyla kaydedilen görüntüye çekim denir. Tüm yapımlar çekimlerin senaryodaki sıraya göre arka arkaya gelmesiyle oluşur. Aynı oyuna ait çekimler hata gibi nedenlerle tekrarlanabilir, buna da tekrar çekim denir.
Sahne (scene): Sahne terimi, yapımda oyunun oluşturulduğu yer ve dekor olarak tanımlanır. Sahne, zaman, mekân, olay, tema ve karakterlerin yer aldığı, tek ve kesintisiz bir aksiyon içeren ve çekimlerden oluşan bir birimdir. Bir yapım, her biri farklı bir mekânda yer alan çeşitli farklı sahnelerden oluşur, bir sahne sürekli bir olayı anlatan tek bir çekimden ya da bir çekim dizisinden oluşabilir. Kısacası sahne birbirleriyle ilişkili çekimler dizisidir. Sahne geçişleri genellikle zaman ve mekânın yapısı göz önünde bulundurularak ve kurgu aşamasında çeşitli geçiş türleri kullanılarak yapılmaktadır.
Sekans (squence): Birbirleriyle ilişkili olan sahnelerin bir araya gelmesiyle oluşan sekans, kendi başına bir bütünlük taşıyan sahne ya da çekim dizisidir. Bir tek sahne ve bir çekiminden oluşabileceği gibi çeşitli sahne ve çekimlerden de oluşabilir.
Senaryo Yazımında Araştırma
Senaryo yazımında en önemli çalışmalardan birisi temanın ve öykünün geliştirilmesi için yapılması gereken, ön araştırma ve gözlemdir ve bu araştırma ve gözlem senaryo yazımı için ilk adımdır.
Araştırmaya öncelikle literatür taraması ile başlanabilir. Literatür taraması, bir konu ile ilgili çalışmaları belirleme ve özetleme anlamı taşır. Süreç boyunca kitap veya makalelerin yanı sıra daha önce bu konu ile ilgili olarak süreli yayınlar ve araştırmalar da incelenmelidir. Böylece yapılması planlanan program hakkında çıkan haberler, yazılan köşe yazıları veya yazı dizileri hakkında bilgi sahibi olunabilir. Sadece basılı kaynaklar değil görsel kaynaklar ve görsel arşivler de taranmalıdır ki konu hakkında bir bakış açısı geliştirilsin. Program konusu ile ilgili olarak belirli bir bakış açısı geliştirmek için sadece ikincil kaynaklardan elde edilen bilgiler yeterli olmamaktadır. Birincil kaynaklardan verilerin elde edilmesinde; konu ile ilgili olarak senaryo yazarı ya da araştırmacı tarafından veriler nicel ve nitel yöntemlerle elde edilir. Bu aşamada, deney, anket, gözlem ve derinlemesine görüşmeler, odak grup görüşmeleri gibi tekniklerle çekilmek istenen programın amaçları doğrultusunda bilgiler toplanır.
İyi bir senaryo yazarı her şeyden önce iyi bir gözlemci de olmalıdır ve çevresine gören gözlerle bakmayı bilmelidir.
Senaryonun Biçim ve İçerik Yapısı
Senaryo yazarı senaryosunu yazarken senaryonun temasını, amacını, hedeflediği izleyiciyi göz önünde bulundurmak zorundadır.
Tema: Bir yapımda izleyiciye söylenecek ya da sunulacak fikre ya da düşünceye tema denir. Tema, yaşamla, onun anlamıyla insanlığın durumu ile ilgili bir düşüncedir. Yapımın temelini oluşturan tema, evrensel, her zaman geçerli, önemli, anlamlı ve etkileyici bir gerçek olmalıdır. Tema yazarın sunduğu bir tez ya da iletmek istediği bir mesajdır.
Amaç: Bir televizyon programı tasarlanırken çeşitli amaçlar göz önünde bulundurulur. Bu amaçlar izleyicileri eğitmek,
bilgi vermek, eğlendirmek, haber vermek, para kazanmak, yönetmenin kendisini kanıtlaması ve ün kazanması, reklam filmi ise ürün ve hizmetlerin satışına katkı sağlaması ya da imaj oluşturması şeklinde sıralanabilir.
