GİT405U-ÖĞRETİM TASARIMI
Ünite 3: Öğretim Tasarımı Modelleri
Giriş
Öğretim süreçlerinin planlanarak öğrenmenin en iyi hâle getirilmesini amaçlayan öğretim tasarımı kavramı, öğretim sürecini belirli aşamalara ayırmakta ve öğrenme çıktılarını en verimli sunma amacını taşımaktadır. Öğretim tasarımı modellerinin genel amacı, bir sistematik içerisinde en etkili ve verimli öğrenmeyi gerçekleştirmektir. Genel olarak bir analiz süreciyle başlamakta ve bir değerlendirme aşamasıyla sona ermektedir. Tüm öğretim tasarımı modelleri birbirine benzer bileşenler içerse de her birinin kendi içinde farklılaştığı aşamalar bulunmaktadır. Ancak tüm öğretim tasarımı modelleri öğrenme çıktılarını zenginleştirmek, öğrencilerin öğrenme deneyimlerini çeşitlendirmek ve etkili bir öğrenme sürecini gerçekleştirmek genel amacını taşımaktadır. Bu bölüm kapsamında öğretim tasarımının genel tanımı, program geliştirmeyle benzer/farklı yönleri ve öğretim tasarımı için ortaya konulan modellerin özellikleri açıklanmaktadır.
Öğretim Tasarımı Tanımları
Öğrenme teorileri ve ilkelerine dayanarak eğitim sorunlarını çözmek için etkili, verimli ve ilgi çekici öğrenme deneyimleri geliştirme süreci öğretim tasarımı olarak tanımlanmaktadır. Fırat (2021)’a göre öğretim tasarımı; daha önceden denenmiş ve olumlu sonuçlar elde edilmiş çalışmaların deneyimlerine dayanan, tüm öğretim süreçlerinin planlandığı, farklı öğrenme durumları için farklı yöntemlerin işe koşularak öğrenmenin desteklenebildiği önermeler, stratejiler ve ilkeler olarak düşünülmelidir. Öğretim tasarımının temel amacı, insanların en iyi nasıl öğrendiklerini keşfetmek ve en iyi öğrenme süreçlerini tasarlamaktır. Öğretim tasarımı bir süreçtir. Doğrusal veya döngüsel olabilir. Bu süreç, öğretim sürecinin etkili, verimli ve çekici olması için öğretme kuramlarını kullanarak anlamlı ve etkili öğrenme deneyimleri, yani öğretim etkinlikleri geliştirme süreci olarak bilinir. Tüm bu süreçler birlikte düşünüldüğünde öğretim tasarımının temel amacı, bireylerin eğitim gereksinimlerini karşılamak için öğrenmelerini destekleyecek etkili, verimli, çekici ve işlevsel bir öğretim sisteminin uygulanmasını sağlamaktır. Öğretim tasarımı bu amacı yerine getirebilmesi için öğrenci merkezli ve hedef yönelimli olmalı, performans üzerine odaklanmalı, öğrenme çıktılarının ölçülebileceğini varsaymalı, ara değerlendirme aşamaları ile sisteme geri bildirim sağlanmalı ve bir takım çalışması içermelidir.
Öğretim Tasarımı ve Program Geliştirme İlişkisi
Öğretim tasarımı bir eğitim programının nasıl verileceğini planlar, eğitim programının mikro ölçekli bir uygulamasıdır. Program geliştirme, temel eğitim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören okul öncesi öğrencilerinden lisansüstü öğrencilere kadar tüm öğrenciler için tasarlanan ders içi ve ders dışı etkinliklerin yer aldığı eğitim programının makro ölçekli bir uygulama sürecidir (Şimşek, 2021).
“Program” kavramı ne öğretileceği yani öğrenim amaç ve hedeflerinin ne olacağının, “öğretim” kavramı ise nasıl öğretileceği konularıyla daha ilgilidir. Bu bağlamda, program geliştirme daha geniş, öğretim tasarımı ise daha dar kapsamlı ve özeldir. Hatta öğretim tasarımı için, program geliştirme süreçlerinin “programın düzenlenmesi ve uygulanması” kısmında yer aldığı belirtilebilir. Oliva’nın program geliştirme modelinde, program geliştirmenin dört bileşeni arasında, öğretim tasarımının programın amaçları ve hedeflerinden sonra, programın değerlendirilmesinden önce yer aldığı görülmektedir (Bkz. Şekil 3.1).
