Ambalaj Tasarımı — Ünite 3 Soru-Cevap

Araştırma süreci çok aşamalı ve ambalajın amacına göre şekillenen bir süreçtir. Bu süreç ihtiyaçlar doğrultusunda değişiklikler gösterse de temel yapı ve ilerleyişi aynıdır. Ambalaj tamamlanıp raflarda yerini aldığında tüketicinin şu sorularının cevaplarını vermek durumundadır:
1. İçindeki ürün nedir?
2. Ürün kimler için üretilmiştir?
3. İçeriği nelerden oluşur ve ne kadardır?
4. Ürün ne için ve nasıl kullanılır?
5. Ürün nerede üretilmiştir?
6. Üreticiye nasıl ulaşılır?
7. Son kullanım tarihi nedir?

8. Benzerlerinden farkı nedir?
9. Bu ürüne neden ihtiyaç duyulur?
10. Neden satın alınması gerekir?

Yapısal olarak:
• Yüksek hızlarda mekanize üretimden geçecek mi?
• Taşıma ve nakliye sırasında aşırı sıcaklık ve/veya soğutma koşullarına dayanabilir mi?
• Depolarda ve perakende satış mağazalarında depolama koşullarında ayakta duracak mı?
• Vakum, gaz veya hermetik ambalajlama gerekiyorsa, ambalaj yapısı bu tür ekipmanlar için uygun mu?
• Gerektiğinde ambalaj ve içindekiler sterilize edilebilir mi? 

Eğer tasarlanacak olan ambalaj üretim öncesi ve sonrası süreçlere dair tüm bu sorulara cevap verebiliyorsa, sonraki aşamada soruna son kullanıcı yani tüketici açısından bakmalı ve tüketici odaklı şu soruların da cevaplarını verebilmelidir:
• Birim ambalajın boyutu tüketiciye uygun mu?
• Paket kolayca açılıp gerekirse daha sonra kullanılmak üzere etkin bir şekilde kapatılabiliyor mu?
• Tüketici doğru miktarı rahatça ölçebiliyor mu?
• Ambalajın geri dönüşüm sorunu var mı?
• Boş ambalajların tekrar kullanım imkânı var mı?
• El ile tutma, kavrama özellikleri, kavrama kolaylığı, dağıtma gibi konularda tüketici rahatlığı düşünüldü mü?
• Ambalaj boyutu Buzdolabı, kiler rafı, banyo dolabı veya diğer tüketici depolama yerleri için uygun mu?

Tasarım fikri oluşturulurken öncelikle ürünün özellikleri ve hedef kitle belirlenmelidir. Ürünün nitelikleri, kullanım amacı, öne çıkan özellikleri ve marka değerleri göz önünde bulundurulmalıdır.

Marka analizi, çeşitli yöntemler ve araştırma teknikleri kullanılarak gerçekleştirilir. Bunlar arasında pazar araştırmaları, tüketici anketleri, odak grupları, rekabet analizi, sosyal medya analizi ve marka imajı değerlendirmeleri yer alır.

Ambalaj tasarımı yapılacak olan ürünü daha yakından tanımak için ürün tüm detayları ile incelenmelidir. Ürüne dokunmak, ürünü koklamak, gıda ürünü
ise tadına bakmak, amacı doğrultusunda kullanarak test etmek gibi eylemler ile ürünün hissettirdikleri ve kullanıcı deneyimi tespit edilmelidir. Bu noktadan sonra 5 aşamalı yaratıcı keşif sürecine geçilebilir.  Bunlar;

1. Bilgi toplama

2. İlk eskizler

3. Grup eleştirisi

4. İlerleme

5. Sunum hazırlığı

MOODBOARD: Görüntüleri, malzemeleri, metni ve diğer tasarım öğelerini nihai
tasarımın stilini temsil eden bir formatta düzenleyen fiziksel veya dijital kolajlardır.

Ambrose ve Harris tasarım sürecini yedi aşamalı olarak tanımlamaktadır.
1. Tanımlama
2. Araştırma
3. Fikir bulma
4. İlk örnek oluşturma
5. Seçme
6. Uygulama
7. Öğrenme – Geri Bildirim

Tasarımcılar, fikirleri geliştirirken sıklıkla kullanılan yöntemlerden bir tanesi KISS (keep it short and simple) Kısa ve basit tut yöntemidir. Tasarım fikrini gereksiz tüm detaylardan arındırarak en basit halini bulmayı amaçlar. Aynı şekilde tasarıma bir odak noktası belirlemek tasarım ekibinin hangi temel noktalara konsantre olması gerektiğini tanımlamak açısından önemlidir.

Python felsefesinin ilkeleri bu aşama için zihin açıcı önermelerde bulunur. Bu
önermeler şu şekildedir:
• Güzel çirkinden daha iyidir.
• Basit karmaşıktan daha iyidir.
• Seyrek sıkışıktan daha iyidir.
• Okunabilirlik önemlidir.
• Pratiklik saflıktan üstündür.
• Tahmin etme eğilimi reddedilmelidir

Mimarlık alanının temel mottolarından birisi olan “biçim işlevi izler” (form follows function) daha sonra Wright tarafından değiştirilerek “biçim ve işlev birdir” (form and function are one) şeklinde genişletilmiştir. Bu motto tüm tasarım alanları
için geçerlidir.

Ambalaj tasarımında farklı kimyasal özelliklere sahip plastik türleri tercih edilir.

• PET (Polietilen Tereftalat)
• HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen)
• LDPE (Düşük Yoğunluklu Polietilen)
• PP (Polipropilen)
• PVC (Polivinil Klorür)

PVC (Polivinil Klorür): Esnek ve şeffaf bir plastik malzemedir. Özellikle elektronik ürünlerin ambalajı, tıbbi malzemeler ve çeşitli tüketici ürünlerinde kullanılır.

Sürdürülebilirliğin birçok tanımı vardır. En yaygın olanı, Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından 1987’de yayınlanan Brundtland Raporu olarak da bilinen “Ortak Geleceğimiz”dir. 

Bir sivil toplum kuruluşu olan GreenBlue’nun bir projesi olan Sürdürülebilir Ambalaj Koalisyonu (SPC), ambalajın sürdürülebilirliğine yönelik bir sistem yaklaşımı kullanan uluslararası kılavuzlar oluşturmuştur.

Ambalaj endüstrisi, ürettikleri ambalajların çevresel etkisini ölçmenin yollarını  benimsemiştir. Bu süreçte yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) diye adlandırılan bir süreci takip etmektedirler.

Ambalaj endüstrisi, ürettikleri ambalajların çevresel etkisini ölçmenin yollarını benimsemiştir. Bu süreçte yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) diye adlandırılan bir süreci takip etmektedirler.

Beşikten beşiğe (cradle to cradle) ise kimyager Michael Braungart ve mimar William McDonough tarafından ortaya atılan bir değerlendirme modelidir.

Beşikten mezara süreci, ürünü veya paketi oluşturmak için topraktan ham
maddelerin toplanmasıyla (kaynak çıkarma) başlar ve tüm malzemelerin toprağa geri döndürülmesiyle (bertaraf-depolama veya yakma) sona erer.

Genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR), bir ürünün veya paketin çevresel etkisinin ve tüm yaşam döngüsünün sorumluluğunu tasarımcılarına, tedarikçilerine, üreticilerine, distribütörlerine, perakendecilerine, tüketicilerine, geri dönüştürücülerine ve imha edenlere yükleyen bir çevre koruma yaklaşımıdır.