Tasarım Etiği ve Hukuku — Ünite 2 Soru-Cevap

Sanat

Yedi özgür sanat (ya da yedi liberal sanat, Lat. septem artes liberales), antikçağ okul ve eğitim dünyasında öğretilen çeşitli bilim ve sanat alanlarını belirtir. Gramer, mantık, retorik, geometri, aritmetik, müzik, gökbilim

İşitsel (fonetik) sanatlar, Görsel (plastik) sanatlar, dramatik (ritmik karma) sanatlar

Bu fikir ilk olarak 1915 Post Modern Sanatçı Marcel Duchamp tarafından ortaya atılmıştır

Bu özgün yaratım için gerekli olan koşulları Sıtkı Erinç iki gruba ayırmaktadır, bunlardan birincisi dış koşullar ki bunlar; konu sosyo-kültürel ortam, sanatçının bağlı olduğu etik ilkeler ve konudur. İkincisi ise iç koşullardır ki bunlar ise biçim, içerik ve özdür

Sanatçının bağlı olduğu Etik ilkeler: Etiği sosyo-kültürel ortamdan ayırmak zordur. Ancak sanatçıyı topluma yol gösteren, toplumun öncüsü yapan da bu etik ilkelerdir. Sanatçı her ne kadar içinde bulunduğu toplumun ilkelerini bilse de bu ilkelere körü körüne bağlı kalmaktansa reformist bir yaklaşım sergilemelidir. Eleştirmeli ve yorumlanmalıdır. Bütün bu yaklaşımlar bir toplumun sosyo-kültürel gelişimi için gerekli davranış biçimleridir. Bazı durumlarda bu davranışlar anarşizm olarak algılanır sanatçı ve eserleri refüze (reddetmek) edilebilir, bazen de bu yaklaşımlar reformist olarak algılanır, sanatçı ve eserleri toplum içinde yerini alır.

Biçim

Sanatta etik değerler karşıt iki felsefi görüş ile değerlendirilmektedir. Ahlakçılık (moral) ve özerkçilik (otonomizm).

Ahlakçı görüş, sanat eserinin estetik değerinden çok toplumsal olarak nasıl algılandığı ve ahlaki değer yargılarına ne kadar uyduğu ile ilgilenir.

Özerkçi görüş ise ahlaki değerlerin sanat uygulanmasının veya sanatı yönlendirmesinin uygunsuz olduğunu savunmaktadır. Bu değerlere göre sanat yalnızca estetik değerlere göre ölçülmelidir

Sanata etiğine diğer bir açıdan bakıldığında ise Özgünlük bir başka kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. “Yoktan var eden müellif” ifadesini tanımlayan kavramlar ise şunlardır. Özgünlük kavramı; tasarım epistemolojisindeki temel işlevi, tasarlama eylemini bir yaratma olarak tarifliye bilmektir. Özgünlük bir diğer açılımı ile biricik olma durumudur. Sanat çalışmasının maddi ve manevi hakları Etik insan eylemlerinin üzerinde değer yargıları üretmenin sistematik bir yolu olarak düşünebiliriz.

Endüstri devrimi ile birlikte Tasarım kavramı Endüstriyel gelişmelerin zorlaması ile birçok alanda temel unsur hâline gelmiştir ve ayrı bir sanat dalına dönüşmüştür.

Bauhaus, 20. yüzyıl da mimari, tasarım, sanat alanında yeni akımlar yaratmış bir okuldur. Tasarım tarihinde önemli bir dönüm noktasının yaşanmasına neden olmuştur. Avustralyalı Tasarımcı ve eğitimci Papanek (2006) Bauhaus’un sanayi ve eğitimde işbirliği idealinden bahsederken tasarıma yaklaşımını “araç ve malzeme arasındaki etkileşim deneyimi” şeklinde yorumlamıştır.

Dada, Dadaizm veya Dadacılık, I. dünya savaşı yıllarında Avrupa’da başlamış sanat akımı. Savaşın barbarlığına, hayatın entellektüel katılığına ve erotizme karşı durmuş bir akımdır.

Düşünce (Sezgisel-Sistematik)

Süreç (Kişisel-Organizasyonel)

Strüktür (Geometrik-Organik)

Strateji (Doğrusal-Döngüsel)

Yaklaşımlar (Tümdengelim-Tümevarım)

Tasarımın Programlanması 1. Bilgi toplama safhası. Konuyla ilgili araştırmaların yapılarak bilgi toplanması. 2. Ön çalışma programlanması ve geliştirilmesi. 3. Kullanıcı/iş veren ile ön tasarım programının görüşülmesi. 4. Tasarım programının hazırlanması. 5. İşlev (Fonksiyon) analizi.

Deng, Ritim, Bütünlük, Birlik, Uygunluk, Düzen, Açıklık, Kurallılık, Yalınlık

Somut Veriler: İşlev , Form (estetik), Teknolojik (çatkı ve malzeme)

Soyut Veriler Anlamsal (konsept)  Simgesel-Sembolik 

Tedbirlilik

“First Things First” (Önce Öncelikler) Manifestosu, 1963 yılında Ken Garland tarafından kaleme alınan ve 20 tasarımcının altına imza attığı, 1964’te ilk kez The Guardian gazetesinde yayımlanan manifesto, grafik tasarımcıların mesleki sorumluluklarının ve tasarım önceliklerinin tartışılmasına önayak olan önemli bir adımdır.