Eğitici İçerik Tasarımı — Ünite 5 Soru-Cevap

Chickering ve Ehrmann (1996)’a göre
e-öğrenmede teknoloji yardımıyla oluşturulan iyi
uygulamalar ve içerikler, aşağıdaki yedi çıktının
elde edilmesinde yardımcı olmaktadır:
• Öğrenen ve kurum arasındaki ilişkinin kuvvetlendirilmesi
• Öğrenenler arasında uyum ve işbirliğinin
geliştirilmesi
• Aktif öğrenme tekniklerinin kullanılması
• Hızlı geri bildirim sağlanması
• Görev süresinin belirlenmesi
• Yüksek beklentilerin karşılanması
• Farklı yeteneklerin ve öğrenme yollarının
dikkate alınması

Dijital İş birliği: İş ekiplerinin fiziksel konumlarına bağlı olmaksızın, internet ve diğer teknolojik
araçlar aracılığıyla etkili bir şekilde iletişim kurmalarını, işbirliği yapmalarını ve projeleri birlikte
yönetmelerini sağlayan bir yaklaşımdır.

 STEM; Bilim (Science), teknoloji (Technology), mühendislik (Engineering) ve matematik (Mathematics) olmak üzere dört disiplini bütünleştiren bir öğrenme, uygulama ve geliştirme
yaklaşımıdır.

Ders malzemeleri iki ana kaynaktan tedarik edilir (Fallon ve Brown, 2003):

• Hazır İçerik: Piyasa için içerik geliştiren şirketler tarafından sunulan kaynaklar.

• Özelleştirilmiş İçerik: Standart içeriklerin
yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir.

Coursera, dünya çapında birçok üniversite ve kurum tarafından oluşturulmuş çeşitli eğitici
içeriklere erişim sağlayan çevrim içi eğitim platformudur. Coursera’nın eğitici içeriği, pazarlamadan bilgisayar bilimine, işletmeden dil öğrenmeye kadar çeşitli alanlarda geniş bir yelpazeyi kapsar.
Kullanıcılar kendi ilgi ve hedeflerine göre çeşitli konularda kendini geliştirme olanağı sunar. Kurslar,
interaktif video dersleri, quizler, pratik etkinlikle gibi çeşitli öğrenme araçlarıyla desteklenir. Kullanıcılar, kendi hızlarında öğrenme fırsatı bulurken, tamamladıkları kurslara dayalı olarak alabilecekleri sertifikalar sayesinde başarılarını belgeleyebilirler.

Kitlesel Açık Çevrim İçi Dersler (kurslar) (MOOC’ler), çok sayıda öğrenciyi (kitlesel) kaydetmek için tasarlanmış öğrenmeyi ifade eder. Ücretsiz ve internet bağlantısı olan herkes tarafından erişilebilir
(açık); tartışma grupları ve wikiler (çevrim içi) dahil olmak üzere ders videoları ve etkileşimli kurslar kullanılarak çevrim içi olarak gerçekleşmektedir. Belirli başlangıç ve bitiş tarihleri, quizler ve değerlendirmeler ve sınavlar (kurslar) vardır. KAÇD’ler kimya, matematik, fizik, bilgisayar bilimi, felsefe ve liderlik dersleri de dahil olmak üzere çok çeşitli konuları kapsar. KAÇD’ler ayrıca robotik, yarı otonom araçlar ve yapay zeka gibi yüksek talep gören alanlarda da sunulmaktadır.

Noe (2020)’ye göre olumlu bir öğrenme ortamı yaratılmada kullanılan içeriğin taşıması gereken
özellikler şunlardır:
• Talimatlar, ilgili görselleri ve kelimeleri içerir.
• Metin görsellere yakın hizalanmıştır.
• Karmaşık görseller, hem metin hem de sesle
değil, ses veya metinle açıklanır.
• Konu dışı görseller, kelimeler ve sesler çıkarılmıştır.
• Öğrenciler, konuşma dili aracıları aracılığıyla sosyal olarak etkileşime girerler.
• Anahtar kavramlar, tüm süreç veya görevle
ilişkili görevden önce açıklanır.
• Kendi kendini düzenlemeyi teşvik eden bilgi sistemleri sağlanır.
• İçerik, öğrenenlerin kontrolüne sahip olduğu kısa diziler halinde sunulur.
• Süreci pekiştiren etkinlikler ve alıştırmalar
sağlanır.
• Kısa sınavlara ve alıştırmalara verilen öğrenci yanıtları için açıklamalar sağlanmıştır.
• Alıştırmalar tek bir yerde değil, modül(ler)
içinde ve arasında dağıtılır.