İzleyici: Medyada yapımlar, belirli bir hedef kitle gözetilerek gerçekleştirilir. Çünkü bir yapım izleyicilerin eğlenmek, bilgilenmek, haber almak, sosyalleşmek gibi çok farklı amaçlarını karşılamıyorsa başarılı olma şansı yok demektir. Bu nedenle iyi bir senaryo yazarı göndermek istediği iletide izleyici kitlesinin gereksinimlerini göz önünde bulundurmak ve onlarla iyi bir iletişim kurmak zorundadır.
Senaryo Yazım Evreleri
Senaryo yazım süreci dört evreden oluşmaktadır:
Taslak Öykü (Synopsis): Taslak öykü senaryo yazımının ilk evresidir. Tema seçilip konu saptandıktan, araştırma yapıldıktan sonra geliştirerek yazmaya karar verilen yapımın öyküsünün en kısa yoldan 1 ya da 2 sayfa ile özetlenmesidir. Bir projenin hayata geçirilip geçirilmeyeceğine taslak öykü okunduktan sonra karar verilir.
Geliştirim Senaryosu (Treatment): Geliştirim senaryosu, adının da işaret ettiği gibi geliştirim aşamasını içerir. Taslak öyküden daha uzundur ve sınırları değişkendir. Taslak öyküden yola çıkılarak hazırlanan geliştirim senaryosu sahne detaylarını da içerir. Genellikle geliştirim senaryosu, senaryonun öyküsünün tam olarak yerli yerine oturduğu zaman hazırlanır ve ideal uzunluğu 15-20 sayfa arasındadır. Tüm geliştirim senaryoları mutlaka karakterler ve karakterlerin hikâyedeki işlevlerinin tanıtılması, atmosfer hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir. Olaylar arasındaki nedensellik ilişkileri ve bağlantıları sunulmalıdır. Önemli diyaloglar belirtilmeli ve aynen taslak öyküde olduğu gibi geniş zaman kipi ile yazılmalıdır.
Ayrımlama Senaryosu: Ayrımlama senaryosu, geliştirim ve çekim senaryosu arasında yer alan; senaryo yazarının bireysel çalışmasının bittiği, her şeyin sonuçlandığı üçüncü aşamadır. Ayrımlama senaryosu geliştirim evresinde, genişletilen öykünün, birçok biçimsel ögenin bileşimi ile sinema tekniği ve geleneklerine göre, dış yapısının (biçiminin) oluşturularak çekim senaryosu olmaya hazır metin durumuna getirilmesidir.
Çekim Senaryosu: Çekim senaryosu, yazımın son aşaması olarak düşünülür ve tüm teknik ayrıntılara yer verilir. Çekim senaryosu anlatının çekimlere ve kameranın çekim açılarına bölündüğü bir tekniktir. Genellikle sahne ve kesit numaraları, tarih, saat, mekân, ölçek, kadrajın içeriği, diyalog, ses, müzik, yani tüm görsel işitsel ögeler bir arada satırlar hâlinde sıralanır. Dolayısıyla çekim senaryosu yapım öncesi sürecin en önemli ögelerinden biridir.
Senaryo Yazım Biçimleri
Fransız Tipi Senaryo: Fransız tipi format televizyon sektöründe kullanılmaktadır. Fransız yani piyes tipi senaryoda betimlemeler oldukça azdır. Devinimler ve sesin
senaryo sayfasının sağı ve solu olarak ikiye bölündüğü senaryo yazım biçimidir. Bu biçimde oyuncu, nesne, doğa gibi her türlü devinim sol tarafta, konuşma örgüsü, ses efektleri, dış sesler ve müzik de sağ tarafta yer alır. Bu yazım formatında ekibe çalışma kolaylığı sağlaması için sahneler numaralandırılmaktadır. (Bu senaryo tipinin bir örneğini kitabınızın 85. Sayfasında bulabilirsiniz.)