Öğretim Tasarımı Modelleri
Öğretim tasarımı kavramı, daha önceden belirlenmiş ölçülebilir öğrenme hedeflerine ulaşabilmek için öğrenme ve öğretimin genel ilke ve stratejilerini, öğretim materyalleri ve öğrenme planına aktarmanın sistematik süreci olarak tanımlanabilir. Model ise bir şeyi yapmanın bir yolu; bir gerçekliğin açık bir sunumu, normatif anlamda ilişkiyi buyuran bir örnek veya kalıptır
Öğretim tasarımı modelleri, öğretim sürecinin nasıl yürütüleceğine dair öneriler sunarak tasarımcılara rehberlik eder. Alanyazında öğretim tasarımı ile ilgili birçok model bulunmaktadır. Bu modeller ders tasarım sürecinin ardışık bir sırayla, esnek veya tersine ilerlemeli olmalarına göre farklılaşabilir. Farklılaşma sadece süreç içindeki sıraya göre değil, aynı zamanda öğrenme-öğretme konusundaki öğrenen merkezli ve öğreten merkezli olma durumlarına göre değişim göstermektedir. Öğretim tasarımı modelleri çekirdek modeller, doğrusal modeller, etkileşimli modeller, esnek modeller, birleşik modeller ve sezgisel modeller olarak altı kategoride değerlendirilebilir. En bilinen çekirdek model ADDIE'dir, bu model analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamalarından oluşur ve öğrenme süreçlerinin tasarımında kullanılır.
Öğretim Tasarımı Model Türleri
Öğretim tasarımı modelleri, öğrenmeyi ve öğretimi geliştirme, değerlendirme süreçlerinin iyileştirilmesi ve öğretim tasarımı yönetiminin iyileştirilmesi olarak üç amaca hizmet etmektedir. Bu üç amaca hizmet eden öğretim tasarımı modelleri arasında bazı modeller doğrusal bir yapı sunarken bazı modeller döngü yapıları içermekte, bazı modeller etkileşimli bir yapı önerirken bazı modeller de esnek yapılar sağlamaktadır (Şimşek, 2021).
ADDIE Modeli
Öğretim tasarımı modelindeki ADDIE, İngilizce analysis (analiz), design (tasarım), development (geliştirme), implementation (uygulama) ve evaluation (değerlendirme) kavramlarının ilk harflerinin yan yana gelmesi ile oluşturulmuştur. ADDIE öğretim tasarımında bu kavramlar, öğretim tasarımının aşamalarıdır. Analiz aşamasında, eğitim gereksinimleri belirlenmekte, hedef kitleye yönelik öğrenci nitelikleri ve özellikleri, bireysel farklılıklar, toplumsal özellikler analiz edilmektedir. Tasarım aşamasında, Bloom taksonomisine uygun olarak
öğretim amaçları yazılmakta, içerik seçimi ve düzenlemesi (somuttan soyuta, yalından karmaşığa, bütünden parçaya vb.) yapılmakta, öğretim stratejileri geliştirilmekte (sunuş yolu, buluş yolu, gösterip yaptırma, kendi kendine öğrenme, tartışma), ölçme araçları (başarı testleri, ölçek, sözlü sınav vb.) hazırlanmaktadır. Geliştirme aşamasında; ders planları oluşturulmakta, öğrenci kitapları ve öğretici kılavuzu hazırlanmakta, görsel-işitsel gereçleri ve ders materyalleri üretilmekte, pilot uygulama yapılarak düzeltme ya da geliştirmeler yapılmaktadır. Uygulama aşamasında; zaman çizelgesi yapılmakta, bütçe hazırlanmakta, ortam düzenlemesi yapılmakta, öğreticilerin eğitimi gerçekleştirilmekte, öğretme–öğrenme süreçleri tasarlanan kurs ya da ders uygulanmaktadır. Değerlendirme aşamasında; tasarımı yapılan öğretim sisteminin ön denemesi yapılarak ara değerlendirme yapılmakta, ara değerlendirme sonucu hata ve eksiklikler düzeltilmekte (pilot uygulama), son değerlendirme gerçekleştirilmekte, son değerlendirme sonucu geleceğe yönelik kestirimlerde bulunulmaktadır. Bu süreçte öğretim tasarımcısının yapacağı işlemler için Tablo 3.1. incelenebilir.
ASSURE Modeli
Esnek öğretim tasarımı modeli sınıflaması içinde yer alan ASSURE modeli, öğretim tasarımı sürecinin tüm adımlarının ardışık bir şekilde önceden planlanması ve bu plana göre uygulanması görüşüne karşı çıkan esnek bir döngüyü benimseyen bir modeldir. Öğretim tasarımını yapacak kişi bağlama ve ihtiyaçlara göre en uygun başlama noktasını belirleyerek sonrasında sistematik şekilde ilerlemesi savunulur ve bu sayede öğretim tasarım süreci tüm öğrenme şartları gözetilerek mekanikleşmeden gerçekleşebilir (Şimşek, 2017). ASSURE modeli teknolojiyi ve çoklu ortam zenginliklerini bir arada kullanmayı hedeflemiş öğretim tasarım modeli olarak da bilinmektedir.
ASSURE öğretim tasarımı modelinde, ders planına uygun olarak mikro düzeyde ders tasarımına yönelik standart bir araştırma tabanlı yaklaşım kullanılır. Bu yönü ile ASSURE modeli öğrencilerin öğrenmesini geliştirmek için teknoloji ve medya kullanımını etkili bir şekilde bütünleştiren bir ders oluşturmak için 6 aşamadan oluşur. Bu modelin aşamaları ise yine baş harflerinin kısaltmasından kullanılan bir kısaltmadır. Bu aşamalar sırasıyla öğrenenleri analiz etme; amaçları belirtme; ortam, araç ve gereçleri seçme; ortam, araç ve gereçleri kullanma; öğrenen katılımını isteme; değerlendirme ve düzeltme şeklindedir. ASSURE modeli, öğrencilerin çözümlenmesi aşamasıyla başlayıp değerlendirme ve düzeltme aşamasıyla tamamlanmaktadır. ASSURE modeline göre öğretim tasarımı süreci ve ASSURE öğretim tasarımı modelini kullanacak bir öğretim tasarımcısının yapacağı işlemler için Şekil 3.2 incelenebilir.
Model Heinich ve Molenda tarafından 1999 yılında daha çok bireysel öğretim ve küçük ölçekli sınıflarda güncel teknolojiyi ve çoklu ortam materyallerini kullanmayı hedefleyerek geliştirilmiştir. Yapılan araştırmalarla da desteklendiği şekilde görülmektedir ki ASSURE modelinin
öğrenme süreçlerinin tasarımında kullanılması öğrenenlerin akademik başarılarına katkı sağlamakta ve derse karşı tutumlarını olumlu yönde geliştirmektedir.
Dick ve Carey Modeli
Dick ve Carey öğretim tasarımı modeli davranışçı paradigmayı benimsemekte ve doğrusal bir yapı izlediği için doğrusal model ve sistem odaklı öğretim tasarımı modeli sınıflaması içinde yer almaktadır. Doğrusal süreçte ilerleyen modellerde her aşamada yapılacak eylemler adım adım gerçekleştirilir ve standart olarak ardışık bir sıra izlenmektedir. Bu nedenle doğrusal bir modelde öğretim süreci planlanırken hiçbir aşama atlanmadan ilk adımdan son adıma kadar doğrusal ilerleyen bir süreç benimsenir ve modelin temeli davranışçı kurama dayandığı için öğrenme deneyiminin oluşması için her aşama sürece dışarıdan bir müdahale olarak da düşünülebilmektedir. Dick, Carey ve Carey Modeli; öğrenme sürecinde öğretenin bir moderatör ve iletişimi başlatan kişi olduğu ve öğretim hedeflerinin oluşturulmasından ve tüm bu hedeflere nasıl ulaşılacağının adım adım belirlendiği doğrusal bir öğretim tasarımı modelidir. Davranışçılık, bilişselcilik ve yapılandırmacılık kuramlarının üçünden de etkiler barındırdığı kabul edilen modelin (Dick, Carey ve Carey, 2001) web tabanlı ve dijital öğrenme ortamlarında sıklıkla başvurulduğu bilinmektedir.