Uzaktan Eğitim: Uzaktan eğitim, eğitimcilerin ve öğrencilerin fiziksel konumlarına bağlı olmaksızın, çeşitli çevrimiçi platformlar, dijital araçlar ve interaktif materyaller kullanarak öğrenme deneyimlerini sunabildiği bir öğretim yaklaşımıdır
(Anderson ve Dron, 2011). 

Uzaktan eğitimin gelişiminde beş farklı aşama bulunmaktadır.
Bu aşamalar geçmişten günümüze sırasıyla; yazışma, radyo ve televizyon yayıncılığı, açık üniversiteler, telekonferans ve internet olarak sıralanabilir (Moore
ve Kearsley, 2012).

Uzaktan eğitimin farklı bağlamlarda sınıflandırmaları vardır. Zaman kavramı
bağlamında yapılan bir sınıflandırmaya göre; eş zamanlı eğitim, eş zamanlı olmayan eğitim ve hibrit eğitim olarak 3 türe ayrılmaktadır.

Codecademy, web tabanlı bir eğitim platformudur ve programlama ve web geliştirme konularında
interaktif eğitici içerikler sunar. Kullanıcılar, gerçek zamanlı pratik yaparak programlama dillerini ve
web geliştirme becerilerini öğrenebilirler. Modüler yapıya sahip olan Codecademy, kullanıcıların
kendi ilgi alanlarına ve hızlarına göre ilerlemelerine olanak sağlar. Platform, öğrencilerin teorik bilgileri hemen uygulayarak öğrenmelerini sağlar ve pratik sorular ve mini projelerle becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Platform, öğrencilere adım adım rehberlik eder ve ilerleme durumlarını takip etmelerine olanak sağlar. Ayrıca, kullanıcılar, forumlar aracılığıyla diğer öğrencilerle iletişim kurabilir, sorular sorabilir ve deneyimlerini paylaşabilirler. 

Eş zamanlı (senkron) uzaktan eğitim bir diğer
ifadeyle senkron uzaktan eğitim, bağımsız mekanlarda bulunan bireylerin, iletişim teknolojilerini
kullanarak etkileşim içerisinde gerçekleştirdiği
öğrenme olarak tanımlanmaktadır (Ergezen,
2022). Eş zamanlı uzaktan eğitim video konferans
araçları aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu araçlara
örnek olarak; Microsoft Teams, Adobe Connect,
Zoom, OpenMeetings, Perculus gösterilebilir
Bu araçların genel özellikleri incelendiğinde;
doküman, ses ve masaüstü ekran paylaşabilme, anlık mesajlaşabilme, grup çalışması yapabilme, katılımcı raporu indirebilme, ders kaydı alabilme gibi
özellikleri (Microsoft, 2022; Adobe, 2022; Zoom,
2022; Perculus, 2022) bulunmaktadır.

Ortak bir amaç, ihtiyaç ya da ilgi alanına sahip
insanlar arasında etkileşimi sağlayan web temelli
ortamların oluşmasıyla birlikte bireysel bir çalışma
sürecinin yerini topluluk halinde işbirlikli bir
çalışma süreci almıştır (Tsiotakis ve Jimoyiannis,
2016). Web tabanlı ortamlar, insanların internet
üzerinden belirli amaçlar doğrultusunda bir araya
gelip topluluklar oluşturmalarına fırsatlar sunmaktadır. Birkaç katılımcının ortak bir öğrenme hedefiyle bir araya gelerek meydana getirdikleri gruplara “öğrenme topluluğu” adı verilmektedir (Liu vd., 2010)

