Görsel Sistem Tasarımları — Ünite 6 Soru-Cevap

Etkili bir kurumsal kimlik görsel tasarımı için kurum kültürünü taşıyan kavramların doğru görsel taşıyıcılara yüklenmesi ve sistemli hareket taşıması esastır.

Kurumsal kimlik (Corporate Identity), tasarımında grafik tasarımcı, kavramlar ve görseller arasında sistematik köprüler kurulmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Bir markanın rekabet avantajı elde etmesi, paydaşları ile iletişim kurması, prestij kazanması ve çalışanlarında ciddiyet duygusunu geliştirmesi için öncelikle kurumsal kimlik çalışmalarının sistemli bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir.

Kurumsal Kimlik: Bir kuruluşun kurum kültürü, kurum felsefesi gibi soyut niteliklerinin sistematik bir iletişimle görsel ve fiziksel davranışlara dönüşmesidir.

1970’li yıllarda bir tasarım anlayışı olarak ortaya çıkan kurum kimliği, stratejik yönetim, halkla ilişkiler, pazarlama, örgütsel davranış, psikoloji, etnografiyi ve grafik tasarımı kapsayan, disiplinlerarası ve bütünleşik pazarlama iletişiminin önemli uygulama alanıdır.

Kurum kimliği tasarımı, kurumun neyi nasıl yaptığını, iletişim elemanları etkisinden yararlanarak oluşturulan sistemdir.

Kurum kimliği, özelliklerini, kültürünü, hedeferini, davranışlarını, rekabet gücünü arttıran, saygınlık kazandıran, çalışanlar ve hedef kitlesinde aidiyet duygusu geliştiren görsel ögelerin sitematik düzenlenmesidir

Kurumun oluşturmak istediği ile hedef kitlede oluşan algının aynı noktada buluşması kazanca ve kurumsal üne dönüşür.

Kurumsal ün hedef kitlenen kurumdan beklentilerinin ve güveninin artması anlamına gelir.

Kurum Kültürü: Kurumun oluşturduğu davranış biçimleri, ortak değerleri, inançları gelenekleri.

Bir kurumun kimliğini oluşturma/yenileme ihtiyaçları;

• yeni kurulmuş olma,

• yenilenme ihtiyacı

• yeni ürün/hizmet eklenmesi,

• yönetim değişimi,

• kurum evlilikleri,

gibi durumlardan kaynaklanıyor olabilir.

Monolitik kimlik: Kurumun tüm iletişiminde tek isim ve görsel karakter kullanmasıdır. Birden fazla yapıda varlığını sürdüren kurumun tüm alt kurumları için aynı kurum kimliğini kullanmasıdır. TRT’nin tüm faaliyet alanlarında TRT kısaltmasını kullanması buna örnek verilebilir (TRT1, TRT2, TRT3, TRTfm, TRT Çocuk…).

Desteklenmiş kimlik: Kurumun sahip farklı faaliyet alanlarını farklı isimlerle oluştururken kendi ismi ve kimliğiyle de desteklemesidir. Bir kurum bir çok alanda birden fazla alt kurumla faaliyet gösterebilir. Bu kurum yapılarında farklı isim aynı görsel yapı kullanılır. Örneğin Sabancı Holding’in SA görsel yapısını tüm alt şirketlerinde kullanması gibi...

Marka kimliği: Marka kimliği bir kurumun birbiriyle ilgisi olmayan markalara sahip olmasıdır (Okay, 2009). Bu tür kurumlarda her bir alt kurum birbirinden bağımsız olarak hareket eder. Bu tür kurumların kimlikleri birbirine doğrudan etki etmez.

Kurum kimliği tasarım sistemini oluştururken bu dört temel aşama zincirleme bir ilişkiye sahiptir. Kurum felsefesi, davranışını, davranışı iletişimini, iletişimi de tasarımını doğrudan etki eder.

Kurumsal Felsefe: Kurumun kültürü, değerleri, tutumları, ilkeleri, amacı ve tarihinden meydana gelmektedir.

Kurum kimliği tasarımcıları kararlarını kurumu ölçüp, analiz ederek vermelidir. Kurum kimliği aşamaları zinciri, kurum kimliği tasarımının olmazsa olmazıdır.

Bir kurumun iç ve dış iletişiminde kullandığı her bir grafik ürün tasarımı kurumsal kimlik bileşenidir

Kurum kimliğinin bileşenleri kurumun ihtiyaçlarına göre değişken olup genel olarak ortak kullanılanlar aşağıda sıralanmıştır:

• Amblem / Logotayp ve kullanım standartları

• Ürünler / hizmetler ve ambalajları

• Antetli kağıt, kartvizit, zarf, dosya, kutlama/davet kartları, çıkartma, flama, ajanda tasarımı gibi genel kırtasiye ürünleri tasarımı

• Tabelalar, kurum içi ve dışı yönlendirme tasarımları

• Muhasebe belgelerinin tasarımı (makbuz, fatura, irsaliye...)

• Kurum çalışanları kıyafet ve çalışma aksesuar tasarımları

• Kurumsal araç giydirmeleri

• Kurumsal mimari ve iç mimarlık tasarımı

• Kurumsal yayınlar, tanıtım yayınları, rapor tasarımı (Katalog, kitap, gazete, dergi, broşür, flyer...)

