AÖF Soru Bankası
GİT406U · Ünite 1

Transmedya Anlatı ve Temel Kavramlar

  • 20 soru-cevap
  • Tasarımda Sıralı Anlatım ve Öykülendirme
1

İlk olarak (1991’de), hangi kuramcı   farklı medya platformları üzerinden dağıtılan benzer içerikleri tanımlamak için transmedya terimi  kullanılmıştır?

Transmedya, tek bir metinle sınırlı kalmayan, farklı platformlarda ve formatlarda genişleyen, etkileşimli bir anlatım biçimidir.

Transmedya terimi ilk olarak 1991’de Marsha Kinder tarafından, farklı medya platformları üzerinden dağıtılan benzer içerikleri tanımlamak için kullanılmıştır.

2

Henry Jenkins (2006), transmedya hikâye anlatımını nasıl tanımlamıştır?

Henry Jenkins (2006), transmedya hikâye anlatımını, yakınsama ve aktif katılımın bir araya gelmesiyle farklı platformlarda anlatılan, etkileşimli ve yeni hikâyeler oluşturan bir anlatım biçimi olarak tanımlamıştır. Ancak transmedya, basitçe aynı hikâyenin farklı platformlara aktarılması değildir. Daha ziyade, bir bütünün parçalarını oluşturan, birbirini tamamlayan ve genişleten çok katmanlı bir anlatım biçimidir.

3

Jenkins, Ford ve Green, transmedya hikâyeciliğinin iki temel özelliği olduğunu vurgulamaktadırlar. Bunlar nelerdir?  

Jenkins, Ford ve Green (2013), transmedya hikâyeciliğinin iki temel özelliğini vurgulamaktadır:

  • Çoklu Anlatı ve Medya Platformları
  • Kullanıcı Katılımı
4

Pratten (2011), geleneksel medya anlatısı ile transmedya hikâyeciliği anlatısı arasındaki farkı nasıl açıklamaktadır?

Pratten (2011), geleneksel medya anlatısı ile transmedya hikâyeciliği anlatısı arasındaki farkı şöyle açıklamaktadır: “Eski Dünya” olarak adlandırılan geleneksel medya anlayışında, olay örgüleri farklı platformlarda birbirinden ayrı bir şekilde
yer almaktadır. Bu nedenle bir araya geldiklerinde entegre bir hikâye dünyası oluşmamakta ve medya tüketicisi tarafından deneyim süreci sonucunda bir doyuma ulaşılamamaktadır. “Yeni Dünya” olarak adlandırılan transmedya hikâyeciliğinde bir “dünya inşa etme” mantığı olduğu görülmektedir.
Yapboz parçaları gibi farklı platformlarda dağılan hikâye parçaları asla birbirinden kopuk olmamakla birlikte birbirinin devamı niteliğinde olmaktadır. Parçalar, birbirine eklenerek daha büyük bir resmin ortaya çıkmasını sağlamakta, daha büyük ve derin bir anlatı yapısı oluşmaktadır.

5

Henry Jenkins (2006), transmedyayı, kurgusal bir evrenin farklı medya platformlarına dağıtılması ve bu platformlar arasında sinerji yaratılması süreci olarak tanımladığı kitabının adı nedir?

Henry Jenkins (2006) “Yakınsama Kültürü: Eski ve Yeni Medyanın Çarpıştığı Yer” kitabında transmedyayı, kurgusal bir evrenin farklı medya platformlarına dağıtılması ve bu platformlar arasında sinerji yaratılması süreci olarak tanımlamaktadır.

6

Monique de Haas’a göre çapraz medya hikâye anlatımı nasıl bir iletişim sürecidir?

Monique de Haas’a göre çapraz medya hikâye anlatımı, hikâyenin izleyiciyi bir araçtan diğerine yönlendirdiği bir iletişim sürecidir (Akt. Dena 2004:1). Bu, bir hikâyenin sadece bir kez oluşturulup farklı platformlarda (sinema, televizyon, kitap vb.) yayınlanabileceği anlamına gelmektedir. Çapraz medya anlatımı “tek bir grafiğin çeşitli medya için oluşturulması ve uygulaması” olarak tanımlanmaktadır.