Çevrim içi öğrenme sadece yüz yüze
eğitime bir alternatif olarak değil, birçok alandaki
öğrenme süreçlerini ve eğitimi dönüştürmek adına
da önemli bir rol üstlenmektedir (Tsiotakis ve Jimoyiannis, 2016). Dünya genelindeki ağın (www)
gelişmesiyle beraber her geçen gün daha çok sayıda insan internet üzerinden öğrenme faaliyetlerine dahil olmaktadır (Liu vd., 2010). Çevrim içi öğrenme platformları, eğitimcilere derslere katılma, meslektaşları ile etkileşim kurma, içerik paylaşma, sorunları çözme ve öğretim yöntemlerini geliştirebilecekleri faydalı stratejileri uygulama imkânı sağlamaktadır (Zhang ve arkadaşları, 2017). Çevrim içi öğrenme toplulukları öğrenme alanında çok etkili oluşumlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Aynı amaç etrafında aynı mesleği yapan ya da birbirine yakın konularda faaliyet gösteren katılımcıların bir araya gelmesiyle oluşan çevrim içi öğrenme toplulukları, insanların ilgi duydukları konular hakkında problemlere çözüm geliştirdikleri, paylaşımda
ve işbirliğinde bulundukları alanlardır (Akıncı, 2007).

Öğrenme Yönetim Sistemleri (ÖYS) , eğitimin
geleceği olarak görülen çevrim içi okulların kurulumu noktasında ortaya çıkan önemli bir kavramdır. Öğrenme Yönetim Sistemleri, dijital çağda
önemli bir bilgi edinme ve öğrenme yönetim
aracı olarak kabul edilmektedir (Nguyen, 2021).
ÖYS’ler, çevrim içi veya sanal öğrenme ortamları tasarlamak, oluşturmak ve sunmak için bir
dizi konu yönetimi ve pedagojik aracı birleştiren
sistemler olarak tanımlanır (Coates vd., 2005).

ÖYS’lerin uygunluğunun değerlendirilmesi
üzerine Muhammad ve Nadire (2017) tarafından yapılan araştırmada uzmanlar tarafından
seçilen, ÖYS’lerde bulunması gereken 12 kriter ve
açıklaması aşağıda sunulmuştur;

• Erişebilirlik: Engelli bireylerde dahil olmak üzere herkesin erişebilmesi,
• Uyarlanabilirlik: Birden fazla uygulamaya uyumlu olabilmesi,
• Ölçme ve değerlendirme: Öğrenenlerin performanslarının ölçebilmesi ve değerlendirilebilmesi,
• Öğrenilebilirlik: Ders içeriklerinin verimli şekilde öğrenilmesi sağlaması,
• Dil desteği: Farklı dilleri destekleyebilmeli,
• Mobil Desteği: Uygulama mobil desteği sunabilmeli,
• Güvenilebilirlik: Kurallara dayalı olmalı,
• Güvenlik: Verilerin gizliliği, korunması ve bütünlüğü sağlanmalı,
• Destek: Öğrenenlere, öğrenme süreci içerisinde destek sunabilmeli,

• Sürdürülebilirlik:Uygulamanın güncel, bakımlı ve dayanıklı olması gerekli,
• Kullanılabilirlik: Kullanıcı dostu olmalı, sezgisel ve basit bir kullanım sunmalı,
• Öğrenen-öğreten memnuniyeti: Hem öğreten hem de öğrenen kullanıcının beklentilerini       karışılamalı,

Faxen (2011) çalışmasında yer verdiği öğrenme
yönetim sisteminin gerekliliklerini içeren 11 unsur
ve açıklaması aşağıda verilmiştir;
• Ders içeriği yönetimi: Ders içeriklerinin,
dersin görevlerinin veya görevlere ilişkin
bilgilerin dağıtılması, planlanması, aktif
veya pasif edilmesi, yeniden kullanımı gibi
süreçlerin yönetimi.
• Değerlendirme: Sistemin ders
değerlendirmesi için öğrencilerden gelen geri
bildirimi destekleme, değerlendirmelerin
öğrencilere sunulması, sonuçları sistemin
içinde veya farklı bir programla analiz edebilme.
• İletişim: Sistemin asenkron ve senkron öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci
iletişimlerini desteklemesi.
• İlerleme: Sistemin öğrencinin öğrenme
sürecini, görevlerini, notlarını raporlaması.
• Yönetim: Sistemin ders veya kullanıcıya uygun şekilde düzenlenerek sunulması. Öğrenme yönetim sistemindeki sistem yöneticilerinin kullanıcılara uygun
erişim izinlerini verme yetkileri olmalıdır.
Öğretmen ve öğrencilerin sistemde erişim
izinlerinin farklılık göstermesi, hiyerarşik
bir yapı olması.
• Entegrasyon: Sistemin diğer sistemlerle
uyumlu çalışması ve birden fazla yazılımı
destekleyebilmesi.
• İçerik uyumluluğu: Sistemin farklı sistemler tarafından oluşturulmuş materyalleri
kendine dahil edebilmesi, kullanımına izin
vermesi.
• Kullanılabilirlik: Uygulamanın ara
yüzünün öğrenmeyi kolaylaştırıcı biçimde
kullanıcı dostu olması.
• Konfigürasyon ve modifikasyon: Sistemin var olan/kullanılan sunucuya uyumlu
olması ve kolayca kurulum ve düzenleme
yapılabilmesi.
• Teknik gereksinim: Sistemin kullanım
yoğunluğu ve kullanıcı kitlesi arttığında sorunsuz işleyebilecek yeterlilikte olması.
• Öğrenme ve pedagojik gereksinimler:
Dikkat dağıtıcı, gereksiz bilgi bulunmaması
ve etkileşimi artırıcı görseller içermesi.

