Dijital Oyun Tasarımı — Ünite 7 Soru-Cevap

Birinci taraf geliştiriciler olarak adlandırılan oyun firmaları grafik, yapay zekâ, akış ve senaryo gibi oyun bileşenlerinde uzman ekiplere sahiptirler ve genel olarak oyunları kendileri geliştirir ve dağıtıma sunarlar. Bağımsız geliştiriciler olarak isimlendirilen grup ise kendi oyunlarını bireysel ya da grup olarak geliştirirler. Bağımsız geliştiricilerin oyunları kullanıcılarla buluşturması için farklı seçenekleri vardır. Bağımsız geliştiriciler bireysel olabildikleri gibi, küçük grup geliştiriciler, orta ve büyük çaplı şirketler olabilirler.

Dijital oyunlar gerek yarattığı ekonomik değer gerekse oyunlara erişen birey sayısı açısından oldukça dikkat çekicidir. Örneğin; 2024 yılında oyun sektörünün pazar büyüklüğü 272,86 milyar ABD doları seviyelerindedir. Bu miktarın 2029 yılında 426,02 milyar ABD doları olması beklenmektedir. Büyümenin yıllık yaklaşık %10 yıllık büyüme oranları ile her yıl artması beklenmektedir

2015 yılında 1,99 milyar olan oyuncu sayısı 2023’te 3.07 milyar kişiye çıkmıştır. En çok oyun içi satın alma işlemlerinin Rol Oynama Oyunlarında (RPG-Role Playing Game) olduğu, en çok indirilen oyun türünün ise Hyper-casual yani basit şekilde oynanabilen sade ve basit oyunlar olduğu görülmektedir.

Oyun şirketlerinin yapısı daha sonraki bölümlerde anlatılacağı gibi geliştirici, yayıncı, mağaza olma gibi farklı şekillerde ayrık ya da iç içe geçmiş olsa da oyuncu sayısı bakımından şirket büyüklükleri incelendiğinde 2023 yılında:

1. Sony
2. Microsoft
3. Apple
4. Google
5. Bandai
şeklinde ilerlemektedir.

1. Birleşik Krallık – 7,94 milyar ABD doları
2. Almanya – 4,83 milyar ABD doları
3. Fransa – 3,45 milyar ABD doları
4. İtalya – 2,16 milyar ABD doları
5. İspanya – 1,43 milyar ABD doları
şeklinde ilk 5 ülke sıralanmaktadır (Statista, 2024).

Dijital oyunların geliştirilmesinde çeşitli bileşenler vardır. Bir oyunun
• Bütçesi
• Türü
• Platformu
• Programlama Dili
• Oyun Motoru
• Hedef Kitlesi
• Yayıncı
• ve Dağıtım Kanalı
bunlardan bazılarıdır.

Tür olarak oyunlar
• Aksiyon
• Macera
• Bulmaca
• Yarış ve spor
• Rol oynama
• Simülasyon
• Strateji
• Savaş ve nişancılık
• Açık dünyalar
şeklinde sıralanabilir.

Oyun platformları kısaca oyuncuların oyunları
oynadıkları sistemleri ifade ederler. Bu sistemler
• Kişisel bilgisayarlar (PC)
• Oyun konsolları
• Web ve tarayıcılar
• Mobil cihazlar
• Bulut ve akış ortamları
• Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik
• Televizyon ve geniş ekranlar
şeklinde sınıflandırılabilir.

Ücretli
ya da ücretsiz çeşitli oyun motorları mevcuttur.
Bunlardan bazıları
• Unreal Engine
• Unity
• Game Maker
• Godot
• CryEngine
• AppGameKit
şeklinde sıralanabilir.

Oyun geliştirmede kullanılan programlama dillerinden bazıları
• C++
• C#
• Java
• Python
• JavaScript
• ve Lua
olarak listelenebilir

dijital oyun yayıncılığı
• AAA ve üstü düzeyi oyun geliştirici ve yayıncılar
• AA tipinde daha küçük ölçekli geliştirici ve
yayıncılar
• Mobil yayıncılar
• Web tabanlı oyun yayıncıları
• Akış (Stream) ve çevrimiçi oyun yayıncıları
• Konsol oyun yayıncıları
• Bağımsız birey veya küçük grup geliştirici
ve stüdyolar (Indie)
• Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik oyun
geliştirici ve yayıncıları
şeklinde listelenebilir.

