GİT402U-3 BOYUTLU TASARIM VE MODELLEME
Ünite 2: 3 Boyutlu Modelleme Yöntemleri ve Araçları
Giriş
3 boyutlu modelleme yöntemleri, dijital ortamlarda üç boyutlu nesnelerin farklı amaçlara yönelik tasarlanmasını ve oluşturulmasını mümkün kılar. Günümüzde birçok 3 boyutlu modelleme yazılımı; katı, yüzey ve diğer yöntemleri de içeren karma sistemlerdir. 3 boyutlu modelleme ile bir tasarım çıktısının ortaya konulması gereken projelerde, doğru modelleme yazılımının seçilmesi büyük önem taşır.
Temel Modelleme Yöntemleri
Temel modelleme yöntemleri; katı (solid), yüzey (surface) ve çokgen ağ (polygon mesh) modelleme olarak sıralanabilir. Tarihsel olarak, üç yöntemin de başlangıcı sayılabilecek ve artık günümüzde temel bir ayrım yapmakta kullanmadığımız prensip, tel kafes (wireframe) geometrisidir.
Katı Modelleme
Katı modeller, 3 boyutlu modelleme yazılımlarında bulunan temel geometrik şekiller olan küreler, dikdörtgen prizmalar, silindirler, piramitler, koniler ve toruslar (simit şeklindeki nesneler) kullanılarak oluşturulabilir. Daha karmaşık katı formlar gerektiğinde ise modelleme süreci genellikle eskizler veya inşa çizgileri (sketch veya construction lines) çizilerek başlar. Bu çizgiler, modelin temel yapı taşlarını oluşturur ve sonraki adımlarda bu temel formların birleştirilmesi veya modifiye edilmesiyle istenen karmaşık yapılar elde edilir. Genel olarak katı modelleme araçları doğrudan yüzey modelleme araçlarıyla düzenlenmiş modeller üzerinde kullanılamaz. Ancak yüzey modeller katı modellere dönüştürülebilir ve bu sayede katı düzenleme araçları kullanılarak model üretilebilir hâle getirilebilir. Katı modelleme teknikleriyle elde edilen veriler, doğrudan bilgisayar destekli üretim ve bilgisayar sayısal kontrol (Computer Numerical Control, CNC) yazılımlarına aktarılabilir, bu da endüstriyel uygulamalarda büyük kolaylıklar sağlar.
İkinci yaklaşım, “sınır gösterimi” (B-rep, Boundary Representation) olarak adlandırılır. B-rep sistemi, 3 boyutlu modeli küçük yüzey koleksiyonlarına ayrıştırır. Yüzey koleksiyonları ifadesi, 3 boyutlu bir modeldeki farklı yüzeylerin gruplandırıldığı anlamına gelir.
CSG ve B-rep sistemleri karşılaştırıldığında; CSG sistemlerinin başlangıçta bilgisayar destekli tasarım ve üretim uygulamalarında kullanıldığı ancak zamanla B-rep sisteminin daha yaygın hâle geldiği görülmektedir.
Yüzey Modelleme
Yüzey modelleme, tel kafes modelleme yöntemi temel alınarak geliştirilmiştir. Yüzey modellemede, 3 boyutlu nesneler, farklı yüzeylerin birleştirilmesi ile elde edilir. Özellikle karmaşık geometriler ve ince detayları gerektiren uygulamalar için idealdir.
Yüzeyler genellikle dört kenardan oluşan bir ağ (network) aracılığıyla hesaplanır. Ancak üç, beş ve daha fazla kenarlı
yüzey parçaların, yüzey modelleme sistemlerinde formüle edilmesi gerekebilir. Dörtten fazla kenara sahip olan yüzeyler genellikle yama (patch) olarak isimlendirilen yaklaşım ile oluşturulmaktadır.
Yüzey parçalarının kenarlarının, birbirleriyle birleştirilmesi sırasında, kenarlar aralarında boşluk kalmaması gerekmektedir. Bunun için, yüzey modellemede ölçüsel hassasiyet çok önemlidir. Modelin matematiksel doğruluğunu ve yüzey kalitesini, kenarlar arasındaki birleşmeler etkileyebilir.
Yüzey modelleme prensibinde en yaygın hesaplama yöntemi olarak kullanılan düzgün olmayan oransal temel bağ interpolasyonu veya eğri yapısıdır (NURBS, Non- uniform rational basis spline). Bu yöntemde, modelleme süreci genellikle eğrilerin çizilmesiyle başlar. Kullanılan ve kontrol noktalarıyla oluşturulan sentetik eğri yapılarının (spline) kalınlığı yoktur.