Dick ve Carey modeli, daha önceden belirlenmiş ve ölçülebilir öğretim hedeflerinin belirlenmesi için gereksinimlerin saptanması aşamasıyla başlar. Öğretim çözümlemesi yapma, öğrenen ve bağlamları çözümleme, performans amaçlarını yazma, ölçme araçlarını geliştirme, öğretim stratejisini geliştirme, öğretim materyallerini geliştirme, öğretimin ara değerlendirmesini tasarımlama ve uygulama, öğretimi düzenleme ve son değerlendirmeyi tasarlama ve uygulama aşamalarıyla tamamlanmaktadır.
Kemp, Morrison ve Ross Modeli
Kemp, Morrison ve Ross modeli, ASSURE modeli gibi esnek model sınıflamasında yer almakta, davranışçı ve bilişsel yaklaşımları benimsemektedir. Kemp, Morrison ve Ross modelindeki öğretim tasarımı süreci doğrusal olmayıp sarmal (oval) bir yapıya sahiptir (Bkz. Şekil 3.4.). 9 öge birbirine yönelik ardışık bir sıra izlememekte, birbirine oklarla bağlanmamaktadır. Öğretim tasarımı sonunda elde edilecek öğretim tasarımı ürününü öğretim tasarımcısı ihtiyaç duyduğu şekilde bu öğeler arasındaki ilişkileri planlayarak modeller. Tasarımcının düşünce ve kararları doğrultusunda öncelik sıralarına göre istenilen öğeden başlanılabilecek şekilde bu 9 ögeye yönelik yapılması beklenen adımlar tasarımcı tarafından uygulanmaktadır. Kemp, Morrison ve Ross öğretim tasarımı modeli öğretim sorunlarını belirleme; öğrenme hedeflerini kazanması istenen öğrenenlerin niteliklerini ve özelliklerini belirleme; öğrenen niteliklerine uygun olarak belirlenen hedeflere yönelik yapılacak öğretim etkinliklerinde öğrenenlerin yapması istenen görevleri belirleme; öğrenenlerin niteliklerine göre öğretim amaçlarını belirleme; içeriği seçme ve düzenleme; öğretim stratejilerini geliştirme; belirlenen öğretim stratejisine uygun olarak dersin nasıl
işleneceğini planlama; öğretim hedeflerine öğrenenlerin ne derecede ulaştığını belirlemek amacıyla ölçme araçlarını geliştirme ve öğretimi desteklemek için öğretim kaynaklarını seçme ögelerinden oluşmaktadır.
Öğretim tasarımcısı bir öğeye yönelik işlem adımlarını uygularken diğer öğelere yönelik daha önce belirlemiş olduğu kararları gözden geçirerek kararlar üzerinde güncellemeler ve düzeltmeler yapabilmektedir.
Gerlach ve Ely Modeli
Gerlach ve Ely modeli, sınıf odaklı öğretim tasarımı sınıflamasında yer almakta ve bilişsel yaklaşımı benimsemektedir. Gerlach ve Ely Modeli, Kemp, Morrison ve Ross modeli gibi mikro düzeyde ders tasarımına yönelik bir yaklaşım için daha verimli kullanılır. Gerlach ve Ely modeline göre öğretim tasarımı süreci için Şekil 3.5 incelenebilir. Bu model, kendi sınıfında yalnız başına öğretimden sorumlu olan bir öğreticinin bile öğretim tasarımı yapabilmesi için geliştirilmiş bir modeldir. Mevcut kaynakların kullanımını önemseyen bir süreç işler. Öğretim tasarımı sonunda elde edilecek öğretim tasarımı ürününü öğretim tasarımcısı kendi düşünce ve kararları doğrultusunda şekillendirebilmektedir. Öğretim tasarımında deneyimsiz uzman öğretmenlerin rahatlıkla kullanabileceği Gerlach ve Ely Modeli, öğretim süreçlerinde öğrenme gereksinimlerinin belirlenmesi, ortam seçimi ve ders ortamının düzenlenmesi, kaynakların seçimi, dağıtımı ve kullanımı üzerine daha çok odaklanmaktadır. Gerlach ve Ely modeli, çoklu ortam teknolojilerini sınıf içinde etkin ve verimli kullanılarak öğrenen motivasyonunu artırmayı ve öğretmenlerin günlük ders sürecinde gördükleri eksiklikler doğrultusunda sınıfta öğrencileri istenen düzeye çıkarmayı amaçlamaktadır.