Amerikan Tipi Senaryo: Öykü tipi senaryo yazımı olarak da bilinmekte, dünyada en yaygın olarak kullanılan senaryo yazım formatıdır ve diyalogların ortada olması en ayırt edici özelliğidir. Öykü tipi senaryo ekranda görünecek ve duyulacak her şeyin ayrıntılı bir yazımına dayanır. Bu tip senaryoda senaryo kahramanlarının karakterleri, aralarındaki ilişki ve çelişkiler, anlaşmazlık durumları detaylı bir şekilde işlenir. Fiziksel olayların meydana geldiği zaman ve mekânın tasvirleri de yine bu senaryo tipinde yer alan ögelerdendir. (Bu senaryo tipinin bir örneğini kitabınızın 86. Sayfasında bulabilirsiniz.)
Senaryonun Unsurları
Öykü: Senaryo yazımı her şeyden önce bir öykü anlatımıdır. Öykü yazmak, belirlenen bir tema çerçevesinde, seçme, düzenleme ve yoğunlaştırma yoluyla yaşamdan bir ya da birkaç olaya anlam ve biçim kazandırma işlemidir. Öykü, olmuş ya da olabilmesi olanaklı olayları anlatan kısa yazı şeklinde tanımlanmaktadır.
Öyküler çeşitli yönlerden birbirinden ayrılır ve adlandırılırlar. Kimileri bu ayrımı konusu yönünden yapar. Aşk öyküsü, serüven öyküsü gibi. Kimileri, öyküyü oluşturan ögelerin düzenlenişi yönünden yapar bu ayrımı. Olay öyküsü, durum ve kesit öyküsü bunlara örnektir. Olay öyküsünde, öyküde ağır basan öncelikli öge olaydır. Yazar ileride yapıma dönüşecek öyküsünde çarpıcı bir olayı anlatarak izleyici ile arasındaki ilgi bağlantısını kurmaya çalışır. Durum öyküsü ise değişik durumlar ve kesitler ya da bir insanlık durumunu belli bir ortam içinde veren öykü biçimidir.
Zaman: Sinema, televizyon ya da reklam için gerçekleştirilen bir yapım, bir zaman sanatıdır. Olaylar şimdi, geçmiş ve gelecekte olabilir. Gerçek yaşamda zaman sabittir ve değişmez. Ancak yapım içinde haftalar boyu süren olaylar iki saatten fazla sürmez. Şüphesiz gerçek zamanın burada bir hâkimiyeti yoktur. Gerçek zaman sadece ima edilir. Yapımlarda gerçek zamandan farklı olarak, zamanda uzatma da yapılabilir.
Mekân: Senaryoda kendine özgü tipik görünümleriyle iki tür mekân kullanılmaktadır. Coğrafik mekân, öykünün geçtiği mekânın coğrafik anlatımıdır, öykü dünyanın herhangi bir yerinde geçebilir, belirlenen her öyküye uygun biçimde kullanılır. Dramatik mekân, kişilerin ve durumların psikolojisini saptamak ve çevrelemek amacıyla kullanılır.
Diyalog: Diyalog birkaç işi birden yapar. Bilgi verir, öyküyü geliştirir. Karakterlerin geçmişlerini, mesleklerini, eğitimlerini, sosyal statülerini, kişiliklerini, tutum ve
davranışlarını yansıtır. Belki de konuşulan sözcüklerden daha önemli olan sözcüklerin altında yatan niyet ve duyuları iletir. Senaryoya ritim ve akış sağlar. Her sahnenin havasına katkıda bulunur. Sağladıkları süreklilik sahneler ve çekimler arasında bağlantı kurabilir. Görüntü üstü ses ve diyalog, görünmeyen kişi olay ve nesnelerin varlığını hissettir. Film ve televizyon diyaloğu doğal olmalıdır. Diyalog edebî değil, sohbet tarzında hem karakterlere hem de belirli bir andaki duygu ve heyecana uygun olmalıdır.
Ses: Ses, bir film yapımcısının en yararlı kaynaklarından biri olmasına karşın, en fazla ihmal edilen ögelerden biridir. En az görüntü kadar dikkate alınmalı ve ekipman, ekip, çekim sonrası işlemlerde gerekli özen gösterilmelidir.
Efekt seslerin kullanım amaçlarından belki de en yaygın olanı, yapımın yarattığı ortama bir fon oluşturmak, bir mekânın tanımlanmasına ya da bu atmosferin yaratılmasına katkıda bulunmaktadır. Ses düzeyinin giderek yükselmesi ya da alçalması kameraya yaklaşan ya da uzaklaşan bir hareketi tanımlar. Görüntü dış ses, görüntü alanını genişletmek ya da görmediğimiz bir olayı tanımlamak için kullanılabilir.