Yüzeylerin kenarlarını oluşturan ögeler, yüzey oluşturmada kullanılan eğri yapılarının bir örneğidir. Eğri yapıları, genellikle doğrudan 3 boyutlu modelleme programında çizilerek oluşturulur. İçe aktarılan eğri yapıları genellikle kontrol noktalarının yeniden yapılandırılmasını (rebuild) gerektirir. Kontrol noktalarının yeniden yapılandırılması, daha iyi yüzey oluşturmayı sağlamak için geometriyi basitleştiren bir işlemdir.
Yüzey modellemede bilinmesi gereken önemli bir diğer kavram ise geometrik devamlılık (Gcon, Geometric continuity) veya yüzey devamlılığıdır (Surface continuity). Geometrik devamlılık, bir yüzeyin veya eğrinin parçaları arasındaki geçişin ne kadar pürüzsüz olduğunu tanımlar. Geometrik devamlılık dereceleri genellikle G0, (position), teğetsel (G1, tangent), eğrisel (G2, curvature) ve artan eğrisellik derecelerinde G3, G4 şeklinde devam etmektedir. “G” harfini takip eden rakam, birleşen iki eğri veya yüzeyin akışkanlık derecesini belirtmektedir.
Çokgen Ağ Modelleme
Çokgen veya çokgen ağ (polygon mesh), nesneleri düzlemsel üçgen veya dörtgen yüzeylerin bir araya gelmesiyle tanımlayan modelleme yaklaşımıdır. Çokgen ağ modellemenin bir dezavantajı ise sistemin sağladığı geometrik esneklikten kaynaklı olarak bu yöntemle fiziksel olarak oluşturulması imkânsız olan nesneler yaratmak mümkündür. Bu durum 3 boyutlu modelin üretim işlevi açısından sakıncalıdır. Fiziksel olarak oluşturulması imkânsız olan nesneler yaratmak mümkün olmasının avantaj olduğu durumlar da mevcuttur. Çokgen ağ modelleme, oyun, animasyon, film ve bilgisayar grafikleri (CG, Computer Graphics) endüstrilerinde 3 boyutlu görselleştirme ve efektler için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Çokgen ağ modelleme, elektronik model hamuru veya kili (electronic clay) olarak tanımlanmaktadır. Bu süreç fiziki model hamuru veya kili ile yapılan heykellere benzer
olarak, belirli bir hacmi deforme ederek form kazandırmaktır.
Endüstriyel tasarım ve mühendislik tasarımı sürecinde çokgen ağ modelleme; katı ve yüzey olmak üzere diğer iki modelleme prensibine göre, seri üretim yöntemlerine daha az entegre olmasından dolayı ağırlıklı olarak ön tasarım aşamalarında tercih edilmektedir. Ancak nihai çıktının görsel, animasyon veya web entegrasyonu olduğu, görsel iletişim tasarımın birincil ilgi alanına giren konularda; çokgen ağ modelleme, süreçlerin tamamında yaygın olarak kullanılmaktadır.
Diğer 3 Boyutlu Modelleme Yöntemleri
Bilgisayar destekli tasarım ortamında 3 boyutlu geometri oluşturulmasına imkân sağlayan farklı yöntemler de mevcuttur. Bu başlık altında, alternatif 3 boyutlu modelleme yöntemleri tanıtılacaktır.
Web Tabanlı 3 Boyutlu Modelleme
Üç boyutlu modellemede de web tabanlı çeşitli platformlar günümüzde ön plana çıkmaktadır. Bu yazılımlar, henüz bilgisayar donanımı üzerinde çalışan yazılımlarla aynı olgunluk seviyesinde değildir. Ancak her geçen gün web tabanlı modelleme yazılımlarının nitelikleri de artmaktadır.
Sub-D Temelli 3B Modelleme
Alt bölümlendirme (SubD, subdivision) yüzey modelleme; üst düzeyde geometrik devamlılık sağlayarak organik formlardaki nesneler oluşturmak için kullanılan bir yöntemdir. Yüzey modellemeye benzer bir şekilde, yapıyı oluşturan parçalar genellikle dört kenardan oluşmaktadır. Modellemeye doğrudan bir SubD yüzeyi veya katısı ile başlanır. SubD cismini oluşturan nokta, kenar veya yüzeyler; bir kontrol çubuğu aracılığıyla deforme edilerek istenilen geometriye ulaşılmaya çalışılır. Bu yöntemin temel avantajı; çok hızlı bir şekilde üretilen nesneler, kolaylıkla NURBS prensibine çevrilebilmektedir.
Parametrik 3 Boyutlu Modelleme
Modüller kullanılarak belirli denklemler ve parametreler arasında kurulan bir algoritma ile çalışır. Parametrik modelleme; her bir bileşeni veya modülü, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre özelleştirebilecekleri bir sistem olarak düşünülebilir.
Parametrik tasarım, doğadan ilham alınarak tasarlanan, hücre ve iskelet yapılarının oluşturulmasına imkân sağlar. Bu tür yapılar, yüksek mukavemete sahiptir ve geometri üzerinde oluşan boşluklar sayesinde de çok hafiftir.
Üretken 3 Boyutlu Modelleme
Üretken (generative) modelleme, tasarım süreçlerinde yapay zekâ ve bulut teknolojilerini kullanarak yeni ve inovatif çözümler üretmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem, belirli tasarım gereksinimleri ve parametreler doğrultusunda bilgisayar tarafından çok sayıda tasarım alternatifi oluşturur. Bu alternatifler; performans, maliyet,
dayanıklılık ve estetik gibi kriterlere göre otomatik olarak değerlendirilip optimize edilir.
3 Boyutlu Tarama
Fiziksel bir nesnenin dijital ortama aktarılmasını sağlayan teknolojidir. Bu yöntem, nesnenin yüzey geometrisini belirlemek için kullanılır ve elde edilen veriler çeşitli alt yöntemlerle işlenir. Tarama işlemi sonucunda genellikle nokta bulutları veya çokgen ağ modelleri gibi ham veriler elde edilir. Bu verilerin katı veya yüzey modelleme yazılımları ile uyumlu hâle getirilmesi için detaylı bir işleme süreci gereklidir. Taranan nesnenin detay ve doğruluğu, kullanılan tarama donanımı ve yazılımına bağlı olarak değişiklik gösterir.
3 boyutlu tarama teknolojisi, gelişmiş lazer donanımları kullanılarak gerçekleştirilen taramalardan, akıllı telefonlar aracılığıyla yapılan fotogrametriye (photogrammetry) kadar geniş bir yelpazede uygulanmaktadır.
Genişletilmiş Gerçeklik (XR) ve 3B Modelleme
Genişletilmiş gerçeklik, geleneksel bilgisayar ara yüzlerinin ötesine geçerek, sanal gerçeklik gözlükleri ve kontrol cihazları kullanılarak, el jestleri ve hareketleriyle etkileşimli (interaktif) bir şekilde 3 boyutlu modeller oluşturulabilmektedir. Bu teknoloji, özellikle eğlence sektöründe ve çeşitli deneysel uygulamalarda kullanılmaktadır. Ancak genişletilmiş gerçekliğin sağladığı sürükleyici ve etkileşimli deneyim; mühendislik, mimarlık, tıp ve eğitim gibi daha geniş uygulama alanlarında da potansiyel taşımaktadır.
Yapay Zekâ ile 3 Boyutlu Modelleme
Çok yeni ve güncel ancak henüz olgunlaşmamış bir yöntemdir. Yapay zekâ, özellikle üretken ön işlemeli dönüştürücü (GPT, Generative pre-trained transformer) olarak isimlendirilen geniş dil modelleri ile birleştiğinde, 3 boyutlu modelleme alanında önemli potansiyeller sunmaktadır. Bu modeller, doğal dil işleme teknolojilerini kullanarak insanların yazılı veya sözlü talimatlarını anlayıp, bu talimatları 3 boyutlu dijital modellere dönüştürebilir. Bu durum, kullanıcılara modelleme sürecinde doğrudan ve sezgisel bir etkileşim olanağı sağlar.
3 Boyutlu Tasarım ve Modelleme Projeleri için Yazılım Seçimi
Yaygın Kullanılan 3 Boyutlu Modelleme Yazılımları
3 boyutlu tasarım ve modelleme, sürekli gelişmekte olan bir alan olup, bu alandaki yazılımlar da aynı şekilde dinamik bir değişim göstermektedir. Bu başlık altında, öne çıkan ve sıklıkla tercih edilen 3 boyutlu modelleme yazılımlarını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Katı Modelleme Yazılımları: Solidworks ve Fusion 360
Katı modelleme prensibine göre çalışan 3 boyutlu modelleme programları arasında yaygın olarak kullanılan iki yazılım Dassault Systèmes’in SolidWorks’u ve
Autodesk’in Fusion 360’ıdır. Solidworks ve Fusion 360, yüksek teknik gerekliliklerin olduğu işlerde kullanılmaktadır. Bu yazılımlar parçaya oryante yazılımlardır. Parçalar farklı dosyalarda teker teker tasarlanır. Sonrasında bir montaj dosyasında bir araya getirilir. İki yazılım da simülasyon, bilgisayar destekli üretim, üretken modelleme gibi gelişkin özelliklere sahiptir.
Bu tür yazılımlar genellikle sadece üretilebilecek geometrilerin çizilmesine müsaade eder. Bu yazılımları öğrenmek ve kompleks nesneler oluşturmak diğer yöntemlere kıyasla biraz daha uzun sürebilir.
Katı modelleme yöntemini temel alan diğer öne çıkan yazılımlar Inventor, Catia, Creo Parametric, Solid Edge, Siemens NX olarak sıralanabilir. Türkiye’de imalat sektöründe Solidworks, tasarıma yeni başlayan öğrenci veya maker komünitesi tarafından Fusion 360 programları yaygın olarak tercih edilmektedir.
Yüzey Modelleme Yazılımları: Alias, RhinocerosAutodesk Alias ve McNeel Rhinoceros, yüzey modelleme programları arasında en yaygın olarak kullanılan iki alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu yazılımlarda NURBS eğrilerine dayalı çizim yöntemi kullanılmaktadır.
Yüzey modellemede alternatif olarak Altair Inspire Studio ve Moi3D gibi yazılımlarda bulunmaktadır. Rhinoceros 3D, farklı nitelikteki bilgisayar donanımlarında verimli olarak çalışması, rakiplerine kıyasla sağladığı lisans bedeli avantajı gibi faktörler neticesinde, yüzey modelleme yazılımları arasında en yaygın kullanıma sahiptir. Rhinoceros 3D’nin, görece az kullanılan bazı ileri araçlarının çıkarılmasıyla geliştirilmiş Moi3D de yüzey modelleme yazılımları arasında güçlü bir alternatif olarak görünmektedir.
Çokgen Ağ Tabanlı Yazılımlar: Blender 3D, 3dsMax, SketchUp, Z-Brush, Cinema 4D
Yaygın olarak kullanılan çok sayıda çokgen ağ temelli üç boyutlu modelleme yazılımı mevcuttur. Geçmişten gelen bir alışkanlıkla birlikte en çok duyulan Autodesk 3ds Max sayılabilir. Bunun yanı sıra karakter tasarımında Maya ve ZBrush, mimaride Sketchup, animasyonda ise Cinema 4D ön plana çıkmaktadır.
Çokgen ağ prensibine dair bir diğer yazılım olan Blender 3D, yetkinlikleri ve açık kaynak kodlu olması ile ön plana çıkmaktadır. Blender 3D; birçok kullanıcı tarafından tercih edilen, güçlü bir yazılım olarak karşımıza çıkmakta ve çokgen ağ 3 boyutlu modellemesine ihtiyaç duyan birçok sektör tarafından benimsenip, aktif olarak kullanılmaktadır. Endüstriyel üretimle ilgili dezavantajlar barındırmasına karşın, Blender 3D gibi çokgen ağ modelleme yazılımları, görsel iletişim tasarımının ilgi alanındaki pek çok işlevde sıklıkla tercih edilmektedir.
Web tabanlı Yazılımlar: Spline.design, Shapr3d
Yaygın olarak kullanılan web tabanlı 3 boyutlu modelleme yazılımlarından bir tanesi Shapr3D’dir. Bu yazılım, katı modelleme prensibine dayanan bir bilgisayar destekli tasarım platformudur. Bilgisayar üzerinden kullanılabiliyor olmasının yanı sıra en büyük avantajlarından bir tanesi tabletler ve kalemleri ile birlikte 3 boyutlu modellemeye imkân sağlamasıdır.
Web tabanlı üç boyutlu modelleme yazılımları arasında yaygın olarak kullanılan bir diğeri ise Spline’dır. Bu yazılım da Shapr3D’ye benzer olarak çok gelişmiş bir platformdur. Ancak önemli bir farkı katı modelleme prensibi yerine vektör modelleme yöntemine dayanmasıdır. Spline özellikle web entegrasyonuna odaklanmıştır. İçerisinde gelişkin görselleştirme araçlarının yanı sıra, animasyon ve etkileşimli tasarım unsurlarının eklenmesine imkân sağlayan araçlar bulunur.
Yapay Zekâ Tabanlı Yazılımlar: Chat GPT, Genie, Vizcom
Chat GPT gibi metinden metin üreten bir yapay zekâ sohbet robotundan, Blender 3D’nin algılayabileceği bir kod yazmasını isteyebiliriz. Chat GPT veya benzer bir dil modeli tarafından üretilen kodu, Blender 3D’ye aktardığımızda, yapay zekânın oluşturmuş olduğu 3 boyutlu model karşımıza çıkmaktadır.
Bu alanda inceleyeceğimiz son örnek, Vizcom yapay zekâ aracı ile 3 boyutlu model oluşturmadır. Vizcom arayüzü, 3 boyutlu modelin nihai formunu kontrol etmek için metin komutlarının yanı sıra, eskiz görsellerinin eklenmesine imkân sağlamaktadır. Bu durum, elde etmek istediğimiz çıktıya çok daha yakın modeller oluşturmamıza imkân tanır.
Render Motorları: V-ray, Corona, Lumion, Octane, Keyshot, Cycles, Eevee
Render kelimesi, bilgisayar hesaplamasıyla oluşturulmuş görüntüler için kullanılan bir terimdir. 3 boyutlu modelleme sırasında oluşturulan formlar, soluk gri vb. renklerde görüntülenir. Bunun temel amacı nesnenin tüm detaylarını net olarak kavrayabilmektir. Ancak gerçek görüntülerde; farklı renkler, dokular, ışık parlamaları ve gölgeler yer alır. Bahsedilen nitelikleri dijital görüntülerde elde edebilmek için; modele çeşitli malzeme özellikleri atanır. Sanal ışık kaynağından çıkan ve nesneye atanmış malzeme üzerinden yansıyan renkler bilgisayar tarafından hesaplanarak render görüntüleri oluşturulur. Bu hesaplama araçlarına render motoru ismi verilir.
Mimarlık alanında V-Ray, Corona ve Lumion gibi render motorları ön plana çıkmaktadır. Octane, sanat ve oyun alanında özelleşmiş bir render yazılımıdır. Keyshot, endüstriyel tasarımda ürün görselleştirmeye odaklanmaktadır.
Çokgen ağ modelleme yazılımları başlığı altında açıklanan, açık kaynak kodlu Blender 3D’i içerisinde, ücretsiz olarak erişilebilen iki farklı render motoru yer almaktadır. Cycles, fiziksel tabanlı üretim görselleştiricidir. Eevee ise gerçek zamanlı görselleştirme için uygundur. Hızlı ön izlemeler ve
etkileşimli render alma imkânı sunar. Eevee’nin Cycles’a kıyasla render alma işlemi çok daha hızlıdır, bu da onu animasyon ve oyun geliştirme gibi hızlı geri bildirim gerektiren projeler için ideal hâle getirir.
Fizik Motorları: Side FX Houdini, Cinema 4D, Blender 3D, Unreal Engine
Fizik motorları, genellikle 3 boyutlu modelleme yazılımları içine entegredir. Bu motorlar, nesnelerin fiziksel davranışlarını simüle etmek için gerekli matematiksel hesaplamaları gerçekleştirirler.
Houdini bir fiziksel simülasyon ve görsel efekt (Physical Simulation & VFX, Visual Effects) yazılımıdır. Bullet isimli fizik motorunu kendi içerisinde bulundurmaktadır. Bullet fizik motoru, Houdini içerisinde gerçekçi ve karmaşık fizik simülasyonları oluşturmak için kullanılır. Houdini, özellikle görsel efektler ve dinamik simülasyonlar için tercih edilir.
Cinema 4D, içerisinde fizik motoru bulundurur. Cinema 4D’nin fizik motoru, animasyon ve “motion graphics” olarak isimlendirilen, hareketli grafik elemanların kullanımı ile hazırlanan videolarda sıklıkla tercih edilir.
Blender 3D, Houdini’ye benzer olarak içerisinde Bullet’ı temel alan bir fizik motorunu bulundurur. Blender 3D; açık kaynaklı bir yazılım olarak animasyon alanında da hem amatör hem de profesyonel kullanıcılar tarafından erişilebilir ve esnek bir çözüm sunar.
Unreal Engine ise oyunlar, filmler ve diğer gerçek zamanlı 3 boyutlu uygulamalar için kullanılan güçlü bir oyun motorudur. Fizik motorları gibi, Unreal Engine de gerçekçi ve sürükleyici deneyimler oluşturmaya yardımcı olur.
XR Yazılımları: Unity, Gravity Sketch
Unity, genişletilmiş gerçeklik (XR) projeleri geliştirmek için tercih edilen bir oyun motorudur. Bu platform, sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve karma gerçeklik (MR) uygulamalarını destekler.
Gravity Sketch, 3 boyutlu modelle-me ve tasarım için kullanılan yenilikçi bir araçtır. Bu yazılım, özellikle sanatçılar ve tasarımcılar tarafından sanal gerçeklik ortamında sezgisel ve doğal modelleme yapabilmek için tercih edilir.
3 Boyutlu Modelleme Yazılımı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kullanacağınız 3 boyutlu modelleme yazılımının seçimi; sektörün, projenin ve kullanıcı olarak bizlerin gereksinimlerine göre yapılmalıdır.
Sektöre Uygunluk
Her sektörün özgün ihtiyaçları ve gereklilikleri vardır. Örneğin mimarlık alanında, AutoCAD, Revit gibi, tasarlanan binaların görselleştirilmesi için Sketchup, Rhinoceros, 3ds Max gibi, mekanik tasarım SolidWorks ve Fusion 360 gibi, endüstriyel tasarıma özgü kullanım için,
Rhinoceros ve Alias gibi yazılımlar kullanılarak ürünlerin 3 boyutlu formları tasarlanabilir.
Fonksiyonellik ve Özellikler
İlk olarak bakılması gereken yazılım özelliği; yazılımın katı, yüzey veya poligon bazlı modelleme gibi çeşitli modelleme tekniklerini destekleyip desteklemediğidir. İkinci olarak yazılımın kendi içerisinde görselleştirmeye yönelik araçları bulundurup bulundurmadığıdır. Üçüncü olarak, proje gereksinimleri dâhilinde bir animasyon çıktısına ihtiyaç duyuluyorsa, seçilen yazılımın bu konudaki araçlarına dikkat edilmelidir.
Kullanıcı Arayüzü ve Kullanılabilirlik
3 boyutlu modelleme projesi için yazılım tercihinde bulunurken yazılımın arayüzü, kullanım kolaylığı ve öğrenme eğrisine dikkat edilmelidir.
Maliyet ve Lisanslama
Bir 3 boyutlu modelleme projesinde maliyeti oluşturan üç temel etken bulunur. İlki donanım, ikincisi yazılım lisansı, üçüncüsü ise iş gücü maliyeti olarak sıralanabilir. Bir 3 boyutlu modelleme yazılımının donanım üzerinde verimli çalışabilmesi için gerekli en düşük özellikler, birçok yazılım üreticisi tarafından web sitelerinde paylaşılmaktadır. Üçüncü maliyet kalemi, bir 3 boyutlu modelleme projesini tamamlamak için gereken iş gücünün bedeli olarak tanımlanabilir. Bu kalemdeki maliyet; en temel hâli ile insan saat sabiti üzerinden hesaplanır.
Destek ve Topluluk
3 boyutlu modelleme için yazılım tercihi yaparken yazılımın arkasındaki destek ve kullanıcı topluluğu, öğrenme ve problem çözme sürecini önemli ölçüde etkilemektedir. Yazılım geliştiricileri, kullanıcılarına farklı şekillerde teknik destek sağlamaktadır. Genellikle yazılım içerisinde, yardım (help) veya destek (support) ismi altında bir menü bulunur. Bu menünün içerisinde, her bir komut için detaylı bilgilere yer verilirken önceden karşılaşılmış problemlerin çözümüne dair bilgiler de yer alabilir. Tercih edeceğimiz yazılımın bu tür destek araçlarına sahip olması, projeyi verimli bir şekilde tamamlamamıza imkân sağlar.
Uyumluluk ve Entegrasyon
3 boyutlu modelleme projelerinin birden fazla yazılım ve sistemle entegre şekilde yürütülmesi gereke-bilmektedir. Bu noktada; bir 3 boyutlu modelleme yazılımın diğer araçlarla veri alışverişi yapabilme yeteneği, diğer bir deyişle dosya uzantı veya format dönüşümleri önem kazanmaktadır. Yazılımlar belirli durumlarda, başka bir yazılımın özgün uzantısını kabul etmemektedir. Bu nedenle bazı ortak uzantılar oluşturulmuştur.Ortak uzantılar genellikle modelleme prensiplerine göre sınıflandırılmaktadır.