Dört Boyutlu Öğretim Tasarımı Modeli
Dört boyutlu öğretim tasarımı modeli (4C/ ID), üst düzey becerilerin, yaşam boyu öğrenme için önemli olan 21. yüzyıl becerilerinin ve mesleki yeterliliklerin kazandırılması için öğretim tasarımcılarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Dört boyutlu öğretim tasarımı modeli, öğrenme görevleri, destekleyici bilgi, yöntem bilgisi ve parça-görev uygulaması olmak üzere 4 boyuttan oluşmaktadır (Bkz. Şekil 3.6).
Dört boyutlu öğretim tasarımı modelinde dikkat edilmesi istenen 6 tasarım ilkesi ve 6 ilke doğrultusunda öğretim tasarımcısı tarafından uygulanması önerilen stratejiler gerçekçilik, aslına uygunluk, değişkenlik, destek, rehberlik ve yapıdır. Dört boyutlu öğretim tasarımı modelinde öğrenenlerden sergilemesi beklenen performans standartlarının belirlenmesine yönelik 5 tasarım ilkesi doğrultusunda öğretim tasarımcısı tarafından uygulanması önerilen stratejiler ise beceri hiyerarşisi, performans hedefleri, hedefleri sınıflandırmak, standartları belirleme, performans değerlendirmesidir. Dört boyutlu öğretim tasarımı modelinde, öğrenme görevlerinin karmaşıklık düzeylerine göre sıralanmasında tüm görev sıralaması, geriye doğru zincirleme, bireyselleştirme, öz-yönetimli
öğrenmeye dikkat edilmelidir. Dört boyutlu öğretim tasarımı modelinde, destekleyici bilgiye yönelik ise destekleyici bilgi, alan modelleri ve zihinsel modeller, problem çözmeye yönelik sistematik yaklaşımlar ve bilişsel stratejiler ve bilişsel geri bildirim önemlidir. Dört boyutlu öğretim tasarımı modelinde, yöntem bilgisi ve parça görev uygulamasına yönelik ise yöntem bilgisi, nasıl yapılır talimatları, bilişsel kurallar ve önkoşul bilgisi, düzeltici geri bildirim ve kısmi görev pratiği önerilir.
Hızlı Prototipleme Öğretim Tasarımı Modeli
Hızlı prototipleme modeli, sezgisel öğretim modeli sınıflamasında yer almaktadır. Hızlı prototipleme modeli, öğretim amaçlarının oluşturulması, gereksinimlerin belirlenmesi sonucu içeriğin çözümlemesi ile başlayıp sistemin kurulup sürdürülebilir bir sistem oluşturulması aşamasıyla tamamlanmaktadır. Hızlı protipleme öğretim tasarımı modelinde, öğretim amaçlarının oluşturulması ve gereksinimlerin belirlenmesi sonucu içeriğin çözümlemesi yapıldıktan sonra hızlıca bir prototip ürün geliştirilir. Geliştirilen prototipin uygulaması gerçekleştirilir. Prototip denendikten sonra varsa gerekli düzeltmeler yapılır. Yapılan düzeltmeler sonucunda öğretim tasarımı ürününe son hali verilir (Bkz. Şekil 3.7.). Hızlı protipleme öğretim tasarımı modeli, teknoloji destekli öğretim tasarım süreçlerinde kullanılan kapsamlı bir öğretim tasarımı modelidir. Kapsamlı bir tasarım süreci içerdiği ve öğretim tasarımı süreçlerinde öğretim tasarımcısının yaratıcı fikirlerini kullanabilmesine imkân verdiği için teknoloji destekli bir dersin planına uygun olarak öğretimin tasarımın gerçekleştirilmesi için uygundur. Diğer öğretim tasarımı modellerinde ürün geliştirildikten ve ürüne kullanıma uygun hâl verildikten sonra değerlendirme ve gerekli düzeltmeler yapılmaktadır. Bu modelde tasarım sürecinin başında bir küçük ölçekli, çalışır ve denenmeye uygun prototip hızlıca geliştirilir. Bu süreçte yapılan denemeler sonunda ürüne son hali verilir. Bu durum diğer öğretim tasarımı modellerine göre hızlı bir ürün elde edilmesine olanak tanımaktadır.