Dijital oyun yayınlamada rol alan paydaşların ve
bunların ilişkilerinin incelenmesi gerekmektedir.
Bu paydaşlar
• 1. ve 2. ve 3. Parti geliştiriciler (Büyük
Stüdyolar)
• Bağımsız bireysel veya küçük ölçekli oyun
stüdyoları
• Yayıncılar
• Lisans veren firmalar
• Oyun satış mağazaları
• Oyuncular (Müşteriler)
şeklinde sıralanabilir.

Bir oyunun oyuncularla buluşturulmasında büyük geliştirici, yayıncı ve dağıtımcılar aşağıdaki bileşenler etrafında işleri yürütürler. Bu bileşenler
• Oyun için kaynak bulma
• Oyunu geliştirme
• Oyunu yayınlama
• İletişim, pazarlama ve reklam
• Satış sonrası hizmetler

Oyun Tasarım Dokümanı olarak adlandırılan bir oyun belgesi hazırlanır. Bu belge üstünde süreç ilerledikçe üstünde değişiklikler de yapılır. Bu belge başka bir ifadeyle işin projelendirilmesi belgesidir. Hangi işin ne zaman diliminde kimin tarafından yapılacağı, her işlem için gereken finansal kaynak, oyunu geliştirmek gerekli donanım, yazılım ve
insan kaynaklarının sağlanması gibi konuları içeren organizasyonel bilgiler bu belge içinde yer alır. Ayrıca oyuna ait detaylar da bu belgede olur. Bunlar
• Oyunun türü
• Hikâye, ilerleme ve karakterleri
• Oyun mekanikleri
• Sesler, modeller, sanatsal görseller
• Oyun arayüzü,
• Menüler
• Oyuna ait yazılım ve donanım gereksinimleri
• Para kazanma stratejileri
• Pazarlama planı
• Yayınlama planı
şeklinde listelenebilir.

Google Play Store’da oyun yayınlama
• Google Play Console Hesabı açma
• Google Play Console’da Oyun Hesabını
Oluşturma
• Oyun Sürümünü Oluşturma ve testlerini
gerçekleştirme
• Oyun kurulumunu yapma ve oyun bilgilerini Google Play Console’a yükleme
• Tam sürümü yayınlama (Üretim) ve oyun
verilerini analiz etme
şeklindeki adımlarla gerçekleştirilir.

Google Play Console Hesabı açma
1. Hesap türünü belirleme
2. Hesabı açmak için gerekenleri listesini görme
3. Geliştirici adının verilmesi
4. Kimlik doğrulamak için ödeme profilinin belirlenmesi ve ödeme profilinin belirlenmesi
5. Adres bilgilerinin belirlenmesi
6. Herkese açık geliştirici profiline ait bilgilendirme yapılması ve onaylanması
7. Geliştiricinin kendi hakkında ön bilgilerini giriş ekranı, diğer Google hesaplarıyla bağlantı kontrolü ve varsa bir web sitesi adresi girişi
8. Geliştiricinin bir yılda kaç uygulama geliştirmeyi planladığına dair seçimin yapılması
9. Bu uygulamalardan para kazanmaya yönelik seçimin ve hangi kanallarda para kazanılacağına dair
seçimin yapılması
10. Geliştirilecek uygulamaların hangi kategorilerde olacağına dair seçim yapılması
11. Geliştiricinin ad, soyad, e-posta adresi, telefon numarası ve dil tercihi bilgilerinin girilmesi ve bu
bilgilerin doğrulanması
12. Google Play Geliştirici Dağıtım Sözleşmesi ve Google Play Console Hizmet Şartları’nın onaylanması
13. Son olarak ödeme işleminin yapılması
şeklinde yapılır.