Müzik: Müzik bir yapımın en önemli ögelerinden birisidir. Duygusal sekanslar, doğru atmosfer ve tarzın yaratılmasında önemli ölçüde müziğe bağımlıdır. Müzik bir sahnenin amacını da duygusallığını da güçlendirebilir ya da ona eşlik edebilir. Müzik bir sahnenin yapılandırılmasında ve doruğa ulaştırılmasında katkıda bulunur. Merak, sürpriz ve şok duygularının yaratılmasında destekleyici bir öge olarak kullanılır.
Bir Senaryo Yazarının Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
Bir senaryo yazarının dikkat etmesi gereken noktalardan bazıları şunlardır: İyi bir senaryo, müzik, diyalog, görüntü gibi tüm unsurları bütünlük içinde bir araya getirmelidir. Metinler, izleyicinin bir duyuşta anlaması gerektiği unutulmadan yazılmalıdır. Senaryo yazmanın altın kuralı mümkün olduğunca az sözcük kullanmak ve metni mümkün olduğunca basit tutmaktır.
Yapım Öncesi Süreç (Preproduction)
Hangi tür yapım olursa olsun, senaryo yazımından sonra, yapımcı ve yönetmenin senaryoyu çekime hazırlamak için yaptıkları tüm çalışmaların gerçekleştirildiği aşama, yapım öncesi olarak tanımlanır. Yapım öncesi çalışmalar yapımın türüne, zamana, teknik ekipmana ve bütçeye göre, yapım hakkındaki tüm fikirlerin geliştirilip planlandığı, amacın ve türünün belirlendiği aşamadan çekimin gerçekleştirilmesine kadar yapılan tüm işlemlerdir.
Yapım öncesi süreçte yönetmen merkezî bir rol oynar, ekibi koordine eder. Bu süreçte yapımcı ve yönetmen bir yapım ofisi kurup, bütçeyi göz önünde bulundurarak çekim programını hazırlamaya başlar. Ortaya çıkan kalemler yazıya dökülür. Senaryo ve storyboard şekillenir. Yapım ekibiyle beraber yönetmen beyin fırtınası yaparak sanat yönetmeni ve görüntü yönetmeni ile beraber yapım, film ya
da televizyon programı hakkında detaylı, verimli ve kesin planlama ile düzenlemeler yapar.
Yapım süreci yapım türlerine göre kimi zaman farklılıklar gösterebilir. Canlı yayınlarda senaryo yazımı ve yapım sonrası aşamalarına ihtiyaç duyulmaz ve çekim önceden hazırlanan ayrıntılı, başlangıç noktasından programın bitimine kadar saniye hassasiyetinde hazırlanmış bir akış planına göre yapılır. Dramatik yapı içeren programlarda ise yapım sürecinin her aşaması gerçekleştirilir.
Yapım öncesi süreçte yapılması gereken işlemler aşağıdaki şekilde açıklanmıştır:
• Senaryo dökümleri ve yapım dosyasının hazırlanması • Çalışma ya da iş programının çıkarılması • Oyuncu seçimi • Çekim mekânlarının bulunması ve izinlerinin alınması • Teknik ekibin oluşturulması • Teknik ekipmanın belirlenip seçilmesi • Stüdyo işlemleri • Tüm taraflarla sözleşmelerin yapılması • Sigorta işlemleri • Mekânların ve kostümlerin hazırlanması • Kamera, ışık ve çekim malzemesi testleri • Çekim planları ve taslaklarının hazırlanması • Konaklama, ulaşım ve yemek organizasyonlarının yapılması • Oyuncu varsa, senaryo ezberleri ve provalar
Senaryo Dökümleri ve Yapım Dosyası
Etkili ve yaratıcı bir televizyon yapımı yönetmen ve yapımcı tarafından hazırlanmış ve senaryodan çıkarılmış ayrıntılı bir planla başlar. Yapım öncesi süreçte yapım ekibi tarafından hazırlanan senaryonun dökümü, yapımcı ve yönetmene sunulur, gerekli düzeltmeler yapılır, onaylatılır ve bu onay aşamasından sonra da son şekline verilir ve çalışmalar bu döküm üzerinden yürütülür. İkinci aşamada ise çekilecek olan programın planlanması, düzenlenmesi ve organize edilmesi için yapımcı ve yönetmen ayrıntılı bir yapım dosyası hazırlar. Bu dosyada bulunması gerekenler aşağıda sıralanmıştır.