ARCS-V Motivasyon Tasarımı Modeli
ARCS-V motivasyon tasarım modeli, bağımsız bir öğretim tasarım modeli olmayıp öğrenen çevresinin tasarımından, öğretim tasarımına ve öğrenenlerin motivasyonlarına yönelik bütüncül bir tasarım yaklaşımının bir parçasıdır.
ARCS-V motivasyon tasarımı modeli dikkat, ilişki, güven, doyum ve eylem boyutlarından oluşmaktadır (Bkz. Şekil 3.10). Dikkat boyutunda, öğrenenlerin ilgisini çekmek için dersle ilgili merak uyandırılır. İlişki boyutunda, öğrenenler konunun kendi ihtiyaçları ve hedefleriyle ilgisi konusunda bilinçlendirilir. Öğrenenlerin motivasyon durumlarına uyarlanmış öğrenme stratejileri kullanılır. Derste kullanılacak kavramlar, araç/gereçler, öğrenenlerin konuyla ilgili ön bilgileri geçmiş öğrenme deneyimleri ile ilişkilendirilir. Güven boyutunda, öğrenenlerin kendi çabalarıyla başarılı olabileceklerinin farkında olmaları sağlanır. Doyum boyutunda öğrenenler edindikleri bilgi ve becerileri yaşamlarında uygulama fırsatı bulurlar. Eylem
boyutu, öğrenenlerin öğrenme sürecinde yeterince motive olmamaları veya motivasyonlarını tamamen kaybetmeleri durumunda davranışsal niyetlerinin devamlılığını sağlamak için kasıtlı olarak hareket etmelerini sağlar.
Öğretim Tasarımı Modellerinin Benzer ve Farklı Yönleri
1960’lı yıllara kadar davranışçı paradigmadan 1970’li yılların ortalarında popülerleşmeye başlayan bilişsel yaklaşımlara, 1990’lı yıllarda kullanımı artan yapılandırmacı yaklaşımlara ve 2000’li yıllarda gündeme gelen bağlantıcı yaklaşımlar, farklı öğretim tasarımı modellerinin gelişmesinde etkili olmuştur. 1960’lı yıllarda davranışçı yaklaşımının benimsendiği programlı öğretim, öğretim tasarımının ilk uygulama örneği olmuştur. Programlı öğretimin aşamalı yapısı sayesinde, bir önceki aşamadan elde edilen verilerin bir sonraki aşamanın girdisi olarak kullanılması, öğrenenin kendi başına kendi hızında öğrenmesi, uzaktan öğretim için verimli olarak kullanılmasını sağlamıştır. ADDIE öğretim tasarımı modeli, bilişsel paradigmanın benimsendiği ve öğretim tasarımında en sık kullanılan öğretim tasarımı modeli olmuştur. Ancak ADDIE öğretim tasarımı modeli aşırı sistematik, katı ve doğrusal bir yapı önerdiği için eleştirilmiş ve farklı öğretim tasarımı modelleri geliştirilmiştir.
Öğretim tasarımı modelleri genel olarak, beş aşama (çözümleme, tasarımlama, geliştirme, uygulama, değerlendirme) ve bu aşamaların alt adımlarından oluşmaktadır. Eğer öğretim tasarımı modeli, ilk aşamadan son aşamaya kadar ardışık bir sıra izliyorsa doğrusal model sınıflamasında yer almakta, yinelemeli ve esnek bir yapı sunuyorsa esnek model sınıflamasında yer almaktadır.
Dick ve Carey öğretim tasarımı modeli davranışçı paradigmayı benimsediği için programlı öğretim gibi doğrusal bir yapı izlemekte, ara ve son değerlendirmelerle öğrenme çıktıları temel alınarak öğretim tasarımcısı tarafından dışarıdan müdahale edilmesini temel almaktadır. ADDIE modeli ile Dick ve Carey modeli sistem odaklı öğretim tasarımı sınıflamasında yer almaktadır. Dick ve Carey öğretim tasarımı modeli de temelde ADDIE öğretim tasarımı modelinin çözümleme, tasarımlama, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamalarını izlemektedir. Bu aşamalar Dick ve Carey modelinde farklı aşamalarda farklı vurgulamalarla uygulanmaktadır. Dick ve Carey modeli, davranışçı yaklaşımın benimsendiği uygulamalarda kullanılabilmektedir.