Bu aşamada öncelikle Kontrol Panelindeki oyun içeriği hakkındaki bilgilerin giriş işlemleri
• Uygulamanıza ait gizlilik politika belgesini oluşturmak ve yüklemek
• Uygulamaya erişim kısıtlamalarına dair ayarların yapılması
• Reklam ayarlarının yapılması ve oyunda reklam varsa Google reklam politikalarına uygunluğunun test edilmesi
• Oyunun içeriğinin şiddet, cinsellik, korku, kumar ve diğer yasalara aykırılık durumları gibi başlıklara göre derecelendirilmesi (Örneğin PEGI gibi sınıflandırma ya da ülkelerin sınıflandırma standartları)
• Oyunun yaş grubu hedef kitle seçimi (Bir önceki aşamada oyunun içerik derecelendirme ölçümüne göre aldığı puana göre bazı yaş grubu seçimleri engellenebilir. Örneğin, oyunda şiddet varsa 12 yaş altı grubu için oyun hedef kitle olarak seçilemez.)
• Uygulamanın haber uygulaması olup olmadığına yönelik seçimin yapılması
• COVID ve temas izleme uygulaması olup olmadığının seçiminin yapılması
• Oyunun veri toplama ve güvenlik ilgili ayarlarının yapılması (Oyununu kişisel verileri, konumu, finansal bilgileri, sağlık bilgileri, fotoğraf ve ses, diğer uygulamalara ilişkin bilgiler, Web tarama geçmişi, cihaz bilgileri ve oyunun kendi bilgilerini toplama, dağıtma ve kullanımına ilişkin seçimlerin yapılması)
• Bir devlet ya da kurum adına uygulama olup olmama durumuna ilişkin seçimin yapılması başlıklarıyla yapılır.

Google
Play Ana Mağaza Girişi bilgilerinin girilmesi bölümü yer almaktadır. Bu aşamada Oyunun
• Kısa açıklaması
• Tam açıklaması (Oyunun amacı ve nasıl oynanacağına dair bilgiler
• Uygulama simgesi (512*512 piksellik resim, Google Play Store’da arama sonuçlarında ve telefon ekranında gözüken uygulama ikonu) eklenmesi
• Oyundan sahnelerin olduğu fotoğrafların
ve oyuna ait kısa videonun eklenmesi (Bu
aşamada Tablet, PC ve telefon için farklı çözünürlükte resimler gerekmektedir)
bilgileri girilir. 

Epic Games’de oyun yayınlaması temel olarak 5 adımda gerçekleşmektedir:

• Epic Games’in Dev.epicgames.com Sitesine Kaydolma
• Bir Lansman Sayfası Oluşturma
• Oyunun Oluşturulması, Çeşitli Testlerin Yapılması, Yaş ve İçerik Derecelendirme İşlemlerinin Yapılması
• Oyunun Gözden Geçirilmesi İçin Epic Games Test Merkezine Gönderilmesi
• Bir Önceki Aşamada Sıkıntı Yoksa Oyun Yayınlanması

sıralamasıyla gerçekleştirilebilir.

Oyun geliştirme süreci ise kendi içinde 3 aşamadan oluşturulur. Bunlar
i. Epic Çevrimiçi Yazılım Geliştirme Kitlerini (SDK-Software Development Kit) yüklemek Bunlar PC, Android, iOS, PlayStation, Xbox ve Nintendo Switch Geliştirme platformlarıdır.
ii. Üye olarak ya da daha önceden üye olunmuşsa geliştirici sayfasına giderek bir geliştirici profili oluşturmak. Bu profil bireysel değil bir şirket ya da organizasyon profili şeklinde bilgi giriş alanları içermektedir. Bu işlem yapıldıktan sonra Web ortamındaki geliştirici Portalına girilir ve ilk ürün burada “İlk Ürününüzü Yaratın” düğmesine basılarak ürün oluşturulur. Bu aşamada oyuna ait bir url oluşturulur ve bu url seçilen Oyun Geliştirme Kiti ile bağlantı sağlamak için kullanılır.
iii. Oyun Geliştirme ve Yayınlama Sürecinde Yardım ve Süreç Belgelerine Erişim ve Bunları Kullanmak Bu bölümde Epic Çevrimiçi Servislerin (Epic Online Services) neyi kapsadığı, Hızlı Başlangıç Rehberi, Geliştirici Portalı ve Oyunların nasıl yayınlanacağına dair dokümanlar bulunmaktadır. Epic Çevrimiçi Servisler çok oyunculu oyunlar için hazır oturum, davet, oyun içi ilerleme, istatistikler, başarılar, oyunculara ait veri depolama, oyuncu sıralama listesi ve oyun hilelerini önleme gibi hizmetleri kapsamaktadır. Bu oyun servislerinin yanında oyuncu hesap servisleri ve oyuncuların mağaza bilgilerine erişim hizmetleri de bulunmaktadır. Bu servisler hazır olarak Web ya da SDK API’ler yoluyla kullanılan oyun motorlarına yerleştirilebilir.