Senaryo Dökümü, Özet Senaryo ve Sahne Sıralaması Listesi
Yapım öncesi süreçte, başarılı bir planlama yapılabilmesi için ilk yapılması gereken senaryo dökümünün çıkarılmasıdır. Senaryo dökümü özet senaryo ve sahnelerin sıralama listesi, mekânların iç ya da dış mekân olarak tanımlanması, sahnelerin zamanı (gündüz-gece olduğu) ve sahnede yer alan oyuncuların listesi yapılır. Senaryonun dökümünün çıkarılmasındaki temel amaç, programda görev alacak çekim ekibinin ve çekim mekânlarının belirlenmesi, dekor, aksesuar ve kostümlerin hazırlanması, oyuncuların bulunması ve organize edilmesi gibi yapım sürecinde ihtiyaç duyulacak bütün ögelerin belirlenmesidir.
Mekân listesi (iç-dış) ve mekân özellikleri: Herhangi bir yapımda sahneler stüdyo yani iç mekânlar ya da dış mekânlardan oluşmaktadır. Mekânlar listelenirken senaryodaki sırasına, sahnenin uzunluğuna, zamanına göre listelenir ve bu listeye göre çekim yapılacak gün ve gece sayısı belirlenir.
Bir mekân sorumlusu (location manager) senaryoyu baştan sona okuduktan sonra gidip söz konusu mekânlarda bir sürü fotoğraf ve videolar çeken, mekânın avantajlarını ve dezavantajlarını tespit ederek bir dosya ile geri dönen kişidir. Bu dosyalar her bir mekân için ayrı ayrı hazırlanır.
Çekim takvimi: Senaryo yazıldıktan sonra ihtiyaç duyacağınız çekimleri blocking etmeye başlayabilirsiniz. Bloking, nelerin çekilmek zorunda olduğunu ve onların nerede ve ne zaman yapılacağı anlamına gelir. Bunu yapmanın en basit yolu senaryoyu incelemek ve çekim yapılacak farklı mekânları not etmektir. Bu bir kez yapıldıktan sonra senaryoya geri dönerek sahne ve çekim numaralarını referans olarak kullanarak her mekânın yanına orada ne çekileceği yazılmalıdır. Bir yapımın kaç günde, kaç mekânda, ne zaman çekileceği, gece veya gündüz, her mekânda hangi oyuncu ve figürasyonların olacağı, ne, hangi teknik ekibin, teknik araç ve ekipman kullanılacağının yer aldığı bilgilerin ve maliyetlerinin excel bilgisayar programı ile günlük ve haftalık olarak ayrıntılı bir şekilde hazırlanması çalışma programı olarak adlandırılmaktadır.
Çekim ekibi listesi: Televizyon bir takım çalışmasını zorunlu kılar. Bir çekim ekibini oluşturan kişileri iki ana grupta toplamak mümkündür. Birinci grupta yapımcı, yapım yardımcısı, yönetmen, yönetmen yardımcıları ve senaryo yazarı gibi yapımın içeriği ve bunun geliştirilmesi ile ilgili yapım elemanları yer almaktadır. İkinci grupta ise teknik yönetmen, resim seçici, ses teknisyeni, aydınlatma yönetmeni, stüdyo şefi, kameramanlar, resim kontrol teknisyeni gibi birinci derecede araç gerecin işletilmesinden sorumlu teknik görevliler yer almaktadır. Yönetmen çekim ekibini belirlerken amacı, senaryodaki yaratıcı düşünceyi gerçekleştirebilecek özel yetenekli kişileri bulmak ve bunları programın amacı doğrultusunda etkin bir şekilde çalıştırmak olmalıdır.
Oyuncu ve figürasyon listesi: Oyuncu seçimi her türlü yapımda en önemli konulardan birisidir ve yapımların izlenirliği ve başarısı için senaryodaki rollere uygun oyuncu seçmek çok önemlidir. Oyuncunun başlıca görevi, senaryodaki rolünü izleyiciye bütün özellikleri ve en küçük ayrıntıları ile vermek, rolün gerçekliğini izleyicinin benimseyeceği şekilde canlandırmaktır. Yönetmen isteği üzerine, senaryodaki rollere en uygun oyuncuları genellikle oyuncu ajanslarından oyuncu yönetmeni temin etmektedir. Yapımlarda yer alacak figüranların da çekim sürecinde işlerin aksamaması için yapım öncesi aşamada belirlenmesi çok önemlidir.
Kostüm ve aksesuar listesi: Kostüm ve aksesuarlar, onları giyen karakterleri tanımlar, onların sosyal durumları,
zevkleri, düşünce ve davranışları konusunda bilgiler verir. Yapım öncesi süreçte, senaryodaki kişilerin giymesi gereken giysilerin ne olacağı çok net bir şekilde alternatifleri ve olası kazalara karşı kullanılmak üzere yedekleriyle beraber belirlenmesi gerekir.
Teknik malzeme ve özel araç gereç listesi: Bu aşamada, kamera, kamera aksesuarları, görüntü kayıt araç gereçleri, aydınlatma malzemeleri ve aksesuarları, ses donanımları, elektrik malzemeleri ve senaryoda ihtiyaç duyulan diğer özel araç gereçler hazır hâle getirilip, önceden test edilerek çekim aşamasında bir sorun yaşanmasının önüne geçilmesi gerekmektedir.
Oyuncuların ve ekibin adları ve iletişim bilgileri: Yapımda görev alacak tüm ekibin ve oyuncuların telefon numaraları, e-Posta adresleri ve diğer adres bilgilerinin bir liste hâlinde hazırlanması gerekir.
Storyboard oluşturma: Bir yapımda yönetmenin en önemli görevi, senaryodaki fikri görsel olarak ekrana ya da perdeye yansıtmaktır. Bu nedenle yapım öncesi süreçte her sahneyi görsel olarak storyboardla tasarlaması çok önemlidir. Storyboard teriminin kelime anlamı “resimli taslak”tır. Storyboard çerçeveleme esasına dayanır. Filmi oluşturan planları tek tek elle ya da bilgisayar desteği ile çizilmesi ile oluşturulur. Storyboard bir yapımda, yapımın nasıl görüneceğinin belirlenmesinde, bütçenin belirlenip planlanmasında, senaryodaki fikrin onayının alınmasında, yapımın süresinin belirlenmesinde, iyi bir görüntünün elde edilmesinde, oyuncu ve kamera hareketlerinin belirlenmesinde, kamera açılarının, çekim ölçeklerinin planlanmasında, çekimlerin süresinin belirlenmesinde, devamlılığın sağlanmasında önemli işlevleri yerine getirmektedir.
Ayrıca storyboardun bir ileri aşaması shootingboarddur. Shootingboard çekim çizimi olarak adlandırılabilir. Bu çizim yönetmenin bakış açısıyla hazırlanmış senaryoya aittir. Storyboardtan daha ayrıntılı ve daha teknik bir çizimdir. Kamera açıları ve çekim ölçekleri gibi ayrıntılar kesinleşmiştir. Ayrıca shootingboardda diyalogları ve açıklamaları da görmek mümkündür.
Ulaşım, konaklama, iletişim yemek ve lojistik planı: Bir yapım için farklı mekanlarda çalışılacaksa ulaşıma ihtiyaç duyulacaktır. Çekimden önce mutlaka park yeri sorununun da çözülmesi gerekmektedir.
Ayrıca dış mekânlarda çekim yapıldığında, yemek yenebilecek yerlerin de önceden kontrol edilmesi gerekir.
Bütçe: Bütçe, programın tasarımı ve yapımı için ödenen bedeldir. Televizyonda program üretmek çok pahalı bir iştir. Bir yapımın türüne göre bütçesinin belirlenmesi çok önemlidir. Medya yapımları içerisinde reklam ve halkla ilişkilerle ilgili olan tüm yapımların maliyetleri reklam verenler tarafından karşılanmakta, diğer yapımlarda ise maliyetler yayıncı ve yapımcı kuruluşlar tarafından sağlanmaktadır. Bütçeler de bütçe formları ile ayrıntılandırılır.