Havayolu Yönetimi — Ünite 8 Soru-Cevap

Düşük maliyetli havayolu işletmeleri, girdi ve süreçlerindeki maliyetleri azaltıp rakiplerinden daha düşük maliyetlerle hizmet üreterek ve bunları rakiplerinden daha düşük fiyatlarla pazara sunarak rekabet avantajı kazanmaya çalışan havayollarıdır.

Bu beş gücü;

olası rakipler,

mevcut rakipler,

tedarikçilerin pazarlık gücü,

alıcıların pazarlık gücü ve

ikame malların tehdidi oluşturmaktadır.

Havayolu iş modeli, havayolu işletmelerinin müşterileri ya da daha genel anlamda tüm paydaş grupları için nasıl değer yarattığı ve bunun sonucunda nasıl kâr sağladığını
açıklayan bir kavram olarak tanımlanabilir.

Dış kaynak kullanımı, belirli iş süreçlerinin örgütün kendi içinde gerçekleştirilmesi yerine, sözleşme yoluyla başka örgütlere aktarılması ve yaptırılması olarak tanımlanabilir.

Öz yetenek, işletmenin diğerleri tarafından taklit edilmesi zor olan, ona rekabet üstünlüğü kazandıran ayırıcı tüm yetenekleri olarak tanımlanabilir.

Uçak çevrim süresi, bir uçağın iniş yapıp park yerine yanaştıktan sonra tekerlerine takoz konulmasından kalkış için takozların alındığı ana kadar geçen süreci ifade eder.

Konfor temelli bileşenler, uçuşun gerçekleştirildiği uçağın tipi ve kabin içi konfigürasyonu, kabin içinde yolcular için ayrılan bireysel alan, uçak içinde verilen ikram ve eğlence hizmetleri, yer ve terminal hizmetleri, havaalanındaki bekleme salonları gibi yolcunun konforunu etkileyecek özelliklerle ilişkilidir.

Slot, havayolu işletmelerine belirli bir havaalanında, havaalanı hizmetlerinden yararlanabilmesi için ayrılmış olan zaman dilimidir.

Jenerik Strateji- Farklılaştırma

Müşteri Profil- Konfora ve zamana duyarlı yolcular

Ağ yapısı- Kısa mesafelere ek uzun mesafeli uçuşlar, Topla Dağıt ağ yapısı

DMHİ’ler, tek tip filo ve tek tip kabin sınıfına odaklanırken farklılaştırma stratejisi izleyenler farklı uçuş uzunluklarında büyük ve geniş bir ağ yapısı arayışında olduklarından çeşitlendirilmiş filo ve kabin sınıfında hizmet sunmaktadır.

DMHİ’ler biletlerini düşük fiyatla internet ya da telefon aracılığıyla doğrudan müşteriye satarken, charter taşıyıcılar tur şirketleriyle anlaşarak uçak bileti yerine blok olarak uçuşu bu işletmelere satar. DMHİ’ler düşük bilet fiyatıyla daha fazla yolcuya bilet satarak doluluk oranını yükseltirken charter havayolu işletmeleri tur acenteleri aracılığıyla uçuşu blok olarak satar. 

Melez (hibrid) havayolu işletmeleri, ultra düşük maliyetli havayolu işletmeleri ve uzun menzilli (mesafeli) düşük maliyetli havayolu işletmeleridir.

Melez Düşük Maliyetli Havayolu İşletmeleri ihtiyaca göre filolarını çeşitlendirmekte, havaalanı seçimlerini değiştirebilmekte, iş birliklerine veya kod paylaşımına yönelebilmekte, daha uzak mesafelere uçuşlar gerçekleştirebilmekte, dağıtım kanallarını ve bilet fiyatlarını çeşitlendirebilmekte, yolculara daha çeşitlendirilmiş ikramlar sunabilmekte, hatta sık uçan yolcu programlarına dahi yönelebilmektedir.

Ultra Düşük Maliyetli Havayolu İşletmeleri )UDMHİ) - Ultra Low Cost Carrier Ultra (LCC)

Ultra düşük maliyetli havayolu işletmelerinin (UDMHİ) belirgin özellikleri aşağıdaki gibi özetlenebilir: 

• Tüm maliyetlerini diğer tüm taşıyıcılardan daha düşük tutabilmeleri,
• Hizmet götürdükleri pazarlarda en düşük taban fiyatıyla bilet sunabilmeleri,
• İş gücünde herkesten daha düşük taban ücretler ödemeleri,
• Tüm yan hizmetler için herkesten daha yüksek ücret talep etmeleri,
• Yoğun bir şekilde yan gelir toplamaya odaklanmaları.

Uzun Menzilli Düşük Maliyetli Havayolu İşletmeleri'nde uzun menzilden kasıt, 2600 milden daha uzun mesafelerdeki uçuşlardır.

Uzun menzilli işletmelerin ortaya çıkışı yeni değildir. Bu iş modelinin ilk örnekleri 1977 yılında Laker Airways, 1983 yılında People Express tarafından sergilenmiş fakat kısa süreler içerisinde başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Uçak teknolojisindeki gelişmeler uçakların daha hafif ve yakıt verimliliği yüksek motorlar ile donatılması ile elde edilmiştir. Boeing 787 Dreamliner, B737 Max, A321 neoLR, yenilenen A350 gibi uçaklar bunlara örnek olarak verilebilir.

2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, uzun menzilli operasyonlar düzenleyen işletmelerin en büyüğü Norwegian Air’dir ve bu işletme her bir uçuş için 4400 milden daha uzak mesafelere geniş gövdeli uçaklarla yolcu taşımaktadır. Air Asia X ise 3400 milden daha uzak mesafelere yolcu taşıyarak ikinci sırada bulunmaktadır.

Uzun Menzilli Düşük Maliyetli Havayolu İşletmeleri stratejisinin günümüzde başarıyla uygulayan havayolu işletmelerine Wow Air, West Jet, Norwegian Air, Air Asia X, Jetstar, Eurowings örnek olarak verilebilir.