• Sergiler, fuar standı, sunum uygulamaları tasarımı

• Sanal ortam uygulamaları tasarımı (Akıllı telefon uygulamaları, sosyal ortam postları, banner tasarımı vb…)

• Kurumsal kimlik kullanım standartları kılavuzu tasarımı

Rebus: Harfleri temsil eden resimsel elemanlardır.

Kurum kimliği oluşumunda ve oluşturmada ismin özellikleri şu şekilde sıralanabilir (Erdil ve Uzun, 2009: 35-36; Aaker, 2009: 222-223):

• İsim kuruma değer katar ve ilk iletişimi sağlar.

• Kısa, basit, okunması ve söylenmesi kolay, kulağa hoş gelmelidir.

• Ürünü hatırlatıcı ve dikkat çekici bir etkiye sahip olmalıdır.

• Rakiplerinden ayırt edilmelidir, kuruma aidiyet taşımalı ve imajını yansıtmalıdır.

• Sözlük anlamı ve çağrışım yaptığı kavram tüketiciler tarafından sevilir, anlaşılır ve olumlu olmalıdır.

• Farklı dillere kolayca çevrilebilmeli ve olumsuz olmamalıdır.

• Yasal olarak korunmalıdır.

• Tüm kurumsal kimlik ögelerinde ses uyumu ve telaffuzu elverişli olmalıdır.

Logo (Logotype) ise pazarda var olan ürünleri, kuruluşları ya da hizmetleri birbirinden ayırt etmeyi sağlayan bir ya da birkaç tipografik karakterden meydana gelen işaretleme olarak tanımlanmaktadır.

Kurum kimliğinin temel öğeleri olan amblem ve logo, kuruluşun ya da ürünün özelliklerini yansıtmalı, özgün olmalı, renk ve biçim olarak bütünlük içinde kullanılmalı ve okunabilir olmalıdır.

Kurumsal sembol: Bir kurumu, ürünü ya da hizmeti simgelemesi amacıyla sistematik olarak kullanılan görsel eleman.

Logotayp: Bir kurumu, ürünü ya da hizmeti simgelemesi amacıyla sistematik olarak kullanılan ve genellikle kurumun adı olan tipografik eleman.

Slogan ise bir ürünün veya markanın iddiasını ve felsefesini ortaya koyan isimden sonra en önemli iletişim araçlarından biridir. Ürün ya da hizmetle ilgili olarak yaratıcı fikrin kısa ve yalın bir şekilde sunulması olarak bilinen slogan, markanın akılda kalıcılığını sağlamak ve marka konumunu pekiştirmek amacıyla tüm iletişim araçlarında sürekli kullanılan çarpıcı sözdür.

Bir grafik tasarımcının sembol tasarımında başarılı olabilmesi için, bazı noktaları göz önünde bulundurması gerekmektedir: Bunlar;

• Negatif etkiden sakınmalı,

• Pozitif etki uyandırmalı,

• İş stratejisi planlamayla ilgili soruları cevaplamalı,

• Şirketin stili ve teknik ihtiyaçlarını birarada tutmalı,

• Kuruma ait olmalı, benzeri olmamalı,

• Süresiz olmalı (en azından 10-25 yıl sürebilmeli),

• Uygulamada esnekliğe izin vermeli,

• Kolay ve kullanması ucuz olmalı şeklinde sıralanabilir.

Ambalajın geleneksel olarak ürünü koruma işlevinin yanında bazı diğer önemli işlevleri ise şu şekilde sıralanabilir (Odabaşı, 2003: 243):

• Tüketici ile iletişim kurar, dikkat çeker, farklılık yaratır.

• Kişisel satışın yerine işlev görür ve bu haliyle “sessiz bir satış elemanı”dır.

• Ürünün raftaki görünürlüğünü artırır ve kendini sattırmasına olanak sağlar.

• Yeni kullanıcıları özgün şekil ve büyüklüğüyle cezbeder.

• Satın alma sonrasında kullanma yararı sağlar.

• Yaratıcılığı yansıtarak imaj geliştirmeye yardımcı olur.

Bir kurumsal kimlik tasarım kılavuzu genellikle aşağıdaki bölümlerden oluşur:

• Kimlik genel giriş yazısı

• Kurumsal sembol hikâyesi ve kullanım standartları

• Kurumsal yazı karakterleri • Kurumsal kırtasiye ürünleri

• Kurum renkleri (CMYK, RGB, Pantone…)

• Kurumsal iç ve dış yönlendirmeleri

• Kurumsal ürün kimlikleri

• Kurumsal araç ve çalışan kıyafetleri

• Fuar ve sergilerde kullanılacak grafik sistemleri

• Kurumsal yayınlar

• Kurumsal web sitesi

• Kurumsal sosyal ortam tasarımları

Yeniden markalamak, bir kurumun hedef kitlesinin, rakiplerin ve diğer paydaşların zihninde yeni bir kimlik geliştirmek amacıyla yerleşik bir marka için yeni bir isim, terim, sembol, tasarım, konsept veya bunların kombinasyonunun oluşturulduğu bir iletişim stratejisidir.