7

İlk kez kimin kullandığı kesin olarak bilinmese de yakınsama kavramının kapsamlı
bir şekilde incelendiği ve tartışıldığı ilk kaynaklardan biri, 1983 yılında yayımlanan “Technologies of Freedom” adlı kitap hangi iletişim teorisyenine aittir?

İlk kez kimin kullandığı kesin olarak bilinmese de yakınsama kavramının kapsamlı
bir şekilde incelendiği ve tartışıldığı ilk kaynaklardan biri, Ithiel de Sola Pool’un 1983 yılında yayımlanan “Technologies of Freedom” adlı kitabıdır. 

8

Dijital çağın getirdiği en önemli yeniliklerden biri, transmedya gibi kullanıcı katılımını merkeze alan anlatım biçimlerinin yükselişi olmuştur. Dinehart  tarafından ortaya atılan “İKO”  kavramı, bu dönüşümü en iyi açıklayan terimlerden biridir. “İKO”  kavramının açılımı nedir?

Dijital çağın getirdiği en önemli yeniliklerden biri, transmedya gibi kullanıcı katılımını merkeze alan anlatım biçimlerinin yükselişi olmuştur. Dinehart (2012’den akt. Gambarato, 2013:93) tarafından ortaya atılan “İKO” (izleyici/kullanıcı/oyuncu) kavramı, bu dönüşümü en iyi açıklayan terimlerden biridir.

9

Transmedya anlatı süreci nasıl tanımlanır?

Transmedya anlatı süreci, bir kurgunun tümleşik ögelerinin, çoklu dağıtım kanallarıyla sistematik olarak dağıtıldığı ve her biri bütüne farklı ve değerli bir katkı sağlayan yeni metinlerle çeşitli medya platformlarında ortaya çıkan, birleşik
ve koordineli bir eğlence deneyimi yaratma sürecidir (Jenkins, 2016).

10

Sens (2021) tarafından ortaya konan TRADE Sistemi (Conceptual framework of transmedia designTRADE System), transmedya tasarımını, her biri alt bileşenlere sahip üç boyut üzerinden ele alan bir kavramsal çerçevedir. Bu boyutlar nelerdir?

Sens (2021) tarafından ortaya konan TRADE Sistemi (Conceptual framework of transmedia designTRADE System), transmedya tasarımını, her biri alt bileşenlere sahip üç boyut üzerinden ele alan bir kavramsal çerçevedir.

Bu boyutlar:

Endüstriyel ve Pazarlama Boyutu
Bilgi ve İletişim Boyutu
Estetik ve Deneyimsel Boyut

11

High Flyers projesinin manifestosunun maddelerinden biri olan, Tavşan Deliği – Hikâyenin Çoklu Katılım Sunması (Rabbit Holes)  maddesini tanımlayınız?

Tavşan Deliği – Hikâyenin Çoklu Katılım Sunması (Rabbit Holes): Hikâyenin, izleyiciyi farklı derinliklere ve detaylara götüren bir labirent gibi olması gerektiğini vurgular. Bu, hikâyenin farklı katmanlara sahip olması ve izleyicilerin kendi ilgi alanlarına göre keşif yapmalarına olanak tanıması anlamına gelir.

12

High Flyers projesinin manifestosunun maddelerinden herhangi üç tanesini yazınız?

Dokuz medya profesyonelinin birlikte yürüttüğü High Flyers projesinin manifestosu, günümüzde hızla değişen medya tüketim alışkanlıklarını ve gelecekteki hikâye anlatım trendlerini öngörerek, oldukça kapsamlı ve çarpıcı bir vizyon sunmaktadır. Bu manifestoda yer alan onbir madde, geleneksel anlatı biçimlerinin ötesine geçerek, etkileşimli, çok katmanlı ve kişiselleştirilmiş hikâye deneyimlerine işaret etmektedir. High Flyers projesinin manifestosunun maddeleri aşağıda sıralanmıştır.