Otomasyon tam anlamıyla belirli görevleri veya işleri insan müdahalesi olmadan gerçekleştiren sistem veya yazılımı ifade etmektedir. Öğrenme yönetim sistemleri ve benzeri yazılımlar eğitim materyali dağıtımı ve yönetimi konusunda otomasyon sağlayan araçlardır. Bu yazılımlar, eğitim kurumlarına ve öğretmenlere içerik oluşturma, öğrenci katılımını izleme, not verme ve iletişim gibi işlemleri daha verimli bir şekilde yapma imkanı sunar. Bu sayede birçok işlem otomatikleştirilir ve daha düzenli bir eğitim süreci sağlanır. Öğrenme yönetim sistemleri, belirli işleri otomatikleştirirken, eğitim sürecinin tamamını otomatikleştirmek için tasarlanmamıştır. Öğrenci ve öğretmen arasındaki etkileşim, ders materyallerinin oluşturulması ve öğrenci değerlendirme işlemleri hâlâ insan katılımını gerektirir. Kütüphanelerde, kaynak yönetimi ve paylaşımı için gelişmiş otomasyon sistemlerinden yararlanılır. Bu sistemlerde, bilgi kaynaklarının
yönetimi otomatik olarak gerçekleştirilir ve yayınların takibi için barkod kullanımı pratiklik sağlar.
Barkod kullanımı, yayın işlemleri sırasında (ödünç verme/alma, süre uzatma vb.) insan kaynaklı yavaşlık ve hataları azaltır.

Temeli cebire dayanan algoritma, matematik ve bilgisayar bilimlerinde belirli bir problemi çözmek veya bir hesaplama yapmak için kullanılan, iyi tanımlanmış sonlu bir talimat dizisi olarak tanımlanmaktadır (Wikipedia, 2021).

Eğitimsel Veri Madenciliği ise, eğitimdeki sorunları çözmek için geliştirilmiş veri madenciliğinin bir alt uygulama alanıdır. Özellikle yönlendirmeye ihtiyacı olan öğrencilere yardımcı olunması,
öğrencinin öğrenme stiline ve seviyesine göre uygun materyale yönlendirilmesi, yada öğrenim materyallerinin bireysel farklılıklara göre özelleştirilmesinde eğitimsel veri madenciliği sıklıkla kullanılır. 

Elias’ın (2011) öğrenme analitiği tanımına göre, öğrenme analitiği, öğrenenler ve diğer sistemler hakkında verilerin ölçülmesi, toplanması, analizi ve raporlanmasıyla öğrenmeyi ve öğrenmenin gerçekleştiği ortamları anlamayı ve optimize etmeyi amaçlar. Özellikle son 10 yılda yapay zeka algoritmalarının gelişimiyle birlikte öğrenme analitiği hem akademik bir alan hem de ticari bir pazar olarak büyümüştür. İş dünyasındaki analistler, tüketici verilerini kullanarak hedef müşteri kitlesini belirlemekte ve özel reklamlar oluşturmakta kullanırken, öğrenme analitiği öğrenci ve öğrenme ortamı verilerini değerlendirerek daha iyi pedagojiler geliştirmeyi hedefler (Ekin, 2021).