ASSURE öğretim tasarımı modeli, ADDIE öğretim tasarımı modeli merkeze alınarak değişen ve yenilenen öğrenme ihtiyaçlarına uygun bir şekilde geliştirilmiştir. ADDIE öğretim tasarımı modeli program tasarımını temel alarak, bir dönem ya da bir yıl için makro düzeyde program tasarımına yönelik uygulanmaktadır. ASSURE öğretim tasarımı modeli ise ders tasarımı için daha uygundur. Ders planına uygun olarak mikro düzeyde ders tasarımına yönelik standart bir araştırma tabanlı yaklaşım kullanılır.
Bu yönü ile ASSURE modeli öğrencilerin öğrenmesini geliştirmek için teknoloji ve medya kullanımını da işe koşarak etkili bir ders oluşturmak için adım adım yaklaşımlardan oluşur. ADDIE modeli, biçimlendirici (formative) ve özetleyici ya da genel (summative) değerlendirme sunar. ASSURE modeli yalnızca biçimlendirici değerlendirme sunar. ADDIE modelinde takım çalışması vardır. ADDIE modelinin başarıya ulaşabilmesi için grup (yöneticiler ve uzmanlar) becerilerinin iş birliğine gerek vardır. ADDIE modelinde öğretmen gereken tüm becerilere sahip olması şartıyla tek başına bir takım olabilir. ADDIE modelinde uzmanlar arası görüş farklılıkları olabilir. ASSURE modeli esas olarak bireye (eğitmen veya öğretmen) odaklanır. ASSURE modelinin sağlıklı kullanılabilmesi için eğitmenin öğrenenlerin öğrenmeye aktif katılımını sağlama konusunda deneyime ve yetkinliğe sahip olması gerekir. Eğitmenin sahip olduğu deneyim ve yetkinlik öğrenenlere öğrenmede yüksek düzeyde motive olma yeteneği verir.
Kemp, Morrison ve Ross modeli, davranışçı ve bilişsel yaklaşımları benimsemektedir (Keleş vd., 2016; Şimşek, 2021). Kemp, Morrison ve Ross modeli, öğretim tasarımı süreçlerine sürekli düzeltmelerle bütüncül bir yaklaşımı getirmiştir. ASSURE modeli gibi ders planına uygun olarak mikro düzeyde ders tasarımına yönelik bir yaklaşım için daha verimli kullanılır.
Gerlach ve Ely Modeli, bilişsel yaklaşımı benimsemektedir. ASSURE, Gerlach ve Ely Modeli, Kemp, Morrrison ve Ross öğretim tasarımı modelleri sınıf odaklı öğretim tasarımı kategorisinde yer almaktadır. Gerlach ve Ely modeli, örgün eğitim kurumlarında bilişsel yaklaşımın benimsendiği mikro düzeyde ders tasarımları için etkili ve verimli kullanılan bir modeldir. Öğretim tasarımında deneyimsiz uzman öğretmenlerin rahatlıkla kullanabileceği Gerlach ve Ely modeli, öğretim süreçlerinde öğrenme gereksinimlerinin belirlenmesi, ortam seçimi, kaynakların dağıtımı ve kullanımı üzerine daha çok odaklanmaktadır. Gerlach ve Ely modeli, çoklu ortam teknolojilerini sınıf içinde etkin ve verimli kullanılarak öğrenen motivasyonunu artırmayı ve öğretmenlerin günlük ders sürecinde gördükleri eksiklikler doğrultusunda sınıfta öğrencileri istenen düzeye çıkarmayı amaçlamaktadır.
ARCS-V motivasyon tasarım modeli, öğretim tasarımı süreçleri kullanılarak öğrenenlerin performansını geliştirmek ve diğer öğretim tasarımı modellerinde yeterince yer verilmeyen öğrenen motivasyonlarını artırmak için özellikle öğretim tasarımcıları tarafından tercih edilmektedir. ARCS-V motivasyon tasarım modeli, bağımsız bir öğretim tasarım modeli olmayıp öğrenen çevresinin tasarımından, öğretim tasarımına ve öğrenenlerin motivasyonlarına yönelik bütüncül bir tasarım yaklaşımının bir parçasıdır.