  • Gerçeklik İsteği (Claiming Reality)
  • Tavşan Deliği – Hikâyenin Çoklu Katılım
    Sunması (Rabbit Holes)
  • Hikâye Evreni (Story Universe)
  • Etkileşim (Interactivity)
  • Kullanıcı Kaynaklı İçerik (Usergenerated
    Content)
  • Çoklu Medya Anlatımı (Transmediality)
  • Konum Tabanlı Hikâyecilik – Mekânsal
    Gerçeklik (Location Based Stroytelling)
  • Geri Çekil, İleri Atıl – Aktif ve Pasif Katılımcılara Yönelik Hikâye Deneyimleme Çeşitliliği (Lean Back, Lean Forward)
  • Hikâyenin Sonsuzluğu – Bitmeyen Hikâye
    (Infinitude)
  • Katılımcılar İçin Çoklu Ödeme Seçenekleri
    (Multipayment)
  • İş Birlikli Çalışma (Collaborative Work)
13

 Pratten'e göre, Transmedya Hikâyeciliğin 3K’sı (The Three C’s of Transmedia Storytelling) nelerdir?

Transmedyal anlatının kenetlenme sağlayarak tatmin edici bir bütün oluşturması için göz önüne alınması gereken bazı hikâye tasarım ögelerini Pratten , Transmedya Hikâyeciliğin 3K’sı (The Three C’s of Transmedia Storytelling) ile özetlemiştir. Bunlar:

  • Karakterler
  • Kolaylık
  • Komünite/Topluluk
14

Scolari (2009:598), transmedya hikâye evreninin genişlemesini dört başlıkta ele alır. Bunlar nelerdir?

Scolari (2009:598), transmedya hikâye evreninin genişlemesini dört başlıkta ele alır. Bunlar:

  • Ara Mikro Hikâyeler/Interstital Micro Stories
  • Paralel Hikâyeler/Parallel Stories
  • Periferik Hikâyeler/Periferic Stories
  • Kullanıcı Güdümlü İçerik Platformları
15

Transmedya hikâyeciliği Pratten’a  göre üç türe ayrılmaktadır. Bunlar nelerdir?

Transmedya hikâyeciliği Pratten’a (2011:14) göre “imtiyaz (franchise)”, “kaynaşık (portmanteau)” ve “karmaşık(complex)” olarak üç türe ayrılmaktadır.

16

Fanon kavramını tanımlayınız?

Fanon: Fanon, bir transmedya evreninde hayranlar tarafından, orijinal ürünün yaratıcılarından bağımsız olarak üretilen içerikleri ifade etmektedir. Bu içerikler, evrenin kurallarına bağlı kalmakla birlikte, hayranların kişisel yorumlarını ve yaratıcılıklarını yansıtır.

17

Henry Jenkins’in 7 Temel Transmedya Hikâyeciliği Kavramı'ndan herhangi üçünü yazınız?

Henry Jenkins’in 7 Temel Transmedya Hikâyeciliği Kavramı

  1.  Yayılabilirlik/Delinebilirlik
  2. Devamlılık/Çeşitlilik
  3. Kuşatılmışlık/Daldırılabilirlik
  4. Dünya İnşa Etme
  5. Dizisellik
  6. Öznellik
  7. Performans
18

Robert Pratten’in Transmedya Tasarımının 7 İlkesi'nden herhangi üçünü yazınız?

Robert Pratten’in Transmedya Tasarımının 7 İlkesi

  1. Yayılma
  2. Kalıcılık
  3. Katılım
  4. Kişiselleştirme
  5. Bağlantılı
  6. Kapsayıcı
  7. Bulut tabanlı
19

Scolari anlatı dünyasını geliştirmek için 4 farklı strateji belirlemiştir. Bunlar nelerdir?

Scolari anlatı dünyasını geliştirmek için 4 farklı strateji belirlemiştir. Bunlar:

  • Ara Küçük Hikâyeler Oluşturmak
  • Paralel Hikâyeler Oluşturmak
  • Çevresel Hikâyeler Oluşturmak
  • Kullanıcı Türevli İçerik Platformları
    Oluşturmak
20

David Herman, “Transmedya Anlatıbilimine Doğru” adlı araştırmasında, transmedya hikâyelerini yapılandırmak için kullanılabilecek beş stratejiden bahsetmektedir. Buna göre hikâyenin geçtiği mekânların ve karakterlerin bu mekânlar içindeki hareketlerinin nasıl tasvir edildiğini belirten strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Mekânsal Düzenleme: Hikâyenin geçtiği
mekânların ve karakterlerin bu mekânlar
içindeki hareketlerinin nasıl tasvir edildiğini inceler.

Ünite 1 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç