Hareketli Grafik Tasarımı — Ünite 1 Soru-Cevap

Biçim, desen ve/veya çizgilerin tümünün ya da bir kısmının konum ve durum değiştirmesi sonucunda elde edilen tasarımdır.

Çözünürlükten bağımsız; her bir nesnenin matematiksel ifadelerle oluşturulduğu, detay kaybetmeden herhangi bir boyuta yeniden ölçeklendirilebilen bilgisayar grafiklerine vektörel grafikler denir.

Soyut biçimlerin belirli bir disiplinle birbiri ardından sıralanmasına; bu soyut biçimlerdeki çizgilerin ve renklerin gerek görüntüdeki hareketle, gerekse görüntüler arasında kurgudan doğan devinimle belli bir uyum oluşturmasına dayanan film türüdür.

Hareketli grafiklerin ortaya çıkmasından önce grafik tasarım ürünleri yalnızca düz, hareketsiz bir formatta iken, şimdi ise  tasarımın hareketlendirilmesi söz konusudur.

Grafik biçim, desen veya çizgilerle gösterme, animasyon ise 
cansız nesnelerin hareket ediyormuş gibi görünmesini sağlama sanatıdır. 

Film ve TV açılış ve kapanış jenerikleri, televizyon reklamcılığı, haber ve istasyon kimlikleri, bilgi grafikleri, müzik videoları, iş sunumları, eğitici sunumlar, web siteleri, DVD ve Blu-ray menüleri,
sanat galerileri,  kulüpler ve etkinliklerde.

Gözün ağ tabakasındaki görme noktasına düşen görüntülerin, bunları oluşturan neden ortadan kalktıktan sonra da bir süre kalması özelliği ağ tabaka izlenimi olarak tanımlanır.

Gestalt Algı Kuramı psikoloji bilimi içerisinde insan algısını açıklayan deneysel sonuçları olan temel bir kuramdır. Görsel iletişim tasarımının bilimsel temellere oturmasına ve modern grafik tasarımın doğuşuna etkisi olmuştur. Bu bağlamada ileri okumalar yapmak akademik gelişim açısından önemlidir.

Bir görüntünün hareketlendirilmesine yönelik çeşitli arkeolojik kalıntılar olmakla birlikte mağara duvarlarındaki çizimler, en belirgin örnekler bronz çağa kadar uzanmaktadır. Örneğin İran Shahr-e Sukhteh bölgesinde keşfedilen, MÖ 2500 ila 2000 yıllarına tarihlenen, sıçrayan keçileri tasvir eden toprak kap, bir hareketi canlandırmaya yönelik ilk örneklerdendir. Antik Yunanda yapılan heykeller, görüntünün hareketlendirilmesi için gerekli olan teknik çizim bilgisi açısından önemli örnekler verir.

Elgin Mermerleri olarak bilinen Atina Akropolü’ndeki Parthenon’un doğu ve batı cephelerinde alınlıklarında bulunan yaklaşık elli heykelden oluşan set, Antik dönemde ulaşılan teknik seviyeyi göstermektedir.

4000 yıllık bir Eski Mısır duvar resmi, bir güreş müsabakasındaki olayların sırasını tasvir eden bir dizi görüntü içerir. Spor tarihi açısından da önemli olan bu duvar resmi hareketin nasıl yapılacağının anlaşılacağı çizimler olması açısından önemlidir.

Mağara resimlerinden, Bronz Çağ arkeolojik kanıtlarına, firavunlar zamanı Mısırda yapılan resimler
den, Eski Yunan yapıtlarındaki heykellere kadar yapılan her çalışma insanlığın hareketi yakalama ve yeniden canlandırmadaki çabasını ortaya koymuştur.

İlk çağlardan günümüz görüntü teknolojilerine kadarki ilerlemeyi belli kültür ve medeniyetlere atfetmek yerine insanlığın kolektif çabası sonucu görmek gerekir.

Hareketin resmedilmesinden sonraki aşama hareketin kaydedilmesi ve tekrar gösterilmesi çabası ol
muştur.

 Hareketli görüntünün kaydedilmesi veya görüntünün hareketli olarak izlenebilmesini sağlayan ilerleme, 19. yüzyılda fotoğraf makinesinin icadına kadar olan süreçte teknik olarak Camera Obscura’ya bağlı kalmıştır.

Camera Obscura, çevresindekilerin resmini ekrana yansıtan optik bir alettir. İğne deliği kamera olarak da bilinen bu alet kameranın en basit hali olarak kabul edilir.

Camera Obscura temelli hareketi kaydetme ve gösterme çalışmalarının yanında, özellikle hareketli
grafiklerin temeli olması açısından optik oyuncaklar  oldukça önemlidir.

 Fenakistiskop, ilk animasyon aletlerinden biridir. Bu alet genellikle hareketleri birbirini takip eden 16 çizimden oluşan bir dairesel bir yüzeydir (Resim 1.8). Bu dairesel yüzey belli bir hızda çevrildiğinde görüntünün ağ tabaka izleniminde bir süre kalması nedeniyle hızlı bir şekilde art arda görülen görüntüler bir hareket izlenimi yaratır.

Flipbook (çevir çizim) bir sayfadan diğerine yavaş yavaş değişen bir dizi görüntüden oluşan bir kitapçıktır. Bu kitapçıkta sayfalar hızlı bir şekilde art arda görüntülendiğinde görüntüler hareketli görünür.

Optik oyuncakların hareketli grafiklerin temelini oluşturması açısından öneminin yanında hareketli
görüntüyü insan beyninin algılanmasını açıklaması açısından da önemi vardır.

 İlk fotoğraf 19. yy başlarında Fransa doğumlu Joseph- Nicéphore Niépce (1765-1833) aittir.

Niépce’in ilk fotoğrafı için pozlama süresi on dört saat olduğu bilinmektedir. 

Bir tarafı mikroskobik boyutta ışığa duyarlı gümüş halojenür kristalleri içeren bir jelatin emülsiyonu ile kaplanmış bir şerittir.

Sinematograf veya kısaca sinema günümüzde birçok anlamda birlikte kullanılmaktadır. Burada film ve kamera teknolojisini kapsamaktadır. Sinema kelimesi, kullanıldığı yere göre bir sanat dalı (yedinci sanat) olarak veya ilişkili bütün bir eğlence endüstrisini niteler. Benzer şekilde bir yapıt veya filmin gösterildiği salon da kısaca sinema olarak adlandırılabilir.

Deneysel filmin öncülerinden Alman film yönetmeni Walter Ruttman (1887-1941) soyut filmleriyle hareketli grafiklerin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Ruttman’ın Lichtspiel Opus I (1921) ve Opus II (1923), ve Opus III (1925) adlı kısa filmleri Dadaizm etkisinde tamamen geometrik ve organik şekillerden oluşmuştur.

Duchamp genellikle sanat dünyasında Duchamp Krizi olarak bilinen hazır nesnelerin sanat eseri olarak sunulması ve buluntu sanat tartışmalarıyla anılır.

Aliterasyon bir edebi sanat türüdür. Şiirde veya nesirde aynı seslerin söze güzel bir âhenk verecek şekilde tekrarlanmasıdır.

Dziga Vertov, Lumiere kardeşlerin sinematografı buluşu ile başlayan süreç, Avrupa ve Amerika da hızla bir gösteri ve eğlence endüstrisi doğurmuştur. Georges Méliès’in 1902’de yayınlanan “Aya Yolculuk” isimli animasyon ve özel efektlerle süslenmiş filmi, bir sihirbazlık gösterisi gibi algılanmış yeni bir eğlence kültürünün doğuşunu haber vermekteydi. İlk siyah beyaz filmlerin hikaye anlatmaya başlaması ile sinemanın yaratıcı gibi olan kurgunun ve sinema teorilerinin ortaya çıkışını da müjdelemiştir.

Fransız ressam, heykeltıraş ve film yapımcısı Fernand Léger (1881-1955), film yapımcısı Dudley
Murphy ile birlikte Fütürizm ve Kübizm etkisinde Ballet Mécanique (1924) (Mekanik Balet) filminin
ortak yönetmenliğini yapmıştır. Fernand Leger in dikkate değer bir yönü de Cumhuriyetin ilk yıllarında bazı Türk ressamların onun atölyesinde çalışması ve öğrencisi olmasıdır. Nurullah Berk, Cemal Tollu ve Haşmet Akal Fernand Leger den dersler almış Haşmet Akal bir süre asistanlığını yapmıştır.